Jump to content

Leaderboard


Popular Content

Showing most liked content since 20/01/2018 in Reviews

  1. 17 points
    Πρόλογος Οι αερόψυκτρες της Noctua είναι γνωστές τόσο για τις επιδόσεις τους, όσο και για την πολύ υψηλή ποιότητα κατασκευής τους και δίκαια κατέχουν μια περίοπτη θέση στις σχετικές συζητήσεις, των οποίων συχνά -και δίκαια- ο επίλογος είναι : "Αν θέλεις ισχυρή και αθόρυβη ψύκτρα τότε . . . Noctua!" Όμως δεν είναι όλα τα συστήματα για ψύκτρες "τέρατα", και όσο και αν αυτά δεν μπορούν να έχουν την "αίγλη" των εντυπωσιακής σύνθεσης PC, δεν παύουν να αποτελούν την μεγάλη πλειοψηφία των προσωπικών υπολογιστών! Εύλογα λοιπόν η Noctua ρίχνει μεγάλο βάρος και στα μικρότερα μοντέλα της και εμπλουτίζει τη γκάμα τους με μία ακόμα ψύκτρα μέσου προς μικρού μεγέθους, η οποία έχει το σημαντικό χαρακτηριστικό να ψύχει και το πέριξ του socket hardware! Πρόκειται για μια top flow ψύκτρα που ακούει στο όνομα Noctua NH L12S και είναι συμβατή τόσο με τα socket της INTEL όσο και της AMD, του ΑΜ4 συμπεριλαμβανομένου. Η σημερινή φιλοξενούμενη του TheLab βασίζεται στην πολυβραβευμένη NH L12 και όπως εκείνη, είναι μια ψύκτρα μικρού ύψους που στοχεύει σε συστήματα μικρού μεγέθους καθώς, στο setup της φωτογραφίας δεν ξεπερνά τα 70mm σε ύψος. Η διαφορά της, είναι ότι δεν έρχεται με δύο ανεμιστήρες όπως η "πρόγονός" της, αλλά με έναν λεπτότερο, αφήνοντας αρκετό χώρο κάτω από αυτόν για μνήμες χωρίς υψηλά heat spreaders. Στην περίπτωση όμως που έχουμε μνήμες με ψύκτρες μεγάλου ύψους, ο ανεμιστήρας μπορεί να μπει στην επάνω πλευρά της, με κόστος σε ύψος μόλις 16mm! Το γεγονός ότι η NH L12S έχει περίπου τις ίδιες δυνατότητες με την NH L12, αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τον ανεμιστήρα αυτό! Πρόκειται για τον NF-A12x15 PWM και ενσωματώνει όλες σχεδόν τις τεχνολογίες της κατασκευάστριας στο θέμα των ανεμιστήρων. Ακολουθήστε μας στη συνέχεια να δούμε αν η πρόταση της Noctua, προς τους κατόχους HTPC, μπορεί να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις ενός τέτοιου συστήματος και -γιατί όχι (!) - αν μπορεί και για το . . . "κάτι παραπάνω"! Τεχνικά χαρακτηριστικά Στους πίνακες που ακολουθούν μπορούμε να δούμε με αρκετή λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά της ψύκτρας που σας παρουσιάζουμε σήμερα. Ο πρώτος πίνακας μας δίνει συνοπτικά όλη την σχετική πληροφορία, τόσο αυτήν που υπάρχει στα data της ψύκτρας, όσο και σε όσα διαπιστώθηκαν / μετρήθηκαν από εμάς στο εργαστήριο του TheLab, τα οποία σημειώνουμε με μπλε χαρακτήρες. Μοναδική παρατήρηση είναι ότι ο ανεμιστήρας που την συνοδεύει δεν είναι ειδική έκδοση, διατίθεται και ξεχωριστά. TDP Quidelines : https://noctua.at/en/nh_l12s_tdp_guidelines CPU Compatibility: https://noctua.at/en/products/cpu-cooler-retail/nh-l12s/cpucomp Instalation Manual : https://noctua.at/media/blfa_files/manual/noctua_nh_l12s_manual_web_en.pdf Data sheet : https://noctua.at/media/blfa_files/infosheet/noctua_nh_l12s_datasheet_web_en_1.pdf Specification : https://noctua.at/en/nh-l12s/specification Συνέχεια έχει ο πίνακας με τα πιο "ιδιαίτερα" χαρακτηριστικά της ψύκτρας, όπου μπορούμε να δούμε συνοπτικά τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες της ψύκτρας, αλλά και τις παραμέτρους που εξαρτώνται από αυτά και καθορίζουν την θερμική συμπεριφορά της. Από το Συντελεστή Πυκνότητας (~107,4), είναι φανερό ότι έχουμε να κάνουμε με μια μέσης πυκνότητας δομή πτερυγίων ψύκτρας, η οποία για την λειτουργία της, δεν θα έχει ακραίες απαιτήσεις από τον ανεμιστήρα που την συνοδεύει. Η Noctua NH-L12S έχει από την κατασκευάστρια εταιρία προτεινόμενη τιμή 49.90 € (MSRP) του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου. Συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση και την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, την βρήκαμε στα Ελληνικά καταστήματα προς 61,00€ (συν ~5,00€ μεταφορικά) με το ΦΠΑ. Συσκευασία και παρελκόμενα Τα κλασικά χρώματα και η διακριτική αισθητική της Noctua είναι παρόντα και στη συσκευασία της NH-L12S. Τα βασικά χαρακτηριστικά της ψύκτρας σημειώνονται στην πρόσοψη της συσκευασίας, έχοντας "παρέα" τον QR code που οδηγεί στη σελίδα του προϊόντος και το σήμα ότι αποτελεί διάδοχο της NH-L12 . Στην πίσω πλευρά υπάρχουν οι ίδιες πληροφορίες σε αρκετές γλώσσες, της Ελληνικής -ως συνήθως- μη συμπεριλαμβανομένης! Στις άλλες δύο πλευρές υπάρχουν τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ψύκτρας και τα περιεχόμενα της συσκευασίας καθώς και μια περιεκτική αναφορά στις βασικές ιδιότητές της. Κρατάμε τις πληροφορίες για τον ανεμιστήρα και το γεγονός ότι είναι συμβατή με όλα τα σύγχρονα sockets. Αλλά ώρα να ανοίξουμε το κουτί ! Όλα τακτοποιημένα στα κουτάκια και σακουλάκια τους κατά πως συνηθίζει η κατασκευάστρια και έξω από το κουτί των παρελκομένων μια σύντομη -αλλά κατατοπιστική- περιγραφή των περιεχομένων . Τρία φυλλάδια οδηγιών, ένα για κάθε περίπτωση socket (LGA115x, LGA20xx, AMD) θα μας βοηθήσουν σε μια εύκολη και χωρίς λάθη εγκατάσταση! Ξεκινώντας από τα παρελκόμενα για INTEL socket, έχουμε αριστερά το LNA adapter για την μείωση των στροφών του ανεμιστήρα, αν δεν έχουμε άλλο τρόπο ρύθμισής τους. Στο κέντρο δεσπόζει το CPU backplate για το socket LGA115x και εμπρός του υπάρχουν οι βίδες στήριξης των retension bars, στο LGA20xx socket, και λίγο πιο κάτω οι χειρόβιδες philips για το σφίξιμό τους. Δεξιότερα, έχουμε την εξαιρετική θερμοαγώγιμη πάστα της Noctua (η οποία επαρκεί για περισσότερες της μιας εγκαταστάσεις) και από πάνω της, τους πλαστικούς αποστάτες για το LGA115x socket. Πιο πάνω είναι τα δύο retension bars που έχουν διπλή τρύπα και καλύπτουν και τις δύο βασικές οικογένειες socket της INTEL, και τα παρελκόμενα κλείνουν με το μεταλλικό σηματάκι της κατασκευάστριας και το γνωστό γωνιακό κατσαβίδι philips. Συνεχίζοντας με τα παρελκόμενα για τα AMD sockets, έχουμε αριστερά τους λευκούς αποστάτες που χρησιμοποιούνται σε όλα τα socket εκτός του AM4, και δεξιά τους γκρι αποστάτες για το AM4 socket. Τα retension bars είναι κοινά και έχουν διπλή τρύπα ανάλογα αν θέλουμε να τα βάλουμε σε ΑΜ4 ή ΑΜ3 socket. Φυσικά υπάρχουν δυο ζευγάρια retension bars για να καλύψουν του δύο βασικούς προσανατολισμούς της εγκατάστασης. Για τα socket της AMD δεν παρέχεται CPU backplate καθώς αυτό ήδη υπάρχει στη μητρική σας! Δεν λείπει τίποτε, ό,τι μπορεί να χρειαστούμε είναι εδώ και η εύκολη και στιβαρή εγκατάσταση είναι παιχνιδάκι! Η Noctua NH-L12S από κοντά Η ψύκτρα έρχεται κυριολεκτικά "φασκιωμένη" σε χοντρό κυματοειδές χαρτόνι που την εξασφαλίζει από τις "κακοτοπιές" ! Η όλη εικόνα είναι η πρώτη μαρτυρία για την προσοχή που η κατασκευάστρια αντιμετωπίζει τόσο, τα προϊόντα της όσο και τον πελάτη της! Ο ανεμιστήρας είναι ήδη εγκαταστημένος στην ψύκτρα και από πρώτη ματιά βλέπουμε την στιβαρή κατασκευή (συνολικά υπάρχουν δέκα "ραφές αναδίπλωσης" μεταξύ των πτερυγίων), πράγμα που κάνει την όλη κατασκευή εξαιρετικά άκαμπτη. Τα τρία ανοίγματα στα πτερύγια επιτρέπουν την στερέωση της ψύκτρας στην μητρική από την επάνω/εμπρός πλευρά της και έτσι η εγκατάστασή της διευκολύνεται πολύ! Το πρώτο πράγμα που τραβάει το μάτι είναι το πολύ μικρό ύψος των πτερυγίων (μόλις 20mm στην κεντρική περιοχή!), πράγμα που όσο και να το καταλαβαίνουμε στα πλαίσια της προσπάθειας για μικρό τελικό ύψος, δεν παύει να αποτελεί μια πρόκληση για τους σχεδιαστές της Noctua, που δίνουν σαν μέγιστο TDP της ψύκτρας τα 140Watt σε ευάερο κουτί και για συγκεκριμένους επεξεργαστές! Το δεύτερο είναι το πάχος του block και ιδιαίτερα του ανώτερου τμήματός του, αλλά φυσικά, τα 140Watt δεν "έρχονται" . . . εύκολα ! Τα τέσσερα heat pipes είναι μονόπλευρα και βρίσκονται στο επίπεδο συμμετρίας των πτερυγίων, ομοιόμορφα κατανεμημένα σε όλη τους την έκταση. Από πρώτη ματιά κάνει εντύπωση το ότι τα ακραία heat pipes βρίσκονται πολύ κοντά στο άκρο της περιοχής των πτερυγίων, αλλά παίρνοντας υπόψη ότι αυτή ακριβώς η περιοχή δέχεται το ισχυρότερο ρεύμα αέρα και μάλιστα σε όλη την έκτασή της, δικαιολογεί πλήρως την επιλογή της Noctua. Ο ανεμιστήρας των 15mm χωρά "ίσα-ίσα" μεταξύ των πτερυγίων και των βιδών στήριξης της ψύκτρας, οι οποίες σε αντίθεση με την πρόγονή της έχουν και ελατήριο σταθεροποίησης της δύναμης σύσφιξης! Ο ανεμιστήρας καλύπτει ολόκληρη την περιοχή των πτερυγίων και ελέγχεται από σήμα PWM παρέχοντας μεγάλο εύρος ρύθμισης της ταχύτητας περιστροφής, αλλά και ευκολία διαχείρισής του! Αλλά γι' αυτόν έχουμε να πούμε αρκετά στη συνέχεια. Αυτό που "δεσπόζει" στην κάτω όψη, είναι το ογκώδες και βαρύ χάλκινο block που αναλαμβάνει να απάγει τη θερμότητα από το CPU heat spreader. Η ασύμμετρη τοποθέτηση του block είναι εσκεμμένη καθώς έτσι υπάρχει μια αρκετά μεγάλη ελεύθερη περιοχή κάτω από τον ανεμιστήρα της ψύκτρας και έτσι αυτός μπορεί να ψύξει άμεσα και τις μνήμες, ιδιαίτερα σε συστήματα με μικρές μητρικές. Αν όμως έχουμε μνήμες με υψηλά heat spreaders τότε -κυτίου επιτρέποντος! - . . . . . . απλά μεταφέρουμε τον ανεμιστήρα στην επάνω πλευρά. Η αλλαγή της θέσης του είναι παιχνίδι, αλλά εδώ λίγο προσοχή: Κάθε τέτοια κίνηση γίνεται μόνο με τον υπολογιστή εκτός τάσης, γιατί τα συρμάτινα clips δεν έχουν και πολύ καλό πιάσιμο πάνω στον ανεμιστήρα και πολύ εύκολα πέφτουν την ώρα την αλλαγής και φυσικά δεν θέλουμε να πάνε εκεί που δεν πρέπει ! ! ! Το δεύτερο "σκαλοπάτι" που έχουν τα fan wire clips προορίζεται για την στερέωση ανεμιστήρα πάχους 25mm, αν το κουτί σας έχει το απαραίτητο ύψος και έχετε διάθεση πειραματισμών! Έτσι, ναι μεν η ψύκτρα "ψηλώνει" κατά ~16mm . . . . . . αλλά ο χώρος κάτω από αυτήν αυξάνει στα ~52mm, επιτρέποντας την συνύπαρξη της ψύκτρας με μνήμες που έχουν ψηλά heat spreaders, παρέχοντάς τους σε "αντάλλαγμα" για το "στρίμωγμα", την καλύτερη ψύξη τους! Φυσικά δεν θα χωρέσουν όλες οι "super" μνήμες, αλλά αυτό λίγο μας ενδιαφέρει καθώς, η NH L12S δεν απευθύνεται σε συστήματα που "απαιτούν" τέτοιες μνήμες! Το Block Πρόκειται για την κλασική κατασκευή της Noctua που εδώ και πολλά χρόνια και ψύκτρες, έχει αποδείξει την αξία του. Καθαρός ηλεκτρολυτικός χαλκός -για μέγιστη θερμική αγωγιμότητα- και σε άφθονη ποσότητα , μας δίνει ένα από τα καλύτερα block που υπάρχουν. Το μεγάλο πάχος της επάνω πλευράς του (κάτω στην φωτογραφία) φροντίζει για την καλύτερη θερμική σύζευξη μεταξύ των heat pipes και το παχύ έλασμα στερέωσης του block σε συνεργασία με τις "ελατηριωτές" βίδες, εξασφαλίζει την στιβαρή και πάντα με την προκαθορισμένη δύναμη σύσφιξης, στερέωσή του πάνω στο επεξεργαστή! Η επιφάνειά του cold plate δεν μπορεί να χαρακτηριστεί "καθρέφτης" και υπάρχει λόγος γι' αυτό που θα τον δούμε στη συνέχεια. Η συναρμογή των heat pipes στο block είναι πολύ καλή καθώς ακόμα και στην περιοχή που υπάρχει η κάμψη τους (αριστερή φωτογραφία) τα κενά είναι ελάχιστα! Φυσικά η κατασκευάστρια δεν αρκείται στην καλή μηχανική εφαρμογή των heat pipes στο block, αλλά τα συγκολλά σε αυτό και ίχνη της κόλλησης διακρίνονται μέχρι και το στόμιο των οπών του block. Σημαντική λεπτομέρεια στην κατασκευή της βίδας στήριξης είναι ότι αυτή, στην ουσία είναι ένα κυλινδρικό παξιμάδι το οποίο κατά την σύσφιξή του στο μπουζόνι που είναι κολλημένο στο retension bar, τερματίζει λίγο πριν οι σπείρες του ελατηρίου ακουμπήσουν μεταξύ τους. Αυτό εξασφαλίζει σταθερή και ανεξάρτητη από την δύναμη του χρήστη, πίεση του block πάνω στο CPU heat spreader. Η προσοχή στη λεπτομέρεια βρίσκεται και στην ασφάλεια που συγκρατεί αυτό το σωληνωτό παξιμάδι στη θέση του. Το σώμα της ψύκτρας Παρά το ότι όλοι είμαστε εξοικειωμένοι με την τεχνική κατασκευής που ακολουθεί η Noctua, δεν μπορούμε παρά να ρίξουμε μια σύντομη ματιά σε αυτήν. Η πυκνότητα τοποθέτησης των πτερυγίων είναι μέση (~1,5mm διάκενο μεταξύ τους) πράγμα που σε συνδυασμό με το μικρό ύψος τους (~20mm), μας προϊδεάζει για "χαλαρές" απαιτήσεις από τον ανεμιστήρα της. Και πως θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, αφού αυτός είναι πάχους μόλις 15mm! Εντύπωση προκαλούν οι πολλαπλές συρραφές αναδίπλωσης μεταξύ των πτερυγίων, οι οποίες φτάνοντας τις δέκα (!) κάνουν τα πτερύγια της ψύκτρας ένα στιβαρό και ενιαίο σώμα, αλλά παράλληλα, καθοδηγούν τη ροή του αέρα -ιδιαίτερα οι δύο ακραίες ομάδες, έτσι ώστε να σαρώνει καλύτερα το ακραίο τμήμα των πτερυγίων. Η κατασκευή της είναι μονόπλευρη όπως είπαμε, τύπου "L" την χαρακτηρίζει η κατασκευάστρια, αλλά πιο πολύ για ένα ασύμμετρο "C" μοιάζει σε 'μας! Και από ότι βλέπουμε παρά τις έντονες κάμψεις των heat pipes, έχουν δημιουργηθεί ελάχιστες ρικνώσεις (ζάρες) σε αυτές. Τα πτερύγια είναι σφηνωμένα αλλά και συγκολλημένα στα heat pipes σε όλο τους το μήκος. Οι δε σωληνίσκοι εκτόνωσης των πτερυγίων καλύπτουν ολόκληρο το μήκος των heat pipes, εξασφαλίζοντας τη μέγιστη δυνατή θερμική σύζευξη μεταξύ τους! Αλλάζοντας οπτική γωνία παρατηρούμε τις δύο ζώνες με τη κυματοειδή διαμόρφωση και τις τρεις οπές προσπέλασης εκ των άνω, των βιδών στήριξης της ψύκτρας. Οι δύο ακραίες οπές επιτρέπουν την εγκατάστασή της από την επάνω πλευρά της μητρικής (η μεσαία οπή δεν ενδιαφέρει εμάς καθώς είναι για την αφαίρεση του bracket) και όπως φαίνεται στις επόμενες φωτογραφίες . . . . . . δεν θα συναντήσουμε κανένα πρόβλημα στο να "πετύχουμε" τη βίδα, καθώς υπάρχει πολύ καλή θέα προς αυτήν! Ο ανεμιστήρας Εδώ τα πράγματα είναι ολοκαίνουργια ! Τον ανεμιστήρα αυτό τον είδαμε για πρώτη φορά στη Βιένη το Μάιο του 2017 και ουσιαστικά αποτελεί το πρώτο μοντέλο που έρχεται σαν αποτέλεσμα της στροφής / εξέλιξης στο σχεδιασμό των ανεμιστήρων που πρόκειται να δούμε στο μέλλον από την Noctua. Οι διαφορές είναι εμφανείς, τόσο στην γωνία των πτερυγίων που ήδη από τη βάση τους στρέφονται έντονα προς τη φορά της κίνησης, όσο και από την γενικότερη προς τα εμπρός ανάπτυξη του πτερυγίου. Αυτό φυσικά δεν μπορεί από το να μας φέρνει στο νου άλλες -από καιρό προϋπάρχουσες λύσεις- και είναι προς τιμήν της Noctua που δεν μένει "κολλημένη" στις ήδη πολύ καλές λύσεις που έχει στη γκάμα της! Νέα επίσης -και λίγο industrial- η μορφή της βάσης των πτερυγίων του, αλλά αυτό οφείλεται σε επιλογή της Noctua, γιατί λόγω του μικρού πάχους της βάσης αυτής, προκειμένου να εξασφαλιστεί η σωστή σταθερότητα άξονα και φτερωτής, αλλά και η μακροζωία της κατασκευής, επιβάλλεται η χρήση Metal-reinforced motor hub, έτσι ώστε ο άξονας της φτερωτής να εδράζεται σε μέταλλο, του οποίου είναι ορατό το κεντρικό τμήμα! Πρωτότυπος είναι και ο αριθμός των μπράτσων στήριξης του κινητήρα. Τα πτερύγια εξ ανάγκης -λόγω του μικρού πάχους του ανεμιστήρα- είναι σχετικά στενά, προκειμένου να δοθεί ο χώρος για να μεταβάλουν τη κλίση τους και όπως βλέπουμε αυτή η αλλαγή είναι αρκετά αισθητή! Αυτό φυσικά στοχεύει στην ανάπτυξη στατικής πίεσης και το γεγονός ότι ο ανεμιστήρας κατορθώνει να αναπτύσσει 1,53 mm H₂O πίεσης, μιλά από μόνο του για το πόσο καλά τα πάει ! Φυσικά, παρόντα είναι και όλα τα άλλα τεχνικά καλούδια που φροντίζουν για την υψηλή απόδοση και το χαμηλό θόρυβο. Από τα Flow Acceleration Channels που φροντίζουν τα ακροπτερύγια να κινούνται πιο αθόρυβα, μέχρι το κλιμακωτό πλαίσιο του ανεμιστήρα και τις μικροεσοχές στο εσωτερικό του, που φροντίζουν τόσο για τον χαμηλό θόρυβο όσο και για την υψηλότερη "στατική" πίεση που μπορεί να αναπτύξει αυτός. Περισσότερα όμως γι' αυτά και πολλά ακόμα, έχουν αναφερθεί διεξοδικά στο παρελθόν σε προηγούμενη παρουσίαση, την οποία μπορείτε να βρείτε εδώ. Όμως υπάρχει κάτι ακόμα που δεν είναι τόσο φανερό και αποτελεί το λόγο που τα πτερύγια απέχουν τόσο πολύ μεταξύ τους, ή για να το θέσω πιο σωστά, το λόγο που ο ανεμιστήρας έχει μόνο επτά πτερύγια. Η μεγάλη απόσταση μεταξύ των πτερυγίων, δίνει στους στροβίλους που αφήνει πίσω του ένα πτερύγιο, τον απαραίτητο "χώρο" και χρόνο για να παρασυρθούν από το εισερχόμενο ρεύμα αέρα, αρκετά κάτω από το πτερύγιο που ακολουθεί. Έτσι, το κάθε πτερύγιο τροφοδοτείται από μια ομαλότερη ροή αέρα και αυτό φυσικά σημαίνει χαμηλότερο θόρυβο! Ο κινητήρας εφοδιάζεται με τα νέα έδρανα SSO2 bearing, των οποίων η πλήρως μεταλλική κατασκευή εγγυάται μακροζωία, ακρίβεια και χαμηλότερο θόρυβο. Επιπλέον αυτών, ο μαγνήτης έδρασης του άξονα είναι ισχυρότερος και βελτιώνει ακόμα περισσότερο την ακρίβεια περιστροφής του. Για τον περιορισμό του θορύβου, φροντίζει η εξαιρετικά στιβαρή κατασκευή και τα ελαστικά τακουνάκια στις γωνίες του ανεμιστήρα. Ο κινητήρας τους ελέγχεται από PWM σήμα και είναι εξοπλισμένος με νέο ολοκληρωμένο ελέγχου της βαθμίδας ισχύος(NE-FD1 PWM IC) που εξασφαλίζει την βαθμιαία μεταγωγή των τρανζίστορ και τον περιορισμό του ηλεκτρονικού θορύβου, ιδιαίτερα όταν ο ανεμιστήρας στρέφεται με λίγες στροφές. Η προσοχή στη λεπτομέρεια είναι παρούσα και στην αεροδυναμική μορφή των βραχιόνων στήριξης του κινητήρα αλλά και στη διευθέτηση του -εσκεμμένα- γυμνού τμήματος των καλωδιώσεων και του πλαστικού clip που τα κρατά στη θέση τους. Φυσικά -θα ήταν περίεργο αν δεν- έχουμε να πούμε κι' άλλα σχετικά με το σχεδιασμό του ανεμιστήρα, αλλά αυτά στη συνέχεια. Θέματα συμβατότητας και εγκατάστασης Πρακτικά τα θέματα συμβατότητας με τις διάφορες μητρικές είναι ελάχιστα αλλά καλού κακού μπορείτε να δείτε στην αντίστοιχη λίστα που έχει η κατασκευάστρια στον ιστότοπό της: https://noctua.at/en/products/cpu-cooler-retail/nh-l12s/comp Επίσης μπορείτε να συμβουλευτείτε και τον κατάλογο με τους επεξεργαστές που είναι συμβατή η ψύκτρα, έχοντας σαν δεδομένο ότι η Noctua δεν συνιστά υπερχρονισμό σε κανένα από αυτούς: https://noctua.at/en/products/cpu-cooler-retail/nh-l12s/cpucomp Στην εγκατάστασή της, το σύστημα στερέωσης Secufirm2, εξασφαλίζει ότι η στιβαρή και απρόσκοπτη ολοκλήρωσή της θα είναι ζήτημα μερικών λεπτών! Πέραν όμως από τις αναλυτικές οδηγίες που συνοδεύουν την ψύκτρα υπάρχουν και μια σειρά από video που δείχνουν την εγκατάσταση σε διάφορα socket. Στο θέμα του προσανατολισμού της ψύκτρας, εφόσον πρόκειται να μπει σε όρθιο κουτί, η Noctua συνιστά να αποφύγετε την τοποθέτηση που φέρνει τις καμπές των heat pipes στο υψηλότερο σημείο. Και όπως θα δούμε στις μετρήσεις -σιγά μη και δεν το δοκιμάζαμε ! - θα δείτε ότι έχει κάθε λόγο γι' αυτό! Αλλά και η πρακτική της εγκατάστασης, θα σας δείξει ότι η ασυμμετρία της ψύκτρας, είναι πολύ βολική καθώς, με τις συγκεκριμένες διαστάσεις : Το πράγμα "φωνάζει" από μόνο του, ιδιαίτερα σε ένα "όρθιο" κουτί, όπου η ψύκτρα βρίσκει την ιδανική θέση σε κατακόρυφη διάταξη, με τις καμπές των heat pipes προς τα κάτω (προς την κάρτα γραφικών) με την περίμετρό της να δροσίζει VPM και μνήμες και την ψύκτρα να έχει -όπως θα δούμε- τις υψηλότερες επιδόσεις! Επίσης, για κάθε απορία, η κατασκευάστρια έχει ένα πολύ εκτεταμένο κατάλογο με απαντήσεις σε διάφορες ερωτήσεις σχετικά με την ψύκτρα: https://noctua.at/en/products/cpu-cooler-retail/nh-l12s/faq Οι λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά Πάντα υπάρχουν αυτά που περνούν "απαρατήρητα", ενώ σημαίνουν αρκετά για την προσπάθεια κάθε κατασκευαστή να κάνει τη διαφορά και εν προκειμένω, η Noctua, έχει το δικό της σημαντικό μερίδιο! Ο ανεμιστήρας Στις δύο φωτογραφίες που ακολουθούν φαίνονται οι διάφορες τεχνικές που χρησιμοποιεί η Noctua, αλλά αυτό που είναι νέο, είναι το πόσο κοντά στο πλαίσιο στρέφεται η φτερωτή! Το είπαμε και πιο πριν ότι αυτός ο ανεμιστήρας είναι ο "πρόδρομος" της νέας σειράς ανεμιστήρων της κατασκευάστριας, των οποίων ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά είναι ακριβώς αυτό. Και μάλιστα για τα πιο νέα μοντέλα που είδαμε στην computex 2017, η απόσταση αυτή μειώνεται στο μισό χιλιοστό! Ο στόχος φυσικά είναι οι μικρότερες απώλειες πίεσης σε αυτή τη κρίσιμη περιοχή του πτερυγίου, όπου αυτό έχει τη μεγαλύτερη απόδοση. Στη δεξιά φωτογραφία έχουμε ένα κοντινό ενός από τους βραχίονες του κινητήρα, για να του ρίξουμε μια προσεκτικότερη ματιά! Την πρισματική αεροδυναμική τους μορφή και την υπό γωνία σε σχέση με το χείλος εκβολής των πτερυγίων τοποθέτησή τους, την εντοπίσαμε και πριν, αλλά η συνέχεια πέρασε στα "ψιλά" . . . Η εσωτερική πλευρά των στηριγμάτων έχει μια διαμήκη διαμόρφωση που χωρίζει το χείλος προσβολής αυτών των οιωνεί πτερυγίων, σε δύο επίπεδα. Ο σκοπός εδώ είναι η ελάττωση του θορύβου που προκαλεί η ροή του αέρα γύρω από τα στηρίγματα και επιτυγχάνεται με την κλιμακωτή αύξηση της διατομής του στηρίγματος, η οποία μειώνει τη τάση της απότομης αποκόλλησης του οριακού στρώματος στην λεία περιοχή που ακολουθεί και έτσι, συμβάλει στο περιορισμό του θορύβου που προκαλούν τα στηρίγματα. Αυτό, μόνο σαν ευλαβική προσήλωση στη λεπτομέρεια μπορεί να χαρακτηριστεί και αξίζει ένα μπράβο από εμάς στο RND τμήμα της κατασκευάστριας! Η ηλεκτρική συμπεριφορά του ανεμιστήρα Για ένα νέο ανεμιστήρα και μάλιστα PWM, είναι απαραίτητο να δούμε την όλη του συμπεριφορά πάνω στην ψύκτρα και σε όλο το φάσμα στροφών του. Αυτό είναι χρήσιμο τόσο σε όσους φίλους θα βάλουν τον ανεμιστήρα πάνω στο CPU Fan header και όχι σε κάποιον Fan controller, όσο και σε εκείνους που έχουν κάποιον Fan controller, αλλά δεν βλέπουν τις ανάλογες στροφές από τον ανεμιστήρα. Η Noctua δίνει σαν ελάχιστες στροφές για τον ανεμιστήρα τις 450, αλλά αυτός κατεβαίνει με ασφάλεια και μέχρι τις 200 rpm και όταν λέω με ασφάλεια εννοώ ότι, εφόσον το Duty Cycle είναι λίγο πάνω από 10%, τότε ο ανεμιστήρας εκκινεί κανονικότατα, ανεβάζει αρχικά αρκετές στροφές (~ 600rpm) και στη συνέχεια πέφτει στις 200 ή και χαμηλότερα αν το θέλουμε! Αυτό από μόνο του αποτελεί εύσημο για την κατασκευάστρια, και ακόμα περισσότερο -πράγμα που δεν φαίνεται στο διάγραμμα- το γεγονός ότι χωρίς καμία ανάδραση και έλεγχο, ο ανεμιστήρας στρέφεται εκεί ακριβώς που θα τον βάλεις, αρκεί να κρατάς σταθερό το σήμα PWM! Αυτό φαίνεται αυτονόητο, αλλά πιστέψτε με, δεν είναι καθόλου έτσι, εκτός και αν μιλάμε για πολύ συγκεκριμένους κατασκευαστές ! Πέραν αυτού και όπως μπορείτε να δείτε και από τις μετρήσεις, ανάλογα με το setup, οι τελικές στροφές του διαφέρουν ελαφρά, καθώς στο Low Profile, ο κενός χώρος κάτω από τον ανεμιστήρα, του επιτρέπει να στρέφεται λίγο πιο γρήγορα. Το cold plate Τα φίλερ ανά χείρας και . . . . . . το cold plate εμφανίζει όμοια κυρτότητα και προς τις δύο βασικές διευθύνσεις, ίση με 80μm, η οποία είναι μια μέσης τιμής κυρτότητα και είναι λογική επιλογή καθώς, η λίστα συμβατότητας της ψύκτρας είναι πραγματικά μεγάλη ! Η υφή της επιφάνειάς του είναι η συνήθης επιλογή της Noctua, με την εξαιρετική CNC κατεργασία που αφήνει το γνωστό σπειροειδές μικροσκοπικό αυλάκι . . . . . . το οποίο "απορροφώντας" την περίσσεια της μεγάλου ιξώδους θερμοαγώγιμης πάστας που χρησιμοποιούν κατά κύριο λόγο οι χρήστες, επιτρέπει την πολύ καλή επαφή του cold plate στο CPU heat spreader και ελαχιστοποιεί την θερμική αντίσταση μεταξύ τους, μειώνοντας τη θερμοκρασία του επεξεργαστή. Η κατανομή της θερμοαγώγιμης πάστας Δυο ζεύγη φωτογραφιών (αριστερά είναι η επιφάνεια του Loader και δεξιά του Cold Plate), τραβηγμένες με ελαφρά διαφορετικό φωτισμό . . . . . . δείχνουν αυτό που έδειξαν και οι μετρήσεις μας ! Το πάτημα της ψύκτρας είναι πολύ καλό παρά το ότι, το cold plate της είναι ελαφρά κυρτό και ο Loader είναι απολύτως επίπεδος. Ολόκληρη η κεντρική περιοχή δείχνει επαφή ουσιαστικά μέταλλο με μέταλλο, και εδώ να πάρουμε υπόψη ότι όταν ξεκόλλησε η ψύκτρα από τον loader, ξεκόλλησε απότομα αναπηδώντας προς τα πίσω, από την δεξιά πλευρά του loader. Εύκολα διακρίνουμε την κατοπτρική συμμετρία των φωτογραφιών Loader / Cold Plate. Η προοδευτική αποκόλληση της αριστερής πλευράς (αριστερά στο loader, δεξιά στο cold plate), έδωσε την ευκαιρία να εμφανιστούν οι γνωστές δενδροειδείς δομές που χαρακτηρίζουν μια καλή επαφή, δυστυχώς στην αντίθετη πλευρά η ακαριαία αποκόλληση άφησε πίσω της, είτε περιοχές που η απότομη εισχώρηση του αέρα σάρωσε την πάστα λειαίνοντας την επιφάνειά της, είτε περιοχές που ο αέρας δεν πρόλαβε να φτάσει (αδρή επιφάνεια) όπου απλά οι επιφάνειες αποχωρίστηκαν κρατώντας κάποια ποσότητα πάστας με αδρές άμορφες μικροϋφές. Σε μεγέθυνση μπορούμε να δούμε σε ολόκληρη την επιφάνεια επαφής, να διακρίνονται οι χαράξεις του cold plate (ψύκτρα) και τις γραμμές που άφησαν αυτές στην επιφάνεια του loader. Η κάτω πλευρά της ψύκτρας Τα πτερύγια στα δύο άκρα της ψύκτρας έχουν κλιμακωτή διαμόρφωση που σχηματίζουν στις τέσσερις γωνίες ανυψωμένες θέσεις για να πατήσουν τα αντικραδασμικά παρεμβύσματα του ανεμιστήρα. Αυτό έχει σαν στόχο να απομακρύνει τον ανεμιστήρα από το επίπεδο των πτερυγίων προκειμένου να διανείμει καλύτερα τον αέρα που προωθεί ο ανεμιστήρας και -κυρίως- να μειώσει το θόρυβο από το φαινόμενο σειρήνας που προκαλούν τα ταχέως κινούμενα πτερύγια όταν περνούν πολύ κοντά από τις απολήξεις των πτερυγίων της ψύκτρας. Αυτό είναι μια δοκιμασμένη τεχνική, αλλά το γεγονός ότι υπάρχει μόνο από την κάτω πλευρά των πτερυγίων και όχι και από την επάνω δείχνει ότι η Noctua έχει προβλέψει κάτι άλλο! Η σκέψη αυτή δεν είναι άστοχη, γιατί σε μια PUSH τοποθέτηση του ανεμιστήρα, η φτερωτή ήδη απέχει αρκετά από το πτερύγια της ψύκτρας, μόνο σε μια PULL τοποθέτηση του ανεμιστήρα θα είχε νόημα αυτή η ανυψωμένη έδραση του ανεμιστήρα. Εδώ βέβαια υπάρχουν οι σχετικές επιφυλάξεις, καθώς αυτή η τοποθέτηση του ανεμιστήρα σπάνια έχει να προσφέρει κάτι καλύτερο από την PUSH τοποθέτηση. Η Noctua όμως κάτι παραπάνω από εμάς ξέρει και οι μετρήσεις μας το έδειξαν! Μετρήσεις Η ψύκτρα έχει τέσσερα heat pipes οπότε η λογική μέγιστη καταπόνησή της είναι της τάξης των 240 Watt, επειδή όμως τα heat pipes δεν έχουν δύο ψυχόμενα άκρα, τα 60 Watt ανά heat pipe είναι το λογικά ανώτερο όριο δοκιμής και φυσικά δεν μπορεί αυτό να αποτελέσει τη βάση σύγκρισης με τις άλλες ψύκτρες. Έχοντας αφενός αυτό κατά νου και αφετέρου ότι, στο ανταγωνισμό της υπάρχουν ψύκτρες ανάλογου τύπου που δοκιμάστηκαν στα 180Watt, οι δοκιμές* έχουν σαν άξονα σύγκρισης αυτή τη ισχύ. Βεβαίως έγιναν δοκιμές και σε μεγαλύτερη ισχύ για να έχουμε μια συγκριτική εικόνα, έστω και σε exreme συνθήκες για την NH-L12S. {* Οι ενδιαφερόμενοι φίλοι μπορούν να δουν τη μεθοδολογία που χρησιμοποιούμε στις δοκιμές και πως αυτή αναβαθμίστηκε.} Να σημειώσουμε ότι για πρώτη φορά μπαίνει σε δοκιμές σαν ιδιαίτερος προσανατολισμός, ο προσανατολισμός των άκρων των heat pipes, καθώς ναι μεν η Noctua συνιστά την αποφυγή της τοποθέτησης που φέρνει τις κάμψεις των heat pipes στο υψηλότερο σημείο, αλλά εμείς είχαμε την περιέργεια να δούμε τι συμβαίνει αν δεν ακολουθήσουμε τις συμβουλές της. Έτσι στην κατακόρυφη τοποθέτηση θα δείτε δύο επιμέρους στήλες με δοκιμές. Κάτι επίσης νέο είναι και ο χρωματισμός των τιμών του πίνακα, στον οποίο έχουμε με αχνό πράσινο την χαμηλότερη θερμοκρασία κάθε σειράς μετρήσεων και με αχνό γαλάζιο τις υπόλοιπες τιμές τις ίδιας σειράς που απέχουν έως και 0,5 οC από την ελάχιστη της σειράς αυτής. Με τον τρόπο αυτό έχουμε μια πιο άμεση εικόνα για το ποιες πρακτικά είναι οι διαφορές μεταξύ των διάφορων setup! Έχοντας κατά νου ότι η ψύκτρα αυτή έχει ενεργό θερμικό όγκο μόλις 297 cm3, ας δούμε πως συμπεριφέρθηκε στις διάφορες θερμικές καταπονήσεις που της επιβάλαμε. Ομαδοποιώντας τα συμπεράσματά μας έχουμε: Ο καλύτερος προσανατολισμός είναι ο κάθετος καθώς, μολονότι ο οριζόντιος δεν υστερεί αισθητά μέχρι τα 180 Watt, από εκεί και πάνω αρχίζει να δείχνει το μειονέκτημα που έχουν τα heat pipes όταν δεν τα βοηθά η βαρύτητα! Το ευνοϊκότερο setup είναι -με ελάχιστη διαφορά- το Low Profile (ο ανεμιστήρας είναι στην κάτω πλευρά της ψύκτρας). Το πιο αθόρυβο setup είναι το High Clearence, διατηρώντας μια μικρή διαφορά από το Low Profile. Όσον αφορά στη ροή του αέρα, παρά το γεγονός ότι αυτό αποτελεί μια μικρή "έκπληξη"(1), το Pull Setup απεδείχθη ελαφρά καλύτερο από το Push Setup, αλλά χάνει σε σχέση με το Push λόγω του αισθητά μεγαλύτερου θορύβου που παράγει. Ο πλάγιος προσανατολισμός ακολουθεί κατά πόδας τους άλλους μέχρι τα 120Watt, αλλά από εκεί και πάνω αρχίζει να υστερεί σημαντικά! (1)Για το θέμα αυτό υπάρχει εξήγηση στο κεφάλαιο "Μετρήσεις εις βάθος" Συνεπώς, στοχεύοντας στον χαμηλότερο θόρυβο και καθώς οι μικρές διαφορές στις θερμοκρασίες μας το επιτρέπουν, επιλέγουμε σαν καλύτερο setup την κατακόρυφη τοποθέτηση και τον ανεμιστήρα στην επάνω πλευρά της ψύκτρας και σε θέση Push (VePus HiCl) και αυτού του Setup το Δθ -στα 180Watt και σε υψηλό air flow- μπαίνει στους συγκριτικούς πίνακες (Δθ=32,50οC). Οι φίλοι όμως που θέλουν να χρησιμοποιήσουν την ψύκτρα σε Low Profile, μπορούν μια χαρά να το κάνουν καθώς, το κόστος σε θόρυβο είναι μόλις 0,7dB(A) και θα έχουν και καλύτερη θερμοκρασία κατά 0,12οC (!), ή αν έχουν την ψύκτρα οριζόντια θα έχουν μια αύξηση της θερμοκρασίας κατά ~1οC ! Αν δε, παραμείνουμε αυστηρά στο μέσο TDP που προτείνει ο κατασκευαστής (~ 120 Watt), οι τιμές του Δθ κινούνται μεταξύ των ~22 και ~28 βαθμών, δίνοντας στο σύστημά μας τελικές θερμοκρασίες της τάξης των 52 και 58 oC, αν υποθέσουμε ότι στο κουτί μας η μέση θερμοκρασία του αέρα είναι 30οC. Και αυτές τις θερμοκρασίες τις έχουμε με το θόρυβο να ξεκινά, από τα πλήρως ανεκτά ~35 dB(A) και περνώντας από τα μόλις διακριτά ~31 dB(A), να καταλήγει στα μη ανιχνεύσιμα ~29 dB(A) ! Με άλλα λόγια, έχουμε να κάνουμε με μια εξαιρετικά ήσυχη ψύκτρα που μπορεί να διατηρήσει δροσερό τον επεξεργαστή του HTPC μας, ή οποία το μόνο που μας ζητά αν θέλουμε να ξεφύγουμε σε απαιτήσεις, είναι απλά ένα καλό γενικότερο air flow στο κουτί μας! Εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι η ψύκτρα μέχρι τα 180 Watt μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε οριζόντια είτε κάθετα χωρίς κανένα ενδοιασμό! Και ακόμα πιο εύκολα καταλαβαίνουμε ότι η Noctua,ξέρει τι λέει όταν μας αποθαρρύνει να χρησιμοποιήσουμε την ψύκτρα "ανάποδα" (κατακόρυφα αλλά με τις καμπές των heat pipes προς τα επάνω), καθώς σε αυτή τη θέση τα δυναμικά προβλήματα των heat pipes κάνουν έντονη την παρουσία τους από τα 120 Watt! Όλα αυτά όμως μπορούμε να τα δούμε πολύ πιο εύκολα και ολοκληρωμένα στο επόμενο γράφημα, που δίνει στους αριθμούς μορφή και εικόνα στη δυναμική συμπεριφορά της ψύκτρας! Α. Με πρώτη ματιά έχουμε τρεις διακριτές ομάδες καμπυλών που αναφέρονται στους τρεις προσανατολισμούς της ψύκτρας: Μπλε, πράσινη, κυπαρισσί (η οποία δεν φαίνεται καθώς ταυτίζεται με την πράσινη) και αναφέρονται στον κατακόρυφο προσανατολισμό. Κόκκινη, κεραμιδί, χρυσαφί που αναφέρονται στον οριζόντιο προσανατολισμό. Γαλάζια, πορτοκαλί που αφορούν στον πλάγιο προσανατολισμό. Υπάρχει και η Μοβ καμπύλη, που αφορά στην κατακόρυφη ανάστροφη τοποθέτηση. Β. Από άποψη απόδοσης, όλοι οι προσανατολισμοί και setup αποδίδουν περίπου το ίδιο και ανεξάρτητα με το air flow μέχρι και τα 120 Watt, από εκεί και πάνω, ανεξάρτητα με το air flow, διακρίνουμε τις παρακάτω διαφορές: Η πρώτη ομάδα (κατακόρυφη τοποθέτηση) φτάνει χωρίς διαφορές μέχρι και τα 180 Watt και με μικρές διαφορές στα 210 Watt. Η δεύτερη ομάδα (οριζόντια τοποθέτηση) έχει την ίδια ακριβώς συμπεριφορά, αλλά οι θερμοκρασίες της πάνω από τα 180 Watt, είναι υψηλότερες της πρώτης. Η τρίτη ομάδα (πλάγια τοποθέτηση) πάνω από τα 120 Watt εμφανίζει διαφορές, με τo Low Profile setup να είναι καλύτερο. Γ. Από άποψη απόλυτων επιδόσεων και περιθωρίων για - τυπικά μη συνιστώμενο- O/C, ο προσανατολισμός που έχει τα μεγαλύτερα περιθώρια είναι ο κάθετος με τον οποίο, το Δθ κυμαίνεται από 50 έως 55 οC. Δ. Πριν αφήσουμε αυτό το κεφάλαιο της παρουσίασής μας και σαν εισαγωγή για το επόμενο, να σημειώσουμε κάτι που οι προσεκτικοί φίλοι θα το είδαν ήδη! Στις υψηλές θερμικές καταπονήσεις (από 210 Watt και πάνω) η ψύκτρα μοιάζει να "αδιαφορεί" για το ποίο είναι το air flow της, ή για να το θέσουμε πιο σωστά, όσο λιγότερο λιγότερο air flow έχει, τόσο πιο ψηλά μπορεί να πάει σε ισχύ! Αυτό βεβαίως αποτελεί αντίφαση σε όσα ξέρουμε σε σχέση με το air flow, αλλά το έχουμε ξαναδεί και συζητήσει και θα το συζητήσουμε και εδώ, στο επόμενο κεφάλαιο! Μετρήσεις εις βάθος - Γραφήματα Παρά το ότι οι μετρήσεις είναι πολλές -είκοσι επτά σειρές για την ακρίβεια έγιναν- εμείς θα παραθέσουμε εδώ κάποιες χαρακτηριστικές και τις άλλες μπορείτε να τις δείτε στα link που ακολουθούν: Οι πλήρεις μετρήσεις των τριών air flow υπάρχουν αντιστοίχως εδώ: 1. Οριζόντια τοποθέτηση σε Low Profile και τον ανεμιστήρα σε Push θέση: Πίνακας Ho μετρήσεων, Γράφημα Ho Δθ, Γράφημα Ho Rca 2. Οριζόντια τοποθέτηση σε Low Profile και τον ανεμιστήρα σε Pull θέση: Πίνακας Ho μετρήσεων, Γράφημα Ho Δθ, Γράφημα Ho Rca 3. Οριζόντια τοποθέτηση σε High Clearence και τον ανεμιστήρα σε Push θέση: : Πίνακας Ho μετρήσεων, Γράφημα Ho Δθ, Γράφημα Ho Rca 4. Κατακόρυφη τοποθέτηση σε Low Profile και τον ανεμιστήρα σε Push θέση: Πίνακας Ho μετρήσεων, Γράφημα Ho Δθ, Γράφημα Ho Rca 5. Κατακόρυφη τοποθέτηση σε Low Profile και τον ανεμιστήρα σε Pull θέση: Πίνακας Ho μετρήσεων, Γράφημα Ho Δθ, Γράφημα Ho Rca 6. Κατακόρυφη τοποθέτηση σε High Clearence και τον ανεμιστήρα σε Push θέση: : Πίνακας Ho μετρήσεων, Γράφημα Ho Δθ, Γράφημα Ho Rca 7. Πλάγια τοποθέτηση σε Low Profile και τον ανεμιστήρα σε Push θέση: Πίνακας Ho μετρήσεων, Γράφημα Ho Δθ, Γράφημα Ho Rca 8. Πλάγια τοποθέτηση σε High Clearence και τον ανεμιστήρα σε Push θέση: : Πίνακας Ho μετρήσεων, Γράφημα Ho Δθ, Γράφημα Ho Rca 9. Κατακόρυφη "ανεστραμμένη" τοποθέτηση σε High Clearence και τον ανεμιστήρα σε Push θέση: : Πίνακας Ho μετρήσεων, Γράφημα Ho Δθ, Γράφημα Ho Rca Πριν δούμε όμως την πρώτη από αυτές καλό θα ήταν να σημειώσουμε λίγα πράγματα για την συμπεριφορά των heat pipes. 1. Στα heat pipes η μετάδοση της θερμότητας από το θερμό άκρο (εξατμιστής/evaporator), στο ψυχρό (συμπυκνωτής/condenser), γίνεται με τον τρόπο που παριστά το gif που ακολουθεί: http://www.ledeconomy.com/images/gallery-heat-pipes/heatpipes-01.en.gif Στην διαδικασία αυτή παίζουν ρόλο πολλές παράμετροι, οι οποίες θέτουν και τα όρια λειτουργίας ενός heat pipe, από τα οποία ξεχωρίζω τρία που μας ενδιαφέρουν στην περίπτωση που συζητάμε: Entrainment/Flooding limit (Η μεγάλη ταχύτητα που κινείται ο ατμός στο κέντρο του heat pipe, εμποδίζει το υγρό που υπάρχει στο wick να επιστρέψει στο evaporator) Capillary limit (Το άθροισμα των δυνάμεων της βαρύτητας, και της διαφοράς πίεσης μεταξύ condenser και evaporator υπερβαίνουν την ικανότητα άντλησης του wick, συνεπώς η ποσότητα του υγρού που επιστρέφει μέσω του wick στο evaporator, μειώνεται) Boiling limit (Η εισροή θερμότητας στο evaporator είναι πολύ υψηλή με αποτέλεσμα το υγρό που μεταφέρεται από το wick σε αυτόν να εξατμίζεται πριν προλάβει να τροφοδοτήσει ολόκληρη την επιφάνεια του evaporator, έτσι αυτό "στεγνώνει" / evaporator dry-out) Α. Για να δούμε την πρώτη περίπτωση λοιπόν, όπου η ψύκτρα είναι οριζόντια και ο ανεμιστήρας στη χαμηλότερη θέση και σε φορά PULL . . . Μέχρι τα 150Watt όλα είναι φυσιολογικά και συνηθισμένα, το μεγαλύτερο air flow σημαίνει χαμηλότερη θερμοκρασία! Μετά όμως από αυτή την ισχύ, τα πράγματα αρχίζουν να αλλάζουν, με τρόπο φυσιολογικό βεβαίως, αλλά όχι "συνήθη" ! Οι θερμοκρασίες των υψηλότερων air flow προοδευτικά χειροτερεύουν για να καταλήξουμε σε πλήρη αντιστροφή των συνήθως αναμενόμενων, καθώς το χαμηλό air flow έχει την χαμηλότερη θερμοκρασία, και το υψηλό . . . την μεγαλύτερη! ! ! Ο λόγος είναι ότι: Η οριζόντια θέση των heat pipes δεν επιτρέπουν στην βαρύτητα να βοηθήσει στην μεταφορά του υγρού δια μέσω του wick. Η χαμηλότερη θερμοκρασία του condenser που προκαλεί το υψηλότερο air flow, αυξάνει τη διαφορά πίεσης μεταξύ αυτού και του evaporator, με αποτέλεσμα η "αντλητική" ικανότητα του wick να μειώνεται. Η μεγάλη ταχύτητα του ατμού στο κέντρο του heat pipe εμποδίζει την αποτελεσματική λειτουργία του wick και έτσι η ποσότητα του υγρού που αντλείται προς το evaporator μειώνεται. Αυτά έχουν σαν αποτέλεσμα το wick στην περιοχή του condenser, να έχει κορεστεί από υγρό (να έχει πλημμυρίσει /Flooding) και έτσι να εμφανίζει πολύ μικρότερη ικανότητα συμπύκνωσης / υγροποίησης του υδρατμού που φτάνει εκεί από τον εξατμιστή! Β. Στην επόμενη μέτρηση έχουμε ακόμα πιο ενδιαφέροντα πράγματα: Εδώ και πάλι τα heat pipe είναι οριζόντια, και ενώ στα 180 Watt έχουμε την "φυσική τάξη πραγμάτων" (οι χαμηλότερες θερμοκρασίες είναι αυτές των υψηλότερων air flow), η εικόνα στα 240 Watt έχει αντιστραφεί πλήρως, τα χαμηλότερα air flow πετυχαίνουν και χαμηλότερες θερμοκρασίες! Σε επίρρωση της διαπίστωσης αυτής, έρχεται και η δοκιμή της αύξησης του air flow, η οποία, στο μέσο air flow έφερε αύξηση (!) της θερμοκρασίας κατά ~4 οC, και στο χαμηλό, προκάλεσε αύξηση της θερμοκρασίας κατά ~12 οC ! ! ! Εδώ το ρόλο κλειδί έπαιξε η σημαντική μείωση της θερμοκρασίας του συμπυκνωτή (heat pipe / πτερύγια ψύκτρας) που προκάλεσε υψηλότερη διαφορά πίεσης μεταξύ condenser και evaporator (block) και επέφερε υψηλότερο κορεσμό του wick σε υγρό (Flooding). Παρ' όλα αυτά όμως, η ψύκτρα, μόλις το φορτίο της επιστρέψει σε χαμηλότερο επίπεδο (από τα 240 W στα 120 W) επιστρέφει στις σωστές θερμοκρασίες, ένδειξη ότι δεν έφτασε στα όρια της! Γ. Η τρίτη περίπτωση που έχουμε είναι : Εδώ έχουμε τα Heat pipes σε κατακόρυφη θέση και η βαρύτητα βοηθά στη λειτουργία του wick και έτσι ο υψηλότερος ρυθμός επιστροφής του υγρού στο evaporator, επιτρέπει και την υψηλότερη αντοχή της ψύκτρας σε θερμική καταπόνηση, η οποία φτάνει για το μέσο και χαμηλό air flow στα 270 Watt (!), ενώ το υψηλό air flow, απλά . . . δεν τα κατάφερε και κατέθεσε τα όπλα στα 240 Watt ! Όπως και στην προηγούμενη περίπτωση, η λογική αντίδραση να αυξήσουμε το air flow φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα, καθώς η θερμοκρασία αντί να πέσει, αυξάνει κατά ~5,5 οC ! Και στην περίπτωση αυτή, το αίτιο της αύξησης της θερμοκρασίας είναι το ίδιο με προηγουμένως, απλά, η ευνοϊκότερη θέση των heat pipes "μεταφέρει" την εκδήλωσή του, σε υψηλότερη θερμική καταπόνηση. Πιστεύω ότι τώρα είναι πολύ εμφανές ότι η ψύκτρα καλύπτει και με το παραπάνω το TDP που δηλώνει η κατασκευάστρια, και μας δίνει και την ευκαιρία -εννοώντας να μην καταθέτει το όπλα- να δούμε τι συμβαίνει όταν την πιέσουμε βάναυσα! Αυτό όμως που έχει σημασία -αν θέλουμε να πάρουμε ότι πραγματικά μπορεί να δώσει- είναι να πάρουμε υπόψη και το ζήτημα του προσανατολισμού της. Ας δούμε δυο διαγράμματα που αποκαλύπτουν το "αδύνατο" σημείο της! Εδώ έχουμε την ψύκτρα σε πλάγια θέση, και τον ανεμιστήρα σε θέση Low Profile. Οι θερμοκρασίες εξελίσσονται γραμμικά μέχρι τα 120 Watt από εκεί και πάνω με το υψηλό air flow να δείχνει το δρόμο, οι θερμοκρασίες περνούν σε αύξηση υψηλότερη από την γραμμικά αναμενόμενη. Έτσι μπορούμε να πούμε ότι μέχρι τα 150 Watt κάτι έχει αρχίσει να δείχνει "στραβό", αλλά πρακτικώς δεν έγινε και τίποτε! Στο επόμενο βήμα όμως (180 watt), όλα έχουν αναστραφεί και μολονότι οι θερμοκρασίες δεν έχουν ξεφύγει πολύ, δεν παύει η όλη εικόνα να μην εμπνέει τις καλύτερες διαθέσεις για πειραματισμούς! Στο επόμενο γράφημα έχουμε την ίδια τοποθέτηση της ψύκτρας, με τη διαφορά ότι ο ανεμιστήρας είναι στην επάνω της πλευρά (High Clearence). Σε αυτό το setup ήδη από τα 120 Watt έχει αρχίσει να φαίνεται το ποια θα είναι η εξέλιξη και ενώ, μέχρι τα 150 Watt τα πράγματα είναι μέσα στα πλαίσια του απολύτως ασφαλούς, στα 180 Watt, καθώς οι θερμοκρασίες κάνουν ένα συγκριτικό άλμα της τάξης των 7 έως 12 βαθμών, θα πρέπει να διαγράψουμε ό,τι -παράλογα- σχέδια είχαμε! Αυτή η αλλαγή στη δυναμική κατάσταση της ψύκτρας φαίνεται πολύ πιο εύκολα αν δούμε το Μερικό Δθ, που μας δίνει την αύξηση της θερμοκρασίας από το ένα βήμα στο άλλο. Αυτή η μερική αύξηση, στα 150 Watt δείχνει ξεκάθαρα ότι υπάρχει πλήρης αναστροφή της "κανονικότητας" ! Αυτή η αυξημένη "ευαισθησία" που έχει η ψύκτρα στον πλάγιο προσανατολισμό και την οποία δεν είδαμε στον οριζόντιο -όπου επίσης τα heat pipes είναι οριζόντια, είναι ότι εδώ τα μισά heat pipes έχουν το άκρο του condencer χαμηλότερα από το άκρο του evaporator και συνεπώς στο "ανηφορικό" τμήμα τους (αρνητική κλίση), η βαρύτητα αντιστρατεύεται την λειτουργία του wick στο να επιστρέψει το υγρό στο evaporator και η εικόνα συμπληρώνεται με το ότι και τα άλλα μισά, έχουν μεν θετική κλίση αλλά μικρότερη αυτής του οριζόντιου setup. Συνεπώς, για τους φίλους που σκοπεύουν να αντλήσουν και την τελευταία ρανίδα απόδοσης από την Noctua NH L12S, η καλύτερη τοποθέτηση είναι η κάθετη, με την οποία θα φτάσουν χωρίς BSOD, ακόμα και στα 240 Watt με το Δθ να κυμαίνεται μεταξύ ~53 και ~56 οC κρατώντας τον "επεξεργαστή" μας σε ανεκτά επίπεδα ασφάλειας! Τώρα, το αν είναι λογικό να πάρετε μια τόσο μικρή ψύκτρα και να την πιέσετε σε τέτοιο βαθμό, απλά επειδή μπορεί να τα βγάλει πέρα, αυτό είναι ένα άλλο θέμα ! Γιατί το Pull setup είναι καλύτερο στην Noctua NH L12S Κατά κανόνα το Push setup με τους ισχυρότερους στροβίλους που δημιουργεί μεταξύ των πτερυγίων μιας ψύκτρας, πετυχαίνει καλύτερες θερμοκρασίες. Αντίθετα το Pull setup, χαρακτηρίζεται από πολύ πιο ομαλή ροή του αέρα μεταξύ των πτερυγίων και σαν επακόλουθο αυτής, από ένα παχύτερο οριακό στρώμα στα πτερύγια. Αυτό σημαίνει όμως ελαφρά υψηλότερες τελικές θερμοκρασίες! Στην περίπτωση όμως που εξετάζουμε, έχουμε δυο ιδιαίτερες παραμέτρους που ανατρέπουν αυτή τη σχέση: 1. Η πρώτη είναι η μικρή διαδρομή που κάνει ο αέρας μεταξύ των πτερυγίων, πράγμα που σημαίνει ότι η περιοχή εγκατάστασης οριακού στρώματος με ικανό πάχος για να δημιουργήσει πρόβλημα, είναι σχετικά μικρή (προς την έξοδο του αέρα από τα πτερύγια). 2. Στο Pull setup ουσιαστικά το τυφλό σημείο του ανεμιστήρα έχει πολύ μικρό όγκο, γιατί βρίσκεται εμπρός από αυτόν και όχι πίσω του όπως στο Push setup. Έτσι ο αναρροφούμενος από τον ανεμιστήρα αέρας σαρώνει και δροσίζει πολύ καλύτερα το σημείο των πτερυγίων που αντιστοιχούν στη θέση του κινητήρα του. Αυτά έχουν σαν αποτέλεσμα να αντισταθμίζεται η χαμηλότερη απόδοση του Pull setup και τελικά, αυτό να μπορεί να ανταγωνιστεί με επιτυχία το Push setup. Από ποια θερμοκρασία αρχίζει να λειτουργεί η ψύκτρα Αυτό σαν ερώτημα δεν απασχολεί και πολύ, καθώς έχει μια πολύ λογική απάντηση: "Μα από τη στιγμή που θα αρχίσει να ζεσταίνεται!" Αυτό όμως απέχει κάπως από την αλήθεια! Η πραγματικότητα είναι ότι μια ψύκτρα με heat pipes, αρχίζει να λειτουργεί από τι στιγμή που η θερμοκρασία του block της, γίνει μεγαλύτερη από τη θερμοκρασία βρασμού του ψυκτικού που περιέχουν τα heat pipes. Αυτή η θερμοκρασία ορίζεται από την πίεση που ο κάθε κατασκευαστής επιλέγει να έχουν τα heat pipes μιας συγκεκριμένης ψύκτρας. Έτσι, ανάλογα με το στόχο που έχει η ψύκτρα, μπορεί να αρχίσει να λειτουργεί στους 30 oC και κάποια άλλη στους 35 οC. Όσο πιο ψηλά σε ισχύ θέλουμε να πάει μια ψύκτρα με δεδομένη ψυκτική επιφάνεια, τόσο πιο ψηλά μπορούμε να ρυθμίσουμε το σημείο εκκίνησής της. Αυτό βέβαια έχει το "κόστος" ότι χαμηλά η ψύκτρα δεν έχει και την καλύτερη απόδοση καθώς, υπάρχει αυτό το "κενό" (Offset) μεταξύ της θερμοκρασίας περιβάλλοντος και της θερμοκρασίας εκκίνησης της ψύκτρας. Η Noctua λοιπόν με την NH L12S δεν έχει στόχο μεγάλα και εντυπωσιακά νούμερα, "απλά" θέλει να είναι όσο καλύτερη γίνεται, σε χαμηλές προς μέσες θερμικές καταπονήσεις. Έτσι, δεν αφήνει ούτε αυτό το θέμα στην τύχη, ρυθμίζει τα heat pipes να λειτουργούν από χαμηλά, προκειμένου να είναι όσο γίνεται πιο δροσερή στην περιοχή του στόχου της. Αυτό είναι λογικό και αναμενόμενο, αλλά αυτό που μας έδειξε η ανάλυση της διαδικασίας ψύξης της ψύκτρας (Cool Down Procces) ειλικρινά είναι σπάνιο! Η NH L12S αρχίζει να λειτουργεί από τους ~23 οC ! Πράγμα που σημαίνει ότι, δεν υπάρχει η παραμικρή υστέρηση και επιβάρυνση λόγω Offset. Ευθύς εξαρχής, πριν καν ο επεξεργαστής ανεβάσει έστω και 1oC, η ψύκτρα "είναι" παρούσα και κάνει τη δουλειά της ! Αυτές οι "μικρές" λεπτομέρειες είναι που κάνουν τελικά ένα "μεγάλο" προϊόν και είναι γι' αυτές ακριβώς, που είμαστε εδώ, ώστε να μην περνούν απαρατήρητες! Συγκριτικοί πίνακες και γραφήματα Θα πρέπει να προειδοποιήσουμε τους φίλους που θα χρησιμοποιήσουν τα γραφήματα που ακολουθούν, να πάρουν υπόψη τους ότι η κατάταξη της Noctua NH-L12S στους πίνακες αυτούς, αλλά και των άλλων ανάλογου μεγέθους ψυκτρών ( Noctua NH-L9x65, Noctua NH-L9x14 SE AM4, Silverstone ARGON series AR05) θα πρέπει να ιδωθεί προσεκτικά, καθώς οι υπόλοιποι συμμετέχοντες έχουν πολλαπλάσιο όγκο. Βεβαίως, σιγά σιγά συγκεντρώνονται ομοειδείς ψύκτρες και σήμερα έχουμε τουλάχιστον άλλο ένα μέλος από τις χαμηλού ύψους top flow ψύκτρες, αλλά εδώ θέλει λίγο προσοχή καθώς, οι NH-L12S έχει σημαντικά μεγαλύτερο όγκο από την AR05 για παράδειγμα. Για να διευκολυνθεί η ανάγνωση των γραφημάτων έχουμε χωρίσει χρωματικά τις ψύκτρες σε τρεις κατηγορίες ισχύος (180, 240 και 360 Watt). Με αυτά κατά νου, ας δούμε τα αποτελέσματα που έφερε η ψύκτρα της σημερινής μας παρουσίασης δοκιμαζόμενη στα 180 Watt. Α. Σύνθετη κατάταξη με βάση το Δθ και τον θόρυβο, με πρωτεύον κριτήριο το Δθ. (Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m) Το ότι η Noctua NH L12S ήρθε και κατέλαβε την πρώτη θέση στις top flow ψύκτρες του πίνακα, είναι αναμενόμενο! Έχει μεγαλύτερο θερμικό όγκο από τον ανταγωνισμό, έναν εξαιρετικό ανεμιστήρα, και τα -έστω και μονόπλευρα- τέσσερα heat pipes της, έδωσαν το λογικό αποτέλεσμα καθώς, ο επόμενος "φυσικός" αντίπαλός της είναι πίσω κατά 10 oC και σημαντικά πιο θορυβώδης! Αυτό όμως που είναι πιο εντυπωσιακό είναι ότι εκθρονίζει από την πρώτη θέση και την μικρότερη από τις ψύκτρες μονού πύργου. Από την οποία και παρά τον διπλάσιο θερμικό όγκο της ανταγωνίστριας, πετυχαίνει θερμοκρασίες 7 oC χαμηλότερες παραμένοντας και ελαφρά πιο ήσυχη! Κατά την γνώμη μας δεν χρειάζονται περισσότερα για να φανεί ότι η Noctua ανίχνευσε το "κενό" που είχε στη γκάμα της, και το συμπλήρωσε όπως εκείνη ξέρει να το κάνει. Αποτελεσματικά, χωρίς περιττούς εντυπωσιασμούς, και κατ' ευθείαν στην . . . κορυφή! Β. Σύνθετη κατάταξη με βάση το θόρυβο και το Δθ, με πρωτεύον κριτήριο το θόρυβο. (Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m) Στο θέμα του θορύβου η Noctua NH L12S, όχι μόνο πετυχαίνει τον χαμηλότερο θόρυβο από τις ανάλογου σκοπού ψύκτρες, αλλά και από πολλές άλλες, πολύ μεγαλύτερες ψύκτρες! Αν δε, την χρησιμοποιήσουμε μέσα στα χρηστικά πλαίσια του σχεδιασμού της, τότε απλά δεν έχει αντίπαλο! Βασιζόμενη σε έναν νέο εξαιρετικό ανεμιστήρα, πετυχαίνει να εξαφανίζεται από το ακουστικό περιβάλλον ενός δωματίου πόλης, ακόμα και στο υψηλό air flow της. Με τον ανεμιστήρα να στρέφεται σε μέσες στροφές και το θόρυβο να βρίσκεται στο όρια του ανιχνεύσιμου, μπορεί να κρατήσει τον επεξεργαστή κάτω από τους 60 βαθμούς ακόμα και αν δουλεύει στο σχεδιαστικό θερμικό όριό της! Αλλά εκεί που θα δείξει πραγματικά το μπορεί να κάνει και πρακτικά αποτελεί ένα από τα σημαντικά κριτήρια επιλογής της, είναι ότι στο χαμηλό air flow, όπου ο θόρυβος βρίσκεται κάτω από το χαμηλότερο όριο που μπορούμε να μετρήσουμε αλλά και να αντιληφθούμε, το Δθ για το μέσο TDP της (120W), δεν ξεπερνά τους ~27 οC ! Εδώ θα προσθέσουμε μια εν δυνάμει σημαντική παρατήρηση: Ο θόρυβος που παράγει η ψύκτρα μειώνεται καθώς η θέση "ακρόασης" μετακινείται από τον άξονα του ανεμιστήρα προς το επίπεδο της φτερωτής του και μάλιστα αισθητά! Συγκεκριμένα και ανάλογα με το setup, η μείωση είναι, 2 - 5 dB(A) για το υψηλό air flow και 1 - 2 dB(A) για το μέσο. Έτσι, πρακτικά και ανάλογα με την εγκατάσταση της ψύκτρας και το κουτί σας, είναι πολύ πιθανόν η ψύκτρα να "απουσιάζει" ηχητικά ακόμα και στο υψηλό air flow ! Πιστεύουμε, ότι για τον χρήστη που ξέρει τι θέλει, τα υπόλοιπα, από τα πολλά που μπορούμε ακόμα να πούμε, απλά περιττεύουν! Συμπεράσματα και βαθμολογία Μετά από αρκετές ημέρες δοκιμών και σχεδόν 180 ώρες μετρήσεων, ήρθε η ώρα του απολογισμού! Δεν σας κρύβω ότι αντιμετώπισα με σκεπτικισμό τα αποτελέσματα των πρώτων δοκιμών, γιατί αυτή η Noctua δεν είναι σαν τις άλλες Noctua! Λέει μέγιστο TDP 140 Watt και το εννοεί, γιατί από τα 180 Watt αρχίζει να αλλάζει συμπεριφορά και μόνο υπό προϋποθέσεις ξεπερνά τα 210 Watt. Θα μου πείτε: "Εντάξει, λέει τόσο και κάνει και κάτι παραπάνω, που είναι το πρόβλημά ; " Μόλις έκανα την ίδια ερώτηση στον εαυτό μου, αποκαλύφθηκε αυτό που "καλομαθημένος" από τις άλλες Noctua, δεν ήθελα να δω! Η κατασκευάστρια, με την NH L12S, επιχειρεί να απαντήσει σε ένα πολύ συγκεκριμένο και δύσκολο πρόβλημα: Πώς, με το ελάχιστο δυνατό ύψος, θα παρέχει ικανοποιητική ψύξη, τόσο, σε ένα επεξεργαστή μέσης ισχύος , όσο και στα περιμετρικά του socket εξαρτήματα. Πρώτο βήμα στη λύση είναι ο νέος ανεμιστήρας των 120mm, ο οποίος παρά το μόλις 15mm πάχος του, αποδεικνύεται αυτό που ακριβώς χρειάζονται για να αποβάλουν τη σχεδιασμένη θερμική ισχύ, τα περιορισμένα σε μόλις 20mm ύψος πτερύγια. Δεύτερο βήμα, τα ίδια τα heat pipes, τα οποία, τόσο με την καλή εκμετάλλευση της επιφάνειας του ψυκτικού σώματος της ψύκτρας, όσο και με την εντυπωσιακά χαμηλή θερμοκρασία ενεργοποίησής τους (η ψύκτρα ήδη από τους ~23 oC αρχίζει να λειτουργεί! ), δίνουν στην ψύκτρα ένα εξαιρετικό συνδυασμό μεγέθους και θερμικού αποτελέσματος! Σε αυτό το τεχνικό υπόβαθρο προστίθεται ένα εξαιρετικό σύστημα στήριξης και η γνωστή κορυφαία ποιότητα κατασκευής και ο ευτυχής κάτοχος έχει μια ψύκτρα που χωρά άνετα στο -ακόμα και μικρό- HTPC / PC του, αλλά δεν μένει εκεί, καθώς οι μεγάλες διαφορές βρίσκονται στις αισθητά χαμηλότερες θερμοκρασίες και κυρίως στον πολύ χαμηλότερο θόρυβο! Εκείνος όμως που πραγματικά θα βρει στην Noctua NH L12S την ιδανική λύση, είναι ο απαιτητικός χρήστης που θέλει το μικρό-μεσαίο σύστημά του, να είναι αθόρυβο στην πράξη και όχι στα "χαρτιά"! Αυτός, εκμεταλλευόμενος τον εξαιρετικό ανεμιστήρα θα έχει το dead silent που επιθυμεί, χωρίς να υπονομεύει το σύστημά του με αυξημένες θερμοκρασίες! Να πούμε όμως και δυο αρνητικά, έστω και αν αυτά έχουν περισσότερο "φιλολογική" αξία ! Ένα θέμα που πρέπει να έχουμε κατά νου, για να έχουμε τις καλύτερες επιδόσεις, είναι -όπως τονίσαμε- ο προσανατολισμός της ψύκτρας. Κάτι που θα θέλαμε να δούμε διαφορετικό, είναι η τιμή της και αυτό όχι γιατί είναι παράλογα υψηλή, αλλά για να γίνει πιο προσιτή σε περισσότερους χρήστες. Εδώ να πούμε ότι η τιμή της στην Ελληνική αγορά είναι ακόμα αρκετά ψηλά, αλλά ελπίζουμε να μειωθεί όσο διευρύνεται η διάθεση της ψύκτρας. Συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω σε μια φράση: Αν έχετε ένα HTPC, ή ένα μέσης ισχύος PC και ψάχνετε για νέα αθόρυβη και αποτελεσματική ψύκτρα, εξετάστε τη πρόταση της Noctua, κατά πάσα πιθανότητα η αναζήτησή σας ολοκληρώνεται στην NH L12S ! Υπενθυμίζουμε ότι η Noctua NH-L12S έχει από την κατασκευάστρια εταιρία προτεινόμενη τιμή 49.90 € (MSRP) του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου. Συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση και την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, την βρήκαμε στα Ελληνικά καταστήματα προς 61,00€ (συν ~5,00€ μεταφορικά) με το ΦΠΑ. Κλείνοντας τη σημερινή παρουσίασή μας, ας δούμε επιγραμματικά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της Noctua NH-L12S. Υψηλής ποιότητας και εξαιρετικά στιβαρή κατασκευή. Κορυφαίες επιδόσεις για το μέγεθός της. Μικρό μέγεθος. Μικρό ύψος που επιτρέπει την τοποθέτησή της σε πολύ μικρά κουτιά HTPC. Δυνατότητα μεταφοράς του ανεμιστήρα στην επάνω πλευρά της, για εξασφάλιση περισσότερου χώρου κάτω από αυτήν. Λειτουργικό και στιβαρό σύστημα στήριξης με πολύ εύκολη εγκατάσταση. Εξαιρετικά γραμμική θερμική συμπεριφορά στην περιοχή του TDP της. Ψύχει αποτελεσματικά το hardware που ευρίσκεται κοντά στο socket (μνήμες κ.λπ.) Πολύ καλή συμβατότητα με τα πέριξ του socket εξαρτήματα όπως μνήμες με υψηλά heat spreaders. Πολύ αποτελεσματικός και υψηλών προδιαγραφών, PWM ανεμιστήρας με νέας τεχνολογίας βαθμίδα ισχύος. Πολύ χαμηλός θόρυβος ακόμα και σε υψηλές στροφές, ο οποίος είναι απαλλαγμένος από ενοχλητικές συχνότητες. Sleeved καλώδιο ανεμιστήρα Παρέχεται ρυθμιστικό μέσο των στροφών (LNA Adapter) Πρόβλεψη και για εγκατάσταση στην επάνω πλευρά, ανεμιστήρα πάχους 25mm. Παρέχεται θερμοαγώγιμη πάστα που επαρκεί για περισσότερες της μιας εφαρμογές. Αναλυτικά manual. Εγγύηση έξι ετών. θα θέλαμε να την δούμε με χαμηλότερο κόστος. Οι επιδόσεις της εξαρτώνται από τον προσανατολισμό της. Με βάση όλα τα παραπάνω η γενική βαθμολογία που αποσπά η Noctua NH-L12S, δε μπορεί να είναι μικρότερη από:  theLAB.gr Ευχαριστούμε θερμά την Noctua για την παραχώρηση του δείγματος της δοκιμής. Για το TheLab.gr, Seafalco 2/2/2018
  2. 4 points
    Εισαγωγή Παρά τις ευκολίες που παρέχουν τα σύγχρονα NAS, κάποιοι από εμάς επιμένουμε να φιλοξενούμε ένα RAID Array στις θήκες των υπολογιστών μας, για την ταχύτητα και την ευελιξία που προσφέρει μια τέτοια λύση. Καθώς όμως οι θήκες των οικιακών υπολογιστών, σε αντίθεση με αυτές των server, δεν προβλέπουν τη δυνατότητα Hot Swap για τους δίσκους του RAID Array μας, χρειαζόμαστε μια προσθήκη που θα παρέχει αυτή τη σημαντική λειτουργία. Η Icy Dock, ειδικός στον τομέα αυτό, μας έστειλε για να σας παρουσιάσουμε το Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1, που, καταλαμβάνοντας 3 φατνία 5,25", παρέχει 5(!!!) υποδοχές Hot Swap για σκληρούς δίσκους 3,5". Και μάλιστα το κάνει αυτό παρέχοντας έξυπνη ψύξη, λειτουργικότητα και τη γνωστή ποιότητα κατασκευής της Icy Dock. Χαρακτηριστικά Τα βασικά χαρακτηριστικά του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα: Όπως βλέπετε στον πίνακα, πρόκειται για ένα αρκετά μεγάλο και βαρύ προϊόν, το οποίο αποτελείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από αλουμίνιο. Συνεπώς προετοιμαζόμαστε για μια αντίστοιχα βαριά τιμή. Πράγματι, η τιμή του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 ξεκινάει από τα 113,65 ευρώ στην Ελληνική αγορά, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Το αν αξίζει την τιμή μιας μέσης κατηγορίας θήκης υπολογιστή, θα το δούμε στην πορεία αυτού του review. Το Προϊόν To Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 έρχεται σε ένα ιλουστρασιόν χαρτονένιο κουτί με γκρίζες αποχρώσεις και φωτογραφίες του προϊόντος που επεξηγούν τα πολλά χαρακτηριστικά του. Εντός του κουτιού, το Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 προστατεύεται από αφρολέξ με ένα τρόπο που και ποδόσφαιρο να παίζουν οι μεταφορείς με το κουτί, αυτό αποκλείεται να το νιώσει. Εκτός από το κυρίως προϊόν, εντός του κουτιού βρίσκουμε το manual με οδηγίες εγκατάστασης και χρήσεως και βίδες για τη στήριξη του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 στη θήκη του υπολογιστή μας. Το Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 αποτελείται ως επί το πλείστον από αλουμίνιο. Ολόκληρη η πρόσοψη καταλαμβάνεται από 5 κάθετα πορτάκια πίσω από τα οποία κρύβονται οι αντίστοιχες θέσεις που θα υποδεχτούν τους σκληρούς δίσκους. Όπως καταλαβαίνετε, η εκμετάλλευση του χώρου είναι πλήρης και η κάθετη τοποθέτηση των δίσκων ήταν το μυστικό που επέτρεψε να χωρέσουν 5 δίσκου 3,5" σε 3 φατνία 5,25". Στο πάνω μέρος της συσκευής, εκεί που τελειώνει το κάθε πορτάκι, βρίσκεται ένα διάφανο πλαστικό πλήκτρο που θέτει σε λειτουργία τον αντίστοιχο σκληρό δίσκο. Συνεπώς μπορείτε να έχετε μέσα στη θήκη και ανενεργούς σκληρούς δίσκους, τους οποίους μπορείτε πολύ εύκολα να ενεργοποιήσετε. Αντίστοιχα, μπορείτε να απενεργοποιήσετε κάποιον σκληρό δίσκο πριν τον αποσυνδέσετε. Τα πλήκτρα αυτά είναι διάφανα, καθώς λειτουργούν και ως ενδεικτικές λυχνίες λειτουργίας του αντίστοιχου σκληρού δίσκου. Συνεχές μπλε χρώμα όταν υπάρχει δίσκος στην αντίστοιχη θέση και είναι ενεργοποιημένος, και μπλε που αναβοσβήνει όταν υπάρχει μεταφορά δεδομένων. Στο μέσο του περίπου, το κάθε πορτάκι έχει μια υποδοχή για το δάχτυλο. Βάζοντας το δάχτυλο μέσα στην υποδοχή, βρίσκουμε ένα κρυφό πλήκτρο που απασφαλίζει το πορτάκι. Μετά την απασφάλιση, η ίδια η υποδοχή μας βοηθάει να τραβήξουμε το πορτάκι άνετα για να ανοίξει. Ο όλος μηχανισμός είναι άνετος και ασφαλής και η λειτουργικότητα του εξαιρετικά ικανοποιητική. Το κάτω μέρος σε κάθε πορτάκι είναι διάτρητο για να μπορεί να υπάρχει ροή αέρα που ψύχει τους σκληρούς δίσκους. Τα πλαϊνά του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 δεν έχουν να μας δείξουν κάτι το ιδιαίτερο. Βλέπουμε ότι η συναρμολόγηση του προϊόντος γίνεται με μικρές, φρεζαριστές βίδες, τις οποίες θα ξεβιδώσουμε σε λίγο για να δούμε τον εσωτερικό του κόσμο. Κάτι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο και το πρώτο αρνητικό στοιχείο που εντοπίστηκε είναι ότι σπειρώματα για να βιδωθεί το Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 στη θήκη του υπολογιστή μας υπάρχουν μόνο χαμηλά, στο ύψος που αντιστοιχεί στο χαμηλότερο από τα 3 φατνία που θα καταλάβει η συσκευή. Θεωρούμε ότι αυτή η στήριξη δεν είναι αρκετή για μια συσκευή που μαζί με τους σκληρούς δίσκους που θα περιέχει, ενδέχεται να ξεπερνάει τα 4 κιλά σε βάρος. Πόσο μάλλον που πολλές θήκες πλέον εκμεταλλεύονται μόνο τα εμπρός σπειρώματα στήριξης. Θα θέλαμε οπωσδήποτε να υπάρχει τουλάχιστον άλλο ένα σετ σπειρωμάτων στο πάνω μέρος της συσκευής, για την ασφαλή της στήριξη και κυρίως για να μην παραμορφωθεί και στραβώσει η θήκη του υπολογιστή από το βάρος. Στο πίσω μέρος του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 συναντάμε τον ανεμιστήρα καθώς και όλες τις υποδοχές διασύνδεσης. Στο επάνω μέρος βλέπουμε στοιχισμένες τις 5 υποδοχές SATA που αντιστοιχούν στις 5 θέσεις για σκληρούς δίσκους. Ακριβώς από κάτω βρίσκουμε τον ανεμιστήρα των 80mm, του οποίου τα χαρακτηριστικά μπορείτε να δείτε λεπτομερώς εδώ. Όπως βλέπετε, έχει μόνο 2 καλώδια, συνεπώς δεν έχει "ανάγνωση" στροφών, και ο έλεγχος της ταχύτητάς του γίνεται με βάση τη θερμοκρασία των σκληρών δίσκων. Στα δεξιά του ανεμιστήρα υπάρχει διακόπτης τριών θέσεων, που μπορεί να θέσει τον ανεμιστήρα σε λειτουργία μέγιστων περιστροφών (High), χαμηλών περιστροφών με λιγότερο θόρυβο (Low) ή σε αυτόματη λειτουργία (Auto), όπου οι στροφές ρυθμίζονται αυτόματα με βάση τη θερμοκρασία των σκληρών δίσκων. Αν αφαιρεθούν όλοι οι σκληροί δίσκοι από τη συσκευή, ο ανεμιστήρας απενεργοποιείται αυτόματα. Ο ανεμιστήρας στηρίζεται με 2 βίδες και αφαιρείται εύκολα για να αντικατασταθεί σε περίπτωση βλάβης ή με τον ανεμιστήρα της προτίμησής σας. Το Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 μπορεί να υποδεχτεί ανεμιστήρες με 2 ή 3 καλώδια, καθώς όπως βλέπετε διαθέτει και τις 2 υποδοχές. Τέλος, στο κάτω μέρος, κάτω από τον ανεμιστήρα, υπάρχουν 3 υποδοχές τροφοδοσίας τύπου SATA. Οι υποδοχές αυτές είναι ενωμένες εντός της πλακέτας, οπότε και μία μπορεί θεωρητικά να τροφοδοτήσει τη συσκευή. Προφανώς υπάρχουν 3 για να μοιράζεται το ρεύμα αλλά και να υπάρχει redundancy. Στο πάνω μέρος της συσκευής βλέπουμε τις λωρίδες από πλεξιγκλάς που λειτουργούν ως πλήκτρα ενεργοποίησης αλλά και λυχνίες λειτουργίας των σκληρών δίσκων. Υπάρχει επίσης αυτοκόλλητο με επεξηγηματικό σχεδιάγραμμα του πίσω μέρους. Ανοίγοντας τα πορτάκια βλέπουμε τον ενιαίο χώρο για τους σκληρούς δίσκους. Οι δίσκοι διαχωρίζονται με ράγες που υπάρχουν στο πάνω και κάτω μέρος της συσκευής μόνο. Στο πίσω μέρος βρίσκεται η πλακέτα με τα 5 βύσματα που μπαίνουν στους 5 σκληρούς δίσκους, παρέχοντας διασύνδεση δεδομένων και παροχής ενέργειας. Τα βύσματα είναι τέτοιου τύπου ώστε να δέχονται σκληρούς δίσκους SATA αλλά και SAS. Εν τούτοις, η συσκευή παρέχει μόνο διασύνδεση τύπου SATA με τη μητρική. Μεταλλικοί μοχλοί που συνδέονται με τα πορτάκια σπρώχνουν τον αντίστοιχο σκληρό δίσκο έξω, καθώς το πορτάκι ανοίγει. Ελάσματα στο πίσω μέρος της κάθε ράγας φροντίζουν ο σκληρός δίσκος να ευθυγραμμιστεί με το βύσμα του, ανεξαρτήτως του ύψους του σκληρού δίσκου. Τρύπες στο PCB εξασφαλίζουν τη συνεχιζόμενη ροή αέρα από τις οπές που είδαμε στα πορτάκια, πάνω από την επιφάνεια των σκληρών δίσκων και διαμέσου των οπών του PCB, στον ανεμιστήρα που δημιουργεί την υποπίεση που εξασφαλίζει τη ροή. Εδώ βλέπουμε 5 σκληρούς δίσκους, με διαφορετικά μοντέλα και ύψη να τοποθετούνται άνετα και χωρίς τη χρήση εργαλείων στο Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1. Στα Ενδότερα Ας δούμε τώρα τον εσωτερικό κόσμο του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1. Αφαιρώντας 5 βίδες, 2 σε κάθε πλαϊνό και 1 στο πίσω μέρος, το καπάκι της συσκευής ελευθερώνεται και αφαιρείται. Το καπάκι περιλαμβάνει μόνο τις επάνω ράγες που οδηγούν και διαχωρίζουν τους σκληρούς δίσκους και τις λωρίδες πλεξιγκλάς οι οποίες πιέζουν τα 5 αντίστοιχα τετράγωνα, λευκά πλήκτρα ενεργοποίησης / απενεργοποίησης των δίσκων που διακρίνουμε στο επάνω μέρος του PCB και μεταφέρουν το φως από τα αντίστοιχα 5 μπλε LEDs που βρίσκονται ακριβώς επάνω από το κάθε πλήκτρο. Βλέπουμε επίσης πιο καθαρά, στο κάτω μέρος κάθε υποδοχής δίσκου, τους μηχανισμούς εξαγωγής και τα ελάσματα που εξασφαλίζουν τη σωστή στοίχιση των δίσκων με τα βύσματά τους, ανεξαρτήτως του ύψους του κάθε δίσκου. Το PCB είναι απλό, δεν επηρεάζει τη λειτουργία και τις ταχύτητες των δίσκων και τα λίγα ηλεκτρονικά του σχετίζονται με τη λειτουργία των LEDs και του ανεμιστήρα. Θόρυβος και Θερμοκρασίες Το σύστημα δοκιμών μας είναι στημένο πάνω στην Asrock Z97X Killer. Ο επεξεργαστής είναι ο Intel G3258 Anniversary Edition, με ξεκλείδωτο πολλαπλασιαστή που μας επέτρεψε τον εύκολο υπερχρονισμό του στα 4,5 GHz, ενώ παρέμεινε δροσερός χάρη στην Corsair Hydro Series H100i GTX. Η μνήμη είναι στα 8GB, το τροφοδοτικό είναι το Cooler Master V650 και το σύστημα είναι στημένο στο Cooler Master Test Bench V1.0 Ευχαριστούμε θερμά την Asrock, την Cooler Master και την Corsair για τα εξαρτήματα που μας παρείχαν για την κατασκευή του συστήματος δοκιμών! Συνδέσαμε το Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 στο σύστημα δοκιμών μας, το γεμίσαμε με 5 σκληρούς δίσκους στις 7200 στροφές ανά λεπτό και μετρήσαμε θόρυβο και θερμοκρασίες. Πρέπει να σημειώσουμε ότι οι σκληροί δίσκοι που χρησιμοποιήθηκαν ήταν επίτηδες παλιάς τεχνολογίας ώστε και κραδασμούς να έχουν αλλά και θερμοκρασίες να ανεβάζουν. Συνεπώς τα αποτελέσματα είναι αυτά ενός αρκετά άσχημου σεναρίου χρήσης και δείχνουν τι μπορεί να κάνει το Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1. Τοποθετήσαμε τους σκληρούς δίσκους στο Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 και τους αφήσαμε σε ηρεμία για μισή ώρα, ώστε να σταθεροποιηθεί η θερμοκρασία λειτουργίας τους. Η θερμοκρασία περιβάλλοντος ήταν 18 βαθμοί Κελσίου. Οι θερμοκρασίες ηρεμίας διαμορφώθηκαν ως εξής για τους 5 μας δίσκους: Στη συνέχεια τρέξαμε αλλεπάλληλα stress tests για μισή ώρα ώστε οι σκληροί δίσκοι να σταθεροποιηθούν στις υψηλότερες θερμοκρασίες τους. Αυτές είναι οι θερμοκρασίες που πήραμε: Όπως βλέπετε, η άνοδος της θερμοκρασίας μεταξύ idle και stress ήταν από 2 έως 3 βαθμούς Κελσίου, ανάλογα με το μοντέλο. Η ρύθμιση του ανεμιστήρα ήταν στο Auto και οι στροφές του παρέμειναν χαμηλές σε όλη τη διάρκεια της δοκιμής, σαν να ήταν στο Low. Θερμικά λοιπόν, το Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 λειτούργησε πολύ καλά. Όσον αφορά το θόρυβο, μετρήσαμε σε απόσταση ενός μέτρου και σε χώρο με θόρυβο 26dB και τα αποτελέσματα ήταν τα εξής: Βλέπουμε τη γραφική παράσταση να παίζει μεταξύ 25 και 30 dΒ me to Bench Table σε λειτουργία και το Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 εκτός λειτουργίας. Κατόπιν συνδέουμε το βύσμα τροφοδοσίας που τροφοδοτεί το Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 στο τροφοδοτικό (spike 60 dB κατά τη σύνδεση) και στη συνέχεια ο θόρυβος από τους σκληρούς δίσκους και τον ανεμιστήρα στο Auto ανέβασε το συνολικό θόρυβο στα 33 περίπου dB με μικρές διακυμάνσεις. Συνολικά πολύ καλό αποτέλεσμα. Αντίστοιχη δοκιμή με τον ανεμιστήρα στο High, έδωσε αποτελέσματα συνολικού θορύβου στα 45 dB, συνολικός ήχος αρκετά ενοχλητικός αλλά που πάντως δε νομίζω ότι θα χρειαστεί ποτέ να υπομείνετε υπό φυσιολογικές συνθήκες καθώς όπως είπαμε οι στροφές του ανεμιστήρα παρέμειναν χαμηλές σε όλη τη διάρκεια των δοκιμών μας. Απολογισμός Και κάπως έτσι φτάσαμε στον απολογισμό του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1. Πρόκειται για μια συσκευή που καταλαμβάνει 3 φατνία 5,25" και παρέχει 5 Hot Swap θέσεις για δίσκους 3,5" με πλήκτρο ενεργοποίησης και ενδεικτικό LED για κάθε δίσκο ξεχωριστά, έξυπνη λειτουργία ψύξης, απορρόφηση κραδασμών και ποιοτική κατασκευή σχεδόν εξ ολοκλήρου από αλουμίνιο. Ο μηχανισμός εισαγωγής - εξαγωγής είναι Toolless και ασφαλής και η λειτουργικότητα της συσκευής ιδιαίτερα ικανοποιητική. Το μοναδικό παράπονο που έχουμε είναι ότι τα σπειρώματα στήριξης του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 στη θήκη του υπολογιστή μας βρίσκονται μόνο στο κάτω μέρος της συσκευής, γεγονός που καθιστά επισφαλή την τοποθέτησή της, ειδικά σε θήκες που εκμεταλλεύονται μόνο τα εμπρός σπειρώματα, καθώς το βάρος της συσκευής μαζί με τους 5 σκληρούς δίσκους που μπορεί να φιλοξενήσει είναι αρκετά μεγάλο. Το κόστος απόκτησης του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 στην ελληνική αγορά τη στιγμή που γράφεται αυτό το review είναι 113,65 ευρώ, που αν και σημαντικό για τα ελληνικά δεδομένα, δικαιολογείται από τα υλικά και την ποιότητα κατασκευής της συσκευής, καθώς και από το χρόνο και τη μελέτη που έχει επενδυθεί στο σχεδιασμό της. Ας συνοψίσουμε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1. Πλεονεκτήματα + Εξαιρετική ποιότητα κατασκευής + Κατασκευή σχεδόν εξ ολοκλήρου από αλουμίνιο + Υποστηρίζει drives 3.5" με οποιοδήποτε ύψος + Δεν επηρεάζει την ταχύτητα των drives + Μπορεί να φιλοξενήσει 5 drives 3,5" καταλαμβάνωντας μόνο 3 φατνία 5,25" + Διαθέτει διακόπτη on / off ξεχωριστά για κάθε drive + Διαθέτει ενδεικτικό LED ξεχωριστά για κάθε drive + Διαθέτει αυτορυθμιζόμενο μηχανισμό ψύξης με καλά αποτελέσματα + Απορροφά ικανοποιητικά τους κραδασμούς των σκληρών δίσκων Μειονεκτήματα - Επισφαλής στήριξη της συσκευής στη θήκη του υπολογιστή Με βάση τα παραπάνω, η συνολική βαθμολογία του Icy Dock FlexCage MB975SP-B R1 διαμορφώνεται ως εξής:  theLAB.gr Ευχαριστούμε θερμά την Icy Dock για την παραχώρηση του δείγματος της δοκιμής Πολύμερος Αχανιώτης 15/01/2018
  3. 1 point
  4. 1 point
    Εισαγωγή Πριν περίπου ένα χρόνο σας είχαμε παρουσιάσει τη δεύτερη γενιά της σειράς XPC Nano της Shuttle με ονομασία NC02Ux και επεξεργαστές Skylake η οποία μας είχε αφήσει άριστες εντυπώσεις. Με τους Kaby Lake - R 8ης γενιάς για φορητούς υπολογιστές να έχουν αρχίσει να κάνουν δειλά δειλά την εμφάνισή τους σε φορητούς υπολογιστές, η Shuttle είχε την ευγενή καλοσύνη να μας στείλει για review την ναυαρχίδα της τρίτης γενιάς των XPC Nano με ονομασία, τι άλλο, NC03U7. Ναι καλά καταλάβατε, σήμερα δε θα έχουμε στον πάγκο των δοκιμών κάποιο Celeron σύστημα, αλλά ένα low voltage i7 Kaby Lake. Κατά τα άλλα, όσοι παρακολουθείτε τα δελτία τύπου της Shuttle, θα έχετε πιθανώς παρατηρήσει πως οι διαφοροποιήσεις μεταξύ 2ης και 3ης γενιάς ουσιαστικά περιορίζονται μόνο στους επεξεργαστές και την υποστήριξη μνημών DDR4 αντί για DDR3 με την εξωτερική εμφάνιση να παραμένει ακριβώς ίδια. Tα νέα XPC nano κυκλοφορούν σε τέσσερεις παραλλαγές με διαφοροποίηση ως προς τον επεξεργαστή. Έτσι ξεκινώντας από τον Intel Celeron 3865U φτάνουμε στον Intel Core i7-7500U με τα ενδιάμεσα μοντέλα να εξοπλίζονται με τους αντίστοιχους i3 και i5. Τα αναλυτικά χαρακτηριστικά των διαθέσιμων επεξεργαστών μπορείτε να τα δείτε αναλυτικά στην ιστοσελίδα της Intel. Ας περάσουμε όμως να δούμε αναλυτικά τα τεχνικά χαρακτηριστικά του Shuttle NC03U7 με επεξεργαστή Intel Core i7 7500U που θα δοκιμάσουμε σήμερα. Τεχνικά Χαρακτηριστικά Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του Shuttle XPC Nano NC03U7 παρατίθενται συνοπτικά στον πίνακα που ακολουθεί, ενώ για ακόμα περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα υποσυστήματά του, μπορείτε να επισκευθείτε την ιστοσελίδα του προϊόντος. H προτεινόμενη τιμή λιανικής του Shuttle NC03U7 για την ελληνική αγορά ανέρχεται στα 629 ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ και κατά το χρόνο συγγραφής του review το βρήκαμε διαθέσιμο στα καταστήματα της χώρας μας με τιμή που ξεκινάει από τα 554 ευρώ. Στο κόστος αυτό πρέπει να προστεθεί το κόστος μνήμης και SSD/HDD οπότε υπολογίστε κάπου 700-750 ευρώ για ένα πλήρες σύστημα. Συσκευασία Όπως μας έχει συνηθίσει και από άλλα barebones που έχουμε δοκιμάσει, έτσι και στην περίπτωση της σειράς XPC nano η Shuttle έχει επιλέξει ένα απλό χαρτονένιο κουτί χωρίς ιδιαίτερες γραφιστικές πινελιές και φανφάρες. Το κουτί είναι κοινό και για τα 4 μοντέλα της σειράς nano και η διαφοροποίηση τους γίνεται με ένα αυτοκόλλητο στο πλάι το οποίο περιέχει αναλυτικές πληροφορίες για το περιεχόμενο και τα τεχνικά χαρακτηριστικά αυτού. Ανοίγοντας το κουτί, εκτός από το barebone βρίσκουμε ένα δεύτερο κουτί το οποίο περιέχει τα διάφορα παρελκόμενα, ένα σύντομο φυλλάδιο με τις οδηγίες εγκατάστασης και ένα DVD με τους απαραίτητους οδηγούς. Ναι, καλά το διαβάσατε, κοντεύουμε 2018 και η Shuttle εξακολουθεί να δίνει DVD με οδηγούς σε συστήματα τα οποία μπορούν να το αξιοποιήσουν μόνο με την αγορά ενός εξωτερικού USB οδηγού. Αν και θα προτιμούσαμε να είχε επιλεγεί η λύση ενός USB stick (δεδομένου ότι δεν θα ήταν ιδιαίτερο κόστος και συζητάμε για ένα ακριβό προϊόν), το προσπερνάμε μιας και τα σύγχρονα λειτουργικά βλέπουν χωρίς ανάγκη οδηγών τις κάρτες δικτύου, άρα ακόμα και εάν δεν έχουμε άλλο υπολογιστή στη διάθεσή μας, θα μπορέσουμε να κατεβάσουμε τους οδηγούς από την ιστοσελίδα της Shuttle. Όπως βλέπετε στις παραπάνω φωτογραφίες, εκτός από τις οδηγίες εγκατάστασης και το DVD με τους οδηγούς, τα παρελκόμενα του NC03U7 είναι: Δύο μεταλλικά ποδαράκια μαύρου χρώματος Τα εξαρτήματα για κρέμασμα του barebone πίσω από την οθόνη (VESA) Ένα caddy για δίσκο 2.5" Τροφοδοτικό 65W της APD Οι απαραίτητες βίδες 4 λαστιχένια ποδαράκια Το εξωτερικό Όσοι θυμούνται την προηγούμενη σειρά XPC Nano θα διαπιστώσουν από την πρώτη κιόλας φωτογραφία πως η τρίτη γενιά είναι πανομοιότυπη με την δεύτερη. Έτσι, τα πλαϊνά είναι φτιαγμένα από ματ μαύρο πλαστικό και η επάνω επιφάνεια από πλαστικό με μεταλλική επικάλυψη που διαθέτει όψη βουρτσισμένου αλουμινίου με το λογότυπο της Shuttle στο κέντρο. Οι διαστάσεις μήκους και πλάτους ανέρχονται στα 14.1 cm ενώ το ύψος των 4.2 cm δίνει στο χρήστη τη δυνατότητα να εγκαταστήσει δίσκους 2.5" με ύψος έως και 15mm. Στη μπροστινή πλευρά ξεκινώντας από τα αριστερά βρίσκουμε μία κλασσική θύρα USB3.0 type A και ακριβώς δίπλα της μία θύρα USB3.0 type C. Στο κέντρο υπάρχει η πάντα ευπρόσδεκτη υποδοχή για κάρτες μνήμης SD και στα δεξιά βρίσκουμε τον διακόπτη ενεργοποίησης με τα LED ένδειξης προσπέλασης δίσκου και λειτουργίας. Στην πλάγια αριστερή πλευρά, εκτός από τις γρίλιες εισαγωγής αέρα, βρίσκουμε τις υποδοχές για τις βίδες που θα συνδέσουμε τα μεταλλικά ποδαράκια εάν επιθυμούμε να τοποθετήσουμε το barebone όρθιο στο γραφείο μας και μία σειραϊκή θύρα RS232. Όπως καταλαβαίνετε, σε περίπτωση που προτιμήσουμε την όρθια τοποθέτηση, η προαναφερθείσα θύρα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Περνώντας στην πίσω πλευρά, βλέπουμε από τα αριστερά προς τα δεξιά την θύρα τροφοδοσίας DC, τις θύρες HDMI και Displayport, την θύρα Ethernet, δύο θύρες USB 2.0 και το τετραπολικό jack των 3.5mm για σύνδεση μικροφώνου-ακουστικών. Δυστυχώς όπως γράψαμε και στα τεχνικά χαρακτηριστικά, η θύρα HDMI δεν είναι 2.0, άρα όσοι θέλετε 60Hz σε 4K ανάλυση στην τηλεόρασή σας, θα πρέπει να προμηθευτείτε τον σχετικό αντάπτορα DisplayPort σε HDMI. Επίσης όσον αφορά την έξοδο ήχου, η επιλογή για τετραπολικό jack ήχου μας δίνει μεν τη δυνατότητα να συνδέσουμε το handsfree μας, απαιτεί δε αντάπτορα για headsets με ξεχωριστά βύσματα ηχείων - μικροφώνου. Η πλάγια δεξιά πλευρά (η οποία γίνεται επάνω πλευρά εάν τοποθετήσουμε το NC03U7 όρθιο) διαθέτει γρίλιες για την εξαγωγή αέρα από το σύστημα ψύξης του επεξεργαστή, δύο οπές για την τοποθέτηση κεραιών ασύρματης δικτύωσης και μία θέση για κλειδαριά τύπου Kensington. Για το τέλος αφήσαμε την κάτω πλευρά, η οποία δεν παρουσιάζει και ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Κεντρικά βρίσκουμε τις δύο υποδοχές για βίδες πάνω στις οποίες θα συνδεθεί η βάση VESA και στις τέσσερεις γωνίες μπορούν να τοποθετηθούν λαστιχένια αντικραδασμικά ποδαράκια. Όπως βλέπετε τα δύο κάτω ποδαράκια έχουν την ένδειξη S από την αγγλική λέξη screw που υποδηλώνουν πως εκεί θα βρούμε τις βίδες που χρειάζεται να λύσουμε για να αποκτήσουμε πρόσβαση στο εσωτερικό. Σε μία προσπάθεια να κάνουν τη ζωή μας ακόμα πιο εύκολη, οι σχεδιαστές της Shuttle επέλεξαν να μην κολλήσουν τα ποδαράκια και να μας τα δώσουν ως παρελκόμενο, μιας και ούτως ή άλλως θα χρειαστεί να ανοίξουμε το barebone για να εγκαταστήσουμε μνήμη και δίσκο. Οι μικρές λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά... Το εσωτερικό Ας περάσουμε τώρα στο εσωτερικό του NC03U7. Για να αποκτήσουμε πρόσβαση σε αυτό χρειάζεται να ξεβιδώσουμε τις δύο βίδες που βρίσκονται στη βάση του και να ξεκουμπώσουμε τα δύο καπάκια. Το ένα SODIMM εγκαθίσταται στην κάτω πλευρά, δίπλα στον προσαρμογέα ασύρματου δικτύου και το άλλο στην επάνω πλευρά ακριβώς πάνω από τον ανεμιστήρα όπως βλέπουμε την φωτογραφία. Στα δεξιά του ανεμιστήρα βλέπουμε και την υποδοχή για M2 SSD. Η Shuttle έχει προνοήσει να τοποθετήσει σπειρώματα για σύνδεση M2.2242, 2260 και 2280, οπότε έχετε στη διάθεσή σας αμέτρητες επιλογές. Φυσικά δεν μπορούσαμε να μην αφαιρέσουμε την μητρική από το κουτί. Έτσι όπως βλέπετε στις παρακάτω φωτογραφίες, όλα είναι τακτοποιημένα, με την πλακέτα να είναι υποδειγματική όσον αφορά την εκμετάλλευση του διαθέσιμου χώρου. Το σύστημα ψύξης φαίνεται να είναι το ίδιο με αυτό της προηγούμενης γενιάς γεγονός που μας προδιαθέτει πως το σύστημα θα είναι εξίσου ήσυχο. Μετρήσεις Φτάσαμε λοιπόν στην ώρα των μετρήσεων. Για τις ανάγκες της παρουσίασης εξοπλίσαμε το NC03U7 με ένα ζευγάρι DDR4 SODIMMs της Hynix χρονισμένο στα 2133 Mhz με timings 15-15-15-36, το ίδιο που είχαμε χρησιμοποιήσει και στην παρουσίαση του Shuttle DH110SE, το οποίο φόραγε έναν Skylake i3 6100 και έναν SSD Sandisk Z400s M2.2280 128GB, στον οποίο εγκαταστήσαμε τα Windows 10 x64 και περάσαμε τις τελευταίες εκδόσεις των drivers από την ιστοσελίδα της Shuttle. Οι μετρήσεις έγιναν με το συνηθισμένο τρόπο, χρησιμοποιώντας δηλαδή μετροπρογράμματα όπως τα PCMark10, 3DMark, wPrime, SuperPi και το AIDA64 Engineer Edition το οποίο είναι μια ευγενική προσφορά της finalwire την οποία και ευχαριστούμε. Για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων επιλέξαμε να συγκρίνουμε το NC03U7 μόνο με το DH110SE για δύο λόγους. Πρώτον, εξαιρούμενου του TDP οι δύο επεξεργαστές έχουν αρκετά κοντινά τεχνικά χαρακτηριστικά και δεύτερον ένα DH110SE με έναν socket 1151 i3 κοστίζει περίπου τα μισά χρήματα από το NC03U7. AIDA 64 Στο review του DH110SE είχαμε παρατηρήσει πως οι επιδόσεις του υποσυστήματος μνήμης ήταν ασυνήθιστα χαμηλές όσον αφορά τις αναγνώσεις. Στην περίπτωση του NC03U7 τα πράγματα ήταν διαφορετικά και οι μνήμες απέδωσαν τα αναμενόμενα δεδομένης της συχνότητας λειτουργίας τους. Στις μετρήσεις CPU και FPU, λαμβάνοντας υπόψην το γεγονός ότι ο μεν i3 6100 είναι χρονισμένος στα 3,7 GHz ενώ ο i7 7500U στα 2.9 GHz με δυνατότητα να φτάσει έως τα 3.5 GHz με το Turbo mode, βλέπουμε το NC03U7 να υπολείπεται του DH110SE με διαφορές που δικαιολογούνται από τη διαφορετική συχνότητα λειτουργίας, ξεπερνώντας το μόνο στο Photoworxx χάρη στις καλύτερες επιδόσεις του υποσυστήματος μνήμης. PCMark 10 Στη συνέχεια σας παραθέτουμε τα αποτελέσματα του PCMark 10. Όσοι ενδιαφέρεστε μπορείτε να διαβάσετε τον σχετικό τεχνικό οδηγό που το συνοδεύει, ο οποίος εξηγεί αναλυτικά τις μετρήσεις που το αποτελούν αλλά και τον τρόπο με τον οποίο προκύπτει η βαθμολογία. Εν ολίγοις, σε κάθε κατηγορία μετρήσεων συγκρίνονται τα αποτελέσματα με ένα reference system το οποίο έχει βαθμολογία 5000 και στη συνέχει προκύπτει από τις επιμέρους βαθμολογίες μία συνολική, στην οποία επίσης η βάση σύγκρισης είναι το 5000. Όπως πιθανώς θυμάστε, το PCMark10 το έχουμε χρησιμοποιήσει μόνο στην παρουσιάση του Shuttle X50V5 το οποίο διαθέτει έναν Skylake Celeron, οπότε οι διαφορές ανάμεσα στα δύο συστήματα είναι αρκετά μεγάλες. Όπως βλέπουμε στο γράφημα, το NC03U7 τα πήγε εξαιρετικά στο Essentials Test, με σκορ πολύ πάνω από τη βάση των 5000 που αντιστοιχεί σε σύστημα με Pentium 4405U, 4GB DDR4-2133 και SSD M2 των 128GB, ενώ στα Productivity και Digital Content Creation που η σύγκριση γίνεται με συστήματα i5 και i7 όπως είναι αναμενόμενο οι διαφορές έφτασαν να είναι πολύ μεγάλες (ας μη ξεχνάμε πως όπως είδαμε στα προηγούμενα benchamarks o i7 7500U υπολείπεται ακόμα και του μικρότερου 1151 Core i3). 3DMark Στο 3DMark η Intel Graphics 620 του 7500U πετυχαίνει καλύτερα αποτελέσματα από την 530 του 6100, χωρίς πάντως να πετυχαίνει κάτι εντυπωσιακό. Αν ενδιαφέρεστε να παίξετε παιχνίδια πενταετίας χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις στα εφέ, ίσως να καταφέρετε κάτι. Λοιπές Μετρήσεις CPU Για το τέλος αφήσαμε τα παλιά καλά SuperPiMod, wPrime και Fritz Chess Benchmark. Και εδώ ο i3 6100 υπερτερεί του i7 7500U και μάλιστα η ψαλίδα ανοίγει όσο περισσότερη ώρα διαρκεί το test, μιας και οι αυξημένες συχνότητες του Turbo Mode δεν μπορούν να διατηρούνται επ αόριστω λόγω υπερθέρμανσης που οδηγεί σε throttling. Θερμοκρασίες - Κατανάλωση - Θόρυβος Ας δούμε τώρα πώς συμπεριφέρεται το NC03U7 όσον αφορά την κατανάλωση, τις θερμοκρασίες και τον θόρυβο, κάτι που σίγουρα θα ενδιαφέρει τους μελλοντικούς αγοραστές του περισσότερο και από τις επιδόσεις του. Θα ξεκινήσουμε με την κατανάλωση, όπου ο Intel Core i7 7500U έδειξε τα προτερήματα των μόλις 15W TDP. Σε idle η κατανάλωση που μετρήσαμε ήταν μόλις 6 W (πράγμα στο οποίο σίγουρα βοήθησε η απουσία μηχανικού δίσκου), σε πλήρες φορτίο μέσα από το stress test του AIDA64 η κατανάλωση ήταν 35 W, ενώ με το σύστημα σβηστό η κατανάλωση ήταν μόλις 0.2 W. Για την μέτρηση θερμοκρασίας, χρησιμοποιήσαμε επίσης το stress test του AIDA 64, με την επιλογή να στρεσσάρει CPU, FPU, GPU,cache και μνήμη με τη θερμοκρασία περιβάλλοντος να είναι 20 βαθμοί κελσίου. Με το σύστημα να βρίσκεται σε όρθια θέση, τρέξαμε το τεστ για περίπου 20 λεπτά έχοντας τους ανεμιστήρες στην λειτουργία Smart Fan που ρυθμίζει αυτόματα την ταχύτητα περιστροφής τους ανάλογα με τη θερμοκρασία. Όπως βλέπετε στα screenshots που ακολουθούν, η μέγιστη θερμοκρασία του θερμότερου από τους 2 πυρήνες έφτασε τους 96 βαθμούς ενώ οι ανεμιστήρες έφτασαν να γυρίζουν έως τις 5900 στροφές ανά λεπτό. Παράλληλα παρουσιάστηκε και σημαντικό throttling του επεξεργαστή που έφτασε το 32%. Στη συνέχεια επαναλάβαμε το ίδιο ακριβώς τεστ έχοντας τους ανεμιστήρες ρυθμισμένους σε μέγιστες στροφές λειτουργίας. Όπως βλέπετε ενώ δεν υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση στις μέγιστες θερμοκρασίες, με τον θερμότερο πυρήνα να φτάνει και στην περίπτωση αυτή τους 96 βαθμούς το throttling έφτασε το 8%. Σε μία προσπάθεια να εξηγήσουμε το παραπάνω φαινόμενο, ξανατρέξαμε το stress test με τους ανεμιστήρες σε Smart Fan λειτουργία παρατηρώντας τις μετρήσεις. Αυτό που διαπιστώσαμε είναι πως οι στροφές λειτουργίας φαίνεται πως ρυθμίζονται με βάση τη θερμοκρασία CPU χωρίς να λαμβάνετε υπόψη το τι συμβαίνει σε κάθε πυρήνα χωριστά. Αυτό έχει σα συνέπεια ο ένας πυρήνας που έφτασε να δείξει 11 βαθμούς μεγαλύτερη θερμοκρασία από τη θερμοκρασία CPU να αναγκάζεται να κάνει throttling μιας και η θερμοκρασία της CPU δε δίνει εντολή στους ανεμιστήρες να ανεβάσουν στροφές. Πιστεύουμε πως με ένα BIOS update το οποίο θα κάνει λίγο πιο επιθετική τη ρύθμιση του ανεμιστήρα, το ζήτημα θα λυθεί. Η Shuttle έχει ήδη ενημερωθεί για τα ευρήματά μας και δεδομένου του γεγονότος ότι υποστηρίζει τα συστήματά της με BIOS updates (μια ματιά στα σχετικά downloads θα σας το επιβεβαιώσει) πιστεύουμε πως σύντομα θα υπάρχουν νεώτερα. Αξίζει στο σημείο αυτό να αναφέρουμε πως τα παραπάνω παρατηρήθηκαν μόνο στο stress test του AIDA64, ενώ στα υπόλοιπα benchmarks οι στροφές περιστροφή των ανεμιστήρων έμειναν αρκετά κάτω από το μέγιστό τους. Κλείνοντας την ενότητα αυτή, ας δούμε και πώς τα πάει το NC03U7 στο θέμα του θορύβου. Όπως και το προηγούμενο μοντέλο, σε φυσιολογικές συνθήκες είναι εξαιρετικά ήσυχο και η παρουσία του είναι σχεδόν ανεπαίσθητη. Φυσικά κατά τη διάρκεια του stress test που οι ανεμιστήρες έφτασαν κοντά στις 6000 στροφές, ο θόρυβος ήταν ανυπόφορος, αλλά αυτό είναι ένα σενάριο εξαιρετικά απίθανο για τον χρήστη του NC03U7. Επίλογος Φτάσαμε λοιπόν στο τέλος της σημερινής παρουσίασης και στην ώρα της βαθμολογίας. Όπως προαναφέραμε, ένα πλήρες σύστημα βασισμένο στο NC03U7 με 8GB Ram και SSD θα σας κοστίσει κάπου 700-750 ευρώ. Παρά το γεγονός ότι σίγουρα πληρώνουμε ένα premium για το μέγεθος, την κατανάλωση και την ποιότητα κατασκευής, το ποσό εξακολουθεί να μη φαίνεται λογικό. Από την άλλη, παρόμοιες τιμές έχουν και τα αντίστοιχα μοντέλα του ανταγωνισμού (βλέπε Intel Nuc και Gigabyte Brix). Όπως όμως γράψαμε και στην ενότητα των benchmarks, ο μεγαλύτερος ανταγωνισμός για το NC03U7 έρχεται από τα λίγο μεγαλύτερα σε μέγεθος μοντέλα της Shuttle όπως το DH110SE τα οποία μπορούν να δώσουν τις ίδιες επιδόσεις στα μισά χρήματα, έχοντας το πλεονέκτημα να εξοπλίζονται με επεξεργαστή socket 1151 άρα να είναι επεκτάσιμα ως προς αυτόν. Σίγουρα μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωση της τιμής του NC03U7 παίζει το κόστος του επεξεργαστή, μιας και η προτεινόμενη τιμή από την Intel είναι 393$ τη στιγμή που ο 1151 i3 7100 έχει προτεινόμενη τιμή λιανικής 117$. Από τα παραπάνω καταλαβαίνετε λοιπόν πως το NC03U7 μας τα χαλάει πολύ στον τομέα Value for Money. Βέβαια δεν είναι το πρώτο τεχνολογικό προϊόν που κάνει κάτι τέτοιο και δεδομένου ότι η Shuttle προσφέρει προϊόντα αντίστοιχων και καλύτερων επιδόσεων στα μισά χρήματα μας δείχνει πως οι πωλήσεις των δύο προηγούμενων γενεών θα δικαιολόγησαν την δημιουργία μίας τρίτης γενιάς. Ας συνοψίσουμε λοιπόν τα θετικά και τα αρνητικά του NC03U7 σε μορφή bullet points ώστε να περάσουμε στη βαθμολογία. Μικρό μέγεθος Χαμηλή κατανάλωση Χαμηλή στάθμη θορύβου Καλές επιδόσεις Δυνατότητα αναπαραγωγής x265 video 10bit Θύρα USB3.0 type C Evσωματωμένη κάρτα ασύρματου δικτύου Πανεύκολη εγκατάσταση υποσυστημάτων Θύρα Displayport με υποστήριξη 4Κ 60Hz Μόνο δύο θύρες USB2.0 στο πίσω μέρος Απουσία θύρας HDMI 2.0 Τσουχτερή τιμή Με βάση λοιπόν όλα τα παραπάνω, η βαθμολογία που παίρνει το NC03U7 είναι :  theLAB.gr Ευχαριστούμε θερμά την Shuttle για την παραχώρηση του δείγματος της δοκιμής Γεώργιος GriGaS Ρήγας 18/12/2017
This leaderboard is set to Athens/GMT+02:00
×