Ο προγραμματιστής Daniel Palmer υπέβαλε μια σειρά patches που βελτιώνουν τον οδηγό framebuffer tdfxfb του Linux για τις κάρτες γραφικών 3dfx Voodoo3. Η αλλαγή αφορά περιπτώσεις στις οποίες η κάρτα εντοπίζεται κανονικά από το Linux, αλλά το firmware του υπολογιστή δεν έχει εκτελέσει το video BIOS της και επομένως το hardware δεν έχει αρχικοποιηθεί ώστε να δώσει εικόνα. Η ανάπτυξη της λύσης περιλάμβανε και χρήση τεχνητής νοημοσύνης ως εργαλείου debugging, όχι όμως ως υποκατάστατο της ίδιας της υλοποίησης του driver.

Το πρόβλημα με τις «unbooted» κάρτες

Ο Palmer αντιμετώπισε το πρόβλημα ενώ δοκίμαζε μια Voodoo3 σε Amiga 4000 μέσω γέφυρας Mediator PCI. Ο οδηγός tdfxfb μπορούσε να κάνει probe την κάρτα και να δημιουργήσει framebuffer, όμως η οθόνη παρέμενε χωρίς σήμα επειδή η Voodoo3 δεν είχε αρχικοποιηθεί από το video BIOS. Το ίδιο σενάριο μπορεί να εμφανιστεί σε μη x86 συστήματα, όταν μια άλλη κάρτα γραφικών είναι η κύρια συσκευή απεικόνισης ή όταν το firmware ενός συστήματος δεν μπορεί να εκτελέσει το παλιό video BIOS της κάρτας.

Η νέα δυνατότητα αρχικοποίησης

Η νέα λογική του tdfxfb επιχειρεί αρχικά να διαπιστώσει αν η Voodoo3 έχει ήδη αρχικοποιηθεί. Για τον σκοπό αυτό συγκρίνει πληροφορίες από καταχωρητές της κάρτας με τις τιμές που βρίσκονται στον πίνακα ρυθμίσεων του δικού της video BIOS. Αν διαπιστωθεί ότι η κάρτα παραμένει σε μη αρχικοποιημένη κατάσταση, ο οδηγός χρησιμοποιεί αυτές τις παραμέτρους για να ρυθμίσει το hardware, ενεργοποιεί τον VGA core και προγραμματίζει την αρχική λειτουργία απεικόνισης. Έτσι μπορεί να εμφανιστεί κανονικά η κονσόλα του Linux χωρίς να απαιτείται να έχει προηγηθεί αρχικοποίηση της κάρτας από το firmware του υπολογιστή.

Η σειρά των πέντε patches δοκιμάστηκε σε πραγματική Voodoo3 τόσο σε σύστημα x86-64 όσο και σε Amiga 4000 με Mediator PCI bridge. Οι αλλαγές έγιναν δεκτές στο υποσύστημα fbdev και έχουν ήδη συγχωνευθεί στον κύριο κλάδο ανάπτυξης για το Linux 7.3.

Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης

Η αναφορά σε AI αφορά συγκεκριμένα τη διαδικασία εντοπισμού του προβλήματος. Σύμφωνα με τον Palmer, το debugging υποβοηθήθηκε εν μέρει από το Claude Fable 5, στο οποίο ζήτησε να δημιουργήσει εξομοίωση μιας Voodoo3 για το QEMU. Συγκρίνοντας τη συμπεριφορά της εξομοίωσης και του πραγματικού BIOS με τον δικό του κώδικα, διαπίστωσε ότι η ακολουθία αρχικοποίησης ήταν σωστή, αλλά ο VGA core της κάρτας δεν είχε ενεργοποιηθεί. Η παρατήρηση αυτή τον οδήγησε στη διόρθωση του προβλήματος.

Voodoo4, Voodoo5 και 3D επιτάχυνση

Ο οδηγός tdfxfb υποστηρίζει ήδη και κάρτες που βασίζονται στο VSA-100, δηλαδή τις Voodoo4 και Voodoo5. Ωστόσο, η νέα διαδικασία χειροκίνητης αρχικοποίησης περιορίζεται προς το παρόν στη Voodoo3, επειδή η διάταξη του video BIOS στις Voodoo4 και Voodoo5 είναι διαφορετική. Ο Palmer είχε αρχικά εξετάσει ευρύτερη κάλυψη, αλλά περιόρισε τη δεύτερη έκδοση της σειράς patches στη Voodoo3.

Παράλληλα, ο Palmer αναφέρει ότι διαθέτει ξεχωριστά patches για διεπαφή 3D rendering και ότι το 3D rendering λειτουργεί στις δοκιμές του. Οι συγκεκριμένες αλλαγές, όμως, δεν αποτελούν μέρος της σειράς που συγχωνεύθηκε για την αρχικοποίηση των «unbooted» καρτών και δεν πρέπει να συγχέονται με την υπάρχουσα λειτουργικότητα του framebuffer driver.

Ιστορικό πλαίσιο

Η 3dfx παρουσίασε τη σειρά Voodoo3 το 1999, συνδυάζοντας δυνατότητες 2D και 3D επιτάχυνσης σε μία οικογένεια καρτών που έγινε ιδιαίτερα γνωστή στους χρήστες PC της εποχής. Στα τέλη του 2000 η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα τερματίσει τη λειτουργία της και συμφώνησε την πώληση του μεγαλύτερου μέρους των περιουσιακών της στοιχείων στην Nvidia. Περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, η αρχιτεκτονική της εξακολουθεί να προσελκύει το ενδιαφέρον προγραμματιστών και φίλων του retro hardware.

Πηγές

• TechSpot: AI is helping Linux bring 25-year-old 3dfx Voodoo3 graphics cards back to life
• Linux Kernel Archive: [PATCH v2 0/5] fbdev: tdfxfb: Make "unbooted" cards work
• Phoronix: Linux 7.3 Lands Improvements For Voodoo 3 / 4 / 5 & Vintage Atari Computers In 2026

Τι ανακοίνωσε η Pine64

Η Pine64, γνωστή για τα οικονομικά της single-board computers (SBC) με Linux, ανακοίνωσε μέσω του επίσημου καναλιού της στο Telegram ότι «δεν υπάρχουν σχέδια συνέχισης παραγωγής περισσότερων συσκευών Linux στο άμεσο μέλλον». Η απόφαση καλύπτει ολόκληρη τη γκάμα των SBC της εταιρείας με αρχιτεκτονική Arm και RISC-V, την οικογένεια PinePhone, το tablet PineTab2 και το e-reader PineNote.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα υπάρχοντα αποθέματα των PineNote και PineTab2 εκτιμάται ότι θα επαρκέσουν για περίπου τρεις μήνες ακόμη πριν εξαντληθούν πλήρως. Η επανέναρξη της παραγωγής δεν έχει προγραμματισμένη ημερομηνία· η Pine64 αναφέρει τα μέσα του 2027 ως σημείο αξιολόγησης, με την τελική απόφαση να εξαρτάται από την πορεία των τιμών στα εξαρτήματα μνήμης και όχι ως δεσμευτική ημερομηνία επανεκκίνησης.

Ο λόγος: έλλειψη DRAM και eMMC

Η αιτία, όπως δηλώνει η ίδια η εταιρεία, είναι η συνεχιζόμενη έλλειψη μνημών DRAM και eMMC. Το eMMC είναι τύπος ενσωματωμένης μνήμης flash που χρησιμοποιείται συνήθως σε φθηνές και χαμηλής κατανάλωσης συσκευές, όπως τα SBC και τα tablet της Pine64, αντί για ακριβότερες λύσεις αποθήκευσης τύπου NVMe. Σύμφωνα με έκθεση της TrendForce από τον Απρίλιο, το τμήμα eMMC/UFS αντιμετωπίζει το πιο σφιχτό κενό προσφοράς σε ολόκληρη την κατηγορία NAND, καθώς η παραγωγική δυναμικότητα που θα μπορούσε να καλύψει τη ζήτηση διοχετεύεται σε πιο κερδοφόρους εταιρικούς δίσκους SSD, αφήνοντας την eMMC τελευταία στη σειρά κατανομής από τους προμηθευτές.

Το μέγεθος της ανατίμησης περιγράφηκε από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Phison, Khein-Seng Pua, ο οποίος δήλωσε τον Φεβρουάριο ότι μονάδες eMMC των 8GB ανέβηκαν από 1,50 δολάριο σε 20 δολάρια μέσα σε έναν χρόνο, μια αύξηση 13 φορών, προειδοποιώντας ότι η έλλειψη θα μπορούσε να οδηγήσει ολόκληρες εταιρείες καταναλωτικής ηλεκτρονικής σε αναστολή λειτουργίας εντός του 2026. Η ίδια κρίση έχει ανεβάσει τις τιμές και στη μνήμη DRAM γενικότερα, με κιτ DDR5 να έχουν πωληθεί στο eBay πάνω από 2.000 δολάρια και κατασκευαστές έτοιμων υπολογιστών, όπως η Dell, η CyberPowerPC και η Maingear, να επηρεάζονται από το ίδιο πρόβλημα προσφοράς, το οποίο τροφοδοτείται κυρίως από τη ζήτηση μνήμης για κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.

Τι συνεχίζει κανονικά

Η αναστολή δεν αφορά όλη τη γκάμα της Pine64. Προϊόντα βασισμένα σε μικροελεγκτή, όπως το ρολόι PineTime, το ηχείο PineVoice και το κολλητήρι Pinecil, δεν επηρεάζονται και η παραγωγή τους συνεχίζεται κανονικά. Συνεχίζεται επίσης η ανάπτυξη του υπό κατασκευή PineTime Pro: η εταιρεία αναφέρει ότι το δοκιμαστικό firmware διαθέτει πλέον βασικούς οδηγούς για την οθόνη, την αφή, τον αισθητήρα κίνησης, το GPS και τον ήχο, αν και υπάρχουν ακόμη ζητήματα προς επίλυση πριν ξεκινήσει πιλοτική παραγωγή.

Η Pine64 διευκρινίζει ότι η υποστήριξη λογισμικού για τις υπάρχουσες συσκευές Linux δεν διακόπτεται· η απόφαση αφορά αποκλειστικά την παραγωγή νέου υλικού, όχι τη συντήρηση όσων έχουν ήδη κυκλοφορήσει.

Γιατί έχει σημασία

Η Pine64 είναι ο πρώτος κατονομαζόμενος κατασκευαστής υλικού Linux που επιλέγει να σταματήσει εντελώς μια ολόκληρη κατηγορία προϊόντων αντί να μετακυλήσει το κόστος στην τιμή, μια επιλογή που δείχνει πόσο ασύμφορη έχει γίνει η προμήθεια eMMC για μικρούς παίκτες της αγοράς χωρίς την αγοραστική δύναμη μεγάλων κατασκευαστών. Για την κοινότητα χομπίστ και ανοιχτού κώδικα που βασίζεται σε φθηνά SBC και tablet, η αναστολή σημαίνει ότι η διαθεσιμότητα νέου υλικού θα εξαρτηθεί άμεσα από την πορεία των τιμών μνήμης τα επόμενα δεκαοκτώ έως εικοσιτέσσερις μήνες, χωρίς καμία εγγύηση επιστροφής στην παραγωγή στα μέσα του 2027.

Πηγές

• Tom's Hardware
• Linuxiac
• Hackster.io

Το Steam Deck βασίζεται σε APU (επεξεργαστές που συνδυάζουν CPU και GPU σε ένα chip) της AMD και στο λειτουργικό SteamOS, μια διανομή Linux φτιαγμένη ειδικά για gaming. Επειδή η κατανάλωση ενέργειας σε μια φορητή συσκευή είναι περιορισμένη, οι επιδόσεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο έξυπνα διαχειρίζεται το λογισμικό τη συχνότητα του επεξεργαστή. Εκεί επικεντρώθηκε η δουλειά του David Vernet, μηχανικού πυρήνα Linux στη Meta, ο οποίος πρόσφατα ανακοίνωσε νέα patches για τον οδηγό amd-pstate.

Τι είναι το amd-pstate και το EPP

Ο amd-pstate είναι ο οδηγός που ελέγχει τη συχνότητα λειτουργίας των επεξεργαστών AMD κάτω από Linux. Περιλαμβάνει τη ρύθμιση Energy Performance Preference (EPP), μια παράμετρο που ενημερώνει το hardware αν το τρέχον πρόγραμμα χρειάζεται μέγιστη ταχύτητα ή αν προτεραιότητα έχει η εξοικονόμηση ενέργειας. Στην τρέχουσα λειτουργία active EPP, το ίδιο το APU αποφασίζει τη στρατηγική ανάλογα με το φορτίο εργασίας. Σύμφωνα με τον Vernet, αυτή η προσέγγιση δεν αποδίδει καλά σε παιχνίδια, όπου συνήθως υπάρχει ένα κύριο «busy» νήμα (thread) που εναλλάσσεται συχνά μεταξύ έντονης δραστηριότητας και σύντομων παύσεων.

Πώς λειτουργεί το epp_boost

Τα νέα patches προσθέτουν μια λειτουργία ονόματι epp_boost, η οποία δειγματίζει κάθε πυρήνα του επεξεργαστή ανά 10 χιλιοστά του δευτερολέπτου. Αν ένας πυρήνας βρεθεί απασχολημένος τουλάχιστον στο 50% κατά τη στιγμή της δειγματοληψίας, η τιμή EPP του ορίζεται σε «performance» και παραμένει εκεί. Ο οδηγός επαναφέρει την προηγούμενη ρύθμιση μόνο αν περάσουν 300 χιλιοστά του δευτερολέπτου χωρίς νέο δείγμα απασχόλησης. Στην πράξη, ο μηχανισμός δίνει προτεραιότητα σε ταχύτητα ακριβώς τη στιγμή που ένα νήμα ξυπνά από παύση, αντί να περιμένει να αποφασίσει το ίδιο το APU.

Τα αποτελέσματα των δοκιμών

Σύμφωνα με μετρήσεις που παρείχε ο ίδιος ο Vernet, ο μηχανισμός epp_boost επηρέασε πιο αισθητά το 1%-low frame rate, δηλαδή τον μέσο όρο καρέ στο χειρότερο 1% των περιπτώσεων παιχνιδιού, μέγεθος που αντικατοπτρίζει καλύτερα το αίσθημα του stuttering από ό,τι ο απλός μέσος όρος καρέ ανά δευτερόλεπτο. Στη δοκιμή του Civilization VI στο Steam Deck, το 1%-low βελτιώθηκε κατά 31,8%, ενώ ο δείκτης p99 frame time (ο χρόνος απόδοσης καρέ στο χειρότερο 1% των περιπτώσεων) βελτιώθηκε κατά 4,1%. Ο μέσος όρος καρέ ανά δευτερόλεπτο δεν άλλαξε, κάτι που ο Vernet δεν παρουσίασε ως πρόβλημα αφού ο στόχος των patches είναι η σταθερότητα και όχι η ωμή απόδοση.

Η επιλογή του Civilization VI δεν ήταν τυχαία. Το παιχνίδι στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ένα νήμα CPU και διαθέτει ενσωματωμένο εργαλείο μέτρησης επιδόσεων που επιτρέπει επαναλήψιμες δοκιμές, στοιχεία χρήσιμα για την τεκμηρίωση ενός patch πριν αυτό ενταχθεί στον πυρήνα. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, αφορά ρητά μόνο αυτό το ένα παιχνίδι και δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα σε ευρύτερη βιβλιοθήκη τίτλων.

Τι σημαίνει στην πράξη

Τα patches βρίσκονται ακόμη σε φάση υποβολής και αξιολόγησης από την κοινότητα του πυρήνα Linux, δεν έχουν ενταχθεί σε επίσημη έκδοση ούτε έχουν επιβεβαιωθεί ως μέρος κάποιας μελλοντικής ενημέρωσης του SteamOS. Θεωρητικά, όποια φορητή κονσόλα gaming βασισμένη σε AMD APU και τρέχει Linux ή SteamOS θα μπορούσε να επωφεληθεί από τον ίδιο μηχανισμό, αφού η λογική του epp_boost δεν είναι ειδικά δεμένη με το Steam Deck αλλά με τον τρόπο που η AMD σχεδίασε τον οδηγό amd-pstate. Το πρακτικό όφελος για τον μέσο χρήστη θα εξαρτηθεί από το αν και πότε η Valve ή η κοινότητα ενσωματώσουν τελικά τη λειτουργία σε επίσημο πυρήνα του SteamOS.

Πηγές

• TechSpot: A Meta developer's Linux patch could boost Steam Deck frame rates by up to 32%

Η Valve χρηματοδοτεί την Collabora για τη μεταφορά του RADV, του ανοιχτού κώδικα driver Vulkan που χρησιμοποιείται σε κάρτες γραφικών AMD στο Linux, στα Windows. Το RADV αποτελεί μέρος του Mesa και είναι ο βασικός driver Vulkan για AMD hardware σε περιβάλλον Linux, συμπεριλαμβανομένης της γραφικής στοίβας που χρησιμοποιεί το Steam Deck. Στα Windows, οι χρήστες βασίζονται σήμερα αποκλειστικά στον ιδιόκτητο driver Vulkan της AMD.

Το πρώτο playable αποτέλεσμα: Counter-Strike 2

Το πειραματικό port έφτασε στο σημείο να εκτελεί το Counter-Strike 2 μέσω του Vulkan renderer του ίδιου του παιχνιδιού. Σύμφωνα με τον Louis-Francis Ratté-Boulianne της Collabora, η ομάδα βελτίωσε τον χειρισμό command stream και τον συγχρονισμό, ενώ πρόσθεσε υποστήριξη για sparse bindings, tessellation, task shaders και δυναμική ανίχνευση ιδιοτήτων GPU. Ο ίδιος σημειώνει ότι ο driver «δεν είναι ακόμα conformant, αν και το ποσοστό επιτυχίας έχει αυξηθεί δραματικά», ενώ οποιοσδήποτε χρήστης μπορεί να δοκιμάσει το RADV στο Counter-Strike 2 ενεργοποιώντας το με το όρισμα -vulkan.

Η δοκιμή αυτή έγινε κυρίως σε κάρτα γραφικών Radeon RX 7900 XT, σύμφωνα με την Collabora. Η εταιρεία βασίστηκε σε προγενέστερη δουλειά της Faith Ekstrand, προσθέτοντας εγγενή υποστήριξη Windows και μειώνοντας τις εξαρτήσεις από τιμές συγκεκριμένου hardware.

Πώς λειτουργεί χωρίς να αντικαθιστά τον driver της AMD

Το port δεν αντικαθιστά τον πλήρη driver γραφικών της AMD στα Windows. Το RADV λειτουργεί ως ο driver Vulkan σε επίπεδο χρήστη (user-mode), ενώ συνεχίζει να επικοινωνεί με τον ιδιόκτητο kernel-mode driver της AMD μέσω WDDM2, του μοντέλου driver γραφικών των Windows.

Το εμπόδιο για παραγωγική χρήση

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με την Collabora, είναι το μη τεκμηριωμένο interface ανάμεσα στον kernel-mode driver της AMD στα Windows και τους driver σε επίπεδο χρήστη. Οι ενημερώσεις driver της AMD μπορούν να αλλάξουν ιδιωτικές δομές δεδομένων χωρίς εγγύηση συμβατότητας προς τα πίσω. Για να γίνει το RADV αξιόπιστη επιλογή driver στα Windows, η Collabora αναφέρει ότι απαιτείται είτε ένα σταθερό, τεκμηριωμένο interface από την AMD είτε μια ενδιάμεση βιβλιοθήκη συμβατότητας.

Το εγχείρημα παραμένει σε πειραματικό στάδιο και δεν αποτελεί έτοιμη λύση για ευρεία χρήση. Η πρόοδος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν η AMD θα συνεργαστεί παρέχοντας την απαραίτητη τεκμηρίωση.

Πηγές

• videocardz.com

Το AVX-512, το σύνολο εντολών της Intel για διανυσματική επεξεργασία 512-bit, φέρεται να επιστρέφει στους επεξεργαστές επόμενης γενιάς Nova Lake. Η πληροφορία προέρχεται από ανάλυση πρόσφατων patches στον πυρήνα Linux, όπως αναφέρει το Tom's Hardware, χωρίς μέχρι στιγμής επίσημη επιβεβαίωση από την Intel.

Τι δείχνουν τα patches

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι νέες αλλαγές στον κώδικα του πυρήνα Linux υποδεικνύουν πως και οι δύο τύποι πυρήνων της αρχιτεκτονικής Nova Lake, δηλαδή οι πυρήνες απόδοσης (P-cores) και οι πυρήνες αποδοτικότητας (E-cores), θα διαθέτουν εγγενή υποστήριξη εκτέλεσης εντολών AVX-512. Αυτό σημαίνει πως το υλικό θα μπορεί να επεξεργάζεται απευθείας τέτοιες εντολές, χωρίς να χρειάζεται εξομοίωση ή απενεργοποίηση σε επίπεδο firmware όπως συνέβαινε σε προηγούμενες γενιές.

Το Tom's Hardware βασίζει το ρεπορτάζ του σε αυτή την ανάλυση κώδικα και όχι σε επίσημη δήλωση της Intel, γεγονός που τοποθετεί την πληροφορία στην κατηγορία του τεκμηριωμένου, αλλά ακόμη ανεπίσημου, ευρήματος.

Το ιστορικό του AVX-512 στην Intel

Η υποστήριξη AVX-512 στην Intel έχει περάσει από αρκετές μεταβολές τα τελευταία χρόνια. Η εταιρεία το είχε συμπεριλάβει σε επεξεργαστές Rocket Lake και σε ορισμένα μοντέλα Alder Lake, όμως το απενεργοποίησε επίσημα σε επίπεδο καταναλωτικών CPU όταν υιοθέτησε τον υβριδικό συνδυασμό P-cores και E-cores, καθώς οι πυρήνες αποδοτικότητας δεν διέθεταν αντίστοιχη υποστήριξη. Στους server επεξεργαστές Sapphire Rapids και Emerald Rapids, το AVX-512 παρέμεινε ενεργό. Η επιστροφή του σε καταναλωτικό επίπεδο, με υποστήριξη και από τους δύο τύπους πυρήνων ταυτόχρονα, θα αποτελούσε αλλαγή πλεύσης για την αρχιτεκτονική της εταιρείας.

Τι σημαίνει για τη Nova Lake

Η Nova Lake αποτελεί την επόμενη γενιά αρχιτεκτονικής της Intel μετά τη σειρά Panther Lake, ωστόσο η εταιρεία δεν έχει ανακοινώσει επίσημα λεπτομέρειες προδιαγραφών. Τα ευρήματα από τα patches του πυρήνα Linux προσφέρουν μια έμμεση ένδειξη για το σχεδιασμό του πυρήνα, αλλά δεν αποτελούν εγγύηση για την τελική διαμόρφωση που θα φτάσει στην αγορά. Οι εταιρείες συχνά τροποποιούν λειτουργίες ανάμεσα σε πρώιμα στάδια ανάπτυξης και τελική κυκλοφορία, οπότε η υποστήριξη AVX-512 σε P-cores και E-cores παραμένει, προς το παρόν, μια πληροφορία υπό επιβεβαίωση.

Αν επαληθευτεί, η αλλαγή θα ενδιέφερε κυρίως φορτία εργασίας που εκμεταλλεύονται διανυσματικές εντολές μεγάλου εύρους, όπως εφαρμογές επιστημονικού υπολογισμού, κωδικοποίηση βίντεο και ορισμένα φορτία τεχνητής νοημοσύνης. Η Intel δεν έχει σχολιάσει το δημοσίευμα.

Πηγές

• Tom's Hardware: AVX-512 support is reportedly returning with Intel's next-gen Nova Lake CPUs

Το Bleeping Computer δημοσίευσε είδηση με τίτλο που αναφέρεται σε νέα ευπάθεια στον πυρήνα Linux, με την κωδική ονομασία «Januscape», η οποία περιγράφεται ως ικανή να επιτρέπει διαφυγή από εικονική μηχανή σε συστήματα με επεξεργαστές Intel και AMD. Η διαφυγή από εικονική μηχανή είναι κατηγορία ευπάθειας όπου κώδικας που εκτελείται μέσα σε μια εικονική μηχανή καταφέρνει να αποκτήσει πρόσβαση ή έλεγχο πάνω στο host σύστημα που τη φιλοξενεί, παρακάμπτοντας τα όρια απομόνωσης που θέτει ο hypervisor.

Τι είναι γνωστό μέχρι στιγμής

Το διαθέσιμο υλικό της πηγής περιορίζεται στον τίτλο και στο URL του δημοσιεύματος του Bleeping Computer. Δεν έχουμε πρόσβαση στο πλήρες κείμενο του άρθρου με τις τεχνικές λεπτομέρειες, όπως τον μηχανισμό εκμετάλλευσης, τις συγκεκριμένες εκδόσεις πυρήνα Linux που επηρεάζονται, τα προϊόντα hypervisor (π.χ. KVM, Xen, VMware) που εμπλέκονται, ή τυχόν αριθμό CVE που έχει αποδοθεί στην ευπάθεια. Τα τεχνικά στοιχεία θα διευκρινιστούν με την έκδοση του πλήρους δημοσιεύματος ή με επίσημες ανακοινώσεις από τις σχετικές πηγές.

Γιατί έχει σημασία μια διαφυγή VM

Ευπάθειες τύπου διαφυγής από εικονική μηχανή θεωρούνται από τις πιο σοβαρές στον χώρο της εικονικοποίησης, καθώς σπάνε το βασικό μοντέλο ασφάλειας πάνω στο οποίο στηρίζονται τα κέντρα δεδομένων και οι πάροχοι cloud υπηρεσιών: την υπόθεση ότι μια εικονική μηχανή δεν μπορεί να επηρεάσει άλλες εικονικές μηχανές ή το ίδιο το host σύστημα. Αν επιβεβαιωθεί ότι η «Januscape» επιτρέπει κάτι τέτοιο σε επίπεδο πυρήνα Linux, η επίπτωση θα αφορούσε δυνητικά κάθε υποδομή που βασίζεται σε αυτόν για εικονικοποίηση, από ιδιωτικά κέντρα δεδομένων έως μεγάλους παρόχους cloud.

Τι πρέπει να παρακολουθούν οι διαχειριστές συστημάτων

Μέχρι να υπάρξει επιβεβαίωση από επίσημες πηγές, όπως ανακοινώσεις της ομάδας ασφαλείας του πυρήνα Linux, της Intel ή της AMD, οι διαχειριστές συστημάτων που τρέχουν εικονικοποίηση σε υποδομές Linux καλό είναι να παρακολουθούν τα επίσημα κανάλια ασφαλείας (kernel.org security advisories, bulletins Intel και AMD) για τυχόν επίσημη επιβεβαίωση, αριθμό CVE και οδηγίες αποκατάστασης. Δεν υπάρχει προς το παρόν επιβεβαιωμένο βήμα μετριασμού (mitigation) που να μπορεί να αναφερθεί με ασφάλεια, καθώς δεν είναι γνωστός ο ακριβής μηχανισμός της ευπάθειας.

Το thelab.gr θα επικαιροποιήσει το άρθρο μόλις καταστεί διαθέσιμο το πλήρες περιεχόμενο του δημοσιεύματος του Bleeping Computer ή προκύψουν επίσημες ανακοινώσεις με τεχνικές λεπτομέρειες, επηρεαζόμενες εκδόσεις και διαθεσιμότητα διορθώσεων.

Πηγές

• Bleeping Computer: New Januscape Linux kernel flaw allows VM escape on Intel, AMD devices

Η Valve κυκλοφόρησε το SteamOS 3.8.20 Beta ταυτόχρονα με την έκδοση 3.8.12 του stable καναλιού. Οι δύο σημαντικότερες αλλαγές του beta αφορούν τη διαχείριση της μνήμης GPU (VRAM) και την αναβάθμιση του προγράμματος οδήγησης γραφικών Mesa σε νέα κύρια έκδοση.

Mesa 26.1.2: ray tracing, OpenGL και Vulkan

Το SteamOS 3.8.20 Beta αναβαθμίζει το Mesa στην έκδοση 26.1.2, η οποία προσθέτει υποστήριξη για σειρά χαρακτηριστικών ray tracing και βελτιώνει την υποστήριξη νέου υλικού Intel GPU, καθώς και τη σταθερότητα ρυθμού καρέ και μεταγλώττισης shaders υπό OpenGL και Vulkan. Η Valve δηλώνει ότι ο νέος οδηγός περιέχει πολλές βελτιώσεις επιδόσεων ray tracing μαζί με άλλες λειτουργικές αλλαγές, ωστόσο το δημόσιο changelog δεν αναφέρει τον ακριβή αριθμό έκδοσης του πακέτου Mesa.

Το Mesa είναι η ανοικτού κώδικα υλοποίηση των γραφικών API (OpenGL, Vulkan) για Linux, και αποτελεί τον πυρήνα της υποστήριξης γραφικών στο SteamOS τόσο για το Steam Deck όσο και για το Steam Machine.

Διαχείριση VRAM: πώς λειτουργεί η αλλαγή

Το beta φέρνει σημαντικά βελτιωμένη διαχείριση VRAM, ενισχύοντας τις επιδόσεις και τη σταθερότητα σε περιπτώσεις όπου η διαθέσιμη μνήμη GPU είναι περιορισμένη. Το πρόβλημα έγκειται στο ότι σε συσκευές όπως το Steam Machine και το Steam Deck OLED, κρίσιμα δεδομένα παιχνιδιών στη μνήμη κινδύνευαν να «εκτοπιστούν» από άλλες διεργασίες. Με την προσθήκη «Ομάδων Ελέγχου Μνήμης Συσκευής» (Device Memory Cgroups) στον πυρήνα του Linux, η μηχανικός της Valve, Natalie Vock κατάφερε να αποτρέψει την αποστολή παιχνιδιών σε μια πιο αργή εφεδρική μνήμη GTT (Graphics Translation Table).

Στις δοκιμές της Vock, καθώς και σε δοκιμές υλοποίησης των αντίστοιχων patches στο CachyOS, οι επιδόσεις σε GPUs με λίγη μνήμη σχεδόν διπλασιάστηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις, κάνοντας παιχνίδια που ήταν μη παίξιμα να τρέχουν με μόλις αρκετά ομαλό ρυθμό σε παλαιότερο υλικό.

Σημαντική επισήμανση για τους χρήστες iGPU (ενσωματωμένα γραφικά): η αλλαγή ενδέχεται να μην αποφέρει αισθητή βελτίωση για iGPUs, καθώς αυτά μοιράζονται ήδη τη μνήμη συστήματος με τη VRAM, και η υπερχείλιση προς τη μνήμη συστήματος ήταν αυτή που προκαλούσε προβλήματα επιδόσεων. Η βελτίωση απευθύνεται κυρίως σε συστήματα με αποκλειστική GPU (dGPU), όπως το Steam Machine.

Διορθώσεις από το stable 3.8.12

Το beta περιλαμβάνει επίσης διορθώσεις που κυκλοφόρησαν ταυτόχρονα στο stable κανάλι ως SteamOS 3.8.12: διόρθωση του Steam Streaming για παιχνίδια σε πλήρη οθόνη στο Desktop Mode, διόρθωση οδηγού γραφικών για το κύριο μενού του Sniper Elite 5 και διορθώσεις στον αναγνώστη κάρτας SD σε ορισμένα μοντέλα Lenovo Legion Go S.

Διαθεσιμότητα

Η ενημέρωση παραμένει διαθέσιμη αποκλειστικά στα κανάλια Beta και Preview. Οι χρήστες μπορούν να την ενεργοποιήσουν από Ρυθμίσεις → Σύστημα → Κανάλι Ενημέρωσης Συστήματος.

Πηγές

• VideoCardz – SteamOS 3.8.20 Beta improves VRAM handling and updates Mesa graphics driver
• GamingOnLinux – SteamOS 3.8.20 Beta brings ray tracing improvements, better VRAM management
• TechPowerUp – SteamOS Beta Update Adds dGPU VRAM Management Patch
• Valve – Steam Deck Official News (changelog)
• GamesRadar – Steam Machine & VRAM improvements analysis

Ο modder MaSieS4Fun δημοσίευσε βίντεο που δείχνει μια παραμετροποιημένη Gamescope session να τρέχει σε ARM Linux πάνω στο original Nintendo Switch. Το αποτέλεσμα μοιάζει οπτικά με το Gaming Mode του SteamOS — το ίδιο interface που χρησιμοποιεί το Steam Deck — αλλά η ομοιότητα σταματά στην εμφάνιση.

Τι είναι το Gamescope και γιατί είναι σημαντικό

Το Gamescope είναι ένας μικρο-compositor (microcompositor) από τη Valve που χρησιμοποιείται στο Steam Deck, με στόχο να παρέχει ένα απομονωμένο περιβάλλον σχεδιασμένο για gaming. Σε embedded λειτουργία, λαμβάνει frames παιχνιδιών μέσω Wayland και Xwayland, μπορεί να τα στέλνει απευθείας στην οθόνη μέσω DRM/KMS, και όταν χρειάζεται σύνθεση μέσω GPU, το κάνει με ασύγχρονο Vulkan compute.

Το native SteamOS σημαίνει ολόκληρο λειτουργικό σύστημα χτισμένο γύρω από το Steam session της Valve, το Gamescope, τους Mesa drivers, τη διαχείριση εισόδου, τον ήχο, το Proton, τις ενημερώσεις συστήματος και τα hardware profiles. Αυτό που έφτιαξε ο MaSieS4Fun είναι κάτι πολύ διαφορετικό.

Το πείραμα: τι ακριβώς τρέχει στο Switch

Αυτό που βλέπουμε δεν είναι Steam σε Big Picture mode, ούτε native SteamOS πάνω στο Nintendo Switch. Το demo χρησιμοποιεί μια προσαρμοσμένη Gamescope session σε ARM Linux για να αναπαράγει μέρη του Gaming Mode interface του SteamOS.

Ο λόγος που το original Switch εμφανίζεται σε τέτοια mods είναι ότι οι χρήστες βρήκαν τρόπο να κάνουν jailbreak στην κονσόλα και να τρέξουν Linux πάνω της. Από εκεί και πέρα, η κοινότητα εξερευνά τα όρια του hardware.

Τα τεχνικά εμπόδια: Vulkan 1.2 έναντι 1.3

Το Gamescope απαιτεί ως ελάχιστη έκδοση Vulkan 1.3, ενώ το Switch Linux setup λειτουργεί αυτή τη στιγμή με Vulkan 1.2. Η προσαρμογή του Gamescope σε Vulkan 1.2 δημιουργεί προβλήματα, γιατί τμήματα της SteamOS-style session εξαρτώνται από δυνατότητες που δεν είναι διαθέσιμες.

Το βίντεο δείχνει αργή πλοήγηση στα μενού, ενώ ο συγγραφέας σημειώνει ότι ο ήχος δεν λειτουργεί στο demo. Ο MaSieS4Fun είναι σαφής για την τρέχουσα κατάσταση: «Ναι, φαίνεται ωραίο, αλλά όπως βλέπετε, είναι πολύ, πολύ αργό, και για έναν τελικό χρήστη αυτό είναι καταστροφή.»

Μια Gamescope-style διεπαφή αναπαράγει μόνο μέρος της εικόνας. Μπορεί να εμφανίσει μενού και overlays, αλλά δεν λύνει τα μεγαλύτερα ζητήματα γύρω από τους graphics drivers του Switch, την υποστήριξη Vulkan, τον ήχο, το Proton, το Wine ή τη συμβατότητα παιχνιδιών.

Η πρακτική εναλλακτική και τι σημαίνει αυτό για το Switch 2

Προς το παρόν, ο MaSieS4Fun αναφέρει ότι το Lutris με per-game μεταβλητές περιβάλλοντος παραμένει η καλύτερη επιλογή για PC παιχνίδια στο Switch Linux. Το Steam μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε desktop session, αλλά χρειάζεται παραμετροποίηση και δεν έχει σχεδιαστεί γύρω από ARM hardware με τον ίδιο τρόπο που λειτουργεί σε PC ή Steam Deck.

Το Switch 2 δεν βρίσκεται ακόμα σε αυτό το στάδιο, αλλά αν κάποια στιγμή γίνει εφικτό, θα επέτρεπε σε παλαιότερο hardware να τρέχει νεότερο λογισμικό — κάτι χρήσιμο όταν το hardware παραμένει ικανό.

Το πείραμα του MaSieS4Fun έχει αξία ως τεχνική εξερεύνηση των ορίων του ARM Linux στο Switch: αποδεικνύει ότι το Gamescope interface μπορεί να φορτωθεί, αλλά ταυτόχρονα χαρτογραφεί με ακρίβεια γιατί το χάσμα μεταξύ «φαίνεται σαν SteamOS» και «λειτουργεί σαν SteamOS» είναι τεράστιο.

Πηγές

• VideoCardz – Modder shows Gamescope-based SteamOS-style interface on Nintendo Switch
• GitHub – ValveSoftware/gamescope (επίσημο repository)
• ArchWiki – Gamescope

Το exFAT — το σύστημα αρχείων της Microsoft που κυριαρχεί σε USB drives και κάρτες SD — λαμβάνει σημαντική τεχνική αναβάθμιση στον πυρήνα Linux 7.2. Ο συντηρητής του οδηγού, Namjae Jeon, ανοιχτού κώδικα προγραμματιστής που είναι επίσης υπεύθυνος για τον νέο οδηγό NTFS στο Linux, συνεχίζει παράλληλα να αναπτύσσει το exFAT ως ένα από τα πιο διαδεδομένα συστήματα αρχείων της Microsoft για αφαιρούμενα αποθηκευτικά μέσα.

Τι είναι το IOmap και γιατί έχει σημασία

Το IOmap είναι το πλαίσιο του Linux πυρήνα που αντιστοιχίζει λογικές θέσεις αρχείων σε φυσικά μπλοκ αποθήκευσης, αντικαθιστώντας τον παλαιό μηχανισμό buffer head. Χρησιμεύει επίσης για τον χειρισμό κοινών λειτουργιών αρχείων σε ευρύ φάσμα συστημάτων αρχείων. Η υιοθέτησή του από άλλα σύγχρονα συστήματα αρχείων — όπως το XFS — έχει ήδη αποδείξει σε πράξη ότι αποτελεί ουσιαστικό βήμα εκσυγχρονισμού της αρχιτεκτονικής I/O.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το IOmap είναι ήδη η βάση βελτιώσεων και σε άλλα συστήματα αρχείων στον ίδιο πυρήνα: ένα από τα VFS pull requests για το Linux 7.2 παραδίδει βελτιώσεις για EXT4 και XFS γύρω από το IOmap, το πλαίσιο που αντιστοιχίζει offsets δεδομένων αρχείων στη μνήμη με τις φυσικές τους θέσεις στο αποθηκευτικό μέσο.

Τι αλλάζει στο exFAT με το Linux 7.2

Ο οδηγός exFAT στο Linux προσαρμόζεται πλέον ώστε να χρησιμοποιεί το IOmap infrastructure για buffered I/O, direct I/O και υποστήριξη LLSEEK SEEK_HOLE/SEEK_DATA. Πρόκειται για τρεις βασικές λειτουργικές περιοχές που στο παρελθόν εξυπηρετούνταν από τον παλαιό μηχανισμό buffer head, ο οποίος θεωρείται πλέον τεχνικά απαρχαιωμένος στο σύγχρονο οικοσύστημα του πυρήνα.

Με τα patches που μετατρέπουν το exFAT ώστε να χρησιμοποιεί IOmap για αυτές τις κοινές λειτουργίες, υπάρχουν σημαντικά κέρδη επιδόσεων — ενώ το pull request, που είναι ήδη ενσωματωμένο για το Linux 7.2, περιλαμβάνει επίσης σειρά διορθώσεων και άλλες βελτιώσεις κώδικα. Τα συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία από τις μετρήσεις επιδόσεων δημοσιεύτηκαν από το Phoronix στη μορφή γραφήματος, χωρίς αναλυτική αριθμητική αποτύπωση στο κείμενο, βάσει των patches που υποβλήθηκαν στο lore.kernel.org.

Ιστορικό βελτιώσεων exFAT στον πυρήνα Linux

Η πορεία βελτίωσης του exFAT δεν ξεκίνησε στο 7.2. Στο Linux 7.0, το exFAT είχε ήδη λάβει βελτίωση για ανάγνωση πολλαπλών clusters, που επιτάχυνε τις σειριακές αναγνώσεις ανακτώντας σειρές μπλοκ ταυτόχρονα — με δοκιμές σε δίσκο διαμορφωμένο με clusters 512 byte να δείχνουν επιτάχυνση περίπου 10%. Η μετάβαση στο IOmap στο 7.2 αναμένεται να αποτελεί συνέχεια αυτής της τροχιάς εκσυγχρονισμού.

Ποιους αφορά η αλλαγή

Το exFAT παραμένει το de facto πρότυπο σε αφαιρούμενα αποθηκευτικά μέσα — κυρίως λόγω της ευρείας συμβατότητάς του με Windows, macOS, αλλά και ενσωματωμένες συσκευές. Χρήστες Linux που αλληλεπιδρούν συχνά με USB drives, κάρτες SD ή εξωτερικούς δίσκους exFAT θα ωφεληθούν άμεσα από την αναβάθμιση αυτή, χωρίς να απαιτείται επαναδιαμόρφωση των μέσων.

Οι περισσότερες μεγάλες διανομές Linux αναμένεται να συμπεριλάβουν αυτές τις βελτιώσεις στις επόμενες σταθερές εκδόσεις τους, αν και κάποιες ενδέχεται να κάνουν backport επιλεγμένων βελτιώσεων νωρίτερα.

Πηγές

• Phoronix: exFAT File-System Enjoys Better Performance On Linux 7.2 With IOmap Conversion
• lore.kernel.org: exFAT IOmap conversion patches (Namjae Jeon)
• Phoronix: Linux 7.2 Optimization Shows +5% IOPS For EXT4 & XFS

Το υποσύστημα CRC του πυρήνα Linux βελτιώνεται σταδιακά με αρχιτεκτονικά-ειδικές υλοποιήσεις, και η 32-bit ARM πλατφόρμα μόλις πήρε τη δική της μερίδα. Για το Linux 7.1 είχε ενσωματωθεί επιτάχυνση CRC64-NVMe μέσω NEON για ARM64 με περίπου 6x καλύτερη ταχύτητα· ο γενικός κώδικας αποτελούσε σημείο συμφόρησης στα NVMe και άλλα υποσυστήματα αποθήκευσης, ενώ ο αλγόριθμος CRC64-NVMe χρησιμοποιείται για την επαλήθευση της ακεραιότητας δεδομένων. Στο Linux 7.2 ο επιταχυνόμενος κώδικας NEON θα λειτουργεί πλέον και σε συστήματα που βασίζονται σε 32-bit ARM.

Τι έφερε η βελτίωση στο ARM64

Η αρχική υλοποίηση για ARM64 παρείχε CRC64-NVMe βελτίωση σχεδόν 6x σε σύγχρονα Arm SoC. Η NEON-βελτιστοποιημένη υλοποίηση CRC64 ακολούθησε το πρότυπο αντίστοιχων αρχιτεκτονικά-ειδικών υλοποιήσεων, όπως αυτών για x86_64 και RISC-V. Τα αποτελέσματα αυτά μετρήθηκαν σε Arm Cortex-A72 SoC, με την υλοποίηση να βασίζεται στις εντολές NEON Polynomial Multiply Long (PMULL). Ο γενικός αλγόριθμος shift-and-XOR είναι αργός και δημιουργεί σημείο συμφόρησης στα υποσυστήματα NVMe, ενώ η επιταχυνόμενη υλοποίηση χρησιμοποιεί C intrinsics (arm_neon.h) αντί για raw assembly, για καλύτερη αναγνωσιμότητα και συντηρησιμότητα.

Η νέα σειρά patches για ARM32

Μια σειρά patches του Ard Biesheuvel επιτρέπει την κοινή χρήση των NEON intrinsics εντός του πυρήνα Linux μεταξύ 32-bit ARM και 64-bit ARM, καθιστώντας τα ARM64 NEON intrinsics για CRC64 διαθέσιμα σε 32-bit ARM περιβάλλοντα Linux όπου οι πυρήνες CPU διαθέτουν υποστήριξη NEON. Αυτή η αρχιτεκτονική απόφαση — κοινός κώδικας αντί για χωριστές υλοποιήσεις — απλοποιεί τη μακροπρόθεσμη συντήρηση του πυρήνα.

Όπως φαίνεται σε ένα από τα μηνύματα της σειράς patches, η επίδραση στην απόδοση είναι εξίσου σημαντική με αυτή που παρατηρήθηκε στον χώρο του ARM64 — για όσους εξακολουθούν να χρησιμοποιούν 32-bit ARM και upstream builds του πυρήνα Linux το 2026 και μετά.

Ενσωμάτωση στο Linux 7.2 και xor_gen()

Η επιτάχυνση CRC64-NVMe για 32-bit ARM ενσωματώθηκε αυτή την εβδομάδα στον πυρήνα Linux 7.2 μέσω της ενημέρωσης CRC· η ίδια αλλαγή αποδίδει στο ARM32 NEON και τη βελτιστοποιημένη συνάρτηση xor_gen() από τον ARM64 κώδικα. Η συνάρτηση xor_gen() χρησιμοποιείται σε λειτουργίες XOR επί πινάκων δεδομένων, οι οποίες απαντώνται σε RAID και παρόμοια υποσυστήματα.

Η κίνηση αυτή έχει πρακτική σημασία για embedded συστήματα, βιομηχανικούς ελεγκτές και συσκευές IoT που εξακολουθούν να τρέχουν 32-bit ARM SoC με NEON — ειδικά εκεί που χρησιμοποιείται NVMe αποθήκευση και η ακεραιότητα δεδομένων είναι κρίσιμη. Δεδομένου ότι το Linux 7.1 έφερε επίσης υποστήριξη πραγματικού χρόνου (PREEMPT_RT) για 32-bit ARM στον mainline πυρήνα, το οικοσύστημα ARM32 λαμβάνει σταδιακά σοβαρές βελτιώσεις στις νέες εκδόσεις του πυρήνα.

Πηγές

• Phoronix: Linux's ARM64 NEON Intrinsics CRC64 Code Adapted To Work On 32-bit ARM
• Phoronix: Linux 7.1 Lands ARM64 NEON-Accelerated CRC64-NVMe For ~6x Improvement
• Phoronix: ARM NEON Accelerated CRC64 Optimization Shows Nearly 6x Improvement
• Linux Kernel Mailing List: Patch series by Ard Biesheuvel

Ο κώδικας ενσωματώθηκε στο Mesa 26.2-devel, καθιστώντας τον ανοιχτού κώδικα οδηγό NVK για Vulkan της NVIDIA ικανό να διαχειριστεί το Deep Learning Super Sampling (DLSS) σε σύγχρονα παιχνίδια που τρέχουν σε Linux και Steam Play.

Τεχνικό υπόβαθρο

Το αρχικό pull request για την υλοποίηση της επέκτασης VK_NVX_binary_import — απαραίτητης για την υποστήριξη DLSS στα GPU της NVIDIA — είχε ανοίξει πέρσι από την Autumn Ashton, developer της Valve. Δύο μήνες πριν από την ενσωμάτωση, ο Thomas Andersen άνοιξε νέο pull request για να επιλύσει merge conflicts και άλλα ζητήματα του αρχικού, καθώς η Ashton δεν ήταν εξίσου δραστήρια στην ανάπτυξη του Mesa τους τελευταίους μήνες.

Η επέκταση VK_NVX_binary_import επιτρέπει σε εφαρμογές να εισάγουν NVIDIA CuBIN binaries και να τα εκτελούν· τα CuBIN ELF αρχεία είναι προ-μεταγλωττισμένα CUDA binaries για εκτέλεση στα GPU της NVIDIA.

Σημασία για το Linux gaming

Τα proprietary drivers της NVIDIA υποστηρίζουν ήδη DLSS σε Linux· το NVK είναι ο νέος driver από μηδενική βάση που η Valve επιθυμεί να συντηρεί παράλληλα με την ανοιχτή κοινότητα. Πρόσφατες συγκρίσεις επιδόσεων εξακολουθούν να δείχνουν σημαντική απόσταση από τον proprietary driver, ωστόσο η υποστήριξη DLSS αναμένεται να συμβάλει στο να μετριαστούν μέρος των προβλημάτων επιδόσεων των τρεχουσών εκδόσεων του NVK.

Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, η συμβατότητα παραμένει περιορισμένη σε συγκεκριμένες αρχιτεκτονικές GPU της NVIDIA, όπως Turing και νεότερες.

Πηγές

• Phoronix: Open-Source NVIDIA NVK Vulkan Driver Now Supports DLSS
• VideoCardz: NVIDIA DLSS support lands in open-source NVK Vulkan driver for Linux
• TechPowerUp: NVIDIA Open-Source Linux NVK Driver Gets Experimental DLSS Support

Το υποσύστημα ήχου του Linux 7.2 ενσωματώνει αρχική υποστήριξη για τον AMD Audio Co-Processor σε τρεις νέες παραλλαγές: ACP7.D, 7.E και 7.F. Η AMD επιβεβαίωσε ότι ετοιμάζει επεξεργαστές Zen 6 για το 2026. Σύμφωνα με το Phoronix, ο χρονισμός της εργασίας αυτής παραπέμπει στα επερχόμενα Zen 6 SoC και APU, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη επίσημη επιβεβαίωση για ποια συγκεκριμένα προϊόντα προορίζεται.

Νέος κώδικας σε ξεχωριστό κατάλογο

Το cover letter των patches είναι ξεκάθαρο: το ACP7.x περιλαμβάνει «substantial design changes» σε σχέση με παλαιότερες γενιές, συμπεριλαμβανομένου ενημερωμένου register set και νέας διάταξης καταχωρητών. Για τον λόγο αυτό, ο κώδικας τοποθετήθηκε στον ξεχωριστό κατάλογο sound/soc/amd/acp7x/, ώστε να παραμείνει καθαρά διαχωρισμένος από παλαιότερα code paths και ευκολότερος στη συντήρηση.

Η αρχική υλοποίηση αριθμεί περίπου 3.000 γραμμές κώδικα και καλύπτει τα βασικά: ορισμούς καταχωρητών, PCI driver probe/remove, βοηθητικές συναρτήσεις, και ενσωμάτωση διαχείρισης ενέργειας (system sleep + runtime PM). Υποστήριξη για επιπλέον Audio I/O blocks — SoundWire και ACP PDM controller — αναμένεται σε επόμενη σειρά patches.

Άλλες αλλαγές ήχου στο Linux 7.2

Το ίδιο sound pull για το Linux 7.2 περιλαμβάνει και υποστήριξη ήχου για αρκετά νέα SoC: Everest Semi ES9356 (SDCA), Mediatek MT2701 (on-chip HDMI) και MT8196, Renesas RZ/G3E, SpacemiT K3, και TI TAC5xx2/TAS67524. Ξεχωρίζει η προσθήκη υποστήριξης για το SpacemiT K3 RISC-V RVA23 SoC. Επίσης, ο δεκαετής PCIe sound card HT-Omega eClaro αποκτά επιτέλους υποστήριξη στον mainline πυρήνα μέσω του Oxygen driver.

Το Linux 7.2 βρίσκεται υπό ανάπτυξη και αναμένεται ως stable αργότερα το καλοκαίρι, με πιθανή συμπερίληψη στο Ubuntu 26.10.

Πηγές

• Phoronix — AMD ACP7.D/7.E/7.F Driver Added In Linux 7.2
• Linux Kernel Mailing List — ACP7.x patch cover letter