Σε μια καλή εξέλιξη για τους fans του ελεύθερου λειτουργικού, το Linux πέτυχε μερίδιο αγοράς λειτουργικών συστημάτων γραφείου 4,03%, όπως αναφέρεται στα τελευταία στοιχεία του StatCounter για τον Φεβρουάριο του 2024. Αυτό σηματοδοτεί ένα αξιοσημείωτο ορόσημο για το λειτουργικό σύστημα ανοιχτού κώδικα, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι το Linux χρειάστηκε τρεις δεκαετίες για να εξασφαλίσει μερίδιο αγοράς 3%, ένα κατόρθωμα που επιτεύχθηκε μόλις πριν από οκτώ μήνες. Η επιπλέον αύξηση κατά 1% αναδεικνύει την αυξανόμενη δημοτικότητα του Linux μεταξύ των προγραμματιστών, των επαγγελματιών πληροφορικής και των λάτρεις της τεχνολογίας που εκτιμούν την ευελιξία και τον έλεγχό του.

Αρκετοί παράγοντες συμβάλλουν στην άνοδο του Linux, συμπεριλαμβανομένης της φύσης του ανοικτού κώδικα, της ασφάλειας και της σταθερότητας, καθιστώντας το μια ελκυστική επιλογή τόσο για προσωπική όσο και για επαγγελματική χρήση. Τα φιλικά προς το χρήστη σχέδια και οι συνεχείς βελτιώσεις σε διανομές όπως το Ubuntu, το Fedora και το Mint έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στο να γίνει το Linux πιο προσιτό σε ένα ευρύτερο κοινό. Αν και η επίτευξη ευρείας κυριαρχίας στο desktop μπορεί να μην είναι ο πρωταρχικός στόχος του Linux, η απροσδόκητη αύξηση του μεριδίου αγοράς, σε συνδυασμό με τις συνεχείς βελτιώσεις στην εμφάνιση και τη φιλικότητα προς το χρήστη, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός. Η συζήτηση σχετικά με το "Linux στο desktop" συνεχίζεται, αλλά αυτά τα πρόσφατα επιτεύγματα είναι αναμφίβολα άξια λόγου.

Εδώ και περίπου τρία χρόνια, η ομάδα ανεξάρτητων προγραμματιστών πίσω από το πρόγραμμα Asahi Linux εργάζεται για την υποστήριξη του Linux σε Apple Silicon Macs, παρά την παντελή έλλειψη συμμετοχής της Apple. Με την πάροδο των ετών, το έργο έχει μετατραπεί από ένα "εξαιρετικά ασταθές πείραμα" σε ένα "εκπληκτικά λειτουργικό και εύχρηστο λειτουργικό σύστημα γραφείου". Ακόμη και ο Linus Torvalds το έχει χρησιμοποιήσει για να τρέξει το Linux στο υλικό της Apple.

Η ομάδα βελτιώνει σταθερά το συμβατό με τα πρότυπα πρόγραμμα οδήγησης GPU ανοιχτού κώδικα για τα M1 και M2 από τότε που τα κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2022 και σήμερα, η ομάδα πέρασε ένα σημαντικό συμβολικό ορόσημο: Η υποστήριξη του προγράμματος οδήγησης Asahi για τα γραφικά OpenGL και OpenGL ES έχει ξεπεράσει επίσημα αυτό που προσφέρει η Apple στο macOS. Το τελευταίο πρόγραμμα οδήγησης γραφικών της ομάδας συμμορφώνεται πλήρως με την έκδοση 4.6 της OpenGL και την έκδοση 3.2 της OpenGL ES, την πιο πρόσφατη έκδοση και των δύο API. Η υποστήριξη της Apple στο macOS ολοκληρώνεται στην OpenGL 4.1, η οποία ανακοινώθηκε τον Ιούλιο του 2010.

Η προγραμματιστής Alyssa Rosenzweig έγραψε μια λεπτομερή ανάρτηση στο blog που ανακοίνωσε το νέο πρόγραμμα οδήγησης, το οποίο έπρεπε να περάσει "πάνω από 100.000 δοκιμές" για να θεωρηθεί επίσημα συμβατό. Η ομάδα πέτυχε αυτό το ορόσημο παρά το γεγονός ότι οι GPU της Apple δεν υποστηρίζουν ορισμένα χαρακτηριστικά που θα έκαναν την εφαρμογή αυτών των API πιο απλή.

"Δυστυχώς, η M1 δεν αντιστοιχίζεται καλά σε κανένα πρότυπο γραφικών νεότερο από το OpenGL ES 3.1", γράφει ο Rosenzweig. "Ενώ το Vulkan καθιστά ορισμένα από αυτά τα χαρακτηριστικά προαιρετικά, τα χαρακτηριστικά που λείπουν απαιτούνται για την επικάλυψη των DirectX και OpenGL. Καμία υπάρχουσα λύση στο M1 δεν ξεπερνά το σύνολο χαρακτηριστικών της OpenGL 4.1... Χωρίς υποστήριξη υλικού, τα νέα χαρακτηριστικά χρειάζονται νέα κόλπα. Τα Geometry shaders, το tessellation,και το transform feedback γίνονται shaders υπολογισμού, κ.ο.κ.

Τώρα που το πρόγραμμα οδήγησης GPU της Asahi υποστηρίζει τα τελευταία πρότυπα OpenGL και OpenGL ES -που κυκλοφόρησαν το 2017 και το 2015, αντίστοιχα- το έργο στρέφεται στην υποστήριξη του API Vulkan με χαμηλό κόστος στο υλικό της Apple. Η υποστήριξη Vulkan στο macOS περιορίζεται σε στρώματα μετάφρασης όπως το MoltenVK, το οποίο μεταφράζει τις κλήσεις API Vulkan σε κλήσεις Metal που μπορούν να κατανοήσουν το υλικό και το λειτουργικό σύστημα.

Η υποστήριξη OpenGL της Apple έχει κολλήσει στο επίπεδο 4.1 από τότε που κυκλοφόρησε το macOS 10.9 Mavericks το 2013. Έκτοτε, η εταιρεία έχει στρέψει την προσοχή της στο ιδιόκτητο Metal graphics API, το οποίο, όπως το DirectX 12 και το Vulkan, είναι ένα API "χαμηλού κόστους" που προορίζεται να μειώσει το κόστος απόδοσης που συνδέεται μερικές φορές με παλαιότερα API όπως το OpenGL. Όμως, παρά το γεγονός ότι η Apple δήλωσε ότι η OpenGL έχει επίσημα καταργηθεί το 2018, άφησε έκτοτε την υπάρχουσα υλοποίηση της OpenGL μόνη της, χωρίς ποτέ να την ενημερώσει, αλλά και διατηρώντας την υποστήριξή της ακόμη και κατά τη μετάβαση από τους επεξεργαστές της Intel στις δικές της CPU και GPU.

Η ανάρτηση του Rosenzweig στο blog δεν έδωσε συγκεκριμένες ενημερώσεις σχετικά με το Vulkan, εκτός από το να πει ότι η ομάδα ήταν "σε καλό δρόμο" για την υποστήριξή του. Εκτός από την υποστήριξη εγγενών εφαρμογών Linux, η υποστήριξη περισσότερων APIs γραφικών στο Asahi θα επιτρέψει στο λειτουργικό σύστημα να εκμεταλλευτεί καλύτερα λογισμικό όπως το Proton της Valve, το οποίο έχει ήδη μερικά παιχνίδια γραμμένα για υπολογιστές Windows με βάση x86 που τρέχουν σε υλικό της Apple με βάση το Arm.

Αν και υπάρχουν ακόμα πράγματα που δεν λειτουργούν, το Fedora Asahi Remix είναι εκπληκτικά προσεγμένο και υποστηρίζει πολλά από τα υλικά που είναι διαθέσιμα στα περισσότερα Mac M1 και M2 -συμπεριλαμβανομένων της κάμερας, των ηχείων, του Wi-Fi και του Bluetooth και της επιτάχυνσης γραφικών. Άλλα χαρακτηριστικά, όπως το Thunderbolt, η εκτέλεση οθονών μέσω USB-C, το ενσωματωμένο μικρόφωνο του συστήματος και οι αισθητήρες δακτυλικών αποτυπωμάτων Touch ID, παραμένουν μη λειτουργικά. Η πιο πρόσφατη ανάρτηση στο blog της Asahi για την ενημέρωση, που δημοσιεύτηκε στα μέσα Ιανουαρίου, υπογράμμισε την υποστήριξη HDMI, την υποστήριξη για ιστότοπους που προστατεύονται από DRM μέσω του ιδιόκτητου πακέτου Widevine της Google, την υποστήριξη Touchbar για τα Apple Silicon Macs που χρησιμοποιούν ένα τέτοιο, και πολλά άλλα.

Όσον αφορά το νεότερο κύμα των M3 Macs, ο προγραμματιστής της Asahi Hector Martin δήλωσε τον Οκτώβριο του 2023 ότι η βασική υποστήριξη για τα νεότερα τσιπ θα χρειαστεί "τουλάχιστον έξι μήνες". Μεταξύ άλλων, η ομάδα θα χρειαστεί χρόνο για να υποστηρίξει την GPU M3 στους οδηγούς της- η ομάδα βασίζεται επίσης κυρίως σε μοντέλα Mac mini για την ανάπτυξη, και ο M3 Mac mini δεν υπάρχει ακόμα.

Εδώ και περισσότερα από 40 χρόνια, η διαχείριση παραθύρων αποτελεί θεμελιώδη πτυχή των υπολογιστών γραφείου, αλλά κανένα σύστημα δεν έχει επιλύσει πλήρως τις σχετικές προκλήσεις. Το παραδοσιακό σύστημα διαχείρισης παραθύρων, στο οποίο οι εφαρμογές δημιουργούν ορθογώνια παράθυρα στοιβαγμένα με βάση τα πιο πρόσφατα χρησιμοποιούμενα, γίνεται πιο προβληματικό καθώς αυξάνεται ο αριθμός και το μέγεθος των παραθύρων. Τα αλληλεπικαλυπτόμενα παράθυρα μπορούν γρήγορα να δημιουργήσουν ένα χαοτικό και αναποτελεσματικό περιβάλλον για πολυδιεργασία. Διάφορα λειτουργικά συστήματα έχουν προσπαθήσει να αντιμετωπίσουν αυτά τα ζητήματα με εργαλεία όπως οι χώροι εργασίας, οι γραμμές εργασιών και οι μεταγωγείς, αλλά τα βασικά προβλήματα εξακολουθούν να υπάρχουν.

Η ομάδα του GNOME, ενός δημοφιλούς περιβάλλοντος επιφάνειας εργασίας Linux, έχει γοητευτεί από τη διαχείριση παραθύρων και την εξερεύνηση τρόπων βελτίωσής της. Πιστεύουν ότι το σημερινό σύστημα είναι δυσκίνητο, ιδιαίτερα για νέους χρήστες υπολογιστών και άτομα με περιορισμένο κινητικό έλεγχο. Συχνά, η χειροκίνητη διευθέτηση και αλλαγή μεγέθους των παραθύρων είναι περιττή, χρονοβόρα "κωλοδουλειά", την οποία το σύστημα θα έπρεπε να χειρίζεται έξυπνα.

Οι παραδοσιακοί window managers με tiles προσφέρουν μια εναλλακτική προσέγγιση στο παράδειγμα της στοίβαξης, εμποδίζοντας την επικάλυψη των παραθύρων. Αυτή η μέθοδος έχει, ωστόσο, περιορισμούς. Τα παράθυρα σε σωρό μπορεί να μην συμμορφώνονται με το βέλτιστο μέγεθος και την αναλογία διαστάσεων μιας εφαρμογής, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται κενοί χώροι ή συνωστισμένες προβολές. Επιπλέον, τα νέα παράθυρα συχνά τοποθετούνται αυθαίρετα, απαιτώντας χειροκίνητες προσαρμογές, γεγονός που αναιρεί τον σκοπό της αποτελεσματικής διαχείρισης παραθύρων.

Το GNOME ερευνά και συζητά ενεργά για βελτιώσεις στη διαχείριση παραθύρων εδώ και χρόνια. Οραματίζονται έναν νέο τρόπο διαχείρισης παραθύρων που ονομάζεται "Mosaic", ο οποίος συνδυάζει τα καλύτερα στοιχεία τόσο της διάταξης των πλακιδίων όσο και της διάταξης των floating παραθύρων. Στη λειτουργία Mosaic, τα παράθυρα θα ανοίγουν κεντραρισμένα στην οθόνη με μεγέθη βελτιστοποιημένα για τη χρήση της συγκεκριμένης εφαρμογής. Καθώς ανοίγουν νέα παράθυρα, τα υπάρχοντα παράθυρα κάνουν χώρο γι' αυτά, και αν ο χώρος δεν επαρκεί για την προτιμώμενη διάταξη, τα παράθυρα τοποθετούνται αυτόματα σε "πλακάκια".

Στόχος της ομάδας είναι να καταστήσει το Mosaic την προεπιλεγμένη συμπεριφορά, εκπληρώνοντας αυτόματα τις προσδοκίες των περισσότερων χρηστών, ενώ εξακολουθεί να επιτρέπει χειροκίνητες προσαρμογές. Οι χώροι εργασίας θα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ροής εργασίας, διευκολύνοντας την οργάνωση και την εναλλαγή μεταξύ διαφορετικών εργασιών. Για να επιτευχθεί αυτό, το GNOME επιδιώκει πλουσιότερα μεταδεδομένα από τις εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών σχετικά με το ιδανικό μέγεθος παραθύρου και το εύρος μεγεθών που λειτουργούν καλύτερα για κάθε εφαρμογή. Αυτό θα βοηθήσει το σύστημα να διαχειρίζεται έξυπνα τις διατάξεις παραθύρων με βάση τις ανάγκες και τις προτιμήσεις των χρηστών.

Αν και το GNOME είχε βασική λειτουργικότητα τοποθέτησης πλακιδίων, επί του παρόντος πάσχει από περιορισμούς, όπως η υποστήριξη μόνο δύο παραθύρων και η έλλειψη επεκτασιμότητας για πιο σύνθετες διατάξεις. Επιπλέον, τα παράθυρα σε μορφή πλακιδίων δεν ομαδοποιούνται στη στοίβα παραθύρων, προκαλώντας παρεμβολές με τα αιωρούμενα παράθυρα και μη συμβάλλοντας σε έναν λιγότερο ακατάστατο χώρο εργασίας.

Η υλοποίηση του Mosaic βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, με πολλές τεχνικές και σχεδιαστικές προκλήσεις προς αντιμετώπιση. Η ομάδα σχεδιασμού είναι ιδιαίτερα προσεκτική όσον αφορά τη νέα προσέγγιση του Mosaic και σκοπεύει να διεξάγει έρευνα χρηστών για την επικύρωση των υποθέσεων και την τελειοποίηση των αλληλεπιδράσεων. Προσκαλούν τη συμμετοχή της κοινότητας με τη μορφή επεκτάσεων για την πρωτοτυποποίηση και τη δοκιμή της συμπεριφοράς του μωσαϊκού. Αν και δεν υπάρχει σταθερό χρονοδιάγραμμα ή οδικός χάρτης, το Mosaic αναμένεται να αποτελέσει μέρος των μελλοντικών εκδόσεων του GNOME και μπορεί να χρειαστούν αρκετοί κύκλοι ανάπτυξης για να ωριμάσει.

Επανασχεδιάζοντας τη διαχείριση παραθύρων με το Mosaic, το GNOME στοχεύει στη δημιουργία μιας πιο διαισθητικής, αποτελεσματικής και απαλλαγμένης από ακαταστασία εμπειρίας επιφάνειας εργασίας που να ευθυγραμμίζεται καλύτερα με τις ανάγκες των χρηστών για πολυδιεργασία.

Η 16η FOSSCOMM 2023, το μεγαλύτερο πανελλαδικό συνέδριο των κοινοτήτων ελεύθερου και ανοιχτού λογισμικού, ετοιμάζεται να ανοίξει τις πόρτες του στο κοινό, στις 21 και 22 Οκτωβρίου, μετά από 5 χρόνια στο Ηράκλειο της Κρήτης. Η φετινή διοργάνωση, αναμένεται να συγκεντρώσει εκατοντάδες συμμετέχοντες. Προγραμματιστές, οι φοιτητές και οι φίλοι του ανοιχτού κώδικα συγκεντρώνονται για να μοιραστούν γνώσεις, ιδέες και εμπειρίες σχετικά με το ελεύθερο και ανοιχτό λογισμικό.

Το συνέδριο, το οποίο θα διαρκέσει δύο ημέρες, διοργανώνεται από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, τον Ραδιοφωνικό Σταθμό του πανεπιστημίου, τοLΑΒάκι hackerspace και εθελοντές από την κοινότητα του ελεύθερου και ανοιχτού λογισμικού. Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν παρουσιάσεις, εργαστήρια και συζητήσεις πάνω σε θέματα όπως τεχνικές προκλήσεις, νομικά θέματα και πολιτική γύρω από το ελεύθερο και ανοιχτό λογισμικό.

Η οργανωτική επιτροπή του FOSSCOMM 2023 καλεί τις κοινότητες ελεύθερου και ανοιχτού λογισμικού, καθώς και κάθε ενδιαφερόμενο/η, να υποβάλλουν τις προτάσεις τους για ομιλίες και εργαστήρια μέσω της πλατφόρμας pretalx. Η επίσημη γλώσσα του συνεδρίου είναι τα Ελληνικά, αλλά γίνονται δεκτές και ομιλίες στα Αγγλικά. Η προθεσμία υποβολής είναι η 15η Σεπτεμβρίου, ώστε να βγει εγκαίρως το πρόγραμμα του συνεδρίου.

Οι βασικές θεματικές ενότητες του συνεδρίου περιλαμβάνουν θέματα που η οργανωτική επιτροπή έκρινε πως έχουν απήχηση, και μπορούν να προσφέρουν ενδιαφέρουσες ομιλίες. Το συνέδριο θα έχει θεματικές ενότητες για τεχνικά ζητήματα, κι ελπίζουμε οι παρουσιάσεις να καλύψουν όλα τα γούστα και επίπεδα τεχνικής δυσκολίας/πολυπλοκότητας, θα έχει όμως και ενότητες για ζητήματα ευρύτερου ενδιαφέροντος αναφορικά με τις πρόσφατες εξελίξεις σε νομικό, πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο που άπτονται των ανοιχτών τεχνολογιών. Σκοπός της ομάδας είναι το συνέδριο να είναι φιλόξενο στον οποιονδήποτε, ανεξάρτητα απ’ το γνωστικό του υπόβαθρο και φυσικά χωρίς καμία διάκριση. Οι ενότητες που θα συζητηθούν θα είναι οι παρακάτω:

• Artificial Intelligence
• Community Networks
• DevOps
• Open Art
• Open Data
• Open Hardware
• Open Media
• Programming Languages
• Science
• Social/Policies/Legal
• Space
• System Software
• Security
• Web/mobile

Θα ακολουθήσουν ανακοινώσεις για τους κεντρικούς ομιλητές, το κάλεσμα για παρουσιάσεις και μερικές εκπλήξεις που έχουμε σχεδιάσει (hint: Open HW, RISC-V, ρακές). Μέχρι τότε μπορείτε να μας βρείτε στο facebook, και να επικοινωνήσετε με τους διοργανωτές με mail.

Το FOSSCOMM αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για όλους όσους ενδιαφέρονται για το ελεύθερο και ανοιχτό λογισμικό να συναντηθούν, να ανταλλάξουν ιδέες και να επεκτείνουν το δίκτυο τους.  Διοργανώνεται κάθε χρόνο από το 2008 και έχει φιλοξενηθεί σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας. Μετά την ολοκλήρωση κάθε συνεδρίου, γίνεται έκκληση για την επόμενη διοργάνωση και μια επιτροπή εθελοντών επιλέγει την πρόταση που θα φιλοξενήσει το επόμενο FOSSCOMM. Η συνέχιση του FOSSCOMM οφείλεται στην προθυμία και στον αφοσιωμένο έργο των εθελοντών διοργανωτών, καθώς και στις χορηγίες και δωρεές που λαμβάνει για την οικονομική του υποστήριξη.

Το FOSSCOMM αποτελεί έναν χώρο δικτύωσης και ανταλλαγής γνώσεων για όλους όσους ασχολούνται με το ελεύθερο και ανοιχτό λογισμικό και αντιπροσωπεύει τη δυναμική κοινότητα που αναπτύσσεται γύρω από αυτό.

Με τον πιο πρόσφατο κώδικα Mesa 23.2 από την Παρασκευή υπάρχει τώρα μια μάλλον σημαντική βελτιστοποίηση της απόδοσης για τους οδηγούς γραφικών της Intel που βοηθάει πραγματικά τα Intel Arc Graphics DG2/Alchemist μαζί με τα επερχόμενα γραφικά Meteor Lake. Ο τίτλος Counter-Strike: Global Offensive, για παράδειγμα, βρέθηκε να είναι 11% ταχύτερο τώρα με αυτή τη μοναδική αλλαγή του προγράμματος οδήγησης ενώ και άλλες εφαρμογές/παιχνίδια Vulkan επωφελούνται επίσης.

Η αλλαγή που έγινε χθες επιτρέπει τη μερική συγχώνευση εγγραφής L3 για συμπιεζόμενες επιφάνειες και άλλες κατάλληλες περιπτώσεις για το DG2 και την προώθηση με πλατφόρμες όπως το Meteor Lake. Με τη σειρά της αυτή η αλλαγή λίγων μόνο γραμμών κώδικα οδηγεί σε μετρήσιμες καλύτερες επιδόσεις για τις διακριτές GPU Arc Graphics της Intel και συμβάλλει στη μείωση του χάσματος μεταξύ των επιδόσεων των οδηγών γραφικών των Windows και Linux.

Ο για πολλά χρόνια μηχανικός του προγράμματος οδήγησης γραφικών ανοικτού κώδικα Linux της Intel, Francisco Jerez, εξήγησε:

"Αυτό επιτρέπει τη μερική συγχώνευση εγγραφής L3 για ορισμένες περιπτώσεις που φαίνεται να απενεργοποιούνται κατά λάθος από τον πυρήνα, γεγονός που προκαλούσε σοβαρή συμφόρηση στις επιδόσεις στις πλατφόρμες DG2 και MTL. Τα bits "Compressible Partial Write Merge Enable", "Coherent Partial Write Merge Enable" και "Cross-Tile Partial Write Merge Enable" στο L3SQCREG5 αναμενόταν να είναι ενεργοποιημένα από προεπιλογή (και μπερδεύοντας, διαβάζονται ακόμη και ως ενεργοποιημένα αν εκτελέσετε το 'intel_reg read 0xb158' σε ένα αδρανές σύστημα), αλλά δεν λειτουργούν σωστά κατά τη διάρκεια της αρχικοποίησης του 3D context από μια λύση i915.

Η ενεργοποίηση της μερικής συγχώνευσης εγγραφής L3 των συμπιεζόμενων επιφανειών ειδικότερα φαίνεται να αυξάνει το fillrate της απεικόνισης κατά πάνω από 3x σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. τα fillrate-bound microbenchmarks "VulkanFillRate/FillRateGPU/resolution:1[0-3]/format:*/blend:0"). Σημαντικές βελτιώσεις μπορούν επίσης να αναπαραχθούν στους περισσότερους πραγματικούς φόρτους εργασίας που έχουμε δοκιμάσει μέχρι στιγμής, π.χ. το Counter Strike GO βελτιώνεται κατά ~11%, το Shadow Of the Tomb Raider βελτιώνεται κατά ~5,5% και το AztecRuins-VK βελτιώνεται κατά ~6,5% στο DG2-512 -- Ευχαριστούμε πολύ τον Caleb Callaway για αυτά τα στοιχεία. Μέχρι στιγμής δεν έχουν παρατηρηθεί προβλήματα.

Παρόλο που αυτό το patch μπορεί να φαίνεται εκπληκτικά απλό για μια τόσο μεγάλη απόδοση, είναι το αποτέλεσμα της προσπάθειας του @fjdegroo και εμένα να βρούμε την αιτία του χάσματος απόδοσης rendering του DG2 στο Linux έναντι των Windows on and off κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, και μερικά από τα στατιστικά στοιχεία του OA που κατέγραψε ο Felix στις αρχές του μήνα με βοήθησαν πολύ στο να συνδέσω τις τελευταίες κουκίδες, οπότε ο Felix αξίζει ένα μεγάλο κομμάτι της πίστωσης για αυτή τη δουλειά".

Αυτή η αλλαγή βρίσκεται επί του παρόντος στον κώδικα Mesa 23.2-devel Git, ο οποίος θα κυκλοφορήσει ως σταθερός περίπου στα τέλη Αυγούστου ή τον Σεπτέμβριο, ενώ μένει να δούμε ακόμα αν οι λίγες γραμμές κώδικα κρίνονται αρκετά λογικές για back-porting στην τρέχουσα σταθερή σειρά Mesa 23.1 σε μια μελλοντική νεότερη έκδοση.

Μετά από περισσότερο από ενάμιση χρόνο ανάπτυξης, το Debian 12 (Bookworm) κυκλοφορεί επίσημα σήμερα ως η τελευταία μεγάλη έκδοση αυτής της διανομής Linux που συντηρείται από καιρό.

Σε σχέση με τη σταθερή έκδοση Debian 11 υπάρχει μια πληθώρα ενημερώσεων πακέτων που μπορείτε να απολαύσετε με το Debian 12.

Το Debian 12 στηρίζεται στον πυρήνα Linux 6.1 LTS, τα πακέτα "συσκευάζονται" με τη χρήση του μεταγλωττιστή GCC 12.2, ο μεταγλωττιστής LLVM/Clang 14 είναι επίσης διαθέσιμος μαζί με μια επιλογή LLVM/Clang 15, η PHP 8.2 είναι η προεπιλεγμένη έκδοση, το Rust 1.63 είναι διαθέσιμο, το Glibc 2.36 είναι σε χρήση και μια πληθώρα άλλων ενημερώσεων πακέτων.

Από την πλευρά της επιφάνειας εργασίας, το GNOME 43, το KDE Plasma 5.27, το Xfce 4.18, το LXDE 11 και το MATE 1.26 είναι μεταξύ των επιλογών επιφάνειας εργασίας.

Μερικές από τις άλλες εργασίες στο Debian 12 περιλαμβάνουν ευκολότερο χειρισμό μη-ελεύθερου firmware χάρη στη νέα ενσωμάτωση αποθετηρίου και installer, υποστήριξη UEFI σε ARM64 και πολλές άλλες αλλαγές που συμβαδίζουν με άλλα σύγχρονα περιβάλλοντα Linux.

Λήψεις και περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την έκδοση Debian 12.0 μπορείτε να βρείτε μέσω της επίσημης ανακοίνωσης που δημοσιεύτηκε σήμερα το πρωί στο Debian.org.

Υπάρχουν 11.089 νέα πακέτα στο Debian 12 με τον συνολικό αριθμό πακέτων να φτάνει τις 64.419!

Το Document Foundation ανακοίνωσε σήμερα τη γενική διαθεσιμότητα του LibreOffice 7.5.4 ως την τέταρτη ενημέρωση συντήρησης της τελευταίας σειράς δωρεάν σουίτας γραφείου ανοικτού κώδικα LibreOffice 7.5 για τη διόρθωση περισσότερων σφαλμάτων, συντριβών και άλλων προβλημάτων.

Έρχεται λίγο περισσότερο από ένα μήνα μετά την έκδοση σημείου LibreOffice 7.5.3, το LibreOffice 7.5.4 είναι εδώ για να αντιμετωπίσει συνολικά 83 σφάλματα που έχουν αναφερθεί από χρήστες ή έχουν ανακαλυφθεί από τους προγραμματιστές του LibreOffice στη σειρά LibreOffice 7.5. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με αυτές τις διορθώσεις σφαλμάτων, μπορείτε να μελετήσετε τα changelogs των RC1 και RC2.

Μπορείτε να κατεβάσετε το LibreOffice 7.5.4 απευθείας από τον επίσημο ιστότοπο ως δυαδικούς εγκαταστάτες που έχουν συσκευαστεί από το The Document Foundation για διανομές GNU/Linux που βασίζονται σε DEB ή RPM. Τα tarballs με τον πηγαίο κώδικα είναι επίσης διαθέσιμα για τους system integrators και για όσους θέλουν να κάνουν compile from source το LibreOffice.

Το LibreOffice 7.5 έφτασε στις αρχές Φεβρουαρίου 2023 ως μια σημαντική ενημέρωση της δημοφιλούς σουίτας γραφείου ανοιχτού κώδικα που φέρνει πολυάριθμα νέα χαρακτηριστικά και βελτιώσεις, όπως υποστήριξη σκοτεινής λειτουργίας, νέα εικονίδια εφαρμογών και τύπων MIME, βελτιωμένο UI ενιαίας γραμμής εργαλείων, βελτιωμένη εξαγωγή PDF και άλλα.

Η έκδοση της σουίτας γραφείου LibreOffice 7.5 θα υποστηρίζεται μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 2023, με συνολικά επτά ενημερώσεις συντήρησης.

Η επόμενη, LibreOffice 7.5.5, αναμένεται να κυκλοφορήσει κάποια στιγμή στο δεύτερο μισό του Ιουλίου 2023 με ακόμα περισσότερες διορθώσεις σφαλμάτων.

Με την ευκαιρία αυτή, θα ήθελα να σας υπενθυμίσω ότι η σειρά LibreOffice 7.3 θα φτάσει στο τέλος της ζωής της την επόμενη εβδομάδα, στις 12 Ιουνίου 2023.

Η τελευταία έκδοση σημείου, το LibreOffice 7.4.7, έφτασε τον περασμένο μήνα ως η τελευταία ενημέρωση της σειράς, οπότε θα πρέπει να εξετάσετε το ενδεχόμενο αναβάθμισης στο LibreOffice 7.5 το συντομότερο δυνατό μετά την ανάγνωση αυτού του άρθρου, αν τα πακέτα είναι διαθέσιμα για τη διανομή GNU/Linux που διαθέτετε.

Το openSUSE Leap 15.5 είναι η τελευταία σταθερή έκδοση που βασίζεται στο SUSE Linux Enterprise 15. Δεν πρόκειται για μια διανομή Linux "αιχμής" που φέρει τα πιο πρόσφατα πακέτα, αλλά για ένα λειτουργικό σύστημα που δίνει προτεραιότητα στη σταθερότητα.

Ως εκ τούτου, το openSUSE Leap ταιριάζει καλύτερα σε όσους αναζητούν ένα σταθερό, καλά δοκιμασμένο λειτουργικό σύστημα.

Αυτή η έκδοση λαμβάνει συνεχή συντήρηση και ενημερώσεις ασφαλείας μέχρι το τέλος του 2024.

Η SUSE λέει ότι αυτό "θα παρέχει στους χρήστες αρκετό χρόνο για να μεταβούν στον διάδοχο της έκδοσης- ο διάδοχος δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί".

Χαρακτηριστικά του openSUSE Leap 15.5

Η "μεγάλη" προσθήκη για τους περισσότερους θα είναι το KDE Plasma 5.27, η τελευταία έκδοση μακροπρόθεσμης υποστήριξης αυτού του δημοφιλούς περιβάλλοντος εργασίας. Πολλά νέα χαρακτηριστικά του KDE Plasma 5.27 είναι διαθέσιμα, όπως μια νέα εμπειρία tiling, ένας οδηγός πρώτης εκτέλεσης και καλύτερος χειρισμός των ροών εργασίας με πολλές οθόνες.

Όσοι δεν επιθυμούν την αρχική επιφάνεια εργασίας KDE μπορούν να εγκαταστήσουν ένα διαφορετικό περιβάλλον εργασίας απευθείας από τα repos, με το πιο πρόσφατο Xfce 4.18, το GNOME 41 και το Sway μεταξύ των πολλών διαθέσιμων εναλλακτικών λύσεων.

Περιλαμβάνεται μια νεότερη έκδοση του Mesa (Mesa 22.3.5), η οποία θα βελτιώσει την απόδοση των γραφικών και τη συμβατότητα του υλικού, ενώ υπάρχει και μια νέα έκδοση του πυρήνα Linux 5.14. Παρόλο που πρόκειται για την ίδια έκδοση πυρήνα με το openSUSE Leap 15.4, επωφελείται από πάνω από 19k patches, σύμφωνα με την SUSE.

Άλλα σημαντικά σημεία περιλαμβάνουν την τελευταία έκδοση Vim 9.0, μια στοίβα νέων πακέτων τεχνητής νοημοσύνης για προγραμματιστές και υποστήριξη για εκκίνηση από NVM Express over Fabrics (NVMe-oF™) μέσω της μεταφοράς TCP.

Ανατρέξτε στην επίσημη ανακοίνωση της έκδοσης για περισσότερες λεπτομέρειες ή δείτε τη συνοπτική επισκόπηση των χαρακτηριστικών που δημοσιεύτηκε στη διαδικτυακή πύλη της SUSE.

Λήψη του openSUSE Leap 15.5
Θέλετε να το δοκιμάσετε;

Στον ιστότοπο του Get SUSE  μπορείτε να κατεβάσετε το openSUSE 15.5 Leap για υπολογιστές Intel/AMD, καθώς και builds για συσκευές ARM64, PowerPC και IBM Z/LinuxONE.

Τα ISO είναι διαθέσιμα για λήψη σε πλήρες μέγεθος "offline" ή σε ελάχιστους εγκαταστάτες που βασίζονται σε δίκτυο.

Ο Matthias Clasen της Red Hat ανακοίνωσε ότι το LibreOffice θα αφαιρεθεί από μια μελλοντική έκδοση του Red Hat Enterprise Linux, ενώ το μέλλον του στο Fedora είναι αβέβαιο. Πιο συγκεκριμένα, έγραψε στον δικτυακό τόπο lwn.net, για την πρόσφατη "ορφανοποίηση" των RPMs του LibreOffice (Red Hat Package Manager) και την αλλαγή της έμφασης της ομάδας Red Hat Display Systems. Για χρόνια, η ομάδα υποστήριζε το LibreOffice για το Red Hat Enterprise Linux (RHEL) διατηρώντας τα πακέτα LibreOffice του Fedora. Παρ' όλα αυτά, τώρα αλλάζουν τις προτεραιότητες τους για το RHEL for Workstations, εστιάζοντας σε τομείς όπως το Wayland, η υποστήριξη HDR και οι εργασίες με ευαισθησία στα χρώματα, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για τους χρήστες Workstation.

Ως αποτέλεσμα αυτής της τροποποίησης, το LibreOffice δεν θα περιλαμβάνεται πλέον στις μελλοντικές εκδόσεις του RHEL. Η απόφαση αυτή επηρεάζει τη συντήρηση του LibreOffice σε μελλοντικές εκδόσεις του Fedora. Ωστόσο, θα συνεχίσουν να παρέχονται διορθώσεις ασφαλείας (CVEs) για το LibreOffice στις τρέχουσες υποστηριζόμενες εκδόσεις του RHEL (RHEL 7, 8 και 9) μέχρι το τέλος της διάρκειας ζωής αυτών των εκδόσεων. Επιπλέον, οι μηχανικοί που εργάζονται στο LibreOffice στο RHEL θα συνεισφέρουν διορθώσεις προς τα πάνω για να βελτιώσουν τη λειτουργικότητά του ως Flatpak, καθώς αναμένουν ότι η πλειοψηφία των χρηστών θα καταναλώνει τελικά το LibreOffice σε αυτή τη μορφή.

Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε ότι αν και κάθε μέλος της κοινότητας είναι ευπρόσδεκτο να αναλάβει τη συντήρηση των RPM του LibreOffice στο Fedora και του Fedora LibreOffice Flatpak, η εργασία αυτή περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό πακέτων, εξαρτήσεων και σημαντική προσπάθεια συντήρησης εκ μέρους αυτού που θα την αναλάβει.
 

Η System76 εργάζεται σε έναν ανανεωμένο φορητό υπολογιστή Pangolin τους τελευταίους μήνες και το νέο μοντέλο δεν απογοητεύει. Διαθέτει τον επεξεργαστή AMD Ryzen 7 6800U με ταχύτητες ρολογιού έως και 4,7 GHz, 8 πυρήνες, 16 threads και ενσωματωμένα γραφικά AMD Radeon 680M.

Ο ολοκαίνουργιος φορητός υπολογιστής Pangolin διαθέτει οθόνη 15,6 ιντσών 144 Hz Full HD (1920×1080) με ματ φινίρισμα, κομψό πλαίσιο από κράμα μαγνησίου και υπόσχεται διάρκεια ζωής μπαταρίας έως και 10 ώρες με την μπαταρία Li-Ion 70 Wh. Διαθέτει επίσης ένα μονόχρωμο πληκτρολόγιο US QWERTY με οπίσθιο φωτισμό και ένα κλικ πολλαπλής αφής.

«Το πλήρως επανασχεδιασμένο Pangolin είναι έτοιμο να εντυπωσιάσει! Η κομψή κατασκευή από κράμα μαγνησίου, η όμορφη οθόνη 15 ιντσών και η διάρκεια ζωής της μπαταρίας έως και 10 ώρες ολοκληρώνουν το χαρτοφυλάκιό του. Επιδιώξτε τη φιλοδοξία από οποιαδήποτε τοποθεσία. Έχοντας όλα τα βλέμματα στραμμένα στον φορητό υπολογιστή σας System76, είναι βέβαιο ότι θα συναντήσετε νέους συμμάχους στην πορεία», δήλωσε η εταιρία.
Πιο συγκεκριμένα, ο φορητός υπολογιστής που λειτουργεί με Linux διαθέτει μνήμη RAM 32 GB LPDDR5 6400 MHz και μπορεί να εξοπλιστεί με αποθήκευση έως και 16 TB PCIe 4.0 NVMe M.2 SSD. Ένα άλλο ωραίο χαρακτηριστικό είναι ο διακόπτης απενεργοποίησης της κάμερας για επιπλέον προστασία.

Από άποψη συνδεσιμότητας, ο φορητός υπολογιστής διατίθεται με ασύρματο Wi-Fi 6E, Gigabit Ethernet, Bluetooth 5.2, HDMI 2.0, θύρα USB 3.2 Gen 2 Type-C με DisplayPort, τρεις θύρες USB 3.2 Gen 1 Type-A, ακουστικά 3,5 mm/ σύνθετη υποδοχή μικροφώνου και συσκευή ανάγνωσης καρτών SD.

Όπως με όλους τους φορητούς υπολογιστές της System76 που λειτουργούν με Linux, το ολοκαίνουργιο Pangolin έρχεται προεγκατεστημένο με την εσωτερική διανομή Pop!_OS Linux της System76 που διαθέτει τον επιτραπέζιο υπολογιστή COSMIC που βασίζεται στο GNOME και πλήρη κρυπτογράφηση δίσκου ή με το Ubuntu 22.04 LTS.

Εάν αγοράζετε έναν νέο φορητό υπολογιστή Linux, μπορείτε να παραγγείλετε τον ολοκαίνουργιο φορητό υπολογιστή Pangolin αυτή τη στιγμή από το ηλεκτρονικό κατάστημα της System76 για $1.299, ενώ σας δίνεται και η δυνατότητα παραμετροποίησης του χώρου αποθήκευσης ή ακόμα και επέκτασης της εγγύησης για έως και 3 χρόνια.

Ενώ η AMD παρείχε υποστήριξη προγραμμάτων οδήγησης ανοιχτού κώδικα για την κυκλοφορία της σειράς Radeon RX 7900, οι επιδόσεις μπορεί να μην είναι οι επιθυμητές αν στο σύστημα που υπάρχει η κάρτα γραφικών εκτελείται ένας ξεπερασμένος πυρήνας ή δεν υπάρχει η απαραίτητη υποστήριξη firmware. Με μια νέα σειρά ενημερωμένων εκδόσεων που δημοσιεύτηκε, η AMD προσπαθεί να βελτιώσει τις επιδόσεις, έχοντας τη δυνατότητα να επιστρέφει πιο εύκολα στο frame-buffer του firmware όταν το πρόγραμμα οδήγησης γραφικών του πυρήνα AMDGPU αποτυγχάνει να φορτώσει σωστά.

Με τη νέα προσέγγιση του τρόπου με τον οποίο το πρόγραμμα οδήγησης γραφικών AMD Radeon Linux ανοιχτού κώδικα διαχειρίζεται την προετοιμασία υλικού με το RDNA3, το πρόγραμμα οδήγησης AMDGPU θα προσπαθήσει να εντοπίσει όλες τις Radeon GPU ακόμα και αν δεν υποστηρίζονται πλήρως. Αλλά αυτή τη στιγμή, στην περίπτωση εκκίνησης μιας GPU RDNA3 με ελαφρώς ξεπερασμένο πυρήνα (πριν από την έκδοση 6.0) ή χωρίς το απαραίτητο firmware RDNA3 για την προετοιμασία υλικού, μπορεί να σημαίνει ότι η οθόνη παγώνει ή το σύστημα δεν ανταποκρίνεται.

Η σειρά ενημερωμένων εκδόσεων που εστάλη από τον Mairo Limonciello της AMD αφορά τη δυνατότητα ανάκτησης του firmware σε περίπτωση που αποτύχει η προετοιμασία του προγράμματος οδήγησης AMDGPU. Προς το παρόν, οι χρήστες πρέπει να γνωρίζουν να χρησιμοποιούν την επιλογή πυρήνα "nomodeset" για εκκίνηση χωρίς ενεργό DRM/KMS, εάν αντιμετωπίζεται πρόβλημα προετοιμασίας υλικού προγράμματος οδήγησης DRM, ενώ η σειρά ενημερώσεων κώδικα σε μια μελλοντική έκδοση του πυρήνα θα επέτρεπε την επανεκτέλεση της διαδικασίας προετοιμασίας για το frame-buffer firmware.

Αυτή η σειρά ενημερώσεων κώδικα θέτει τα θεμέλια για αυτήν την υποστήριξη με το πρόγραμμα οδήγησης πυρήνα AMDGPU. Άλλα προγράμματα οδήγησης DRM Linux μπορούν επίσης να επιλέξουν να κάνουν χρήση αυτής της λειτουργίας σε περίπτωση αποτυχίας ανίχνευσης/αρχικοποίησης υλικού.

Δεν υπάρχουν πολλά καλά νέα σχετικά με το Raspberry Pi τελευταία, τουλάχιστον για όσους θέλουν να αγοράσουν κάποιο, μιας και εκτός από το γεγονός ότι είναι δυσεύρετα, οι τιμές τους έχουν αυξηθεί κατά πολύ. Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρία, τα πράγματα ίσως να αρχίσουν να αλλάζουν.

Σε μια ανάρτηση με τίτλο "Ενημέρωση αλυσίδας εφοδιασμού" ("Είναι καλά νέα!"), ο Διευθύνων Σύμβουλος Eben Upton έγραψε ότι το Raspberry Pi "έχει στην άκρη λίγο περισσότερες από εκατό χιλιάδες μονάδες, χωρισμένες σε Zero W, 3A+ και τις παραλλαγές 2 GB και 4 GB του Raspberry Pi 4, για πωλήσεις λιανικής" Κατά τη διάρκεια της έλλειψης εξαρτημάτων που προκλήθηκε από την πανδημία, τα περισσότερα από τα Pis που παράγονταν κάθε μήνα πήγαιναν σε επιχειρήσεις, αφήνοντας αυτούς που χρειάζονταν ένα ή δύο να μην μπορούν να βρουν πουθενά. Τα Raspberry Zero θα αρχίσουν να εμφανίζονται πρώτα, μετά 3A+ και μετά διαφορετικά μοντέλα του 4.

Ο Upton αναγνώρισε αυτήν την κατάσταση και ζήτησε από τον κόσμο να αγοράζει μόνο από εγκεκριμένους μεταπωλητές και να εξετάζουν τα μοντέλα Pico και Pico W για έργα που μπορεί να ταιριάζουν, καθώς αυτές οι γραμμές παραγωγής παραμένουν ισχυρές. Από σήμερα το πρωί, μερικά μοντέλα 3A+ και CM4 έδειξαν μικρή διαθεσιμότητα στο υπολογιστικό φύλλο του rpilocator.

Το Raspberry Pi θα συνεχίσει να εξυπηρετεί τους εμπορικούς και βιομηχανικούς πελάτες του, αλλά «θα διασφαλίσει ότι η πολιτική δημιουργίας αποθεμάτων που θα παρατείνει την έλλειψη για όλους τους άλλους δεν μπορεί να συνεχιστεί». Εν τω μεταξύ, το Raspberry Pi θα αυξήσει το ποσοστό των board που προορίζονται για πωλήσεις λιανικής. Με αυτήν την αλλαγή και τις μελλοντικές κατανομές τσιπ, αναμένεται ότι μέχρι το τέλος του τρίτου τριμήνου του 2023, τα πράγματα θα επανέλθουν όπως ήταν πριν από το "Great Pi Shortage", με «εκατοντάδες χιλιάδες μονάδες διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή».

Τα μοντέλα Raspberry Pi διατήρησαν ως επί το πλείστο τις τιμές τους κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας έλλειψης chip, τουλάχιστον στις προτεινόμενες τιμές λιανικής. Το Pi 4 με χαμηλότερη μνήμη αυξήθηκε, μαζί με μια ώθηση 5 $ σε κάθε μοντέλο CM. Αλλά με τα εξαρτήματα να συνεχίζουν να γίνονται πιο ακριβά, τα μοντέλα Zero έπρεπε επίσης να αυξηθούν - από $ 5 σε $ 10 για ένα Zero και $ 10 σε $ 15 για ένα Zero W (με ασύρματο). Από την άλλη πλευρά, οι πελάτες θα μπορούν να παραγγείλουν ξανά πολλά μοντέλα Zero, μιας και πιστεύεται ότι το απόθεμα θα βελτιωθεί για το τρίτο τρίμηνο του 2023, όπως είχε προγραμματιστεί.