Το Emacs είναι ένας από τους δύο μεγάλους κλασικούς text editors του *nix κόσμου — ο άλλος είναι, φυσικά, το vi. Η φήμη του δεν περιορίζεται μόνο στα τερματικά των developers: ο editor έχει κάνει αισθητή την παρουσία του και στη λαϊκή κουλτούρα, σε βαθμό που ένας ερευνητής της nerd κοινότητας αποφάσισε να καταγράψει συστηματικά αυτές τις εμφανίσεις.

Η λίστα του Ian Y.E. Pan

Ο Ian Y.E. Pan συγκέντρωσε τις γνωστές εμφανίσεις του Emacs στα μέσα μαζικής ψυχαγωγίας. Το αποτέλεσμα είναι μια ενδιαφέρουσα ματιά στο πόσο βαθιά έχει διεισδύσει ένα εργαλείο γραμμής εντολών στη συλλογική φαντασία της pop culture.

Ίσως η πιο γνωστή εμφάνιση είναι στο The Social Network, την ταινία που αφηγείται την ιστορία δημιουργίας του Facebook. Σε μια χαρακτηριστική σκηνή, ο Mark Zuckerberg χρησιμοποιεί το Emacs για να φτιάξει ένα script που κάνει scraping σε ιστοσελίδα. Η επιλογή δεν είναι τυχαία: για το κοινό των developers, η αναγνώριση του editor στην οθόνη λειτουργεί ως σήμα αυθεντικότητας.

Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης το Tron: Legacy, η ταινία Arctic Blast, και η τεχνολογική κωμωδία Silicon Valley — όπου το Emacs εμφανίζεται περισσότερες από μία φορές. Πέρα από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, ο Pan εντόπισε αναφορές σε κόμικς, στο ιαπωνικό anime Key The Metal Idol, καθώς και σε κάποιες μικρές σειρές και ντοκιμαντέρ.

Μια λίστα που δεν είναι ποτέ πλήρης

Ο ίδιος ο Pan αναγνωρίζει ότι η συλλογή του δεν μπορεί να είναι εξαντλητική. Δεν έχει δει κάθε ταινία ή τηλεοπτική σειρά που έχει γυριστεί ποτέ, και φυσικά νέο περιεχόμενο με αναφορές στο Emacs μπορεί να δημιουργηθεί οποιαδήποτε στιγμή. Η αξία της προσπάθειας δεν βρίσκεται στην πληρότητα, αλλά στην ανακάλυψη ότι ένα εργαλείο τόσο εξειδικευμένο όσο ένας text editor έχει καταφέρει να αποτυπωθεί επανειλημμένα στη σύγχρονη αφήγηση.

Το ζεύγος Emacs/vi αντιπροσωπεύει μια από τις παλαιότερες και πιο διαρκείς αντιπαραθέσεις στον χώρο του λογισμικού. Το γεγονός ότι το Emacs έχει τη δική του παρουσία στον κινηματογράφο και το animation αποδεικνύει πόσο βαθιά έχουν ριζώσει αυτά τα εργαλεία στη συνείδηση των δημιουργών που τα χρησιμοποιούν.

Πηγές

• Spotting Emacs In The Wild — Hackaday

Για μια ολόκληρη γενιά χρηστών υπολογιστών, η BASIC ήταν η πρώτη επαφή με τον προγραμματισμό — είτε αγαπητή είτε μισητή, σχεδόν αναπόφευκτη. Σήμερα τη θέση της έχει καταλάβει η Python ως εκπαιδευτική γλώσσα επιλογής, όμως η BASIC δεν έχει εξαφανιστεί εντελώς. Το BASIC-256, ένα project που καλύπτει τόσο την εκπαιδευτική ανάγκη όσο και τη νοσταλγία, αποκτά νέα ζωή χάρη σε ένα port στο Qt6 framework από τον προγραμματιστή γνωστό ως UglyMike.

Από το KidBASIC στο Qt6

Το BASIC-256 έχει τις ρίζες του στο KidBASIC, μια παραλλαγή της γλώσσας σχεδιασμένη για το εκπαιδευτικό κοινό. Η υλοποίηση περιλαμβάνει γραφικές ρουτίνες, υποστήριξη 64-bit μεταβλητών και διάφορες διευκολύνσεις που τεκμηριώνονται στα επίσημα docs του project. Το νέο port στο Qt6 επιτρέπει cross-platform εκτέλεση, αξιοποιώντας την φορητότητα του framework.

Σημαντικότερη προσθήκη είναι η WebAssembly έκδοση: ο χρήστης μπορεί να γράψει και να εκτελέσει BASIC κώδικα απευθείας από τον browser, χωρίς εγκατάσταση. Η web έκδοση έχει φυσικά περιορισμούς — δεν έχει πρόσβαση σε hardware του συστήματος, όπως serial ports, οπότε είναι κάπως πιο περιορισμένη σε σχέση με την πλήρη εγκατάσταση.

Πλατφόρμες και διαθεσιμότητα

Το port υποστηρίζει πολλαπλές αρχιτεκτονικές. Υπάρχει build για x86, build για ARM στο Raspberry Pi, και έκδοση για macOS αποκλειστικά για Apple Silicon — γεγονός που σχολιάζεται ως λιγότερο περιοριστικό από ό,τι παλαιότερα, καθώς τα Intel Mac αποσύρονται σταδιακά. Επιπλέον, η web έκδοση μέσω WebAssembly λειτουργεί σε οποιοδήποτε σύστημα με σύγχρονο browser.

Το project είναι ανοιχτού κώδικα, άρα δεν υπάρχει εμπόδιο για όποιον θέλει να το μεταγλωττίσει για πιο εξωτικές αρχιτεκτονικές, όπως UltraSPARC. Προς το παρόν βρίσκεται σε beta φάση, με τον developer να αναζητά ενεργά αναφορές προβλημάτων από τους χρήστες.

Το BASIC ως ανοιχτό λογισμικό

Το BASIC-256 δεν είναι η μοναδική ανοιχτού κώδικα υλοποίηση της γλώσσας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και η Microsoft έχει δημοσιεύσει τον πηγαίο κώδικα μιας ιστορικής έκδοσής της — τουλάχιστον αυτής για τον επεξεργαστή 6502. Το BASIC, δηλαδή, συνεχίζει να υπάρχει τόσο ως νοσταλγικό αντικείμενο μελέτης όσο και ως λειτουργικό εργαλείο εκπαίδευσης.

Πηγές

• Hackaday: QT6 Brings BASIC To The Web Browser, Or Your Computer

Τι ανακοινώθηκε

Σύμφωνα με ανάρτηση του Community Manager Aamir F. στο επίσημο Google Earth support community, ο desktop client του Google Earth θα σταματήσει να διατίθεται για νέες λήψεις τον Ιούνιο του 2027. Δεν υπάρχουν αλλαγές στο backend άμεσα, οπότε οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις αναμένεται να συνεχίσουν να λειτουργούν — τουλάχιστον για κάποιο διάστημα.

Η Google δεν θα παρέχει πλέον updates στο λογισμικό. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε breaking change σε επίπεδο API ή λειτουργικού συστήματος θα σημάνει ουσιαστικά το τέλος της λειτουργικότητας για τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις, χωρίς δυνατότητα διόρθωσης.

Οι εναλλακτικές και το κενό που αφήνει

Η Google κατευθύνει τους χρήστες προς τον browser client και την εφαρμογή smartphone. Το σκεπτικό είναι προφανές: η συντριπτική πλειονότητα των χρηστών ήδη χρησιμοποιεί αυτές τις εκδόσεις, άρα η συντήρηση ενός ξεχωριστού native client δεν δικαιολογείται.

Ωστόσο, χρήστες στο community thread επεσήμαναν ότι ο desktop client περιέχει features που δεν υπάρχουν στις υπόλοιπες εκδόσεις, χωρίς να διευκρινίζεται από την ανακοίνωση τι θα γίνει με αυτές τις λειτουργίες.

Το ενδεχόμενο open source

Υπάρχει θεωρητικά η πιθανότητα η Google να αποφασίσει να δημοσιοποιήσει τον source code και να παραδώσει το project στην κοινότητα. Αυτό το σενάριο, όμως, δεν έχει ανακοινωθεί και παραμένει αβέβαιο.

Ιστορική αξία του desktop client

Στα σχόλια του άρθρου, χρήστες μοιράστηκαν αναμνήσεις που αναδεικνύουν τη σημασία του λογισμικού στην εποχή του. Ένας χρήστης θυμάται ότι το Google Earth ήταν το μοναδικό εργαλείο για προγραμματισμό διαδρομών οδικών ταξιδιών, σε εποχή που τα smartphones δεν υπήρχαν και τα GPS συσκευές ήταν πολυτέλεια. Ανέφερε επίσης ως ξεχωριστά features την προβολή άλλων πλανητών (Άρης, Σελήνη) και έναν ενσωματωμένο flight simulator. Ένας άλλος χρήστης περιέγραψε πρακτικές χρήσεις όπως χαρτογράφηση αγροκτημάτων, σχεδιασμό αρδευτικών δικτύων και υπολογισμό εκτάσεων — λειτουργίες για τις οποίες ο desktop client παρέμενε ενεργά χρήσιμος.

Πηγές

• Google Earth Desktop Client To Be Retired In 2027 – Hackaday

Στις 13 Ιουλίου 2026, ένα ληγμένο πιστοποιητικό ασφαλείας θα αναγκάσει το Office 2019 for Mac σε λειτουργία μόνο ανάγνωσης — και όποιος χρησιμοποιεί ακόμα την έκδοση αυτή θα βρεθεί μπροστά σε ένα λογισμικό που ουσιαστικά παύει να λειτουργεί για παραγωγική εργασία.

Τι ακριβώς αλλάζει στις 13 Ιουλίου

Οι εφαρμογές Word, Excel, PowerPoint και Outlook θα εισέλθουν σε «λειτουργία περιορισμένης λειτουργικότητας» — ένας ευφημισμός που σημαίνει ότι θα μπορείτε να δείτε και να εκτυπώσετε έγγραφα, αλλά δεν θα μπορείτε να τα επεξεργαστείτε, να τα αποθηκεύσετε ή να δημιουργήσετε νέα. Η αλλαγή αφορά επίσης παλαιότερες εκδόσεις Office σε iPhone και iPad που δεν μπορούν να ενημερωθούν, σύμφωνα με την ίδια την τεχνική τεκμηρίωση της Microsoft.

Η άδεια χρήσης του Office 2019 for Mac βασίζεται σε ένα ψηφιακό πιστοποιητικό αποθηκευμένο στο Keychain του Mac. Το πιστοποιητικό αυτό επαληθεύει την άδεια κάθε φορά που εκκινείται μια εφαρμογή Office. Σε αντίθεση με την έκδοση Windows που χρησιμοποιεί διαφορετικό μηχανισμό ενεργοποίησης, η έκδοση Mac εξαρτάται από μια ημερομηνία λήξης ενσωματωμένη στο εν λόγω πιστοποιητικό.

Η λειτουργία περιορισμένης λειτουργικότητας δεν μπορεί να ξεκλειδωθεί με εισαγωγή product key. Η εκ νέου εισαγωγή του υπάρχοντος κωδικού δεν βοηθά. Η εγκατάσταση από την αρχή αντιγράφει απλώς το ίδιο ληγμένο πιστοποιητικό.

Γιατί η Microsoft δεν ανανεώνει το πιστοποιητικό

Το Office 2019 for Mac αποχώρησε από την κανονική υποστήριξη (mainstream support) τον Οκτώβριο του 2023, και η Microsoft δεν προτίθεται να ανανεώσει το πιστοποιητικό. Το ουσιαστικό πρόβλημα είναι ότι ένα προϊόν με εφάπαξ άδεια χρήσης υποβαθμίζεται λειτουργικά μετά τη λήξη υποστήριξης, όχι επειδή έγινε ασύμβατο με το macOS, αλλά επειδή η Microsoft επέλεξε να μην αποστείλει ανανεωμένο πιστοποιητικό. Για χρήστες που αγόρασαν ακριβώς αυτή την εφάπαξ έκδοση για να αποφύγουν μια συνδρομή, αυτό μοιάζει με αναδρομική αλλαγή στους όρους της αρχικής συμφωνίας.

Η Microsoft άλλαξε σιωπηλά τη στάση της: όταν το Office 2019 for Mac έφτασε στο τέλος υποστήριξης τον Οκτώβριο του 2023, η σελίδα υποστήριξης ανέφερε ότι «όλες οι εφαρμογές του Office 2019 θα συνεχίσουν να λειτουργούν». Μερικές εβδομάδες πριν τη δημοσίευση της είδησης, η Microsoft επεξεργάστηκε εκείνη τη σελίδα. Η διαβεβαίωση ότι οι εφαρμογές θα «συνεχίσουν να λειτουργούν» αφαιρέθηκε, και προστέθηκε νέα πρόταση που παραπέμπει τους χρήστες σε «οποιοδήποτε υποστηριζόμενο προϊόν Microsoft 365 ή Office».

Ποιοι επηρεάζονται και ποιοι όχι

Το πρόβλημα λήξης πιστοποιητικού αφορά αποκλειστικά χρήστες Office και Microsoft 365 σε macOS και iOS. Οι εκδόσεις Windows και Android δεν επηρεάζονται, ενώ το Office 2021 θα εξακολουθεί να υποστηρίζεται έως τις 13 Οκτωβρίου 2026, οπότε και θα σταματήσει να λαμβάνει ενημερώσεις ασφαλείας.

Αν η έκδοσή σας είναι 16.83 ή νεότερη, δεν αντιμετωπίζετε πρόβλημα. Αν είναι παλαιότερη, θα πρέπει να ενεργήσετε πριν τις 13 Ιουλίου 2026 για να διατηρήσετε τη δυνατότητα επεξεργασίας αρχείων. Απαραίτητη προϋπόθεση για την ενημέρωση είναι να τρέχετε τουλάχιστον macOS 12 (Monterey).

Το Office 2021 for Mac περιέχει επίσης τον ίδιο χρονικά περιορισμένο μηχανισμό πιστοποιητικού, ο οποίος λήγει στις 12 Οκτωβρίου 2027. Η αγορά αυτής της έκδοσης απλώς «σπρώχνει τον γκρεμό» κατά 15 μήνες.

Τι μπορείτε να κάνετε

Η Microsoft προτείνει κατά κύριο λόγο τη μετάβαση σε συνδρομή Microsoft 365, που κοστίζει 99,99 δολάρια ετησίως για το Personal ή 129,99 δολάρια για το Family (έως έξι άτομα). Αν προτιμάτε εφάπαξ αγορά, το Office 2024 for Mac είναι η τελευταία διαθέσιμη έκδοση με μόνιμη άδεια, κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 2024 και συνοδεύεται από πέντε χρόνια κανονικής υποστήριξης — οπότε το σενάριο «read-only λόγω πιστοποιητικού» δεν αναμένεται να εμφανιστεί πριν από το 2029.

Για όσους αναζητούν δωρεάν εναλλακτική, το LibreOffice αποτελεί βιώσιμη επιλογή: τρέχει σε macOS 11 (Big Sur) και νεότερο, υποστηρίζει τις διαδεδομένες μορφές αρχείων Microsoft Office και δεν απαιτεί τακτικούς ελέγχους άδειας online. Στο ίδιο πλαίσιο κινούνται και τα Apple Pages/Numbers/Keynote ή το Google Docs, που παρέχουν δωρεάν συμβατότητα με αρχεία .docx και .xlsx.

Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η Microsoft ακολουθεί αυτή την πρακτική: το Office 2016 for Mac αντιμετώπισε παρόμοια κατάσταση τον Οκτώβριο του 2020, όταν έληξε το δικό του πιστοποιητικό, οδηγώντας τις εφαρμογές σε λειτουργία μόνο ανάγνωσης — τότε η εταιρεία πρόσφερε μεταβατική διέξοδο προς νεότερες εκδόσεις.

Πηγές

• Engadget – Microsoft Office 2019 for Mac will become read-only next month
• TidBITS – Office 2019 for Mac Goes Read-Only on 13 July 2026
• Heise Online – From July 2026: MS Office on older Macs can only read and print
• Consumer Rights Wiki – Microsoft Office 2019 and 2021 for Mac view-only conversion (2026)

Η NVIDIA κυκλοφόρησε στις 4 Μαρτίου 2026 τον GeForce Hotfix Display Driver έκδοσης 595.76, με στόχο να αντιμετωπίσει μια σειρά σοβαρών παλινδρομήσεων που εισήγαγε ο προηγούμενος οδηγός 595.71. Ο νέος οδηγός βασίζεται στον Game Ready Driver 595.71 και στοχεύει ένα περιοριστικό voltage cap που εμφανίστηκε σε υπερχρονισμένες διαμορφώσεις.

Το πρόβλημα: voltage cap που «έσπαγε» τον υπερχρονισμό

Ο περιορισμός τάσης εμφανίστηκε λίγο μετά την κυκλοφορία του 595.71 στις 3 Μαρτίου — ο οποίος είχε κυκλοφορήσει για να λύσει προβλήματα που είχε εισαγάγει η έκδοση 595.59. Χρήστες με GPU της σειράς RTX 50 «Blackwell» ανέφεραν μειωμένες συχνότητες boost και πτώση επιδόσεων υπό φορτίο, με παρατηρούμενες τιμές τάσης χαμηλότερες από ό,τι στους προηγούμενους οδηγούς.

Με τον οδηγό 595.71, οι υπερχρονιστές διαπίστωσαν ότι οι κάρτες τους έγιναν ξαφνικά ασταθείς: οι τάσεις ήταν περιορισμένες, εμποδίζοντας τις GPU να φτάσουν τα αναμενόμενα επίπεδα boost και με αποτέλεσμα μειωμένες επιδόσεις ή/και αστάθεια συστήματος. Σύμφωνα με αναφορές που επικαλείται η VideoCardz, οι χρήστες παρατηρούσαν «ανώτατο όριο γύρω στα 0,95 έως 0,975V και συχνότητες που σταματούσαν περίπου στα 2.955–2.985 MHz, ακόμη και μετά την εφαρμογή χειροκίνητου υπερχρονισμού».

Το γεγονός ότι δεν υπήρχε καμία αναφορά στις σημειώσεις έκδοσης του 595.71 για τον εν λόγω περιορισμό υποδήλωνε ότι η NVIDIA δεν ήταν εξαρχής ενήμερη για αυτή τη συμπεριφορά. Με την κυκλοφορία του hotfix 595.76 είναι πλέον προφανές ότι επρόκειτο για bug.

Τι διορθώνει ο 595.76

Σύμφωνα με τις σημειώσεις της NVIDIA, το πρόβλημα περιγράφεται ως voltage cap που εμφανίζεται όταν εφαρμόζεται υπερχρονισμός, εμποδίζοντας την κάρτα να φτάσει τα αναμενόμενα επίπεδα — και ο 595.76 σχεδιάστηκε ώστε να αποκαταστήσει την κανονική συμπεριφορά τάσης και boost.

Στο Resident Evil Requiem διορθώνεται η εμφάνιση λευκών φωτεινών artifacts όταν ήταν ενεργοποιημένο το Subsurface Scattering, ενώ περιλαμβάνεται και βελτίωση της απόδοσης path tracing. Οι παίκτες του Star Citizen αντιμετώπιζαν crashes κατά την εκκίνηση του παιχνιδιού με τον 595.71 — το νέο hotfix αντιμετωπίζει και αυτό το ζήτημα.

Τέλος, αντιμετωπίζεται και το πρόβλημα με οθόνες HDCP 1.x: τυχαία crashes εφαρμογής ή driver timeout κατά την αναπαραγωγή DRM-προστατευμένου περιεχομένου σε browser με παλαιότερες οθόνες HDCP 1.x.

Συνοπτικά, τα διορθωμένα ζητήματα:

Hotfix ή αναμονή για WHQL;

Ο 595.76 διανέμεται μέσω του καναλιού NVIDIA Customer Care και όχι μέσω της τυπικής ροής δημόσιων οδηγών. Υποβάλλεται σε συντομευμένο κύκλο ελέγχου ποιότητας και συνήθως αποσύρεται μόλις τα fixes του ενσωματωθούν σε μεταγενέστερη έκδοση με πιστοποίηση WHQL.

Οι χρήστες που δίνουν προτεραιότητα στη μέγιστη σταθερότητα μπορούν να αναμένουν το επόμενο WHQL πακέτο — αντίθετα, όσοι επλήγησαν άμεσα από το voltage cap, ιδίως αν το προφίλ υπερχρονισμού τους επηρεάζει την κανονική λειτουργία boost, μπορούν να εγκαταστήσουν το hotfix άμεσα.

Από αναφορές της κοινότητας, η μειωμένη τάση οδηγούσε σε μετρήσιμη πτώση επιδόσεων — σε ορισμένες περιπτώσεις με διψήφια ποσοστιαία πτώση — κάτι ιδιαίτερα επώδυνο σε κάρτες υψηλών επιδόσεων όπου οι χρήστες βασίζονται στο χειροκίνητο tuning. Σύμφωνα με πρώιμες δοκιμές της κοινότητας, η συμπεριφορά τάσης φαίνεται να έχει διορθωθεί στα επηρεαζόμενα RTX 50 συστήματα.

Πηγές

• Guru3D — GeForce Hotfix Driver 595.76 download
• Guru3D — GeForce 595.76 Hotfix driver download (πλήρεις σημειώσεις)
• VideoCardz — NVIDIA releases 595.76 hotfix driver
• TechPowerUp — NVIDIA Releases GeForce 595.76 Hotfix Driver
• TechRadar — Nvidia's GPU driver 'totally wrecked' user overclocks
• Overclock3D — Nvidia fixes overclock and game issues with GeForce Hotfix 595.76

Το NVIDIA Control Panel — το παράθυρο ρυθμίσεων που εμφανιζόταν με δεξί κλικ στην επιφάνεια εργασίας σε κάθε Windows PC με GeForce κάρτα εδώ και δύο δεκαετίες — αποσύρεται επίσημα. Η NVIDIA ανακοίνωσε ότι θα κλείσει το Control Panel και το GeForce Experience, αντικαθιστώντας και τα δύο με το νέο NVIDIA App, που θα λειτουργεί ως ενιαίος κόμβος για όλες τις ρυθμίσεις.

Από δύο εργαλεία σε ένα

Η NVIDIA έφτασε σε σημαντικό σταθμό με την ενημέρωση της στοίβας λογισμικού της. Για χρόνια, το Control Panel σε συνδυασμό με το GeForce Experience θεωρούνταν ένα ασύμβατο και συχνά μπερδεμένο δίδυμο. Αρκετοί χρήστες απέφευγαν την εγκατάσταση του GeForce Experience, είτε γιατί δεν το χρειάζονταν είτε επειδή απαιτούσε λογαριασμό NVIDIA.

Το NVIDIA App συγκεντρώνει ρυθμίσεις και λειτουργίες από το GeForce Experience, το NVIDIA RTX Experience και το NVIDIA Control Panel σε μία εφαρμογή, εισάγοντας παράλληλα νέες βελτιώσεις για gaming, δημιουργία περιεχομένου, αναπαραγωγή βίντεο και εργασία.

Τι περιλαμβάνει το NVIDIA App

Το νέο περιβάλλον προσφέρει πλήρη έλεγχο ανισοτροπικού φιλτραρίσματος, antialiasing, MFAA, PhysX και φιλτραρίσματος υφών, υποστήριξη πολλαπλών οθονών με Surround configuration, πρόσβαση στις ρυθμίσεις οδηγών χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, καθώς και βελτιώσεις απόδοσης για φορητούς υπολογιστές μέσω Advanced Optimus.

Η NVIDIA έχει ενσωματώσει επίσης πρόσβαση σε λογισμικό όπως το Nvidia Broadcast, το FrameView, το ICAT και το ChatRTX απευθείας μέσα από το NVIDIA App. Έχει προστεθεί και υποστήριξη για νέους κωδικοποιητές όπως AV1, ειδικά για εγγραφή gameplay.

Το App έχει επίσης επεκταθεί σε εδάφος που παραδοσιακά καλύπτει το NVIDIA Profile Inspector, δίνοντας τη δυνατότητα στους χρήστες να επιλέγουν εκδόσεις DLSS ανά παιχνίδι.

Χρονολόγιο μετάβασης

Το NVIDIA App βγήκε από beta τον Νοέμβριο του 2024 και έχει ήδη αντικαταστήσει το GeForce Experience ως κεντρικό σημείο για γρήγορη εκκίνηση παιχνιδιών και αυτόματη βελτιστοποίηση ρυθμίσεων. Το GeForce Experience έχει ήδη αποσυρθεί και δεν συνοδεύει πλέον τους οδηγούς, ενώ το Control Panel συνεχίζει προς το παρόν να εγκαθίσταται από προεπιλογή, με κάθε νέα ενημέρωση όμως να απορροφά περισσότερες λειτουργίες του στο NVIDIA App.

Το NVIDIA App καταλαμβάνει 17% λιγότερο χώρο αποθήκευσης σε σύγκριση με το άθροισμα του GeForce Experience και του Control Panel. Σύμφωνα με τη Videocardz, η επίσημη απόσυρση του Control Panel για τους χρήστες GeForce είναι πλέον επίσημα επιβεβαιωμένη από τη NVIDIA.

Σύγκριση με την AMD

Το NVIDIA App αποτελεί μια διαφορετική προσέγγιση — λογισμικό που άργησε να φτάσει, δεδομένης της επιτυχίας του AMD Software με τις τακτικές ενημερώσεις και την ενσωμάτωση πολλαπλών λειτουργιών σε μία εφαρμογή. Προς το παρόν, η NVIDIA έχει μόλις φτάσει στο επίπεδο της AMD από πλευράς λογισμικού.

Το Control Panel εισήχθη αρχικά ως «ForceWare» στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και έγινε σταθερό σημείο αναφοράς για κάθε χρήστη GeForce που ήθελε να ρυθμίσει antialiasing, ανισοτροπικό φιλτράρισμα ή τις παραμέτρους V-Sync. Η απόσυρσή του σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής στον τρόπο που οι χρήστες PC αλληλεπιδρούν με το λογισμικό της NVIDIA.

Πηγές

• VideoCardz — NVIDIA Control Panel is officially retiring after 20 years for GeForce users
• VideoCardz — NVIDIA App 11.0.5.246 moves closer to replacing Control Panel
• The FPS Review — NVIDIA App features continue to grow

Η Bambu Lab, κατασκευάστρια εκτυπωτών 3D, απείλησε νομικά τον ανεξάρτητο developer Paweł Jarczak, ο οποίος αναγκάστηκε να κλείσει οικειοθελώς το δημοφιλές έργο του «OrcaSlicer-BambuLab». Το GamersNexus (GN) και ο δημοφιλής υποστηρικτής του δικαιώματος επισκευής Louis Rossmann αντέδρασαν με άμεση επαναφιλοξενία του λογισμικού και με ανακοίνωση νομικής κάλυψης συνολικού ύψους $20.000.

Τι είναι το OrcaSlicer και γιατί έχει σημασία

Το OrcaSlicer προέκυψε ως fork του Bambu Studio — το οποίο με τη σειρά του αποτελεί fork του PrusaSlicer — από τον developer SoftFever το 2022, και έγινε ευρέως αποδεκτό για την ταχεία, κοινοτική του εξέλιξη. Πρόκειται για λογισμικό τεμαχισμού (slicer): μετατρέπει τρισδιάστατα μοντέλα σε αρχεία εκτύπωσης που κατανοεί ο εκτυπωτής.

Τον Ιανουάριο του 2025, η Bambu Lab έκοψε τη δυνατότητα απευθείας αποστολής εκτυπώσεων μέσω cloud από το OrcaSlicer, υποχρεώνοντας τους χρήστες να δρομολογούν τις συνδέσεις μέσω της standalone εφαρμογής Bambu Connect. Η εταιρεία υποστήριξε ότι οι περιορισμοί ήταν αναγκαίοι για την προστασία της υποδομής cloud της, η οποία αντιμετώπιζε περίπου 30 εκατομμύρια «μη εξουσιοδοτημένα» αιτήματα ημερησίως.

Ακόμα και με την εισαγωγή του Bambu Connect ως «λύση», η Bambu Lab περιόρισε δραστικά τον έλεγχο του χρήστη: το middleware επέτρεπε στο OrcaSlicer να στέλνει αρχεία εκτύπωσης, αλλά αφαιρούσε τη δυνατότητα τροποποίησης ρυθμίσεων εκτυπωτή ή AMS. Οι χρήστες ήταν υποχρεωμένοι να ρυθμίζουν ταχύτητα, θερμοκρασία και χρώματα νημάτων χειροκίνητα από την οθόνη αφής του εκτυπωτή. Μόλις τον Μάρτιο του 2025 — τρεις μήνες μετά τον αποκλεισμό — η Bambu Lab πρόσθεσε υποστήριξη USB για μεταφορά αρχείων εκτός σύνδεσης.

Η λύση του Jarczak και η νομική απειλή

Ο developer Paweł Jarczak εργάστηκε σκληρά σε ένα fork του OrcaSlicer για να επαναφέρει αυτή τη χαμένη λειτουργία, και τελικά πέτυχε με το έργο OrcaSlicer-bambulab. Στις 23 Απριλίου 2026, δημοσίευσε το fork στο GitHub.

Η Bambu Lab τον απείλησε με εξώδικο, κατηγορώντας τον για αντίστροφη μηχανική (reverse engineering) του λογισμικού της με σκοπό την υποδύση του Bambu Studio, παραβίαση των Όρων Χρήσης και παράκαμψη ελέγχου εξουσιοδότησης. Το έργο εξαφανίστηκε από το δημόσιο χώρο την ίδια μέρα που παραδόθηκε η απειλή, και ο developer δημοσίευσε περίληψη των κατηγοριών — όχι το ίδιο το εξώδικο, γιατί η Bambu Lab αρνήθηκε να επιτρέψει τη δημοσίευσή του.

Ο Jarczak αντέκρουσε τις κατηγορίες με τεχνικά επιχειρήματα: η κατασκευή του User-Agent προέρχεται απευθείας από τον δημόσιο κώδικα AGPL του Bambu Studio — δεν αποτελεί αποτέλεσμα αντίστροφης μηχανικής, δεν ελήφθη από ιδιόκτητο binary, δεν είναι κρυφή, αλλά παρούσα απευθείας στον δημόσιο πηγαίο κώδικα AGPL. Επισήμανε επίσης ότι το Bambu Studio κυκλοφορεί υπό την άδεια AGPL-3.0 — που κληρονομεί από το PrusaSlicer — ενώ το μόνο κλειστό στοιχείο είναι το Networking Plugin που συνδέει τους εκτυπωτές με τους servers της Bambu Lab.

GamersNexus και Rossmann: $20.000 και επαναφιλοξενία

Ο Louis Rossmann, υποστηρικτής του δικαιώματος επισκευής, αφού εξέτασε την αλληλογραφία της Bambu Lab, δεσμεύτηκε να καλύψει $10.000 σε νομικά έξοδα αν ο developer επαναδημοσίευε τον κώδικά του. Το GamersNexus ανακοίνωσε ισόποση συνεισφορά, προσθέτοντας ότι θα παρέχει και πρόσβαση στους δικηγόρους πνευματικής ιδιοκτησίας που χρησιμοποίησε επιτυχώς σε νομική διαμάχη με το Bloomberg.

Με άδεια του Jarczak, τόσο το GamersNexus όσο και ο Rossmann (μέσω του FULU Foundation στο GitHub) φιλοξενούν πλέον το λογισμικό για λήψη. Το GN δήλωσε ρητά ότι αν η Bambu Lab δεν συμφωνεί, μπορεί να τους προσθέσει στη λίστα αγωγών της.

Νομική ανάλυση: AGPL, DMCA §1201 και «progressive enclosure»

Ο δικηγόρος πνευματικής ιδιοκτησίας Leonard French, σχολιάζοντας την υπόθεση, επισήμανε ότι ενώ η Bambu Lab στέλνει εξώδικο σε developer ανοιχτού κώδικα, «υπάρχει νομικός μηχανισμός που θα επέτρεπε σε οποιοδήποτε πελάτη της Bambu να προσφύγει στο δικαστήριο της Καλιφόρνιας και να ζητήσει τον πηγαίο κώδικα ολόκληρου του κλειστού δικτυακού της οικοσυστήματος.» Ο French χαρακτήρισε την κατάσταση ως τυπικό παράδειγμα «progressive enclosure» — της στρατηγικής με την οποία κατασκευαστές υλικού χρησιμοποιούν κλειδώματα λογισμικού για να μετατρέπουν εφάπαξ πωλήσεις σε εξαρτώμενες συνδρομητικές υπηρεσίες.

Επειδή το ίδιο το εξώδικο δεν δημοσιοποιήθηκε, δεν επιβεβαιώνεται από πρωτογενή πηγή ποιο συγκεκριμένο νομικό άρθρο επικαλείται η Bambu Lab — ούτε το DMCA §1201 για παράκαμψη συστημάτων προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας έχει επιβεβαιωθεί ρητά ως βάση της αξίωσης. Το GamersNexus ωστόσο αναφέρει ότι αυτός ο νόμος φαίνεται να είναι στο επίκεντρο, με ποινές που φτάνουν μέχρι ποινική δίωξη σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Ο Jarczak στρέφεται στο Klipper

Η Bambu Lab συνεχίζει να περιορίζει τη συμβατότητα γύρω από το BMCU (DIY εναλλακτικό του AMS), και ο Jarczak, εκτιμώντας ότι η συμβατότητα με το οικοσύστημα της Bambu Lab μπορεί να καταστεί αδύνατη, έχει ανακοινώσει ότι θα αναπτύξει υποστήριξη BMCU για εκτυπωτές βασισμένους στο ανοιχτό Klipper. Για τον σκοπό αυτό συγκεντρώνει χρήματα για αγορά δοκιμαστικού εκτυπωτή.

Πηγές

• GamersNexus — Fuck You, Bambu Lab: OrcaSlicer-BambuLab Download (with permission)
• Tom's Hardware — Developer re-enables 3D printer features that Bambu Lab disabled
• GitHub — jarczakpawel/OrcaSlicer-bambulab (README/statement)
• Consumer Rights Wiki — Bambu Lab Authorization Control System
• XDA Developers — A developer restored OrcaSlicer's features that Bambu Lab killed

Χρήστες AMD GPU που χρησιμοποιούν το Blender για 3D rendering αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα μετά την εγκατάσταση των νέων οδηγών. Ο οδηγός 26.5.1 αφαίρεσε το ROCm 6 runtime, το οποίο χρησιμοποιεί ή σε αυτό βασίζεται το Cycles. Το αποτέλεσμα είναι πλήθος αναφορών για crashes, μη λειτουργία του GPU denoising (OIDN) και GPU που δεν εμφανίζεται καθόλου στη λίστα συσκευών HIP του Cycles.

Τι ακριβώς συμβαίνει

Η αιτία του προβλήματος επιβεβαιώθηκε από τον ίδιο τον Sahar A. Kashi της AMD, developer που εργάζεται στο Blender Cycles, HIP και ROCm. Ο Kashi επιβεβαίωσε ότι το πρόβλημα οφείλεται σε ασυμβατότητα ROCm runtime. Πιο συγκεκριμένα, αν ο χρήστης κάνει εγκατάσταση από το μηδέν (factory reset), αφαιρείται το αρχείο amdhip64_6.dll, με συνέπεια το Cycles να φορτώνει ROCm 7 runtime ενώ τα kernels έχουν μεταγλωττιστεί με τον compiler του ROCm 6, κάτι που μπορεί να προκαλέσει απρόβλεπτη συμπεριφορά.

Αν ο χρήστης εκτελεί έκδοση Blender που δεν ελέγχει για ROCm 7 runtime, τότε απουσία κατάλληλου driver η επιλογή GPU γίνεται απλώς μη διαθέσιμη. Στην πράξη, το αποτέλεσμα κυμαίνεται από πλήρη αδυναμία χρήσης GPU έως ανεξήγητα crash κατά την έναρξη απόδοσης στο viewport ή με F12.

Ποιους αφορά και τι προβλήματα εμφανίζονται

Οι αναφορές χρηστών περιλαμβάνουν crashes, μη λειτουργία του GPU denoising (OIDN) και GPU που δεν εμφανίζεται στη λίστα συσκευών HIP του Cycles. Το πρόβλημα αφορά αποκλειστικά τα Windows, καθώς ο οδηγός 26.5.1 WHQL κυκλοφόρησε για Windows 10 και Windows 11. Ο οδηγός φέρει αριθμό έκδοσης 25.10.43.07 για Windows 10 και Windows 11.

Προσωρινή λύση: υποβάθμιση οδηγού

Έως ότου κυκλοφορήσει οριστική επιδιόρθωση, η σύσταση είναι σαφής. Οι χρήστες καλούνται να υποβαθμίσουν στον οδηγό GPU έκδοση 25.3.1 ή παλαιότερο. Για να το κάνετε αυτό, μεταβείτε στη σελίδα υποστήριξης της AMD, επιλέξτε την GPU σας, πατήστε «Previous Versions» και εγκαταστήστε τον 25.3.1 ή παλαιότερο. Κατά την υποβάθμιση σε παλαιότερη έκδοση Adrenalin, η AMD συστήνει τη χρήση του AMD Cleanup Utility.

Σημειώνεται ότι το αρχικό πηγαίο άρθρο αναφέρει ως εναλλακτικό fallback τον οδηγό 26.4.1· ωστόσο, η επίσημη σύσταση από το Blender issue tracker είναι υποβάθμιση στον 25.3.1 ή παλαιότερο.

Πότε έρχεται η οριστική επιδιόρθωση

Το πρόβλημα σχεδιάζεται να επιλυθεί στο Blender 5.2, με τη μετάβαση στο ROCm 7 runtime. Σύμφωνα με τον Kashi της AMD, το Blender 5.2 αναμένεται να επιλύσει αυτού του τύπου τα ζητήματα. Δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη επίσημη ημερομηνία κυκλοφορίας για την έκδοση 5.2.

Πρόκειται για τυπικό παράδειγμα ασυγχρονισμού μεταξύ ενός κατασκευαστή GPU που προχωρά σε αναβάθμιση runtime και μιας εφαρμογής που δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί στη νέα έκδοση. Έως τότε, οι χρήστες AMD GPU που εργάζονται ενεργά με το Blender Cycles οφείλουν να αποφύγουν την εγκατάσταση των 26.5.1.

Πηγές

• TechPowerUp — AMD Radeon GPU Drivers 26.5.1 Break Blender Cycles Path-Tracing Engine
• Blender Issue Tracker #158350 — AMD GPU driver 26.5.1 has issues with Cycles
• VideoCardz — Blender Cycles has issues with AMD Adrenalin 26.5.1 after ROCm runtime change
• AMD — Adrenalin Edition 26.5.1 Release Notes

Η Primate Labs κυκλοφόρησε στις 7 Απριλίου 2026 το Geekbench 6.7, με κεντρική αλλαγή την ενσωματωμένη ανίχνευση του Intel Binary Optimization Tool (BOT). Το Geekbench 6.7 μπορεί να εντοπίσει αν το Intel BOT είναι ενεργό στο σύστημα, και όταν αυτό διαπιστωθεί, τα αποτελέσματα σημαίνονται ως άκυρα στο Geekbench Browser. Η αλλαγή αυτή δεν επηρεάζει τον τρόπο μέτρησης της απόδοσης, και τα scores του Geekbench 6.7 παραμένουν πλήρως συγκρίσιμα με εκείνα των εκδόσεων 6.3, 6.4, 6.5 και 6.6.

Τι είναι το Intel BOT και ποια CPUs αφορά

Η Intel εισήγαγε το BOT με τις σειρές Core Ultra 200S Plus και 200HX Plus ως προαιρετικό χαρακτηριστικό μέσα από το advanced mode του Intel Application Optimization. Η εταιρεία το περιγράφει ως ένα optimization layer σε επίπεδο binary, σχεδιασμένο να βελτιώνει IPC και native performance σε επιλεγμένα παιχνίδια και εφαρμογές, ακόμα και όταν το workload έχει βελτιστοποιηθεί για άλλον x86 επεξεργαστή, κονσόλα ή παλαιότερη αρχιτεκτονική. Η λίστα των υποστηριζόμενων CPU περιλαμβάνει επί του παρόντος desktop Core Ultra 5 250K Plus, 250KF Plus και Core Ultra 7 270K Plus, mobile Core Ultra 9 290HX Plus και Core Ultra 7 270HX Plus, καθώς και αρκετά Panther Lake-based Core Ultra Series 3 chips.

Το BOT παρεμβάλλεται μεταξύ του OS loader και της εκτέλεσης από τον CPU, τροποποιώντας τις instruction sequences για να βελτιώσει την απόδοση σε προεγκεκριμένες εφαρμογές, όπως το Geekbench. Το εργαλείο είναι απενεργοποιημένο by default και πρέπει να ενεργοποιηθεί χειροκίνητα μέσω του Intel Application Performance Optimization interface. Σύμφωνα με τη σελίδα υποστήριξης της Intel, το BOT απαιτεί Intel Dynamic Tuning Technology και υποστηρίζει επί του παρόντος μια περιορισμένη λίστα τίτλων, συμπεριλαμβανομένου του Geekbench 6.3+, το οποίο η Intel χαρακτηρίζει ως "Proof of Concept."

Η έρευνα της Primate Labs: vectorization και αναδόμηση κώδικα

Το ζήτημα ξεκίνησε τον προηγούμενο μήνα, όταν η Primate Labs προειδοποίησε για πρώτη φορά κατά του BOT, ισχυριζόμενη ότι μπορεί να αυξήσει τα workload scores έως 40%. Έπειτα από ιδία έρευνα, διαπίστωσε βελτίωση 5,5% τόσο στα multi-core όσο και στα single-core scores. Ορισμένα συγκεκριμένα tests, ωστόσο, όπως το HDR processing, έδωσαν 30% καλύτερα αποτελέσματα με το BOT ενεργό, αναδεικνύοντας πώς αυτό ευνοεί επιλεκτικά συγκεκριμένα workloads.

Η Primate Labs πραγματοποίησε τις δοκιμές σε MSI Prestige 16 AI+ με Intel Core 9 386H (Panther Lake). Σύμφωνα με την έρευνα, το BOT κάνει κάτι περισσότερο από απλή αναδιάταξη εντολών: χρησιμοποιώντας το Intel Software Development Emulator για να εξετάσει το HDR workload, η Primate Labs διαπίστωσε ότι οι συνολικές εντολές μειώθηκαν κατά 14%, οι scalar instructions έπεσαν κατά 62% και οι vector instructions εκτοξεύτηκαν κατά 1.366% με ενεργό BOT. Πρόκειται, σύμφωνα με την Primate Labs, για "σημαντικά πιο εξελιγμένο transformation από απλή αναδιάταξη κώδικα", ενώ η δημόσια τεκμηρίωση της Intel αποκαλύπτει μόνο τις απλούστερες τεχνικές αναδιάταξης κώδικα, όχι τα vectorization transformations που παρατηρήθηκαν.

Πώς εντοπίζει το Geekbench 6.7 το BOT

Η Primate Labs κατέληξε μετά από εβδομαδιαία δοκιμή ότι το BOT φαίνεται να αναγνωρίζει ένα γνωστό executable και έπειτα εφαρμόζει tuned αλλαγές στο binary πριν εκτελεστεί το workload. Οι δοκιμές υποδεικνύουν ότι το BOT υπολογίζει checksum του Geekbench executable για να διαπιστώσει αν η έκδοση αυτή είναι γνωστή. Αυτό εξηγεί γιατί το Geekbench 6.3 κέρδισε 5,5% με ενεργό BOT, ενώ το Geekbench 6.7 δεν έδειξε σχεδόν καμία διαφορά. Επί του παρόντος το BOT δεν διαθέτει ακόμα τα tuned binaries για το Geekbench 6.7, οπότε δεν παρατηρείται διαφορά στην απόδοση. Ακόμη κι όταν αυτά ετοιμαστούν, τα runs με ενεργό BOT θα σημαίνονται ως άκυρα και δεν θα συγκρίνονται με άλλα CPUs στη βάση δεδομένων.

Το επιχείρημα της Primate Labs για τη συγκρισιμότητα

Σύμφωνα με την Primate Labs, το BOT υποστηρίζει επί του παρόντος μόνο μια χούφτα εφαρμογών, κάτι που σημαίνει ότι τα BOT-optimized benchmark αποτελέσματα "ζωγραφίζουν μια μη ρεαλιστική εικόνα" για το πώς αποδίδει ένας CPU στην πράξη. Αυτό κάνει τους Intel επεξεργαστές να εμφανίζονται ταχύτεροι σε σχέση με AMD και άλλους κατασκευαστές από ό,τι θα ήταν στην τυπική, καθημερινή χρήση. Σύμφωνα πάντα με την Primate Labs, οι BOT βελτιστοποιήσεις είναι "ελλιπώς τεκμηριωμένες, επιθετικές σε εύρος και βλάπτουν τη συγκρισιμότητα με άλλα CPUs". Χαρακτηριστικό παράδειγμα: το BOT επιτρέπει στους Intel επεξεργαστές να εκτελούν vector instructions ενώ οι άλλοι επεξεργαστές συνεχίζουν να εκτελούν scalar instructions.

Οι εκδόσεις πριν από το Geekbench 6.7 θα εξακολουθούν να φέρουν το προειδοποιητικό μήνυμα σε όλα τα δημοσιευμένα benchmarks για τα επηρεαζόμενα CPUs. Πέραν της νέας λειτουργίας ανίχνευσης, το Geekbench 6.7 φέρνει επίσης βελτιώσεις στην αναγνώριση Arm και RISC-V CPU, εμφανίζοντας τον κατασκευαστή και το μοντέλο του SoC αντί για ένα γενικό όνομα. Η Intel εξακολουθεί να παρουσιάζει το BOT ως προαιρετικό performance feature για τα υποστηριζόμενα συστήματα μέσω του Intel Application Optimization και του Dynamic Tuning Technology.

Πηγές

• Guru3D: Geekbench 6.7 invalidates Intel BOT-assisted CPU benchmark submissions
• Tom's Hardware: Geekbench 6.7 adds Intel BOT detection to spoof out 'unrealistic' CPU scores
• Geekbench Blog: Geekbench 6.7
• Geekbench Blog: Analyzing Geekbench 6 under Intel's BOT
• VideoCardz: Geekbench 6.7 released with Core Ultra 200S Plus "BOT" detection
• Club386: Geekbench 6.7 adds Intel BOT detection, flagging invalid benchmark runs
• The FPS Review: Geekbench Flags Intel iBOT Results as Potentially Invalid

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δοκιμάζει εσωτερική εφαρμογή επικοινωνίας ανοιχτού κώδικα, βασισμένη στο πρωτόκολλο Matrix. Εκπρόσωπος της Επιτροπής επιβεβαίωσε στο Euractiv ότι «στο πλαίσιο των προσπαθειών για περισσότερες κυρίαρχες ψηφιακές λύσεις», προετοιμάζεται εσωτερική λύση επικοινωνίας βασισμένη στο Matrix.

Σύμφωνα με την ίδια ενημέρωση, το Matrix αντιμετωπίζεται ως «συμπληρωματική και εφεδρική λύση» για το υπάρχον λογισμικό, όχι ως άμεση αντικατάσταση του Microsoft Teams. Σε σχετική συζήτηση, αξιωματούχος της ΕΕ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι το Signal χρησιμοποιείται σήμερα ως εφεδρικό κανάλι, αλλά δεν είναι αρκετά ευέλικτο ή “κλιμακώσιμο” για τις ανάγκες ενός οργανισμού του μεγέθους της Επιτροπής.

Το Matrix είναι ανοιχτό πρωτόκολλο real time επικοινωνίας (messaging, calls, rooms) που ξεκίνησε το 2014 και υποστηρίζει federation, δηλαδή μπορείς να έχεις πολλούς servers που “μιλάνε” μεταξύ τους, αντί για ένα κεντρικό, κλειστό σύστημα. Αυτό επιτρέπει σε έναν δημόσιο φορέα να το λειτουργεί self-hosted ή σε ευρωπαϊκό πάροχο, να ορίζει πολιτικές διατήρησης δεδομένων και να συνδέεται προαιρετικά με άλλους οργανισμούς με κανόνες.

Σημαντικό: “Matrix” εδώ σημαίνει πρωτόκολλο και οικοσύστημα, όχι υποχρεωτικά συγκεκριμένο client ή vendor. Η Επιτροπή, με βάση όσα έχουν ειπωθεί δημόσια, μιλά για λύση βασισμένη στο πρωτόκολλο, άρα το τελικό “πακέτο” (server, client, hosting μοντέλο) μπορεί να διαφέρει από φορέα σε φορέα.

Παράλληλα, το Matrix χρησιμοποιείται ήδη ως βάση για δημόσιες “κυρίαρχες” υλοποιήσεις στην Ευρώπη, όπως το Tchap στη Γαλλία. Επιπλέον, η γαλλική DINUM (Interministerial Digital Directorate) έχει ενταχθεί στο Matrix.org Foundation ως Silver member, μια κίνηση που ερμηνεύεται ως θεσμική στήριξη προς το πρωτόκολλο και το οικοσύστημά του, όχι ως “αποκλειστική συμφωνία” με έναν προμηθευτή.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της δοκιμής είναι η πιθανή μελλοντική χρήση για ασφαλή διασύνδεση μεταξύ ευρωπαϊκών θεσμών. Το federation του Matrix επιτρέπει, θεωρητικά, να υπάρχει μια “διοργανωτική” υποδομή επικοινωνίας όπου κάθε φορέας κρατά τον έλεγχο του δικού του server, αλλά μπορεί να επικοινωνεί με άλλους μέσω κοινών, ανοιχτών προτύπων. Αυτό ταιριάζει με τη γενικότερη συζήτηση περί ψηφιακής κυριαρχίας, ειδικά όταν οι δημόσιες διοικήσεις θέλουν να μειώσουν την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκές πλατφόρμες.

• Commission trials European open source communications software (Euractiv)
• EU tests Matrix protocol as sovereign alternative for internal communication (DIG.WATCH)
• Matrix for Public Sector: DINUM joins the Foundation (Matrix.org Blog)