Πρόλογος 

Η είδηση, το τελευταίο διάστημα είναι "μία" . . .  Ryzen 5 !

Και από ότι φαίνεται, η αναμονή πλησιάζει στο τέλος της, οι νέοι επεξεργαστές της AMD θα είναι σύμφωνα με τις ειδήσεις μας διαθέσιμοι από 11 Απριλίου και φυσικά όλες οι εταιρίες κατασκευής ψυκτρών έχουν αποδυθεί σε ένα αγώνα να προλάβουν τις εξελίξεις.  Ο λόγος είναι ότι το νέο socket που θα υποστηρίζει τους Ryzen και ακούει στο όνομα AMD-AM4, δεν έχει τις ίδιες διαστάσεις με το socket AM-3.

Σήμερα θα σας παρουσιάσουμε την πρώτη από μια τριάδα ψυκτρών που κυκλοφόρησε η Noctua για το νέο αυτό socket.

Συγκεκριμένα θα δούμε παρέα την Noctua NH-U12S SE-AM4, η οποία δεν είναι άλλη από η γνωστή και εξαιρετικά επιτυχημένη NH-U12S,  σε μια νέα έκδοση που εφοδιάζεται με το κατάλληλο hardware στήριξης αποκλειστικά στο νέο socket, εξ ού και το  Special Edition AM4.

Πρόκειται για μια μικρή σχετικά ψύκτρα "120χ120", με πάχος πύργου 45mm που εφοδιάζεται με πέντε heat pipes των 6mm και τις ανάσες της έχει αναλάβει ένα από τα "καμάρια" της Noctua, ο ανεμιστήρας NF-F12 PWM ο οποίος -πέραν των άλλων- διαθέτει στο πλαίσιό του και διάταξη Focused flow που εξασφαλίζει την εστίαση του ρεύματος του αέρα. 

Η όλη κατασκευή της ψύκτρας ακολουθεί πιστά τη δοκιμασμένη μεθοδολογία της Noctua και έτσι έχουμε χάλκινο block και heat pipes, αλουμινένια πτερύγια και η άριστη θερμική συνεργασία μεταξύ τους, εξασφαλίζεται από συγκόλληση των heat pipes τόσο στα πτερύγια όσο και στο block.

Φυσικά την στήριξη της ψύκτρας αναλαμβάνει το σύστημα SecuFirm2 της κατασκευάστριας που εδώ και χρόνια αποτελεί σημείο αναφοράς τόσο για τη στιβαρότητα και την αξιοπιστία του, όσο και για την ευκολία εγκατάστασής του και εν προκειμένω, διαθέτει ένα νέο σύστημα retention bars που απλά προσαρμόζει τις διαστάσεις του bracket του block προς αυτές του AMD-AM4 socket, ενώ την σταθερότητα της σύσφιξης εξασφαλίζουν ο  γνωστός συνδυασμός της βίδας/παξιμαδιού που φέρει ελατήριο και των πλαστικών αποστατών !

Η Noctua NH-U12S, έχει ήδη αποσπάσει θετικότατες κριτικές και έτσι η κατασκευάστρια βαδίζει -όπως το συνηθίζει- με ασφάλεια για ένα ακόμα αποτελεσματικό προϊόν!

Ακολουθήστε μας λοιπόν στα επόμενα, για να την γνωρίσουμε από κοντά !

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Στους  πίνακες που ακολουθούν μπορούμε να δούμε με αρκετή λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά της ψύκτρας που σας παρουσιάζουμε σήμερα.

Με μπλε χαρακτήρες θα δείτε αυτά που διαπιστώθηκαν/μετρήθηκαν από εμάς στο εργαστήριο του TheLab, τα οποία μολονότι  στερούνται της στατιστικής επαλήθευσης, δίνουν μια πιο πλήρη εικόνα της ψύκτρας.
 

Δυο παρατηρήσεις μόνο:

1. Η ψύκτρα είναι συμβατή μόνο με το AMD-AM4 socket.

2. Το συνιστώμενο TDP αναφέρεται φυσικά στους ΑΜ3 επεξεργαστές, καθώς οι νέοι ΑΜ4 δεν έχουν κυκλοφορήσει ακόμα.

Στα μεγάλα "συν" της ψύκτρας είναι ο ανεμιστήρας που την συνοδεύει, και θα έχουμε την ευκαιρία να τον δούμε καλύτερα στη συνέχεια. Αξίζει να σημειώσουμε την ιδιαίτερη φροντίδα της Noctua για την πληθώρα των παρελκομένων που πραγματικά δεν αφήνουν σχεδόν τίποτε "ακάλυπτο", με πιο εντυπωσιακό, την παροχή ειδικών rubber pads για τον ανεμιστήρα που ενδεχομένως θα βάλουμε σε θέση Pull αν θελήσουμε να στήσουμε την ψύκτρα σε Push-Pull διάταξη!

Συνέχεια έχει ο πίνακας με τα πιο "ιδιαίτερα" χαρακτηριστικά της ψύκτρας, όπου μπορούμε να δούμε συνοπτικά τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες της ψύκτρας, αλλά και τις παραμέτρους που εξαρτώνται από αυτές και καθορίζουν την θερμική συμπεριφορά της.

Με ελευθερία air flow  ~81,5% και συντελεστή πυκνότητας ~92, έχουμε να κάνουμε με μια μέσης πυκνότητας ψύκτρα, πράγμα που προϊδεάζει για την δυνατότητα χρήσης ανεμιστήρα με χαμηλό θόρυβο μεν, ο οποίος θα μπορεί να αναπτύξει κάποια αισθητή πίεση δε, απαιτήσεις που -ιδιαίτερα στα 120mm- αποτελούν ένα από τα δυνατά σημεία της κατασκευάστριας!
 
Η Noctua NH-U12S  SE-AM4  έχει από την κατασκευάστρια εταιρία εξαετή εγγύηση και προτεινόμενη τιμή 59,90€ (MSRP). Αλλά την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, μπορέσαμε να την βρούμε μόνο σε ένα Ελληνικό κατάστημα -όχι ετοιμοπαράδοτη- προς 74,90 €  του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου (συν 3 έως 5,5 € μεταφορικά).

Συσκευασία και παρελκόμενα

Η ψύκτρα φτάνει σε εμάς προστατευμένη στην "κλασική" διακριτική συσκευασία της κατασκευάστριας, που τραβάει το βλέμμα και προϊδεάζει για το περιεχόμενο!

Πρόσοψη και άνω όψη έχουν τις -ίδιες- βασικές πληροφορίες και στην μια διακρίνουμε το σήμα της αποκλειστικής χρήσης της για το AM4 socket και στην άλλη το QR code του προϊόντος και στη δεξιά, βρίσκουμε τις διαστάσεις της.

Προσπερνάμε τις άλλες πλευρές που περιέχουν τα βασικά χαρακτηριστικά και ιδιότητες της ψύκτρας στα οποία ήδη αναφερθήκαμε αλλά και θα αναλύσουμε εκτενώς στη συνέχεια και κρατώντας ότι, υπάρχει 100% συμβατότητα με μνήμες που διαθέτουν υψηλά heat spreaders και  ότι παρέχονται δυο ζεύγη retention bars τα οποία επιτρέπουν και τις δύο βασικές τοποθετήσεις της ψύκτρας,  πάμε σε αυτό που μας "καίει" !  

Ώρα να ανοίξουμε το κουτί . . .

Τα πάντα προστατευμένα από παχύ χαρτόνι και διάκενα, και όλα τακτοποιημένα σε σακουλάκια με ετικέτες!

Ας τα βάλουμε σε μια σειρά να δούμε την "προίκα" της φιλοξενούμενής μας !

Από αριστερά προς τα δεξιά έχουμε, το ιδιότυπο Philips κατσαβίδι της κατασκευάστριας, δυο αυτοκόλλητες λευκές ελαστικές λωρίδες (φαίνονται σαν μία αλλά χωρίζουν αν τις τραβήξουμε)  που θα αναλάβουν να αποσβέσουν τους κραδασμούς του Pull ανεμιστήρα αν αποφασίσουμε να στήσουμε Push-Pull με ανεμιστήρα όχι της Noctua (!). 

Δεξιότερα, έχουμε τη σύριγγα με την εξαιρετική θερμοαγώγιμη πάστα ΝΤ-Η1 της Noctua, τα δύο ζεύγη των retention bars , τους αποστάτες στήριξης με τις απαραίτητες βίδες που θα στερεώσουν την ψύκτρα στο AMD CPU Back plate της μητρικής σας και από κάτω τους, το ΝΑ-RC6 Low Noise Adapter με το ποιοτικό sleeve.

Τέλος στην δεξιά πλευρά δεσπόζει το κατατοπιστικότατο user manual της ψύκτρας, κάνοντας παρέα με το μεταλλικό αυτοκόλλητο σηματάκι της Noctua που αν θέλετε, μπορεί να κοσμήσει το κουτί σας και από κάτω του βλέπουμε τέσσερα rubber pads με ιδιαίτερα μεγάλο πάχος που προορίζονται για την στήριξη ενός δεύτερου ανεμιστήρα NF-F12 PWM σε θέση Pull, καθώς και δύο επιπλέον wire fan clips για την στήριξη του δεύτερου αυτού ανεμιστήρα.

Πραγματικά, η κατασκευάστρια δείχνοντας  την εκτίμησή της προς τους χρήστες που την προτιμούν, έχει προβλέψει σχεδόν κάθε τι που ενδεχομένως θα χρειαστεί ασχέτως με το αν αυτό υπερβαίνει τις "τυπικές" υποχρεώσεις της και γι΄αυτό, αξίζει ένα μπράβο από εμάς!

Το μόνο που μοιάζει να λείπει είναι ένα 4-Pin Y-Cable για την τροφοδότηση ενός δεύτερου ανεμιστήρα, αλλά αυτό συμπεριλαμβάνεται στα παρελκόμενα του ανεμιστήρα, αν αυτός είναι  Noctua.

Αλλά σαν πολλά να είπαμε . . . για πάμε στο "ψητό" . . .

Η ψύκτρα από κοντά

Η Noctua ακολουθώντας τις επιταγές της συμβατότητας με τις πολύ διαδεδομένες μνήμες που διαθέτουν υψηλά πτερύγια ψύξης, κατασκευάζει μια ψύκτρα μονού πύργου με πάχος μόνο 45mm, έτσι ώστε ακόμα και αν την λειτουργήσουμε σε Push-Pull να μην συναντήσουμε κανένα "χωροταξικό" πρόβλημα. Για να πετύχει τη μέγιστη δυνατή απόδοση μέσα σε αυτό το περιορισμένο χώρο τοποθετεί πέντε heat pipes και βασιζόμενη στον εξαιρετικό ανεμιστήρα NF-F12 PWM, επιχειρεί (εκ του ασφαλούς κατά πως δείχνει η ιστορία! )  ένα αρμονικό συνδυασμό των επιδόσεων με την άνεση του χρήστη!

Αφαιρώντας το κουτί με τα παρελκόμενα και ένα επιπλέον κυματοειδές χαρτόνι προστασίας, έχουμε θέα στην ψύκτρα η οποία είναι κυριολεκτικά "φασκιωμένη" σε μια χαρτονένια θήκη με χοντρά διπλά τοιχώματα, που με τα διάκενά τους εξασφαλίζουν πέραν πάσης λογικής επιφύλαξης την ακεραιότητά της!

Η NH-U12S  SE-AM4 έρχεται με τον ανεμιστήρα της ήδη τοποθετημένο πάνω της, οπότε σ' εμάς μένει να την περιεργαστούμε . . . κυκλικά!

Σε ένα τόσο μικρού πάχους "πύργο" πτερυγίων, το "στρίμωγμα" των πέντε heat pipes δεν είναι και τόσο εύκολη υπόθεση, ούτε έρχεται χωρίς κάποιες μικρές "θυσίες", αλλά η τελική διάταξή τους εκμεταλλευόμενη την βέλτιστη δυνατή τοποθέτησή τους, μας επιφυλάσσει ευχάριστες εκπλήξεις!

Η ψύκτρα σε διάταξη Push-Pull

Έχοντας στη διάθεσή μας έναν επιπλέον NF-F12 PWM ανεμιστήρα, αξιοποιήσαμε τα δύο επιπλέον fan wire-clips αλλά και τα τέσσερα extra αντικραδασμικά "τακουνάκια" και  στήσαμε -για τα μάτια σας μόνο ! - την ψύκτρα σε Push-Pull !

Η εγκατάσταση πανεύκολη, με  ελευθερία στην καθ' ύψος τοποθέτηση των ανεμιστήρων, αλλά και πλήρη συμβατότητα σε περίπτωση που υπάρχουν μνήμες με υψηλά heat spreaders !

Τα ελαστικά παρεμβύσματα στις γωνίες τους, εξασφαλίζουν την ακουστική μας ηρεμία και η πλήρης ομοιότητα των ανεμιστήρων, μας δίνει πραγματικά εντυπωσιακό περιθώριο ρύθμισης στροφών.

Αλλά για όλα αυτά θα επανέλθουμε στη συνέχεια!

Το σώμα της ψύκτρας

Τα heat pipes είναι τοποθετημένα έτσι ώστε, από όποια πλευρά και αν τον βάλουμε τον ανεμιστήρα, η απόδοσή της θα είναι η ίδια!

 Η συναρμογή των πτερυγίων με τα heat pipes είναι η κλασική της Noctua, με εκτονωμένες οπές που φέρουν  εγκοπή η οποία  δίνει ελαστικότητα έτσι ώστε, να περάσουν οι σωλήνες εφαρμοστά και να κολληθούν κατόπιν.

Τα πτερύγια στο κέντρο είναι ελαφρά στενότερα για να επιτρέπουν την καλύτερη τροφοδοσία με αέρα της περιοχής, οι τριγωνικές ακμές φροντίζουν για τον περιορισμό του θορύβου και η οπή στο κέντρο επιτρέπει το πέρασμα του κατσαβιδιού για το ξεβίδωμα του block bracket το οποίο στηρίζει το block στα retentions bars.
 

Τα τέσσερα από τα δέκα άκρα των heat pipes έχουν καμφθεί αρκετά ώστε να πλησιάσουν προς το κέντρο της ψύκτρας και να υπάρχει καλύτερη κατανομή τους στο σώμα των πτερυγίων.

Οι σωληνίσκοι εκτόνωσης των πτερυγίων, καλύπτουν όλη τη διαθέσιμη επιφάνεια των heat pipes και επιπλέον αυτού, έχουν συγκολληθεί πάνω σε αυτά.

Στη δεξιά πλευρά της φωτογραφίας βλέπουμε τη "βάση" των σωληνίσκων και  στην αριστερή, τα σημεία που αυτοί ακουμπούν στο επόμενο πτερύγιο, ενώ στο κέντρο φαίνεται καθαρά ότι τα heat pipes είναι πλήρως καλυμμένα !

Επάνω στη δεξιά φωτογραφία φαίνεται η ψύκτρα στερεωμένη στη γνωστή μας συσκευή για τον έλεγχο της διασποράς της θερμοαγώγιμης πάστας, η οποία αναβαθμίστηκε με δυο ορειχάλκινα adapter, για να αποκτήσει τις διαστάσεις του AMD-AM4 socket.

Το block της ψύκτρας

Η κατασκευή του έχει όλα τα ποιοτικά στοιχεία που περιμένουμε από τη Noctua.

Στιβαρή κατασκευή, παντού χαλκός και συγκολλήσεις για να επιτευχθεί η μέγιστη θερμική αγωγιμότητα και φυσικά, όλα επινικελωμένα για αντοχή στο χρόνο !

Γυρνώντας από πάνω το block έχουμε καλύτερη θέα στην άριστη συναρμογή και συγκόλληση των heat pipes, σε αυτό.

Το μεγάλο πάχος του βοηθά στην ταχεία μεταφορά της θερμότητας μεταξύ των heat pipes και την καλύτερη  ισοφόρτισή τους.

Βασική παρατήρηση είναι ότι τέσσερα τμήματα των heat pipes πρέπει να λυγίσουν πολύ, προκειμένου να έρθουν στη θέση τους μέσα στα πτερύγια.  Έτσι, για να μην παραβιαστεί η ελάχιστη ακτίνα καμπύλωσής  τους, το επάνω κομμάτι του block -αναγκαστικά- έπρεπε να γίνει μικρότερο από το κάτω !

Αυτό επέτρεψε την καλύτερη διανομή των heat pipes μέσα στα πτερύγια της ψύκτρας, μπήκε ένα παραπάνω heat pipe (!) και έτσι -όπως έδειξαν οι μετρήσεις μας- αντισταθμίζεται και με το παραπάνω,  η όποια απώλεια από την "χειρότερη" θερμική σύζευξη αυτών με τις πλάκες του block!

Η κατασκευάστρια πράγματι, εξάντλησε όλα τα περιθώρια, γιατί δεν μας έχει συνηθίσει σε τόσες έντονες "ζάρες"  στις εσωτερικές καμπύλες των heat pipes.  Ευτυχώς,  το θέμα είναι μόνο αισθητικό γιατί  η θερμική απόδοσή τους, δεν επηρεάστηκε καθόλου!

Η επιφάνεια του cold plate είναι όπως φάνηκε και πιο πάνω, δεν είναι τελείως λεία, αλλά  ήταν πραγματική άσκηση υπομονής και επιμονής για . . .

. . . να φανούν καθαρά στο φακό, οι αχνές γραμμές της CNC κατεργασίας που έχει υποστεί το cold plate.

Αυτές οι μικροσκοπικές αυλακώσεις εξασφαλίζουν πολύ καλή θερμική επαφή με το CPU heat spreader και γενικώς αποτελούν κοινή πρακτική σε πολλούς κατασκευαστές, απλά εδώ η Noctua, είναι . . .  η Noctua !

Ο ανεμιστήρας

Η  Noctua NH-U12S SE-AM4 εφοδιάζεται με τον ομόσταυλο NF-F12 PWM ανεμιστήρα των 120x25mm, ο οποίος ενσωματώνει πολλές τεχνολογικές λύσεις και αποτελεί πρακτικά τον τέλειο συνεργάτη του σώματος της ψύκτρας.

Τα επτά  φαρδιά πτερύγια που εξασφαλίζουν αρκετά μεγάλη κάλυψη της διατομής του ανεμιστήρα, έχουν μικρή μέση κλίση και διακρίνονται από την επίσης μικρή μεταβολή της κατά μήκος τους.  Αυτά από μόνα τους, σηματοδοτούν ένα σχεδιασμό που είναι προσανατολισμένος στην επίτευξη υψηλής στατικής πίεσης.  Και αυτό επιβεβαιώνεται στην πίσω όψη του ανεμιστήρα . . .

. . . η οποία κάθε άλλο από συνηθισμένη είναι  και πραγματικά αξίζει το κόπο να δούμε κάποιες λεπτομέρειες της όλης κατασκευής!

Έντεκα σταθερά πτερύγια στηρίζουν τον κινητήρα και φροντίζουν την συγκέντρωση της ροής του αέρα σε μια στενή δέσμη πίσω από αυτόν.

Χάρη στις ελαφρά άνισες αποστάσεις μεταξύ τους, πετυχαίνουν να είναι μόνο ένα πτερύγιο της φτερωτής σε σύμπτωση με κάποιο από τα σταθερά πτερύγια, οπότε βοηθούσης της ελαφράς γωνίας που σχηματίζουν μεταξύ τους και των 2+mm που απέχει η φτερωτή από τα σταθερά πτερύγια,  το φαινόμενο της σειρήνας περιορίζεται δραστικά!

 Με σκοπό τον επιπλέον περιορισμό του θορύβου, στο εξωτερικό τμήμα των σταθερών πτερυγίων -όπου το ρεύμα του αέρα έχει μεγαλύτερη ταχύτητα- υπάρχουν  τριγωνικές εγκοπές, οι οποίες διασπούν τον αναμενόμενο κύριο στρόβιλο σε μικρότερους και έτσι, ο παραγόμενος θόρυβος είναι χαμηλότερος και απαλλαγμένος από  ενοχλητικές συχνότητες!

Αυτά τα σταθερά πτερύγια όμως, καταλαμβάνουν ένα σημαντικό μέρος του πάχους των 25mm και έτσι, η φτερωτή του ανεμιστήρα αναγκαστικά έχει μικρότερο "πάχος" από ότι συνήθως, πράγμα που είναι ενάντιο με την υψηλή πίεση αλλά και  τον παράλληλο στόχο για κατά το δυνατόν υψηλό air flow. 

Το πρόβλημα αυτό λύνεται αφενός, με αυτά τα μικρά βαθουλώματα  στην περίμετρό του πλαισίου, τα οποία δημιουργούν ένα παχύτερο οριακό στρώμα σε επαφή με αυτό  και αφετέρου, από το γεγονός ότι, τα άκρα των πτερυγίων καθώς κινούνται πολύ κοντά στα πλαίσιο του ανεμιστήρα, είναι "βουτηγμένα" μέσα σε αυτό το παχύτερο οριακό στρώμα αέρα.

Αυτά τα δυο σε συνδυασμό, "σφραγίζουν" τα ακροπτερύγια και περιορίζουν την τάση αποκόλλησης του ρεύματος του αέρα στην επάνω πλευρά του πτερυγίου όπου επικρατεί υποπίεση και έτσι, μειώνονται οι θορυβώδεις στρόβιλοι.

Πέρα όμως από αυτά, η κλιμακωτή διαμόρφωση του πλαισίου στην πλευρά της εισόδου του αέρα, συμβάλει αφενός στην βαθμιαία μετάβαση από τη στρωτή ροή εισόδου, στην στροβιλώδη ροή που επιβάλουν τα πτερύγια, αλλά και αυξάνει ακόμα περισσότερο το πάχος του οριακού στρώματος!

Αποτέλεσμα όλων αυτών, είναι τα πτερύγια να κινούνται αθόρυβα και παρά το μικρότερο βήμα ελίκωσης, να επιτυγχάνουν καλό air flow και υψηλή στατική πίεση!

Στην "προίκα" του ανεμιστήρα αυτού συμπεριλαμβάνεται το καλής ποιότητας sleeve του καλωδίου, η PWM οδήγηση και μάλιστα με soft commutation που περιορίζει τον ηλεκτρονικό θόρυβο, αλλά και τα αφαιρούμενα αντικραδασμικά  παρεμβύσματα σιλικόνης, που φροντίζουν για την καταστολή του εκ μεταφοράς θορύβου, καθώς επίσης και τα νέα έδρανα με το μεταλλικό περίβλημα και η ισχυρότερη μαγνητική ανάρτηση του άξονα του κινητήρα, που επιτρέπουν σημαντική μακροζωία (150.000 h ή 6 έτη 24/7) και ακόμα πιο αθόρυβη λειτουργία.

Όλα αυτά μπορείτε να τα βρείτε σε περισσότερες λεπτομέρειες στη σελίδα του ανεμιστήρα, αλλά και σε συντομία στο video που ακολουθεί:

Αυτό που δεν θα βρείτε εύκολα όμως,  είναι η ηλεκτρική συμπεριφορά του!

O  NF-F12 PWM  είναι μια έμπρακτη απόδειξη του ότι η Noctua έχει ουσιαστικά ωθήσει το τεχνολογικό όριο κατασκευής ανεμιστήρων σε νέα επίπεδα!

Με μόλις 0,7 Watt μέγιστη υπό φορτίο κατανάλωση, παρουσιάζει μια υποδειγματικά γραμμική  ανταπόκριση στη μεταβολή του Duty Cycle (DuCy), καθιστώντας πανεύκολο τον έλεγχό του, είτε από τη μητρική, είτε από κάποιο καλό fan controller.

Αυτό όμως που πραγματικά είναι για πολλά μπράβο, είναι το κύκλωμα ελέγχου του ανεμιστήρα, το οποίο -σε συνεργασία με το εξαιρετικό έδρανο του κινητήρα- πέρα από την εξαιρετική σταθερότητα των στροφών για δεδομένο DuCy, δίνει πρακτικά ένα πρωτοφανές (>11/1) περιθώριο μεταβολής των στροφών του ανεμιστήρα , καθώς με DuCy=10%, οι ελάχιστες στροφές είναι 135 rpm (αρκετά κάτω από τις 200rpm που δίνει η κατασκευάστρια) και αυτές, με πλήρη ασφάλεια όσον αφορά στο θέμα της αξιοπιστίας εκκίνησης, καθώς ο ανεμιστήρας, όταν τροφοδοτείται, αρχικά στρέφεται για μερικά δευτερόλεπτα με περίπου 700rpm και μετά κατεβαίνει στις στροφές που έχουμε ρυθμίσει εμείς.

Και αυτή η δυνατότητα είναι ασφαλής, γιατί ακόμα και αν χρησιμοποιούμε το LNA τα περιθώρια λειτουργίας είναι τεράστια καθώς, όπως μετρήσαμε -με 6 VDC τροφοδοσία και DuCy = 12,5%-  ο ανεμιστήρας μπορεί να εκκινεί και να στρέφεται με άνεση και ασφάλεια -όχι δεν είναι τυπογραφικό λάθος!- με . . . 40rpm ! ! !

Διαστάσεις και Θέματα συμβατότητας

Από τις πληροφορίες του κατασκευαστή μεταφέρουμε εδώ τις βασικές διαστάσεις και δεδομένου ότι οι μητρικές με AMD AM4 socket, δεν έχουν διαδοθεί ακόμα στο ευρύ κοινό, θα περιοριστούμε σε μια κατ' αρχήν εκτίμηση.

Με 41 mm απόσταση από το CPU heat spreader,  και foot print που υπερβαίνει ελάχιστα την AMD socket zone (και αυτό μόνο αν στήσετε την ψύκτρα σε Push-Pull χρησιμοποιώντας τα αυξημένου πάχους αντικραδασμικά παρεμβύσματα στον Pull ανεμιστήρα), είναι απίθανο να συναντήσετε πρόβλημα με το πέριξ του socket hardware.  Αν δε, συνυπολογίσουμε ότι ο μεγάλος άξονας του socket απέχει από τις μνήμες ~52,5mm, βλέπουμε ότι η ψύκτρα ακόμα και σε Push-Pull setup, δεν θα έχει κανένα πρόβλημα σε τοποθέτηση με την εξαγωγή αέρα προς το Mobo IO που είναι και η επικρατούσα τοποθέτηση.

Για στήσιμο με την εξαγωγή αέρα προς τα πάνω, θα πρέπει να το δείτε συγκεκριμένα και όπως και να έχει,  μπορείτε να συμβουλευτείτε και τη σελίδα με την Mainboard Compatibility καθώς και την Compatibility List  της κατασκευάστριας.

Οι δικές μας μετρήσεις που έγιναν με την ψύκτρα τοποθετημένη επάνω σε ένα πλακάκι από γυαλί πάχους 8mm, έδωσαν τα ακόλουθα :

Και επιβεβαιώνουν αυτές της Noctua στο χιλιοστό !

Αυτό που πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι ο ελάχιστος χώρος τοποθέτησης πρέπει να έχει ύψος 166mm μετρημένα από τη μητρική!

Λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά

Μας έχει δοθεί και παλιότερα η ευκαιρία να πούμε πολλά πράγματα για τις τεχνολογίες που χρησιμοποιεί η Noctua, αλλά η παρουσίαση κάποιων ακόμα δεν χάνει το ενδιαφέρον της!

Η συγκόλληση των heat pipes  στα πτερύγια και στο block

Μια πρόχειρη ματιά αρκεί για να δούμε ότι, ακόμα και το επάνω πτερύγιο, το "διακοσμητικό", δεν είναι καθόλου τέτοιο.

Όλα τα heat pipes  είναι κολλημένα (brazing) στα πτερύγια, και μάλιστα αρκετά καλά, έτσι ώστε η κόλληση να φτάνει μέχρι και την επιφάνεια του πτερυγίου.

Η ίδια εικόνα επικρατεί και στην κάτω πλευρά, όπου φαίνεται και το σύστημα εκτόνωσης που χρησιμοποιεί η κατασκευάστρια.

Εδώ έχουμε και την ευκαιρία να δούμε από μια άλλη "γωνία",  ότι η Noctua εξάντλησε όλα τα περιθώρια κάμψης των εσωτερικών heat pipes, καθώς αυτά, δεν κατορθώνουν να έχουν τη σωστή καθετότητα προς τα πτερύγια πριν να μπουν σε αυτά και έτσι, τα τρία πρώτα πτερύγια δεν συνδέονται με τα heat pipes!

Η κάμψη των heat pipes είναι οριακή, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατόν να έχουν τέλεια επαφή με το cold plate μέχρι τα άκρα αυτού!

Στην αριστερή φωτογραφία φαίνεται καθαρά ότι τα έντονα λυγισμένα εσωτερικά heat pipes, δεν ακουμπούν στα άκρα του cold plate !

Αλλά πρακτικά, δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας καθώς, το άκρο το cold plate είναι αρκετά μακρυά από την επίμαχη περιοχή όπου εκλύεται η θερμότητα (η κεντρική λωρίδα του CPU heat spreader, κάτω από την οποία βρίσκεται το CPU chip), όπου -όπως βλέπουμε στα δεξιά- τα heat pipes είναι απολύτως ίσια και έχουν τέλεια επαφή και συγκόλληση με το block!

Συνεπώς, η Noctua πολύ καλά κάνει και "αδιαφορεί" για την επιφανειακή εντύπωση αυτών των κενών, καθώς αυτά της "επιτρέπουν" να βάλει ένα επιπλέον heat pipe στο block και να αυξήσει ουσιαστικά τις επιδόσεις της ψύκτρας.

Η επιπεδότητα του cold plate

Η ρίγα ελέγχου και τα φίλερ ανά χείρας και . . .

Παράλληλα  στα heat pipes, η κυρτότητα του cold plate είναι 40 μm και αυτή μειώνεται στα 20 μm στον κάθετο προς αυτά άξονα.

Αυτή η ελαφρά κυρτότητα, αποτελεί επιλογή πολλών εταιριών, καθώς έχει αποδειχθεί ότι πολλά CPU heat spreaders είναι ελαφρά κοίλα.  Εδώ η Noctua επιλέγει να ακολουθήσει τη μέση οδό και έχει μια σχεδόν επίπεδη επιφάνεια στην κεντρική περιοχή του cold plate και περιμετρικά -όπου δεν έχει μεγάλη σημασία- η κυρτότητα αυξάνει ελαφρά και της επιτρέπει να πατήσει σωστά ακόμα και σε ένα CPU heat spreader με έντονη κοιλότητα, χωρίς αυτό να αντιστρατεύεται το εξαιρετικό πάτημα σε ένα "τελείως" επίπεδο lid.

Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας.

Η συσκευή ελέγχου του τρόπου διασποράς της θερμοαγώγιμης πάστας αποδεικνύει τα προλεχθέντα.

Κατ' αρχάς με την κοινή λευκή πάστα -που μας βοηθάει στη φωτογράφιση- σε μια "πειραγμένη" φωτογραφία για να φανούν καθαρότερα οι μικροσκοπικές αυλακώσεις του cold plate που ακουμπούν στο γυαλί της συσκευής !

Η εικόνα μετά την αποκόλληση δείχνει πολύ καλό πάτημα στην κεντρική κρίσιμη ζώνη και λιγότερο καλό προς τα άκρα της δεξιάς και αριστερής  "περιοχής"  του cold plate.

Ανάλογη εικόνα πήραμε και με την αποκόλληση της ψύκτρας μετά τις δοκιμές, μόνο που αυτή τη φορά η πάστα (Arctic MX-4),  στην περίμετρο, έμεινε στη πλάκα του loader καθώς, η ψύκτρα είχε κολλήσει τόσο καλά σε αυτόν που χρειάστηκε να βάλω μοχλό για να την σηκώσω ! ! !

Παίρνοντας υπόψη ότι η επιφάνεια του loader που χρησιμοποιούμε είναι dead flat, μόνο για εξαιρετικό πάτημα μπορούμε να μιλήσουμε και να απευθύνουμε ένα μπράβο στην κατασκευάστρια!

Θα κλείσω αυτό το κεφάλαιο με μια "καλλιτεχνική" φωτογραφία που δείχνει καλύτερα την διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας.

Το Push-Pull setup

Στην αρχή της παρουσίασης σημειώσαμε τον ρόλο των παχύτερων αντικραδασμικών ελαστικών παρεμβυσμάτων που υπάρχουν στα παρελκόμενα της ψύκτρας, ας δούμε τη διαφορά τους στην πράξη.

Αριστερά έχουμε τον Pull ανεμιστήρα με τα κανονικά ελαστικά τακουνάκια στις γωνίες του, να "ακουμπάει" ουσιαστικά στα πτερύγια της ψύκτρας και δεξιά, με τα παχύτερα τακουνάκια να απέχει περίπου 5mm από αυτά.

Ο λόγος γι' αυτά τα παχύτερα παρεμβύσματα βρίσκεται στην προσπάθεια της Noctua να περιορίσει το φαινόμενο της σειρήνας. 

Αυτό όμως δεν πρόκειται να το "δείτε" με ένα dB(A) meter  καθώς, δεν υπάρχει κάποια δραματική αλλαγή στον θόρυβο (μείωση μεγίστως = 0,9 bB(A).  Θα χρειαστείτε έναν αναλυτή φάσματος για να δείτε αυτό που σας λένε τα αυτιά σας, γιατί στην χροιά του ήχου επιτυγχάνεται μεγάλη διαφορά γιατί τα παχύτερα τακουνάκια εξαφανίζουν  τους ενοχλητικούς συριγμούς (που  τα απλά παρεμβύσματα επιτρέπουν) καθώς,  τα πτερύγια που στρέφονται με μεγάλη ταχύτητα, δεν βρίσκονται πλέον σχεδόν σε επαφή με τα πτερύγια της ψύκτρας!

Και κάτι ακόμα, που δείχνει την προσοχή στη λεπτομέρεια που χαρακτηρίζει την κατασκευάστρια:  Τα διπλά τσακίσματα στα fan wire clips, χρησιμεύουν στην σωστή στερέωση του Pull ανεμιστήρα όταν έχει τα παχύτερα παρεμβύσματα καθώς τότε, η στερέωση γίνεται στην δεύτερη "σκάλα" των clips.

Το σύστημα στερέωσης Secufirm2 για τους AMD AM-4

Η αλλαγή των αποστάσεων των οπών στερέωσης του AM-4 socket στις μητρικές, σε 90mm x 54mm, επέβαλε την κατασκευή νέων retension bars από τη Noctua,  η οποία κυκλοφόρησε δύο νέα mounting kits, τα ΝΜ-AM4-UxS  και ΝΜ-ΑΜ4, προκειμένου να καταστήσει συμβατές με το νέο socket ψύκτρες που ήδη κυκλοφορούν. Για το θέμα αυτό θα έχουμε μια ξεχωριστή παρουσίαση σε μερικές ημέρες. Όμως για κάποιες ψύκτρες επιλεκτικά, μεταξύ των οποίων και η σημερινή φιλοξενούμενη του εργαστηρίου, έρχονται με  το ΑΜ4 mounting hardware σαν -μοναδικό-  standard. 

Η ευκολία και η στιβαρότητα της εγκατάστασης είναι παραδειγματική!

Η  ανεξαρτησία των δυνάμεων σύσφιξης από την "αντρειωσύνη" του χρήστη (!), μολονότι θα την θέλαμε σε όλες τις ψύκτρες, δεν έχουμε συχνά την ευκαιρία να  την βλέπουμε τόσο καλά μελετημένη όπως εδώ.

Οι αποστάτες που ορίζουν μια σταθερή απόσταση στήριξης των retension bars από την άνω επιφάνεια της μητρικής και τα υπό μορφήν βίδας παξιμάδια σύσφιξης του CPU bracket, που τερματίζουν πάνω στα retension bars πριν ακουμπήσουν μεταξύ τους οι σπείρες του ισχυρών ελατηρίων τους , εξασφαλίζουν ότι έχουμε πάντα, μια συγκεκριμένη,  ισχυρή και σταθερή σύσφιξη, που εγγυάται -από μηχανική άποψη- την βέλτιστη  θερμική επαφή της ψύκτρας με τον επεξεργαστή μας.

Μετρήσεις

Εδώ  μπορούμε να δούμε την συνοπτική εικόνα της Noctua NH-U12S  SE-AM4, έτσι όπως καταγράφηκε στις  τυπικές δοκιμές που έγιναν στην Push διάταξη αλλά και στην Push-Pull.

Έγιναν δοκιμές με στόχο μέγιστη θερμική επιφόρτιση 240 Watt που είναι και το λογικό όριο της ψύκτρας (TDP = 140 W), αλλά καθώς η ψύκτρα  δεν "φάνηκε να το ξέρει αυτό" (!) , το πήγαμε και λίγο... παραπέρα όπως θα δούμε πιο κάτω!

Σύνοψη βασικής θερμικής συμπεριφοράς
Στον πίνακα που ακολουθεί έχουν συμπεριληφθεί οι δοκιμές που έγιναν  σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις στα ακόλουθα setup και προσανατολισμούς:

Α. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού, με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH.
Β. Μετρήσεις πλάγιου προσανατολισμού, με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH.
Γ. Μετρήσεις κάθετου προσανατολισμού με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH.
Δ. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH-PULL.

Νομίζω ότι τα λόγια περιττεύουν, αλλά αναγκαστικά πρέπει να σημειώσουμε μερικά πράγματα.

1. Έχουμε να κάνουμε με μια ψύκτρα που από τον κατασκευαστή έχει σχεδιαστεί για θερμική καταπόνηση 140 Watt και προσφέρεται για ελαφρύ OC, η οποία παρά το ότι έχει πάχος μόνο 45mm, με τη βοήθεια του εξαιρετικού ανεμιστήρα της,  κατορθώνει στα 240 Watt να κρατάει την CPU μας κάτω από τους 60 βαθμούς με θόρυβο μόλις διακριτό από το θόρυβο υποβάθρου σε ένα διαμέρισμα πόλης αργά τη νύχτα!

2. Η ψύκτρα αυτή μπορεί υποστηρίξει την λειτουργία του επεξεργαστή μας σε βαρύ υπερχρονισμό (360 Watt), χωρίς οι θερμοκρασίες να ξεπεράσουν τους 81 βαθμούς, με τον θόρυβο να διατηρείται στα όρια του μόλις διακριτού!

3. Πέραν αυτών, αν εξετάσουμε την λογικά αναμενόμενη μέγιστη καταπόνηση των 180 Watt, το Δθ  κυμαίνεται από  ~27 C στο υψηλό air flow μέχρι τους ~36 βαθμούς στο χαμηλό, ενώ αντίστοιχα ο θόρυβος κινείται μεταξύ του οριακά διακριτού και του πρακτικά αθόρυβου!

4. Η εικόνα που παρουσιάζει γίνεται ακόμα καλύτερη σε Push-Pull setup, όπου οι θερμοκρασίες πέφτουν από ~2,5 μέχρι ~ 7 βαθμούς  με μόνη θυσία τον υψηλότερο (αλλά πάντα μέσα στα όρια του μη ενοχλητικού) θόρυβο που παρουσιάζει και αυτό, μόνο  στο υψηλό air flow,

γιατί στο μέσο και χαμηλό, η επιβάρυνση είναι το πολύ ~1 dB(A) !

Όλα αυτά και ακόμα περισσότερα, μπορούμε να δούμε στο γράφημα που ακολουθεί:

Το γράφημα βασίζεται στις τιμές του προηγούμενου πίνακα, αλλά εδώ παίρνουν "μορφή" και αποκαλύπτουν λεπτομέρειες που τα "σκέτα νούμερα" απλά..."αδυνατούν"!

Η Noctua NH-U12S SE-AM4,  "είναι στο στοιχείο της" στα 180 Watt ανεξαρτήτως προσανατολισμού, πάει με αξιώσεις μεγαλύτερης ψύκτρας στα 240 Watt, όπου στο μέσο και χαμηλό air fow, απλά εμφανίζονται μικρές διαφορές στις θερμοκρασίες ανάλογα με τον προσανατολισμό.  

Στα 300 Watt, οι διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον προσανατολισμό, εμφανίζονται και στο υψηλό air flow, αλλά η επίδρασή τους κυμαίνεται από τους άνετους 60 βαθμούς στο υψηλό air flow, μέχρι τους ασφαλείς 85 στο χαμηλό!

Θα πρέπει να πάμε στα "εξωφρενικά" 360 Watt  (υπερφόρτιση μεγαλύτερη από 250% ! ) για να σκεφτόμαστε το ενδεχόμενο BSOD και αυτό μόνο στο "dead silent mode", γιατί στα άλλα, η θερμοκρασία παραμένει μεταξύ 82 και 88 βαθμών!

Και πάντα φυσικά -με την οικονομική επιβάρυνση ενός ακόμη ανεμιστήρα- μπορείτε να "παίζετε" από τους ασφαλέστατους 61 βαθμούς στο λογικό υψηλό air flow, μέχρι τους μη επικίνδυνους ~82 βαθμούς αν σας πιάσει η διάθεση για "σιωπηλές τρέλες" (!), αλλά κυρίως, μπορείτε να κατέβετε μια κλίμακα σε air flow, μειώνοντας ανάλογα το θόρυβο και οι θερμοκρασίες να παραμένουν συγκρίσιμες με αυτές του υψηλότερου air flow σε Push setup ! 

Από τα  διαγράμματα αυτά μπορούμε να δούμε πολύ καθαρά δυο από τους παράγοντες επιλογής του TDP της ψύκτρας,  της ομοιογένειας της συμπεριφοράς της και της ανεξαρτησίας αυτής, από τον προσανατολισμό της.

Και με την ευκαιρία να πούμε ότι, είναι προς τιμήν της Noctua, που έχει τόσο αυστηρά κριτήρια και  αποφεύγει τους εντυπωσιασμούς, μολονότι από ότι είδαμε θα μπορούσε -υπό συνθήκες- να τους υποστηρίξει !

Μετρήσεις εις βάθος

Επικεντρώνοντας στα βασικά ερωτήματα των "ανήσυχων" χρηστών, ας δούμε τα αποτελέσματα των μετρήσεων από μια λίγο διαφορετική και εξόχως αποκαλυπτική οπτική γωνία.

A. Ποιος προσανατολισμός είναι καλύτερος

Μιλάμε για τους τρεις διαφορετικούς προσανατολισμούς, τον οριζόντιο (κουτιά με τη μητρική παράλληλη με το πάτωμα), τον πλάγιο (κλασικοί "πύργοι") με οριζόντια ροή αέρα και τον κατακόρυφο (κουτιά όπου τα IO της μητρικής "κοιτάνε" το "ταβάνι", αλλά -λόγω του μικρού της μεγέθους- και σε κλασικούς πύργους με την ροή του αέρα να είναι κατακόρυφη !)

Το ερώτημα αυτό φυσικά είναι καταχρηστικό καθώς η πιθανότητα να πάρει κάποιος μια τόσο μικρή ψύκτρα για να κάνει βαρύ O/C είναι επιεικώς απίθανη, όμως έχει αξία καθώς μας βοηθάει να καταλάβουμε καλύτερα με τι έχουμε να κάνουμε !

1. Μέχρι τα 180 Watt όλοι οι προσανατολισμοί είναι πρακτικώς εφάμιλλοι.

2. Από τα 240 Watt και επάνω, ο οριζόντιος προσανατολισμός της ψύκτρας, (όπου τα heat pipes  έχουν την ιδανική θέση),  πλεονεκτεί  και μάλιστα αυξάνει τη διαφορά του όσο αυξάνει η θερμική καταπόνηση.

Β. Ποιο setup ανεμιστήρων είναι προτιμότερο

Εύκολη η απάντηση καθώς το Push-Pull setup είναι ακαταμάχητο!

Το θερμοκρασιακό κέρδος στην μέγιστη καταπόνηση των δοκιμών σε σχέση με τον πιθανότερο προσανατολισμό (Πλάγιο), είναι   περίπου 10+ βαθμοί.Αναμφίβολα εντυπωσιακό, αλλά εδώ λίγο προσοχή!  

Το  πιο σημαντικό είναι ότι -για παράδειγμα- στα 180 Watt, μπορείτε να έχετε την ψύκτρα σε χαμηλό air flow και με "ποινή" μόνο 0,7dB(A) να έχετε 4 έως 5 βαθμούς, χαμηλότερη θερμοκρασία απ΄ ότι το Push setup.

Για να δούμε και την άλλη πλευρά του νομίσματος, μπορείτε να έχετε την ψύκτρα σε χαμηλό air flow παράγοντας αισθητά χαμηλότερο θόρυβο σε σχέση με το υψηλό air flow (Push setup) με θερμική "ποινή" μόνο ~4 βαθμούς.

Επιπλέον και σαν επιβεβαίωση αυτού που επαναλαμβάνουμε συχνά πυκνά από εδώ, μπορούμε να λειτουργούμε αθόρυβα (30,7dB(A)) την ψύκτρα στα 180 Watt, σε χαμηλό air flow και σε Push-Pull setup και η θερμοκρασία να είναι μόλις 5 βαθμούς υψηλότερη (56 βαθμοί) σε σχέση με το ίδιο setup, σε υψηλό air flow όπου ο θόρυβος (39 dB(A) ), είναι σχεδόν διπλάσιος!

Προσδιορισμός θερμικών ορίων

Αντίθετα από ότι και εμείς περιμέναμε, η ψύκτρα με την απόδοσή της, μας "προκάλεσε" να κάνουμε τη δοκιμή αυτή, στα 360 Watt!

Στο γράφημα που ακολουθεί, η κόκκινη καμπύλη μας δείχνει την πτώση της θερμοκρασίας που προκαλεί η αύξηση του air flow και η μπλε, το πόσους βαθμούς χαμηλώνει η θερμοκρασία μετά από κάθε τέτοια αύξηση.

Επίσης, για λόγους σύγκρισης των επιλογών του κατασκευαστή, έχει  προστεθεί η πτώση της θερμοκρασίας που προκαλεί η αύξηση του air flow με τον stock ανεμιστήρα σε Push (ματζέντα) και με έναν ακόμα ίδιο ανεμιστήρα, σε Push-Pull (πράσινη).

Χρησιμοποιήθηκε ένας ανεμιστήρας EBM-Papst 120x38mm  (160 cfm / 19mmH₂O) σε θέση Push.

Ο προσανατολισμός της ψύκτρας είναι οριζόντιος (πτερύγια οριζόντια, heat pipes κατακόρυφα).

Με μια πρώτη ματιά έχουμε :

1.  Δεν έχει κανένα νόημα να πάμε πάνω από 2000 rpm, καθώς το θερμικό κέρδος γίνεται σε σύγκριση με το θόρυβο . . . "δυσβάστακτο" !

2.  Η stock σύνθεση αναδεικνύει την πολύ καλή επιλογή του ανεμιστήρα καθώς αυτός "ανταγωνίζεται" με επιτυχία το "τερατάκι" της EBM-Papst.

3.  Η διάταξη σε Push-Pull έχει πολύ μεγάλο πλεονέκτημα καθώς πετυχαίνει τις ίδιες θερμοκρασίες με ~500rpm λιγότερες από τον ανεμιστήρα αναφοράς.

Αυτό το τελευταίο συμπέρασμα είναι και το σημαντικότερο, γιατί -υπενθυμίζουμε- δεν είναι απαραίτητο ο Pull ανεμιστήρας να είναι Noctua, καθώς η κατασκευάστρια προς τιμήν της, παρέχει αντικραδασμικά παρεμβύσματα και για ανεμιστήρες άλλων εταιριών (!), οπότε με μια μικρή δαπάνη, μπορούμε να αναβαθμίσουμε την προασαρμοστικότητα της ψύκτρας, τόσο θερμικά όσο και ηχητικά!

Συγκριτική κατάταξη

Η κατάταξη της Noctua NH-U12S SE-AM4  στους πίνακες αυτούς,  θα πρέπει να ιδωθεί έχοντας πάντα κατά νου ότι, οι συμμετέχοντες ποικίλουν αρκετά σε μέγεθος.

Λόγω του ότι η ψύκτρα  έχει  πέντε heat pipes, θα έπρεπε να την κατατάξουμε με βάση τις επιδόσεις της στα 300Watt, αλλά συνυπολογίζοντας ότι έχει συνιστώμενο TDP τα 140 Watt και  ιδιαίτερα μικρές διαστάσεις,  πιστεύουμε ότι εν προκειμένω θα είναι "δικαιότερο" και πιο χρήσιμο, να υπερισχύσουν της επιλογής οι διαστάσεις της, καθώς αυτές είναι ένα σημαντικό κριτήριο χρήσης και έτσι,  την κατατάξαμε με βάση τα 240 Watt*.

Επίσης, για να έχουμε και κάποια συγκριτική αίσθηση στον πίνακα κατάταξης παραθέτουμε και την επίδοσή της  και σε Push-Pull setup στο ίδια  Watt.

{*Βεβαίως στους πίνακες και τα γραφήματα των δοκιμών μπορείτε να δείτε τις επιδόσεις της μέχρι και τα 360 Watt.}

Α. Σύνθετη κατάταξη με βάση το Δθ και τον θόρυβο, με πρωτεύον κριτήριο το Δθ.
(Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m)

Ένα . . . " Εξαιρετικά !  ", θα ήταν αρκετό, αλλά ας πούμε δυο λόγια παραπάνω . . .

Η NH-U12S SE-AM4,  όπως ήταν αναμενόμενο από την ήδη μεγάλη προϊστορία της, τα πήγε περίφημα, καθώς ετέθη επικεφαλής των περιορισμένου μεγέθους ψυκτρών μονού πύργου που έχουν δοκιμαστεί στα 240 Watt. 

Η επιλογή της Noctua να "στριμώξει" ένα ακόμα heat pipe στο μικρό σώμα της ψύκτρας ανταμείφθηκε με τον καλύτερο τρόπο! 

Οι θερμοκρασίες που επιτυγχάνει στο Push setup είναι ~4 βαθμούς κάτω από αυτές του λογικού ανταγωνιστή της στο πίνακα (Arctic Freezer i32) και συναγωνίζεται σε θερμοκρασία αλλά και θόρυβο,  το Push-Pull setup της δεύτερης, για να το ξεπεράσει κατά ~2 βαθμούς όταν δούμε και το Push-Pull setup της Noctua NH-U12S SE-AM4, στο οποίο όμως, υστερεί ελαφρά γιατί παράγει ~4 dB(A) παραπάνω θόρυβο από την Freezer i322 !

Β. Σύνθετη κατάταξη με βάση το θόρυβο και το Δθ, με πρωτεύον κριτήριο το θόρυβο.
(Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m)

Αν στο θέμα των επιδόσεων τα πράγματα ήταν εύκολα, εδώ γίνονται ευκολότερα!

Η Noctua NH-U12s SE-AM4 απέχοντας μόλις 0,8 dB(A) από την πιο αθόρυβη ψύκτρα που έχουμε δοκιμάσει, είναι μια πολύ ήσυχη ψύκτρα και μια εξαιρετική επιλογή για οποιοδήποτε σύστημα μέσου φορτίου ακόμα και για HTPC, καθώς στο μέσο και ιδιαίτερα το χαμηλό air flow -που είναι επαρκέστατο για την λειτουργία ενός HTPC συστήματος- ουσιαστικά εξαφανίζεται από το ηχητικό "τοπίο" !

Τα 39 dB(A) του Push-Pull setup αν και δεν είναι ενοχλητικά, σίγουρα δεν περνούν και απαρατήρητα, όμως εδώ υπάρχουν δυο σημαντικές παρατηρήσεις:

1. Στο μέσο air flow έχει μόλις 1,1 dB(A) πάνω από τον θόρυβο του  Push setup στο ίδιο air flow.

2. Στο μέσο air flow έχει μόλις ~1 βαθμό υψηλότερη θερμοκρασία από το Push setup στο υψηλό air flow. 

Συνεπώς, η επιλογή του Push-Pull setup αυξάνει αισθητά την απόδοση την ψύκτρας και επιτρέπει την διαχείριση υψηλότερου θερμικού φορτίου καθώς, στο μέσο air flow  έχει περίπου ίδια απόδοση με αυτήν  του Push setup (σε υψηλό air flow)  και επιπλέον, μας δίνει το περιθώριο στα δύσκολα -χωρίς ιδιαίτερο ηχητικό "κόστος"- να λειτουργήσουμε το σύστημά μας σε ακόμα μεγαλύτερα φορτία!

Επίλογος

Και τώρα ήρθε η ώρα να αποτιμήσουμε την πολυήμερη συμβίωσή μας με την Noctua NH-U12S SE-AM4,  προϊόν μιας εταιρίας που τα προϊόντα της  ξεχωρίζοντας για την υψηλή ποιότητα και αποτελεσματικότητά τους, δεν έχουν γίνει τυχαία το "σημείο αναφοράς" στο τομέα της αερόψυξης.

Η προσήλωση στις ανάγκες  του μέσου χρήστη για ένα ήσυχο αλλά και αποδοτικό σύστημα ψύξης, και η αδιάκοπη έρευνα  για ακόμα πιο αποδοτικές τεχνικές λύσεις, έχει δημιουργήσει ένα ολόκληρο "οικοσύστημα" με προτάσεις απαλλαγμένες από άχρηστο εντυπωσιασμό,  που στοχεύουν στην ριζική αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων της ψύξης και η σημερινή φιλοξενούμενη του TheLab, αποτελεί ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα!

Η Noctua NH-U12S SE-AM4,  ενσωματώνοντας την ώριμη τεχνολογία της συγκόλλησης των πτερύγια στα heat pipes  και εφοδιασμένη με έναν ανεμιστήρα που αποτελεί πραγματική τεχνολογική επιτομή στο θέμα της αθόρυβης υψηλής απόδοσης , έρχεται να δώσει ουσιαστική απάντηση σε όσους αναζητούν μια  αισθητά καλύτερη και κυρίως αθόρυβη ψύκτρα μέσου όγκου, για το σύστημά τους.

Ας δούμε περιληπτικά τις βασικές της παραμέτρους:

Πλεονεκτήματα:

H Noctua NH-U12S SE-AM4  είναι σε θέση -μέσα στα όρια του TDP της- να διατηρήσει ένα σύστημα σε χαμηλές θερμοκρασίες, οι οποίες δεν "ξεφεύγουν" ακόμα και αν επιλέξουμε πρακτικά dead silent λειτουργία.

Παράλληλα, μπορεί να κρατήσει το σύστημά μας σε λειτουργία ακόμα και κάτω από κάτω από παράλογα -για το μέγεθός της- "βαρύ" υπερχρονισμό, με τον θόρυβο να κινείται πάντα σε  χαμηλά επίπεδα!

Σε "απόλυτες επιδόσεις", κατατάσσεται στην κορυφή της κατηγορίας της απέχοντας αισθητά από τον δεύτερο και διαπρέπει στο θέμα του θορύβου συγκαταλεγόμενη μεταξύ των πιο αθόρυβων ψυκτρών, καθώς απέχει μόνο 0,8dB(A) από την κορυφαία!

Το μικρό της μέγεθος εξασφαλίζει την αποφυγή προβλημάτων με τα πέριξ του CPU socket εξαρτήματα  και η εύκολη -αλλά και στιβαρή- εγκατάστασή της, την κάνει ιδανική για οποιοδήποτε χρήστη διαθέτει μέσης ισχύος σύστημα, είτε κλασικού PC είτε HTPC, όπου και διακρίνεται για την πρακτικά αθόρυβη λειτουργία της!

Και τελευταίο, αλλά σαφώς όχι σε σπουδαιότητα, είναι ότι παρά την κορυφαία ποιότητα κατασκευής αυτής και του ανεμιστήρα της,  από την κατασκευάστρια έχει  πολύ  λογική τιμή.

Μειονεκτήματα:

Πραγματικά εδώ . . . δεν έχουμε να καταλογίσουμε τίποτε!
Το μόνο ίσως που θα θέλαμε να δούμε είναι ένα PWM Fan Y Splitter Cable Adapter και αυτό μόνο για να καλυφθεί η χρήση ενός δεύτερου ανεμιστήρα που δεν θα είναι Noctua!

Παρατήρηση:

Η τιμή της ψύκτρας στην Ελλάδα, καθώς για την ώρα την βρίσκουμε -όχι ετοιμοπαράδοτη- σε ένα μόνο κατάστημα,  είναι "φυσικά"  αρκετά υψηλότερη από την MSRP και δεν μπορούμε να κατηγορήσουμε τη Noctua γι' αυτό!

Όταν έρθει σε περισσότερα καταστήματα, ο ανταγωνισμός θα φροντίσει για την σχετική "προσγείωση" της τιμής της!

 Συνοψίζοντας όλα αυτά σε μια φράση :

"Ο χρήστης που έχει ένα μέσης ισχύος σύστημα και ψάχνει για  την  ποιοτική αναβάθμιση της stock ψύκτρας του, που θα αυξήσει σημαντικά τις επιδόσεις του συστήματός του και θα "εξαφανίσει" το θόρυβο αλλά όχι και το πορτοφόλι του,  θα κάνει  χάρη στον εαυτό του αν  πάρει σοβαρά υπόψιν  την πρόταση της  Noctua NH-U12S SE-AM4  ! "

Υπενθυμίζουμε ότι η Noctua NH-U12S  SE-AM4  έχει από την κατασκευάστρια εταιρία εξαετή εγγύηση και προτεινόμενη τιμή 59,90€ (MSRP) και την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, μπορέσαμε να την βρούμε μόνο σε ένα Ελληνικό κατάστημα -όχι ετοιμοπαράδοτη- προς 74,90 €  του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου (συν 3 έως 5,5 € μεταφορικά).

Κλείνοντας την παρουσίασή μας ας δούμε επιγραμματικά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της Noctua NH-U12S SE-AM4.

• Κορυφαία  ποιότητα κατασκευής.
• Πολύ καλές επιδόσεις.
• Εξαιρετικά λειτουργικό και στιβαρό σύστημα στερέωσης με πολύ εύκολη εγκατάσταση.
• Σταθερή πίεση συναρμογής ψύκτρας / CPU, η οποία ορίζεται μέσω ελατηρίων στις βίδες του βραχίονα στήριξης.
• Εξαιρετικά μεγάλη περιοχή λειτουργίας.
• Πολύ αποτελεσματικός και αθόρυβος PWM ανεμιστήρας.
• Ανεμιστήρας εξοπλισμένος με FDB έδρανα μεταλλικού περιβλήματος, με MTBF >150.000 h
• Μπορεί να αντιμετωπίσει με ασφάλεια, το μέγιστο θερμικό φορτίο, παράγοντας "μηδενικό" θόρυβο.
• Εξαιρετικής ποιότητα και τεχνολογίας ανεμιστήρας με σύστημα συγκέντρωσης ροής του αέρα.
• Χαμηλός θόρυβος ακόμα και σε υψηλές στροφές, ο οποίος είναι απαλλαγμένος από ενοχλητικές συχνότητες.
• Sleeved καλώδιο ανεμιστήρα.
• Καλώδιο περιορισμού της ταχύτητας περιστροφής του ανεμιστήρα (LNA adapter)
• Επιπλέον ζέυγος wire clips  και αντικραδασμικά παρεμβύσματα για την προσθήκη και δεύτερου ανεμιστήρα (Push-Pull).
• Αντικραδασμικές ελαστικές ταινίες για την προσθήκη ανεμιστήρα άλλου κατασκευαστή.
• Σύριγγα με εξαιρετική θερμοαγώγιμη πάστα που αρκεί για περισσότερες της μιας εφαρμογών.
• Αναλυτικό manual.
• Εγγύηση έξι ετών.
• Λογική MSRP τιμή.

• Δεν παρέχει ένα PWM fan Y cable splitter για δεύτερο ανεμιστήρα.
• Για την ώρα η τιμή της στη χώρα μας είναι αρκετά υψηλότερη από αυτήν που συνιστά η κατασκευάστρια!

Με βάση όλα τα παραπάνω, η γενική βαθμολογία που αποσπά η Noctua NH-U12S SE-AM4, δε μπορεί να είναι μικρότερη από:

Ευχαριστούμε θερμά την Noctua  για την παραχώρηση των δειγμάτων της δοκιμής.

Για το TheLab.gr Seafalco 03/04/2016

Πρόλογος 

Δεν είναι πολύς καιρός που είδαμε προϊόν της ARCTIC στο εργαστήρι μας, έτσι δεν χρειάζεται να πούμε πολλά για την εταιρία που φημίζεται για της VFM προτάσεις της, των οποίων βασικό χαρακτηριστικό είναι η "απρόσμενα" καλή ποιότητα και ο χαμηλός θόρυβος!

Σήμερα όμως η κατασκευάστρια έχει μια "πρώτη"!  

Έχοντας "προλειάνει" το έδαφος με τις Accelero Hybrid ψύκτρες για κάρτες γραφικών, αποφασίζει  να εμπλακεί και με τις Liquid AIO για επεξεργαστές.

Ανοίγει την σειρά των μοντέλων της με δύο εκπροσώπους, την μεγάλη ARCTIC Liquid Freezer 240 με TDP 300W (max 350W) και την μικρότερη ARCTIC Liquid Freezer 120  με TDP 250W  (max 300W), που φιλοξενούμε σήμερα στο πάγκο του TheLab!

Πρόκειται για μια ΑΙΟ με radiator "διπλού πάχους" , εξοπλισμένη με μια χαμηλής κατανάλωσης  αντλία. Το block της έχει ένα προσεκτικά κατεργασμένο χάλκινο cold plate, του οποίου η εσωτερική πλευρά είναι σχεδιασμένη για αύξηση της θερμικής μεταφοράς. Οι σωληνώσεις μεταξύ radiator και block αποτελούνται από εύκαμπτο αλλά στιβαρό ελαστικό, που δεν τσακίζει.

Τις ανάσες της ψύκτρας αναλαμβάνουν - σε Push-Pull-  δυο ανεμιστήρες F12 PWM PST , που χαρακτηρίζονται από χαμηλό θόρυβο και αρκετό  air flow για να κρατήσουν τις θερμοκρασίες  επίσης χαμηλά !

Το "πακέτο" κλείνει με το σύστημα PST (PWM Sharing technology) των ανεμιστήρων, το οποίο επιτρέπει την αλυσιδωτή σύνδεση ανεμιστήρων και αντλίας σε ένα σύνολο το οποίο συνδεόμενο στο CPU_Fan header της  μητρικής, μας δίνει τον πλήρη έλεγχο της απόδοσης της ψύξης του επεξεργαστή μας!

Ακολουθήστε μας στη συνέχεια, για να γνωρίσουμε από κοντά την ARCTIC Liquid Freezer 120  και να δούμε αν η μακρόχρονη πείρα της κατασκευάστριας στον τομέα της αερόψυξης, αποτελεί εχέγγυο για τα πρώτα της βήματα και στην υδρόψυξη !

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Στους πίνακες που ακολουθούν μπορείτε να δείτε τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ARCTIC Liquid Freezer 120.
Όπως θα διαπιστώσετε παρατίθενται πολλά χαρακτηριστικά, εκ των οποίων αρκετά, δεν δίνονται από την κατασκευάστρια αλλά αποτελούν δικές μας προσθήκες. Να σημειώσουμε ότι τα χαρακτηριστικά που προσθέσαμε εμείς έχουν κίτρινους ορισμούς και μπλε τιμές.
Επίσης με μπλε χαρακτήρες, δίπλα σε κάποιες "εργοστασιακές" τιμές, είναι σημειωμένες οι τιμές που μετρήσαμε εμείς κατά την διάρκεια των δοκιμών και επιπλέον, με πράσινους χαρακτήρες μπορείτε να βρείτε χαρακτηριστικά για τα οποία, κάνουμε μια πιθανή υπόθεση καθώς δεν βρήκαμε κάτι σχετικό.

Κλασική κατασκευή με radiator διπλού πάχους που υπόσχεται -παρά το μικρό του "foot print"- χαμηλές θερμοκρασίες.

Σημαντικά στοιχεία είναι, η πολύ καλή ελαστικότητα των σωληνώσεων και η εξαιρετική αντίστασή τους στο "τσάκισμα" καθώς και o χαμηλός θόρυβος των ανεμιστήρων, όπως και  η δυνατότητά τους να τροφοδοτήσουν ένα ανεμιστήρα ακόμα.

Εντύπωση μας προκαλεί η μικρή περίοδος εγγύησης, η οποία κατά πάσα πιθανότητα εκφράζει μόνο την λογική επιφύλαξη του "πρώτου βήματος" σε ένα νέο παραγωγικό πεδίο  !

Το σύνολο των χαρακτηριστικών κλείνει με τον πίνακα των θερμικών παραμέτρων.
 

Ο συντελεστής πυκνότητας μοιάζει να είναι ο συνήθης, αλλά μην ξεχνάμε ότι οι ψυκτικές σωληνώσεις της, είναι διατεταγμένες σε δύο επάλληλα επίπεδα. Ομοίως, η ελευθερία του air flow της,  την έχουμε δει να συνδυάζεται με πολύ πιο ισχυρούς ανεμιστήρες (μην ξεχνάμε ότι ο OEM κατασκευαστής της ΑΙΟ μας, είναι η Asetec), οπότε αναμένουμε με περιέργεια τα αποτελέσματα των δοκιμών !
H ARCTIC Liquid Freezer  120   έχει διετή εγγύηση και συνιστώμενη τιμή από την κατασκευάστρια (MSRP) τα 85,99€, αλλά τη στιγμή που γράφεται το review, μπορείτε να την βρείτε στα Ελληνικά καταστήματα προς 56,20 € , του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου (συν ~5€ μεταφορικά).

Συσκευασία και παρελκόμενα

Η ψύκτρα μας, έρχεται σε ένα χάρτινο κουτί -στα χρώματα της εταιρίας- του οποίου οι πλευρές παρέχουν αρκετή πληροφορία για το περιεχόμενό του.

Στην πρόσοψη πέρα από την φωτογραφία και το QR code της ψύκτρας, το πιο ενδιαφέρον είναι αυτή έρχεται έτοιμη και για τις δύο οικογένειες επεξεργαστών.

Συνεχίζουμε με τις λιγότερο ενδιαφέρουσες πλευρές για να πάμε στο "ζουμί" της συσκευασίας!

Η Liquid Freezer 120 μας υπόσχεται επιδόσεις custom υδρόψυξης, πράγμα το οποίο ακούγεται αισιόδοξο, αλλά,  αν αυτό εκφράζει την πραγματικότητα, ή απλά αποτελεί -θεμιτή-  διαφημιστική πρακτική,  θα φανεί στη συνέχεια της παρουσίασης.

Στην αριστερή πλευρά του κουτιού υπάρχει ο πίνακας με τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ψύκτρας  και μια πολύγλωσση (των Ελληνικών απόντων "φυσικά"!) περιγραφή των βασικών ιδιοτήτων της καθώς και το QR code  του -αχρείαστο να 'ναι - Support της κατασκευάστριας.

Στην δεξιά πλευρά έχουμε πληροφορίες για την τοποθέτηση της ψύκτρας, λεπτομέρειες για την κατασκευή του εδράνου  των ανεμιστήρων της και -ευτυχώς για εμάς-  μια εσφαλμένη φωτογραφία για την θερμοαγώγιμη που συνοδεύει την ψύκτρα καθώς, στην συσκευασία δεν περιλαμβάνεται φακελάκι με MX-4, αλλά μια μικρή σύριγγα με την πολύ καλή αυτή πάστα!

Η σημαντικότερη πληροφορία εδώ είναι ο προσανατολισμός τοποθέτησης του block της ψύκτρας, τον λόγο θα τον δούμε στην επόμενη φωτογραφία.

Και αφήσαμε τελευταία την πίσω πλευρά, όπου έχουμε περισσότερες και επίσης ενδιαφέρουσες εικόνες....

Επάνω αριστερά έχουμε ένα συγκριτικό διάγραμμα θερμικής συμπεριφοράς της Liquid Freezer 120 σε σχέση με "αντιπροσωπευτικούς αντιπάλους", και από κάτω, τις διαστάσεις radiator και ανεμιστήρων!  Δίπλα της, έχουμε ένα "κοντινό" του cold plate, του οποίου η επιφάνεια έχει κατεργαστεί σε CNC  εργαλειομηχανή  (τόρνο) έτσι ώστε να γίνει ομαλή και επίπεδη, ισχυρισμός που -όπως πάντα- θα ελεγχθεί προσεκτικά όταν η ψύκτρα φτάσει στον "πάγκο" !

Και πάνω δεξιά έχουμε  την  exploded εικόνα  της εσωτερικής επιφάνειας του cold plate, όπου διακρίνουμε την περιοχή με τα skived micro-fins που αναλαμβάνουν την μεταφορά της θερμότητας του στο ψυκτικό υγρό, του οποίου η κυκλοφορία παριστάνεται με βέλη.

Εδώ υπάρχει ακόμα ένα λαθάκι, καθώς η γραφιστική επιμέλεια της εικόνας όρισε λίγο αυθαίρετα την ροή του ψυκτικού στις σωληνώσεις!

Αλλά για όλα αυτά θα έχουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε στην εις βάθος εξέταση της φιλοξενούμενής μας, για την ώρα, άλλα έχουν σειρά...

Όλα είναι τακτοποιημένα σε προστατευτικές πλαστικές σακούλες με επιπλέον προστασίες από χαρτόνι.

Τα παρελκόμενα στήριξης

Η ψύκτρα συνοδεύεται από όλα τα απαραίτητα εξαρτήματα που της επιτρέπουν να είναι συμβατή τόσο με τα  socket της INTEL, όσο και με αυτά της AMD.

Επάνω αριστερά έχουμε το retention ring στήριξης του block σε AMD socket, με τους απαραίτητους αποστάτες.

• Εδώ να σημειώσουμε ότι, η ψύκτρα δεν συνοδεύεται από CPU back plate για AMD μητρικές, έτσι θα χρησιμοποιήσετε αυτό που ήδη υπάρχει στη μητρικής σας, αν όμως για οποιονδήποτε λόγο χρειαστείτε ένα τέτοιο , διατίθεται σαν option.

Κάτω αριστερά έχουμε τη σύριγγα με την πολύ καλή θερμοαγώγιμη πάστα (ΜΧ-4) και δύο zip-ties για να συμμαζέψουμε -αν χρειαστεί- τα ομολογουμένως μακρυά καλώδια των ανεμιστήρων.

Στο κέντρο βλέπουμε του αποστάτες για τις δύο βασικές ομάδες socket της INTEL ( 2011, 115X) και δεξιότερα -από επάνω προς τα κάτω- διακρίνουμε το πλαστικό  INTEL CPU back plate, τις βίδες στερέωσης των ανεμιστήρων στο radiator και αυτού, στο κουτί μας.

Οι τέσσερις ροδέλες χρησιμοποιούνται για να μην "πληγώσουμε" την βαφή του κουτιού, αλλά και να μην αλλοιώσουμε την αντικραδασμική συμπεριφορά των ελαστικών grommets που ενδεχομένως διαθέτει αυτό, στις θέσεις στήριξης του radiator!

Τέλος, κάτω δεξιά βρίσκουμε το retention ring για INTEL sockets και τα απαραίτητα  Knurled Thumb Nuts για τη στερέωσή του, στους αποστάτες στήριξης.

Τελευταίο αφήσαμε το πολύ προσεγμένο φυλλάδιο με τις οδηγίες εγκατάστασης της ψύκτρας...

...του οποίου οι λεπτομερείς "φωτογραφίες", θα καθοδηγήσουν ακόμα και τον άπειρο χρήστη σε μια εύκολη και σωστή εγκατάσταση!

• Προσοχή στον προσανατολισμό του block, γιατί τίποτε δεν είναι τυχαίο!

Από ότι βλέπουμε η Arctic επέλεξε δοκιμασμένα και με εξαιρετική συμπεριφορά εξαρτήματα και το σίγουρο είναι ότι, κανείς χρήστης δεν θα έχει το παραμικρό πρόβλημα καθώς, θα έχει να κάνει με ένα από τα καλύτερα συστήματα στήριξης block που κυκλοφορούν! 

Η ψύκτρα από κοντά

Όπως ήδη είπαμε, η Liquid Freezer 120 και η μεγαλύτερη "αδελφή" της, Liquid Freezer 240, αποτελούν το πρώτο βήμα της ARCTIC στον τομέα των ΑΙΟ υδροψύξεων για επεξεργαστές, έτσι, η κατασκευάστρια "πάει στα σίγουρα"  και αναθέτει στην Asetec ( έναν από του μεγαλύτερους ΟΕΜ κατασκευαστές) μια κλασική και εκτενώς δοκιμασμένη κατασκευή, στην οποία προσθέτει τις δικές της "πινελιές", πάντα κάτω από το πνεύμα της διακριτικής αισθητικής και της λειτουργικής τεχνικής προσέγγισης που την χαρακτηρίζει.

Το αποτέλεσμα είναι μια ΑΙΟ διπλού πάχους η οποία αποφεύγει τα "φρου-φρου κι αρώματα", και ποντάροντας στην διακριτική εμφάνιση,  "αρκείται" στην πολύ καλή θερμική απόδοση  και κυρίως, στην εξαιρετική συμπεριφορά της στο θέμα του θορύβου!

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, αρχίζοντας από τη γενική όψη της ΑΙΟ μας, στημένη σε Push-Pull έτσι όπως "φτάνει" σε εμάς.

Η λιτότητα της κατασκευής είναι παραδειγματική, δεν υπάρχει τίποτε "περιττό" και η μόνη "καλλιτεχνική πινελιά" είναι το λογότυπο της κατασκευάστριας πάνω στην αντλία!  Τα 49mm του radiator δεσπόζουν με τον όγκο τους και η μόνη αντίστιξη που έχει η σε μαύρο-άσπρο εικόνα της, είναι ο γαλάζιος κύκλος πάνω στον ανεμιστήρα καθώς, οι "ζεστή" ανάκλαση του χάλκινου cold plate  γρήγορα θα είναι αόρατη! 

Το συνολικό πάχος των 99mm της, μόνο ευκαταφρόνητο δεν είναι, αλλά -εκτός μιας εξαίρεσης-  δεν πρόκειται να δημιουργήσει πρόβλημα στην εγκατάστασή της καθώς, το πλησιέστερο προς τη μητρική σημείο της απέχει τουλάχιστον 50mm, από αυτήν!

Αλλά μιας και πιάσαμε το θέμα των διαστάσεων ας την δούμε και με ένα ανεμιστήρα σε θέση Push, που είναι αρκετά πιο αποτελεσματική από την Pull.

Αισθητά πιο μειωμένες οι διαστάσεις της αλλά και η θερμική συμπεριφορά της βεβαίως!

Εδώ η αντλία έχει συνδεθεί στο δεύτερο βύσμα του καλωδίου του ανεμιστήρα, αξιοποιώντας την PST σχεδίασή του!

Βγάζοντας και τον ανεμιστήρα αυτόν έχουμε ανεμπόδιστη θέα στην βασική ΑΙΟ...

Το radiator 

To radiator έχει εξωτερικό  πάχος 49mm και φέρει ένα ψυκτικό πυρήνα από εικοσιτέσσερις  σωλήνες ( σε διπλή διάταξη των δώδεκα) που ψύχονται από -συγκολλημένα σε αυτές- αναδιπλωμένα πτερύγια αλουμινίου, τα οποία φέρουν επιμέρους micro fins (Louvers) προκειμένου να αυξηθεί η θερμοαπαγωγική τους ικανότητα.

Η αφαίρεση της ζελατίνας από το κάλυμμα της αντλίας αποκαλύπτει το διακριτικό  λογότυπο της κατασκευάστριας.

Στο τάνκ που βρίσκεται προς τα κάτω διακρίνουμε το "πάτημα" στερέωσης του διαχωριστικού των  θαλάμων εισαγωγής και εξαγωγής του ψυκτικού υγρού καθώς επίσης και το προστατευτικό κάλυμμα του cold plate.

Οι σωληνώσεις που συνδέουν το radiator με την αντλία, αποτελούνται από καλής ποιότητας ελαστικό χαμηλής διαπνοής που είναι αρκετά ελαστικό ώστε να μας κάνει όλα τα χατίρια, αλλά παράλληλα, αρκετά στιβαρό ώστε να μην τσακίζει. Οι σύνδεσμοι στα άκρα τους, είναι σταθεροί και δεν επιτρέπουν την περιστροφή των σωλήνων περί τον άξονά τους, βάζοντας ίσως κάποιο μικρό αισθητικό πρόβλημα στην κατά περίπτωση βέλτιστη τοποθέτησή τους.

Το καλά μελετημένο μήκος τους (36,5cm),  στην πλειοψηφία των κουτιών θα αποδώσει μια συμμαζεμένη εγκατάσταση χωρίς ιδιαίτερα "περισσεύματα" σωλήνων να παρεμβάλλονται στην θέα των υπόλοιπων "κατοίκων" του κουτιού μας!  

Η τελευταία στροφή έφερε σε πρώτο πλάνο το block της Liquid Freezer 120 και είναι ώρα για μια πιο κοντινή ματιά !

Το Block

Το Block  είναι σχετικά μικρό σε διαστάσεις (82x82x40 mm) και είναι βασικά κυλινδρικό, με μοναδική "διακόσμηση" το καπάκι που φέρει το logo της Arctic.

Το κάλυμμα αυτό στερεώνεται στο κυρίως κέλυφος της αντλίας με ειδικά και πολύ στιβαρά clips, που αποκλείουν την τυχαία χαλάρωσή του.

Το καλώδιο τροφοδοσίας της αντλίας είναι τριπολικό καθώς η αντλία ελέγχεται από τάση (VR).

Στην δεξιά φωτογραφία είναι ευδιάκριτο το μικρό μέγεθος του block, σε σύγκριση με το retention ring, το οποίο "κάνει την διαφορά" καθώς, σε συνεργασία με τους σταθερούς αποστάτες, εξασφαλίζει τη σταθερή πίεση του cold plate επάνω στο CPU heat spreader.

Με τη λύση αυτή υπάρχει πάντα η ίδια πίεση σύσφιξης, ανεξάρτητα από το πάχος της μητρικής καθώς, το όλο σύστημα σύσφιξης -τερματίζοντας πάνω στους συμπαγείς αποστάτες- αναπτύσσει σταθερή και συγκεκριμένη δύναμη με την οποία πιέζεται πάνω στο κάλυμμα του επεξεργαστή!

Οι χειρόβιδες στήριξης, πέρα από το κανελάζ, διαθέτουν και υποδοχή για κατσαβίδι (ίσιο ή Philips) για το τελικό σφίξιμο.

Το cold plate

Η Asetec έχει από καιρό τελειοποιήσει το κυκλικό cold plate, με την επιφάνεια επαφής του, επεξεργασμένη σε CNC τόρνο. Το αποτέλεσμα το έχουμε δει αρκετές φορές στις παρουσιάσεις του TheLab και είναι πράγματι ικανοποιητικότατο!

Στην επόμενη φωτογραφία  φαίνονται οι κυκλικές χαράξεις οι οποίες απορροφώντας την περίσσεια της θερμοαγώγιμης πάστας μέσα στα μικροσκοπικά "λούκια" τους, επιτρέπουν στις επίσης μικροσκοπικές "κορυφές"  τους  να έρθουν στην καλύτερη δυνατή επαφή με το CPU heat spreader.

Η επιφάνειά του είναι ελαφρά κυρτή όπως θα δούμε στον έλεγχο επιπεδότητας, αλλά αυτό ισχύει μόνο όταν είναι στον "αέρα"!

Όπως θα δούμε στον έλεγχο που κάναμε, όταν το block σφιχτεί πάνω στον επεξεργαστή, το cold plate διαθέτοντας μια μικρή ελαστικότητα, προσαρμόζεται προς την μορφή της επιφάνειας του CPU heat spreader !

Οι ανεμιστήρες

Η Arctic εξοπλίζει την Liquid Freezer 120, με δύο ανεμιστήρες  F12 PWM PST  οι οποίοι όπως έχουμε δει στις πρόσφατες παρουσιάσεις μας, συνδυάζουν το αξιοπρεπές air flow με την αθόρυβη λειτουργία και επιπλέον διαθέτουν την δυνατότητα (PST) να "μοιραστούν" το PWM σήμα που τους ελέγχει και με ένα ακόμα ανεμιστήρα  (PWM Shairing Technology).

Η φτερωτή τους αποτελείται από στενά σχετικά πτερύγια, τα οποία - προσαρμοσμένα στις απαιτήσεις του υψηλού air flow κάτω από χαμηλή πίεση- αφήνουν αισθητά κενά μεταξύ τους προς την εξωτερική τους περίμετρο . Προς την πλευρά όμως του hub του κινητήρα  -αποσκοπώντας στην αύξηση της στατικής πίεσης-  η αλληλοκάλυψη των πτερυγίων γίνεται  σχεδόν 100% (εκεί που τελειώνει το ένα πτερύγιο, αρχίζει το άλλο).

Η κλίση των πτερυγίων χωρίς να είναι έντονη, αυξάνει προοδευτικά από το κέντρο προς τα άκρα τους, δηλώνοντας  τον μικτό χαρακτήρα που έχει ο σχεδιασμός τους και η πράξη το επιβεβαιώνει χωρίς καμιά αμφιβολία καθώς, στις δοκιμές μας αντιπαραβλήθηκαν  με άλλους ανεμιστήρες  και απέδειξαν ότι έχουν την πιο ομοιογενή συμπεριφορά σε όλο τα φάσμα των στροφών τους!

Ο κινητήρας τους δεν είναι επισκέψιμος, καθώς το ποιοτικό έδρανό τους  βρίσκεται σε oil bath και εγγυάται την μακρόχρονη λειτουργία τους, απαλείφοντας την ανάγκη περιοδικής λίπανσης τους.

Διαθέτουν εξαιρετικά μακρυά καλώδια (~56 cm) και καθώς είναι  καλυμμένα με καλής ποιότητας sleeve,  διευκολύνουν το "κρύψιμό" τους στο κουτί μας.

PWM Shairing Technology

Είναι μια λύση  που επιτρέπει τον "αλυσιδωτό" διαμοιρασμό του σήματος ελέγχου των ανεμιστήρων σε "όσα" στοιχεία είναι απαραίτητο και παρέχει στην ARCTIC Liquid Freezer 120 μεγάλη ευελιξία στις αναγκαίες συνδέσεις, .

Εδώ έχουμε την Push-Pull σύνθεση, όπου ο ένας ανεμιστήρας συνδέεται με το CPU_Fan header της μητρικής μας, και μέσω του ενσωματωμένου στο καλώδιό του Y-PWM Fan Splitter, τροφοδοτείται ο δεύτερος ανεμιστήρας της ψύκτρας και τελικά από το Y-PWM Fan Splitter εκείνου, τροφοδοτείται και η αντλία!   Στις επόμενες δυο φωτογραφίες βλέπουμε την συνδεσμολογία σε Push setup.

 Είναι τόσο απλό και λειτουργικό και λύνει μια σειρά προβλήματα, τόσο συνδεσμολογικά, όσο και αισθητικά !  Επιπλέον αυτού, η μικρή συνολική κατανάλωση του συστήματος της ΑΙΟ ( max= ~600mA) καθιστά ασφαλή την σύνδεση ολόκληρης της ΑΙΟ στο CPU fan header μιας μητρικής.

Στην προηγούμενη φωτογραφία φαίνεται ότι το βύσμα που συνδέεται με την μητρική (αριστερά) είναι πλήρως συρματωμένο, ενώ το βύσμα που διατίθεται για το παράλληλα τροφοδοτούμενο φορτίο (εν προκειμένω την αντλία) δεν είναι -και σωστά- πλήρως συρματωμένο, καθώς του λείπει το τρίτο pin (σήμα Tacho) που μεταφέρει τις στροφές.

• Έτσι, αν καταλήξετε να το χρησιμοποιήσετε για να τροφοδοτήσετε την αντλία σας, να ξέρετε ότι δεν θα βλέπετε τις στροφές της. Μικρό το κακό βεβαίως, γιατί η αντλία είναι ουσιαστικά αθόρυβη ακόμα και στις μέγιστες στροφές της, όποτε την συνδέετε και απλά την ... ξεχνάτε!

Οι λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά

Προσφιλές το θέμα καθώς εδώ φαίνονται αυτά που, παρά την σκέψη που έχει -ή δεν έχει(!)- αφιερώσει ο κατασκευαστής, συνήθως προσπερνιούνται!  Πάμε παρέα λοιπόν να ρίξουμε λίγο παραπάνω φως στα μικρά αλλά σημαντικά !

Το radiator

Το είπαμε εξ αρχής και το συζητήσαμε και πιο πάνω, ότι η ARCTIC στοχεύει με την Liquid Freezer 120 σε μια αποτελεσματική αλλά και αθόρυβη AIO!

Αυτό όπως είναι φυσικό δεν μένει στις παρεμβάσεις στο σχεδιασμό των ανεμιστήρων, προχωρά και στο σχεδιασμό του ίδιου του radiator, το οποίο έχοντας πάχος ~36mm απαιτεί ειδική σχεδίαση των πτερυγίων του.

Όπως γίνεται κατά κανόνα, τα αναδιπλωμένα πτερύγια ψύξης των σωληνώσεων, έχουν μικροσκοπικές περσίδες (Louvers) επάνω τους, οι οποίες προκαλώντας έντονο στροβιλισμό του αέρα, αυξάνουν κατά πολύ την αποδοτικότητα των πτερυγίων.

Ο έντονος στροβιλισμός όμως, απαιτεί και ανεμιστήρες υψηλής στατικής πίεσης για να εξασφαλίζεται το απαραίτητο air flow ανάμεσα σε αυτά τα "δύσκολα" πτερύγια!

Εδώ όμως, οι -αναγκαστικά- θορυβώδεις ανεμιστήρες υψηλής πίεσης, είναι εκτός της στόχευσης της Liquid Frezer 120, συνεπώς η λύση είναι ένα radiator που προβάλει μικρότερη  αντίσταση  στη ροή του αέρα!

Αυτό ακριβώς επιτυγχάνεται με την μειωμένη κλίση των περσίδων (Louvers), η οποία ελαττώνει τον στροβιλισμό και παρουσιάζοντας μεγαλύτερο ελεύθερο διάκενο μεταξύ των πτερυγίων, επιτρέπει στους -σχετικά χαμηλής πίεσης- ανεμιστήρες της ψύκτρας να  αναπτύξουν το απαραίτητο air flow!

Οι διαρροές του αέρα

Αρκετές φορές, προς χάριν των αισθητικών επιλογών κατασκευής των ανεμιστήρων (ανεμιστήρες με "κυκλικό" πλαίσιο), έχουμε δει το θέμα των απωλειών χρήσιμου air flow, να μην λαμβάνεται και τόσο σοβαρά υπόψιν, εδώ όμως δεν είναι η περίπτωση αυτή! 

Το πλαίσιο του ανεμιστήρα έρχεται σε πλήρη επαφή με τα πλαίσια στήριξης του radiator και μόνο οι πλευρές του που συνορεύουν με τα tank του radiator, αναγκαστικά έχουν ένα μικρό κενό για να διευκολύνεται η εγκατάσταση των ανεμιστήρων.

Βεβαίως, πολύ θα μας άρεσε στα παρελκόμενα της ψύκτρας να υπάρχουν και δύο φλάντζες σιλικόνης, που θα στεγανοποιούσαν πλήρως την περίμετρο των ανεμιστήρων, αλλά -λόγω "τιμής"- συμβιβαζόμαστε και χωρίς αυτές!

Η ροή του ψυκτικού υγρού και ο προσανατολισμός του block

Ήδη έχει σχολιαστεί ακροθιγώς το ζήτημα, ας δούμε λοιπόν περί τίνος πρόκειται.

1. Στην αριστερή φωτογραφία φαίνεται ότι η έξοδος του θερμού ψυκτικού είναι αυτή που αντιστοιχεί στο τέλος του λογότυπου, στην πραγματικότητα όμως, η ροή είναι όπως φαίνεται στην δεξιά φωτογραφία. Δεν είναι σημαντικό, αλλά καλό είναι να το έχετε κατά νου καθώς η τυπική εγκατάσταση ενός Block καλό είναι να φέρνει την θερμή έξοδο σε υψηλότερη θέση από την ψυχρή είσοδο.

2. Στην αριστερή επίσης φωτογραφία φαίνεται αμυδρά -αν και δεν αναφέρεται από την κατασκευάστρια- ότι εσωτερικά έχει micro-fins κατασκευασμένα με την τεχνική  skiving και μάλιστα -όπως βρήκαμε στο site της Asetec - τα  micro-fins είναι αποσχισμένα από το πάχος της πλάκας του cold plate.

1. Ο τρόπος απόσχισης δημιουργεί μια "σκάφη" μέσα στην οποία ανορθώνονται τα micro-fins, με αποτέλεσμα το τελικό πάχος του χαλκού που μεσολαβεί μεταξύ CPU heat spreader και ψυκτικού υγρού να ελαχιστοποιείται προς όφελος της βέλτιστης θερμοαπαγωγικής ικανότητας του cold plate.
2. Το μήκος απόσχισης είναι τέτοιο ώστε, η κορυφή των micro-fins προβάλει αρκετά υψηλότερα από το επίπεδο της πλάκας που τα περιβάλει, και έτσι εξασφαλίζεται η καλύτερη απορροή του υγρού που τα σαρώνει.
3. Την πολύ καλή εικόνα, συμπληρώνει η κεντρική περιοχή όπου τα micro-fins έχουν μικρότερο ύψος και έτσι δημιουργούν ένα κανάλι  που διευκολύνει την διανομή του ψυκτικού υγρού στην "είσοδό" τους, αυξάνοντας  την αποτελεσματικότητα της σάρωσής τους από το ψυκτικό υγρό!

3.  To σημαντικό όμως εδώ είναι ότι, η περιοχή που καλύπτεται από τα micro fins είναι παραλληλόγραμμη και όχι τετράγωνη.

Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να φροντίσουμε  ο μεγάλος άξονας της παραλληλόγραμμης περιοχής των micro fins να συμπέσει με τον μεγάλο άξονα του επίσης παραλληλόγραμμου chip της CPU.

Με το τρόπο αυτό θα έχουμε την μέγιστη δυνατή θερμική σύζευξη μεταξύ ψύκτρας και επεξεργαστή!

• Με άλλα λόγια, σε ένα τυπικής δομής tower case, το block θα πρέπει να τοποθετηθεί με το logo, κατακόρυφα!

Η ευκαμψία των σωλήνων

Θέμα γενικώς σημαντικό, αλλά στη περίπτωσή μας δεν πρόκειται να μας απασχολήσει σε καμία περίπτωση καθώς, οι σωληνώσεις είναι  πλήρως "υπάκουες" έστω και αν το παρακάνουμε !

Ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι, ακόμα και αν φτάσουμε σε σημείο υπερβολής και -κυριολεκτικά-  τις στραμπουλίξουμε, δεν  εμφανίζουν τάσσεις τσακίσματος. Το πάχος των τοιχωμάτων τους μας  προφυλάσσει από ένα ακούσιο στραγγαλισμό της ροής του ψυκτικού!

Βίδες και βιδώματα

Είναι γνωστό ότι κατά κανόνα οι κατασκευαστές φροντίζουν οι βίδες στήριξης των ανεμιστήρων στα radiator, να μην υπάρχει περίπτωση να "βρουν στο δρόμο τους" τις σωληνώσεις που κυκλοφορεί το ψυκτικό υγρό!  Η Arctic  δεν αποτελεί εξαίρεση !

Και μάλιστα είναι πολύ προσεκτική καθώς, έχει φροντίσει οι βίδες να έχουν το κατάλληλο μήκος, έτσι ώστε να μη ακουμπούν καθόλου στα πτερύγια του radiator.

Με την ευκαιρία αυτών των "κοντινών" μπορούμε να δούμε καλύτερα τα fittings των σωληνώσεων και τα πλαστικά προστατευτικά τους καθώς και τον OEM κατασκευαστή  της ΑΙΟ μας.

Η επιπεδότητα του Cold Plate

Σε αυτήν τη παρουσίαση κάνουμε τα "εγκαίνια" ενός νέου εξοπλισμού μέτρησης της επιπεδότητας καθώς, αποκτήθηκε μια ρίγα ειδικά για την δουλειά αυτή.  Πρόκειται για μια ρίγα με πολύ παχύ σώμα και θερμομονωμένη λαβή, η οποία καταλήγει σε μια πολύ οξεία ακμή μέτρησης, που αφήνει το φως να περνάει ακόμα και από την πιο μικρή δίοδο.

Όπως διαπιστώνετε, αφενός το cold plate είναι ελαφρά κυρτό και αφετέρου, η ακμή της ρίγας αυτής αποκαλύπτει και τις απειροελάχιστες χαράξεις που έχει η επιφάνεια του cold plate (κουκκίδες φωτός γύρω από την κεντρική περιοχή του).

Αυτή η δυνατότητα μας επέτρεψε να βελτιώσουμε τη μεθοδολογία μέτρησης της επιπεδότητας και να αυξήσουμε την ακρίβειά της, γιατί καλό είναι το φως, αλλά -ας όψεται η περίθλαση (!)-  καλύτερα τα νούμερα!

Η μέθοδος μέτρησης συνίσταται στην στήριξη της ρίγας σε δύο ισόπαχα φίλερ (στα άκρα του cold plate) και στην μέτρηση των διαστάσεων του μικρότερου διάκενου μεταξύ της ρίγας και της επιφάνειάς του.  Αλλά ... μια εικόνα ... χίλιες λέξεις!

Αλλά ας ρίξουμε λίγο περισσότερο φως στην υπόθεση ...

Τα φίλερ στήριξης έχουν πάχος 30/100 του mm (300μm), και το φίλερ μέτρησης είναι 200μm, συνεπώς, στην κατεύθυνση αυτή η κυρτότητα που παρουσιάζει το cold plate στο κέντρο του, είναι της τάξης των 100μm (30/100  -  20/100 = 10/100 του mm).

Στην κάθετη προς αυτή τη κατεύθυνση, οι μετρήσεις αποδίδουν μια ανάλογη κυρτότητα...

...και τα φίλερ λένε : 30 - (15+6) = 9.   Με άλλα λόγια, η κυρτότητα είναι 90μm.

Έλεγχος επιπεδότητας μέσω της διασποράς της θερμοαγώγιμης πάστας

Όπως ισχυρίζεται η ARCTIC στη σελίδα του προϊόντος : 

"A concentric CNC guarantees a smooth and even surface. Thus a consistent series production quality is guaranteed and every unit performs

exactly the same."

Το θέμα είναι αν μια κυρτή επιφάνεια μπορεί να χαρακτηριστεί...επίπεδη!

Την απάντηση τη δίνει η συσκευή που έχουμε φτιάξει για τον έλεγχο της διασποράς της θερμοαγώγιμης πάστας σε συνθήκες "κανονικής" τοποθέτησης.

Η φωτογραφία μιλάει από μόνη της!

Σε όλη την περίμετρο του cold plate έχουμε ομοιόμορφο και πολύ καλό πάτημα, πράγμα που μαρτυρά ότι το cold plate, κάτω από τις δυνάμεις σύσφιξης υποχωρεί ελαφρά και -πρακτικά- γίνεται τελείως επίπεδο.  Ένα μεγάλο μπράβο εδώ λοιπόν προς την κατασκευάστρια που μας δίνει ένα δυναμικά προσαρμόσιμο cold plate που είναι σε θέση να "παρακολουθήσει" την γεωμετρία του "heat spreader", πράγμα που στην προκείμενη περίπτωση οδηγεί σε ένα εξαιρετικό "πάτημα", ιδιαίτερα αν σκεφτούμε τα heat spreaders πολλών σύγχρονων CPU που είναι ελαφρά κοίλα.

Ο προσεκτικός παρατηρητής, ήδη θα έχει δει το αμυδρό παραλληλόγραμμο που οριοθετεί η αδιόρατα διαφορετική πυκνότητα της πάστας το οποίο αντιστοιχεί στην περιοχή που στην εσωτερική επιφάνεια του cold plate υπάρχουν τα scived microfins. 

Η φωτογραφία αυτή είναι πραγματικά αποκαλυπτική καθώς έμμεσα πλην σαφώς μας δίνει μια "ακτινογραφία" της εσωτερικής κατασκευής αλλά και της προσαρμοστικότητας που της δίνει η ελαστικότητά της.

Στο κέντρο της παραλληλόγραμμης περιοχής, υπάρχει μια αδιόρατη πύκνωση της Τ.Ι.Μ. σαν αποτέλεσμα των δυνάμεων σύσφιξης που "χρησιμοποιούν" την περίμετρο αυτής της περιοχής σαν υπομόχλιο και οριακά ελαττώνουν την πίεση που εξασκεί το κεντρικό τμήμα της στην θερμοαγώγιμη πάστα, πράγμα φυσικό καθώς η συσκευή δοκιμής δεν είναι κοίλη όπως πολλά καπάκια επεξεργαστών και ακόμα φυσικότερο καθώς η δοκιμή μας δεν κράτησε παρά μερικά λεπτά!

Βεβαίως όλα αυτά είναι είναι πρακτικώς πολύ "ψιλά γράμματα" καθώς, σε μια πραγματική εγκατάσταση -που θα δοθεί ο κατάλληλος χρόνος και οι απαραίτητοι κύκλοι λειτουργίας- πολύ μικρή επίδραση έχουν στο πρακτικό αποτέλεσμα της ποιότητας της θερμικής σύζευξης, το οποίο με δεδομένη την γενικότερη πολύ καλή εικόνα της μηχανικής σύζευξης, εξαρτάται πολύ περισσότερο από άλλους παράγοντες, όπως -για παράδειγμα- είναι το είδος της θερμοαγώγιμης πάστας που θα χρησιμοποιήσουμε και εν προκειμένω, η ARCTIC εφοδιάζει την Liquid Freezer 120 με μια πολύ καλή T.I.M. , την ΜΧ-4 που χρησιμοποιούμε και εμείς στο TheLab σαν Τ.Ι.Μ. αναφοράς.

Πριν αφήσουμε αυτή τη παράγραφο και σαν σύνδεση με την επόμενη, ας δούμε και μια εικόνα της συσκευής δοκιμής μετά την αποκόλληση του block από πάνω της.

Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας 

Δυο φωτογραφίες, μια από τον Loader και μια από το Cold plate, που όσο και αν δεν μπορούν να συγκριθούν σε ακρίβεια με την υπό σύσφιξη εικόνα, μας δίνουν αρκετές πληροφορίες.

Η βασική από αυτές είναι η επιβεβαίωση του προσανατολισμού της περιοχής με τα scived micro-fins, καθώς και στις δύο φωτογραφίες διακρίνεται μια "παραλληλόγραμμη"  περιοχή στην οποία η αποκόλληση έγινε σε "δεύτερο χρόνο" (πρώτα αποκολλήθηκε περιμετρικά και μετά το κέντρο).

Το πάτημα σε αυτή τη κρίσιμη περιοχή είναι καλό -καλό ακόμα και για την τελείως επίπεδη επιφάνεια του Loader-  και οι όποιες ανομοιομορφίες της κατανομής της Τ.Ι.Μ. οφείλεται στις μικροκινήσεις κατά την αποκόλληση.

Το Back plate

Στα παρελκόμενα υπάρχει CPU back plate μόνο για τα socket της INTEL, για την AMD δεν παρέχεται και θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε αυτό που ήδη υπάρχει στην μητρική σας, αν όμως "επιμένετε" μπορείτε να το προμηθευτείτε από την κατασκευάστρια.

Η γνωστή -πλέον- στιβαρή  πλαστική κατασκευή με τα αυτοκόλλητα τμήματα που θα επιτρέψουν την εγκατάστασή του ακόμα και με τη μητρική κατακόρυφη.

Και φυσικά φανερή η προσοχή  της ARCTIC στη λεπτομέρεια , στο πολύ καλό φινίρισμα του σημείου που το CPU back plate, ακουμπά στη μητρική καθώς επίσης και στο κανελάζ των ενσωματωμένων μπρούτζινων σπειρωμάτων στερέωσης των αποστατών.

Θέματα συμβατότητας

Με τις μικρές διαστάσεις του block δεν πρόκειται να συναντήσουμε το παραμικρό πρόβλημα σε σχέση με τα γειτονικά στο socket εξαρτήματα.

Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και με το radiator, καθώς -μαζί με τους ανεμιστήρες- εκτείνεται ~10cm πάνω από την μητρική και ειδικά στην περίπτωση του INTEL 2011 socket, όπου έχουμε μνήμες εκατέρωθεν του επεξεργαστή, αν αυτές έχουν πολύ υψηλά heat spreaders (συνολικό ύψος περισσότερο από 5cm), ενδέχεται -ανάλογα με το κουτί μας- να έχουμε θέμα αλληλοαποκλεισμού !

Βεβαίως τίποτε συγκλονιστικό, που να μην λύνεται, όπως ας πούμε με την τοποθέτηση του Pull ανεμιστήρα, εκτός κουτιού! 

Οι ανεμιστήρες

Με την σειρά F12 της Arctic, έχουμε ασχοληθεί αρκετά το τελευταίο διάστημα, έτσι θα είμαστε σύντομοι!

Μέτρα καταστολής του θορύβου

Το πλαίσιο του ανεμιστήρα δεν έχει κάποια ιδιαίτερη αντιθορυβική κατασκευή, η Arctic αρκείται σε απλές λύσεις που φέρνουν αποτέλεσμα χωρίς να καταφεύγουν σε "εξωτικές" λύσεις που κοστίζουν !

Οι βραχίονες στήριξης του κινητήρα είναι τοποθετημένοι υπό γωνία σε σχέση με το χείλος εκβολής των πτερυγίων, έτσι οι βραχίονες διακόπτουν προοδευτικά το  ρεύμα του αέρα που προωθούν τα πτερύγια και ο θόρυβος μειώνεται.

Οι ίδιοι οι βραχίονες έχουν τριγωνική διατομή, και στρέφουν ένα μέρος του αέρα σε κατεύθυνση παράλληλη με τον άξονα ροής, βελτιώνοντας έτσι την τροφοδοσία του τυφλού σημείου.

Οι οξείες απολήξεις των πτερυγίων, μολονότι δεν συμβάλουν στη μείωση του θορύβου, κάνουν -σε συνδυασμό με την κλίση του ακροπτερυγίου- καλή δουλειά στην αύξηση της στατικής πίεσης, πράγμα που σε ένα radiator διπλού πάχους, είναι πολύ σημαντικό!

Επιπλέον αυτού, οι "χοάνες" που σχηματίζονται στις γωνίες του πλαισίου, τροφοδοτούν με περισσότερο αέρα τα πτερύγια.

Κάτι που στην συγκεκριμένη εφαρμογή δεν έχει σημασία, αλλά που γενικά πρέπει να έχετε κατά νου, είναι ότι τα πτερύγια στρέφονται πολύ κοντά στο μέτωπο στήριξης του ανεμιστήρα, έτσι αν αυτός τοποθετηθεί σαν Pull ανεμιστήρας  τείνουν να παράγουν ένα αρκετά ενοχλητικό "υψίσυχνο" θόρυβο, αν η στήριξή τους το επιτρέψει !

Τα έδρανα των ανεμιστήρων

Η εικόνα τα λέει όλα και αυτός είναι ο λόγος που η Arctic δίνει έξι χρόνια εγγύηση στους ανεμιστήρες της.

Το air flow των ανεμιστήρων

Εδώ δυστυχώς δεν έχουμε τον τρόπο να σας δώσουμε δικές μας μετρήσεις, έτσι θα αρκεστούμε στο υλικό του κατασκευαστή.

Όπου, ακόμα και μετά το "λογικό" φιλτράρισμα του "διαφημιστικού ενθουσιασμού", οι μετρήσεις δείχνουν ότι πράγματι έχει γίνει δουλειά στον ανεμιστήρα και το πράγμα επιβεβαιώνεται και από τις δικές μας θερμικές μετρήσεις.

Η ηλεκτρική συμπεριφορά

Στην τελευταία παρουσίαση, είχαμε δει από κοντά τις "ιδιαιτερότητες" των ανεμιστήρων F12 και το πόσο "πιστοί" είναι στις επιταγές του προτύπου για την κατασκευή ανεμιστήρων με PWM έλεγχο και ότι:

1. Aν αναθέσουμε τον έλεγχό τους στη μητρική δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, αν όμως σκοπεύουμε να τους δουλέψουμε με κάποιον  Fan controller, καλό θα είναι αυτός να έχει έξοδο PWM σήματος με βασική συχνότητα ~25kHz (ή και λίγο μικρότερη δεν θα μας πειράξει).
2.   Αν όμως η φέρουσα συχνότητα είναι κοντά στο 1kHz, θα έχουμε φτωχότερο έλεγχο του ανεμιστήρα, δεν θα κατεβαίνουν οι στροφές του αρκετά χαμηλά (οι μετρήσεις μας με τον Zalman έδειξαν 970 rpm minimum) αλλά θα κάνει και "ηλεκτρονικό" θόρυβο!

Ας δούμε λοιπόν με τον δικό μας DIY controller (f=25kHz, Duty Cycle= 1-100%), πως συμπεριφέρεται.

Έγιναν δυο ζεύγη δοκιμών με τον ίδιο ανεμιστήρα σε θέση Push,  αλλά και Pull και με τον δεύτερο ανεμιστήρα στην συμπληρωματική θέση (Pull και Push αντίστοιχα) στην μια δοκιμή να είναι ακίνητος, και στην άλλη να στρέφεται κανονικά.

Α.  Δοκιμή στη θέση Push:

Όπως είναι αναμενόμενο, με την ενεργοποίηση του Pull ανεμιστήρα, ο δοκιμαζόμενος (Push) ανεμιστήρας κερδίζει μερικές στροφές  (70rpm) καθώς η χαμηλή πίεση που δημιουργεί ο Pull ανεμιστήρας κάνει τη δουλειά του Push πιο εύκολη.

Αυτό φαίνεται και από την κατανάλωσή του που μειώνεται λίγο, αλλά και από το ότι επιτυγχάνει τις ίδιες στροφές με μικρότερο ποσοστό Duty Cycle (DuCy), εκμεταλλευόμενος καλύτερα  την μεταβολή του.

Αξίζει να παρατηρήσουμε ότι καθώς οι στροφές αυξάνουν, απαιτείται περισσότερη ενέργεια και ανάλογα μεταβάλλεται η απαραίτητη αύξηση του ποσοστού του DuCy.

Β.  Δοκιμή στη θέση Pull:

Εδώ μαζί με τη θέση αλλάζει και η  εικόνα!

Όταν ο ανεμιστήρας λειτουργεί μόνος του, λόγω της αντίστασης που προβάλει το radiator τροφοδοτείται με λιγότερο αέρα από ό,τι στο ελεύθερο περιβάλλον και έτσι έχοντας πιο εύκολη δουλειά, κρατάει τις στροφές του ίδιες με πριν, μόλις όμως ενεργοποιηθεί ο Push ανεμιστήρας οι "ευκολίες" παύουν! Τώρα πλέον ο Pull ανεμιστήρας απαιτεί μεγαλύτερο ποσοστό DC και περισσότερο ρεύμα για να περιστραφεί στις ίδιες με πριν στροφές και τελικώς, χάνει και 80rpm από την μέγιστη τιμή.

Συνοψίζοντας:  Η Arctic μας παραδίνει ένα ανεμιστήρα με καλό air flow, πολύ ήσυχο, και με πλήρως προβλέψιμη συμπεριφορά.  Η κατανάλωσή του είναι μικρή και οι δύο ανεμιστήρες (συν την αντλία) στις δοκιμές μας δεν "ζήτησαν" περισσότερα από 0,60 Α, πράγμα που σημαίνει ότι άνετα, όλη ψύκτρα μπορεί να συνδεθεί με το CPU fan header της μητρικής μας και να έχουμε αρκετό περιθώριο ασφαλείας  και  πλήρη έλεγχο της  με βάση τη θερμοκρασία της CPU!

Μετρήσεις

Εδώ  μπορούμε να δούμε την συνοπτική εικόνα της ARCTIC  Liquid Freezer  120, έτσι όπως καταγράφηκε στις  τυπικές δοκιμές (60 - 360 Watt)  που έγιναν και μιλάμε τόσο για την PUSH-PULL  διάταξη των  ανεμιστήρων,  όσο και ξέχωρα την PUSH για όσους έχουν πρόβλημα χώρου στο κουτί τους.

Ακόμα στο όνομα της περιέργειας δοκιμάσαμε και την θέση PULL, αλλά γρήγορα εγκαταλείψαμε την παραπέρα "έρευνα"  !
 

Σύνοψη βασικής θερμικής συμπεριφοράς
Στον πίνακα που ακολουθεί έχουν συμπεριληφθεί οι δοκιμές που έγιναν  σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις στους ακόλουθους προσανατολισμούς  ροής  αέρα και setup :

Α. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού, με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH-PULL.
Β. Μετρήσεις πλάγιου προσανατολισμού, με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH-PULL.
Γ. Μετρήσεις κάθετου προσανατολισμού με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH-PULL.
Δ. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH.

Ε. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PULL.

H  ARCTIC  με την Liquid Freezer 120  κάνει στο χώρο των AIO Liquid CPU Coolers το πρώτο της βήμα, αλλά αν είναι έτσι το πρώτο, ειλικρινά ανυπομονούμε για τα επόμενα !
1. Οι θερμοκρασίες που φυσικά δεν είναι για ρεκόρ -άλλωστε δεν ήταν αυτός ο στόχος της ARCTIC- κυμαίνονται στο ονομαστικό TDP (250 Watt) από Δθ   ~28 ^οC για το υψηλό air flow έως και Δθ ~42 ^oC για το χαμηλό air flow. 

2.  Στα 360 Watt, όπου λειτουργεί με 60 Watt περισσότερα από την μέγιστη συνιστώμενη φόρτισή της, οι θερμοκρασίες κυμαίνονται αντίστοιχα,  μεταξύ των ~42 ^οC και των ~63^οC πάνω από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος.

 3.  Στις συνθέσεις με ένα ανεμιστήρα, όπως είναι φυσικό, οι θερμοκρασίες παίρνουν τον ανήφορο, αλλά και πάλι στο υψηλό και μέσο air flow χωρίς τα πράγματα να είναι αυτό που λέμε δροσερά, κάτω από την σωστή διαχείριση δεν παύουν να είναι ασφαλή για την πολύτιμη CPU μας! 

Τίποτε εξαιρετικό μέχρι εδώ, όμως και τίποτε που να σημαίνει κίνδυνο για τον επεξεργαστή μας καθώς ακόμα και στο χαμηλό air flow, η απόλυτη θερμοκρασία θα είναι περίπου 72 ^οC στο ονομαστικό TDP, αλλά ακόμα και αν "αδιαφορήσουμε" και "ψηλώσουμε τα ρολόγια" του επεξεργαστή αφήνοντας το air flow χαμηλά, δεν πρόκειται να δούμε BSOD, καθώς υπάρχει ένα περιθώριο 2 βαθμών από τη στιγμή της "κρίσης"!

Για του λογικούς βέβαια υπάρχει και ο "μέσος δρόμος"....που λέει ότι για επιφορτίσεις από 240 Watt μέχρι και τα 360 Watt μπορούμε να κρατήσουμε την CPU μας από τους δροσερούς 58 ^οC μέχρι και τους  άνετους 73 ^οC !

Αλλά ας τα δούμε αυτά σε ένα διαφορετικό διάγραμμα που λέει με μια ματιά ότι μας ενδιαφέρει...

Η συμπεριφορά της ψύκτρας ελάχιστα εξαρτάται από τον προσανατολισμό του radiator, ακόμα και έτσι όμως, ο προσανατολισμός που έχει οριζόντια ροή αέρα (radiator κατακόρυφο με τις σωλήνες κάτω, που είναι και η συνήθης τοποθέτησή του)  εμφανίζει κάποιο μικρό πλεονέκτημα.

Θεωρώντας μια μέση θερμοκρασία περιβάλλοντος 25 ^οC και σε ένα ευάερο κουτί, μπορούμε να έχουμε την CPU μας σε "βαρύ" υπερχρονισμό, χωρίς να "ιδρώνει" και επιπλέον να μας "συγχωρούνται" τα άσκοπα πειράματα  της διατήρησης του ίδιου OC σε χαμηλό air flow!

Και λέγοντας "άσκοπα", ερχόμαστε στο κύριο όπλο της Liquid Freezer 120  που δεν είναι άλλο από το θόρυβο!

Η για να το πω καλύτερα... η "έλλειψη" θορύβου!

Η ARCTIC βλέποντας την ουσία της "συμβιωτικής" σχέσης Χρήστη-Υπολογιστή, κάνει το κρίσιμο βήμα και διατηρώντας τον επεξεργαστή σε πλήρη ασφάλεια, μας δίνει μια ΑΙΟ που θέτει την ηρεμία του χρήστη σαν κυρίαρχο κριτήριο, καθώς, στην χειρότερη περίπτωση παράγει ένα πολύ ανεκτό φύσημα, αρκετά κάτω από το κατώφλι ενόχλησης σε ένα ήσυχο χώρο!  Αν δε, χαμηλώσουμε το air flow σε μέσες τιμές αρχίζει να φλερτάρει με τα όρια ακουστότητας σε ένα δωμάτιο πόλης ακόμα και τις ήσυχες ώρες της νύχτας, για να καταλήξει στο πρακτικά αθόρυβο, "ανεξαρτήτως" συνθηκών ακρόασης!

Πραγματικά.... πρώτο βήμα, αλλά τι βήμα ! ! !

Μετρήσεις εις βάθος και γραφήματα

Στον τομέα αυτό, όπως είδατε και από το προηγούμενο review θα παρουσιάζουμε μόνο τα θέματα που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς  η πλήρης έκθεση όλων των μετρήσεων που γίνονται, σε πλήρη λεπτομέρεια,  θυμίζει μικρή "διατριβή" και αυτό λειτουργεί εις βάρος των σημείων που κάθε φορά έχουν ιδιαίτερο χρηστικό ενδιαφέρον, κουράζοντας ενδεχομένως  τον αναγνώστη στη προσπάθεια να επικεντρωθεί στα σημαντικά! 

Φυσικά  όλη η μέχρι τώρα παρουσιαζόμενη πληροφορία εξακολουθεί και παράγεται "αυτόματα" και είναι  ανά πάσα στιγμή διαθέσιμη* αν χρειαστεί, τόσο στο σχολιασμό της παρουσίασης, όσο και σε όποιον φίλο θέλει να εμβαθύνει στο θέμα!

(*)Οι μετρήσεις των οποίων οι λεπτομέρειες δεν παρατίθενται στη συνέχεια, μπορούν να βρεθούν εδώ:

Α. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού, με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH-PULL. ( Table,   Delta-T Graph,  Rca Graph)
Β. Μετρήσεις πλάγιου προσανατολισμού, με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH-PULL.  ( Table,   Delta-T Graph,  Rca Graph)
Γ. Μετρήσεις κάθετου προσανατολισμού με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH-PULL.  ( Table,   Delta-T Graph,  Rca Graph)
Δ. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH.  ( Table,   Delta-T Graph,  Rca Graph)

Ε. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PULL.  ( Table,   Delta-T Graph,  Rca Graph)

Στις μετρήσεις που έγιναν στην ARCTIC Liquid Freezer 120  όπως είναι φυσικό επικράτησε το Push-Pull setup και οι μετρήσεις κατά κύριο λόγο αναφέρονται σε αυτό, φυσικά έγιναν και επιπλέον μετρήσεις για να αποκτήσουμε μια πιο πλήρη εικόνα σε σχέση με τις δυνατότητες χρήσης της ψύκτρας.

Ας πάμε λοιπόν να δούμε αναλυτικά τι βρήκαμε.

A. Προσδιορισμός της θερμικής αντίστασης Rca, με το radiator κατακόρυφο με τους ανεμιστήρες αναφοράς

(EBM Papst 4412 / 2HHP) σε διάταξη Push-Pull, σε διάφορα air flow και μέγιστη θερμική καταπόνηση.

(Test code:  HoPusPulVar Table )

Όπως ήδη είπαμε ο ΟΕΜ κατασκευαστής της ψύκτρας μας είναι η Asetec, στην οποία απευθύνονται αρκετοί από τους επώνυμους κατασκευαστές after market προϊόντων ψύξης.  Έτσι είχαμε την περιέργεια να δούμε  πως θα τα πήγαινε σε αυτή τη δοκιμή η Liquid Freezer 120 σε σύγκριση με την ομότιμή της Corsair Hydro 80 iGT, που έχουμε δοκιμάσει πριν καιρό.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η συμπεριφορά των δύο απέχει ελάχιστα και η διαφορά οφείλεται ότι το παλαιό test είχε γίνει με ~300rpm παραπάνω.

Πλήρως αναμενόμενο αποτέλεσμα που δείχνει το τεράστιο απόθεμα ισχύος που έχει σε εφεδρεία η Liquid Freezer 120, το οποίο -από επιλογή της-  η ARCTIC το αφήνει ανεκμετάλλευτο για να πετύχει το βασικό στόχο του χαμηλού θορύβου.

Έτσι έχει μια εξαιρετική βάση για compact AIO, με αποδοτικό radiator και μια ήσυχη αλλά επαρκέστατη αντλία, που καλύπτει τις απαιτήσεις  μιας μεγάλης μερίδα χρηστών για διακριτικό σύστημα ψύξης , και πάνω σε αυτήν μπορεί να αναπτύξει ολόκληρη σειρά προϊόντων, "απλά" ρίχνοντας βάρος στην ανάπτυξη ανεμιστήρων σχετικά υψηλής πίεσης αλλά χαμηλού θορύβου.

Το εγχείρημα είναι δύσκολο, αλλά όπως έχουμε ξαναπεί, ακριβώς γι' αυτό... κατάλληλο για την ARCTIC !

B. Extra test 1:  Μετρήσεις με το radiator οριζόντια  και τους  εναλλακτικούς ανεμιστήρες (Corsair SP120L, 120x25)

σε διάταξη Push-Pull, σε υψηλό airflow και διάφορες θερμικές καταπονήσεις.

(Test code: Ex1_VePusPulHi_CorsairSP120L Table )

Όπως καταλαβαίνετε η περιέργειά μας δεν ικανοποιείται εύκολα !

Στη δοκιμή που ακολουθεί χρησιμοποιήσαμε τους ανεμιστήρες από το ανταγωνιστικό μοντέλο της Corsair που βρίσκεται στη συλλογή μας και τα αποτελέσματα...

...είναι εφάμιλλα, με μια πολύ μικρή διαφορά (0,4 ^οC), υπέρ της Arctic αυτή τη φορά.

Συνεπώς ο κάτοχος μιας Liquid Freezer 120, διαθέτει -ανάλογα με τις απαιτήσεις του πάντα- ένα πολύ μεγάλο απόθεμα ισχύος σε παρακαταθήκη, έτοιμο ανά πάσα στιγμή, απλά  με μια αλλαγή ανεμιστήρων.

Γ.  Extra test2: Μετρήσεις με το radiator κατακόρυφα και τους εναλλακτικούς ανεμιστήρες (Coolink Swif2 120P, 120x25)

σε διάταξη Push-Pull , σε διάφορα airflow και  θερμικές καταπονήσεις.

(Test code: Ex2_HoPusPulAll2_Coolink Swif2 120P Table )

Εδώ επιχειρήσαμε μια δοκιμή με ανεμιστήρες με υψηλότερο  air flow (Coolink Swif2 120P) οι οποίοι όμως δεν έχουν σχεδιασμό για να αναπτύσσουν αρκετή στατική πίεση.

Η μείωση των θερμοκρασιών δεν ήταν αρκετή ώστε να δικαιολογήσει την αισθητή επιβάρυνση στον θόρυβο, συνεπώς το πράγμα θέλει προσοχή!

Δ. Extra test 3: Μετρήσεις με το radiator κατακόρυφα και τους εναλλακτικούς ανεμιστήρες (Scythe Slip Stream 120x25)

σε διάταξη Push-Pull , σε διάφορα airflow και  θερμικές καταπονήσεις.

(Test code:Ex3_HoPusPulAll3_Scythe SlipStream120 Table )

Και τέλος, έχουμε την κλασική δοκιμή με τους extra ανεμιστήρες που χρησιμοποιούμε για τις εναλλακτικές δοκιμές .

Τοποθετήθηκαν δύο Scythe  Slipe Stream 120 Kaze Juni  που έχουν παροχή 110cfm και..."κλείσαμε" τα αυτιά μας!

Οι θερμοκρασία -ιδιαίτερα στα χαμηλότερα air flow- σημείωσε αισθητή πτώση, ο θόρυβος όμως ήταν "άλλη ιστορία" !

Μια αύξηση από 50%  έως και 200%, δεν είναι κάτι που το παίρνεις αψήφιστα !

Συνεπώς, με βάση την παράμετρο του κόστους, οι ανήσυχοι φίλοι θα  χρειαστούν  αρκετό ψάξιμο για να πετύχουν μια καλύτερη επιλογή ανεμιστήρων από αυτήν που ήδη συνοδεύει την Liquid Freezer 120, εφόσον φυσικά δεν προτίθενται να κάνουν ιδιαίτερες παραχωρήσεις στο θέμα του θορύβου.

Και στο σημείο αυτό, θέλω να σας μεταφέρω την προσωπική μου πείρα από την επαφή μαζί της...

• Θα πρέπει να την ακούσεις να δουλεύει πρώτα, και μετά...θα αλλάξεις άποψη για το ποιος θόρυβος είναι αποδεκτός από μια ΑΙΟ !

Συνοπτικός πίνακας όλων* των δοκιμών που έγιναν συμπεριλαμβανομένων και  των extra δοκιμών.

{* Δεν συμπεριλαμβάνεται η δοκιμή προσδιορισμού της θερμικής αντίστασης}

(Test code:K2a_Extended-Thermal-Behavior-Sumary__Table Table )

Εδώ μπορείτε να δείτε αναλυτικά όλες τις μετρήσεις που έγιναν και να βγάλετε τα δικά σας συμπεράσματα.

Αλλά για να αποκτήσετε μια καλή εικόνα, χωρίς απαραίτητα να "χαθείτε" στα νούμερα, μπορείτε να συμβουλευτήτε το επόμενο διάγραμμα, όπου όλες έχουν καταταχθεί με σειρά απόδοσης και συνοδεύονται από χρωματικό κώδικα που διευκολύνει την αναγνώριση του κάθε setup και air flow.

Μια παρατήρηση μόνο για τους φίλους που αντιμετωπίζουν πρόβλημα χώρου και θέλουν να βάλουν την ΑΙΟ τους με ένα ανεμιστήρα.

Προτιμήστε την Push τοποθέτηση, δεν πρόκειται να σας "προδώσει" εκτός και αν το παρακάνετε !

Και πάντα -μέσα στα πλαίσια του ανήσυχου πνεύματος που πολλούς από εμάς διακατέχει- μπορείτε να δοκιμάσετε να βάλετε τον Pull ανεμιστήρα έξω από το κουτί, αλλά εδώ προσοχή, δεν είναι όλα τα κουτιά "εύκολα" για την τροποποίηση αυτή!

Συγκριτική κατάταξη

Ώρα όμως να δούμε πως διαμορφώνεται με την προσθήκη της ARCTIC Liquid Freezer 120  το διάγραμμα συγκριτικής παρουσίασης των επιδόσεων των ψυκτρών, που έχουν περάσει από τον πάγκο του TheLab !
{Να σημειωθεί ότι στα ραβδογράμματα που ακολουθούν σαν κύριο setup της ψύκτρας θεωρείται αυτό με το οποίο έρχεται από τον κατασκευαστή, εδώ δηλαδή είναι το Push-Pull setup, και έχουμε προσθέσει και την συμπεριφορά της σε Push setup για τους φίλους που θα αποφασίσουν να το δοκιμάσουν.}

Α. Σύνθετη κατάταξη με βάση το Δθ και τον θόρυβο, με πρωτεύον κριτήριο το Δθ.
(Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m)

Η πρώτη -επιφανειακή- ματιά είναι μάλλον "απογοητευτική" !

Η φιλοξενούμενή μας, υστερεί κατά ~6,5 ^οC, από την ομότιμή της που βρίσκεται στον πίνακα, για να μην ασχοληθούμε με τις πιο μεγάλες ΑΙΟ!

Αλλά εμείς δεν είμαστε εδώ για να μείνουμε στην "επιφάνεια" των πραγμάτων, κοιτάμε και λίγο πιο πέρα και λίγο πιο μέσα ! 

Δεν είναι δύσκολο να δεις ότι αυτοί οι εξήμισι βαθμοί, στην άλλη μπάρα του διαγράμματος σημαίνουν 3(+) φορές λιγότερο αισθητό θόρυβο ! ! !

Αυτό και αν είναι "αντισταθμιστικό όφελος" !

Κυριολεκτικά η ARCTIC, με την Liquid Freezer 120,  μοιάζει να έχει βάλει στο στόχαστρο όχι τις άλλες ΑΙΟ, αλλά τις Super αερόψυκτρες!

Και αν στις θερμοκρασίες, έχει λίγο ακόμα δρόμο, στο θόρυβο έχει αρχίσει ήδη και "παραδίδει μαθήματα" !

Αλλά είναι η κατάλληλη στιγμή για τον επόμενο πίνακα...

Β. Σύνθετη κατάταξη με βάση το θόρυβο και το Δθ, με πρωτεύον κριτήριο το θόρυβο.
(Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m)

Το συμπέρασμα είναι αβίαστο, έχουμε να κάνουμε με μια κλασική περίπτωση..."κρίσης ταυτότητας" ! ! !

Η Liquid Freezer 120   στρογγυλοκάθισε -με μια λαμπρή εξαίρεση- στην κορυφή του πίνακα των ψυκτρών που έχουν δοκιμαστεί σε πλήρη θερμική καταπόνηση (360 Watt)!

Το προφανές είναι ότι, εκπέμποντας   ~3,5 φορές λιγότερο θόρυβο από το μέσο όρο των αντίστοιχων ΑΙΟ λύσεων και παράγοντας λιγότερο από τον μισό  θόρυβο της  πιο ήσυχης  ΑΙΟ που έχουμε δοκιμάσει, θέτει κυριολεκτικά νέα όρια στη σχέση  "Θόρυβος / ΑΙΟ", για τους χρήστες που θα την επιλέξουν !

Αλλά τα πράγματα δεν μένουν εκεί, μια καλύτερη ματιά δείχνει ότι, είναι λίγο πιο αθόρυβη και από τις καταξιωμένες σαν εξαιρετικά ήσυχες αερόψυκτρες μεγάλου μεγέθους!

Βεβαίως και υστερεί κάποιους βαθμούς (~4,5) από αυτές, αλλά αυτό είναι κάτι παραπάνω από αποδεκτό καθώς, πρακτικά ανοίγει τις δυνατότητες επιλογής της από την μεγάλη μερίδα των χρηστών που μέχρι τώρα απέφευγαν την λύση των ΑΙΟ λόγω του υψηλού θορύβου που παράγουν αυτές!

Το πρόβλημα πλέον απλά..."δεν υφίσταται" !

Η  ARCTIC  Liquid Frezer 120    έκανε μια από τις πιο εντυπωσιακές "εισόδους", σε ένα χώρο που βρίθει από ανταγωνιστές με πολύ μεγαλύτερη πείρα και ανακαθορίζοντας τις ισορροπίες στη σχέση Απόδοση / Θόρυβος προς όφελος της ποιοτικότερης συνύπαρξης των χρηστών με τους υπολογιστές, πραγματικά  θα στείλει τον ανταγωνισμό στα σχεδιαστήρια!

Επίλογος

Και τώρα ήρθε η ώρα να αποτιμήσουμε την πολυήμερη συμβίωσή μας με την ARCTIC  Liquid Freezer 120,  προϊόν μιας εταιρίας που όπως την έχουμε γνωρίσει από τις σελίδες των παρουσιάσεών μας,  την χαρακτηρίζει η προσήλωση στις ανάγκες του μέσου χρήστη, και οι απαλλαγμένες από άχρηστο εντυπωσιασμό προτάσεις, που στοχεύουν στην αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων της ψύξης, αξιοποιώντας τα πραγματικά περιθώρια των επεξεργαστών.

  Η σημερινή φιλοξενούμενη του TheLab, πέρα από το ότι αποτελεί ένα  χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της φιλοσοφίας είναι και το πρώτο βήμα της ARCTIC στο χώρο των ΑΙΟ υδροψύξεων για επεξεργαστές και το καθήκον της κρίσης ενός "παρθενικού" προϊόντος...είναι λεπτό ζήτημα!

Ευτυχώς για τον reviewer , η κατασκευάστρια του έκανε τη ζωή, "εύκολη" ! 

Η ARCTIC Liquid Freezer 120 , έχοντας την στέρεα βάση της πολύπλευρα δοκιμασμένης  τεχνολογία των  compact υδροψύξεων, κάνει το αποφασιστικό βήμα και αλλάζει το σκηνικό στον τομέα αυτό, προσθέτοντας δίπλα στο χαρακτηριστικό "αποτελεσματική" και το όρο "αθόρυβη".

Και αυτό, το κάνει κυριολεκτικά, χωρίς να καταφεύγει στο τί έχει αποδεχτεί να περιμένει ένας χρήστης από τον θόρυβο μιας  ΑΙΟ!

Το πολύ καλό διπλού πάχους  radiator και η επίσης αποτελεσματική και αθόρυβη αντλία της Asetek, βρίσκουν στους  "απατηλά" απλούς αλλά εξαιρετικά ήσυχους ανεμιστήρες F12 PWM PST της ARCTIC, τους ιδανικούς συνεργάτες για να φέρουν σε πέρας το ομολογουμένως δύσκολο εγχείρημα του να "ταράξουν τα νερά" και να φέρουν  μια νέα οπτική στα πράγματα:

"Μια ΑΙΟ, παραμένοντας αποτελεσματική, μπορεί να είναι και αθόρυβη! "

Αυτό είναι με δυο λόγια το consept της πρώτης προσπάθειας της κατασκευάστριας και το φέρνει σε πέρας με τον ικανοποιητικότερο τρόπο.

Ας δούμε λοιπόν περιληπτικά τις βασικές της παραμέτρους:

Πλεονεκτήματα:

   H ARCTIC Liquid Freezer 120  είναι σε θέση -μέσα στα όρια του TDP της- να διατηρήσει τον επεξεργαστή μας δροσερό.

   Παράλληλα, εκμεταλλευόμενη τα πραγματικά περιθώρια ασφαλείας των επεξεργαστών, μπορεί να κρατήσει το σύστημά μας σε ασφαλέστατες θερμοκρασίες  ακόμα και κάτω από κάτω  βαρύ υπερχρονισμό, με τον θόρυβο να κινείται πάντα σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

   Σε "απόλυτες επιδόσεις", χωρίς να διεκδικεί τις δάφνες της πρωτιάς, δεν απέχει πολύ από την κορυφή.

  Εκεί όμως που διαπρέπει, είναι στο θέμα του θορύβου καθώς, παράγοντας  λιγότερο από το μισό θόρυβο της πιο ήσυχης από αυτές, βρίσκει τους "ανταγωνιστές" της  μεταξύ των μεγάλων  αθόρυβων αεροψυκτρών(!), συναγωνιζόμενη -ή και ξεπερνώντας- τους "παραδοσιακούς παίκτες" στον τομέα της αθόρυβης αερόψυξης !

    Έτσι, μας επιτρέπει να έχουμε ένα πρακτικά  αθόρυβο υπερχρονισμένο σύστημα, το οποίο -όταν οι απαιτήσεις πάψουν να υπερβαίνουν το TDP της- μετατρέπεται σε ουσιαστικά "dead silent", δίνοντας έτσι μια ουσιαστική λύση σε όσους αναζητούν μια καλύτερη και κυρίως αθόρυβη ψύκτρα για το σύστημά τους και μάλιστα σε ένα "χώρο" που μέχρι τώρα απέρριπταν (ΑΙΟ)!

  Το μέγεθος της  και η εύκολη -αλλά και στιβαρή- εγκατάστασή της, την κάνει ιδανική για οποιοδήποτε χρήστη διαθέτει  κλασικό PC  ισχύος , είτε και  HTPC μέσου μεγέθους, όπου και διακρίνεται με την ουσιαστικά αθόρυβη λειτουργία της!

  Και τελευταίο, αλλά σαφώς όχι σε σπουδαιότητα, είναι ότι όλα αυτά, είναι προσιτά σε μια τιμή από τις πιο χαμηλές της αγοράς.

Μειονεκτήματα:

 Πραγματικά εδώ -ακόμα και αν δεν πάρουμε  υπόψη το κόστος της-...δεν έχουμε να καταλογίσουμε "τίποτε"!

 Αυτό που πραγματικά θα θέλαμε να δούμε να αλλάζει είναι ο χρόνος εγγύησης, ο οποίος είναι πολύ μικρός, εκφράζοντας προφανώς την λογική επιφύλαξη της εταιρίας στα πρώτα της βήματα σε ένα νέο χώρο και δεν αποτελεί ένδειξη για την ποιότητα του προϊόντος αυτή καθεαυτή!
 Το πλαίσιο του ανεμιστήρα της είναι πολύ ελαστικό για τις προτιμήσεις μας, αλλά με δεδομένο ότι αυτός έχει σαν φορέα το άκαμπτο πλαίσιο του radiator, αισθανόμαστε κάτι παραπάνω από πρόθυμοι να "συμβιβαστούμε" με αυτή την - οικονομικά - τόσο "ευεργετική ιδιομορφία".

Συνοψίζοντας όλα αυτά σε μια φράση :

"Ο χρήστης που έχει ένα  σύστημα με προοπτικές  υπερχρονισμού, το οποίο δεν έχει χώρο για  2χ120  ΑΙΟ και ψάχνει για  την ψύκτρα  που θα "εξαφανίσει" το θόρυβο αλλά όχι και το πορτοφόλι του,  θα κάνει χάρη στον εαυτό του αν  πάρει σοβαρά υπόψιν  την πρόταση της  ARCTIC  Liquid Freezer 120 ! "

H ARCTIC Liquid Freezer  120   έχει διετή εγγύηση και συνιστώμενη τιμή από την κατασκευάστρια (MSRP) τα 85,99€, αλλά τη στιγμή που γράφεται το review, μπορείτε να την βρείτε στα Ελληνικά καταστήματα προς 56,20 € του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου (συν ~5€ μεταφορικά).

Κλείνοντας την παρουσίασή μας, ας δούμε επιγραμματικά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της ARCTIC Liquid Freezer  120  .

• Καλή ποιότητα κατασκευής.
• Καλές επιδόσεις.
• Λειτουργικό και στιβαρό σύστημα στερέωσης με πολύ εύκολη εγκατάσταση.
• Σταθερή πίεση συναρμογής Block / CPU, η οποία ορίζεται μέσω της ελαστικότητα των βραχιόνων στήριξης και των σταθερών αποστατών.
• Εξαιρετικά μεγάλη περιοχή λειτουργίας.
• Πολύ αποτελεσματικοί και αθόρυβοι PWM ανεμιστήρες.
• Οι ανεμιστήρες ενσωματώνουν τεχνολογία διαμοιρασμού του PWM σήματος (PST), διευκολύνοντας πολύ τις διασυνδέσεις τους.
• Ανεμιστήρες εξοπλισμένοι με FDB έδρανα σε oil bath.
• Μπορεί να αντιμετωπίσει με ασφάλεια, το μέγιστο θερμικό φορτίο, παράγοντας "μηδενικό" θόρυβο.
• Χαμηλός θόρυβος ακόμα και σε υψηλές στροφές, ο οποίος είναι απαλλαγμένος από ενοχλητικές συχνότητες.
• Sleeved καλώδιο ανεμιστήρα μεγάλου μήκους.
• Παρέχει σύριγγα με ποιοτική  θερμοαγώγιμη πάστα  για δυο(+) συνήθεις εγκαταστάσεις.
• Αναλυτικό manual.
• Πολύ χαμηλή τιμή.

•  Η εγγύησή της είναι μόνο δύο έτη, αλλά αυτό περισσότερο είναι αποτέλεσμα της λογικής επιφύλαξης "του πρώτου βήματος".
• Η ελαστικότητα του πλαισίου του ανεμιστήρα δεν εμπνέει αίσθηση στιβαρότητας.

Με βάση όλα τα παραπάνω, η γενική βαθμολογία που αποσπά η ARCTIC  Liquid Freezer 120, δε μπορεί να είναι μικρότερη από:

Ευχαριστούμε θερμά  την Arctic για την παραχώρηση του δείγματος της παρουσίασης.

Πρόλογος

 
Η ARCTIC επισκέπτεται και πάλι το πάγκο του TheLab με μια μεγαλύτερη ψύκτρα αυτή τη φορά!
Πρόσφατα είχαμε δει την Freezer i11 και έτσι δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις για την εταιρία με την πολύχρονη εμπλοκή στην ψύξη των επεξεργαστών και όχι μόνον, αποτέλεσμα της οποίας είναι μια μακριά σειρά από επιτυχημένα προϊόντα που διακρίνονται για την άρτια σχεδίαση, την αποτελεσματικότητα αλλά και το σχετικά χαμηλό κόστος τους και αποτελούν μια άριστη επιλογή για τους χρήστες που θέλουν να αναβαθμίσουν την stock ψύκτρα του επεξεργαστή τους, αναζητώντας αισθητά χαμηλότερες θερμοκρασίες, χωρίς να πληρώσουν μια "μικρή περιουσία" γι' αυτό!

Εγχείρημα δύσκολο μεν, αλλά -καθώς μας "διδάσκει" η πληθώρα των  επιτυχημένων προϊόντων της-  απολύτως εφικτό για την ARCTIC .

Ο σημερινός μας "επισκέπτης" είναι η ARCTIC Freezer i32, μια ψύκτρα μονού πύργου σχετικά μικρών διαστάσεων, που "υπόσχεται" πολύ καλή συμβατότητα με μνήμες που διαθέτουν υψηλά het spreaders.   Έρχεται εφοδιασμένη με τέσσερα heat pipes άμεσης επαφής σε συνεχή διάταξη (CDΤ).   Την ψύξη των πτερυγίων της, αναλαμβάνει ένας από τους πιο αποδοτικούς ανεμιστήρες της εταιρίας, ο οποίος πέρα από το καλό air flow, διακρίνεται και για τον πολύ χαμηλό θόρυβο που παράγει.
Η ARCTIC για άλλη μια φορά, μας επιφυλάσσει μια ουσιαστική "έκπληξη", καθώς ο ανεμιστήρας αυτός, μολονότι έχει τα ίδια λειτουργικά χαρακτηριστικά με τον Α-12, είναι εφοδιασμένος με ειδικό κύκλωμα PWM οδήγησης, το οποίο σταματά την περιστροφή του ανεμιστήρα όταν η θερμοκρασία του επεξεργαστή είναι χαμηλή και πρακτικά απαλείφει την ηχητική παρουσία της ψύκτρας!

Η Freezer i32 ακολουθώντας την τακτική της εταιρίας που είδαμε και στην i11, είναι συμβατή μόνο με τα socket της INTEL, αφήνοντας τα αντίστοιχα της AMD στην ταυτόσημή της Freezer A32.    Την γκάμα επιλογών συμπληρώνει η ακριβότερη Freezer i32 CO  που διαφέρει μόνο στο ότι εφοδιάζεται με ανεμιστήρα εξοπλισμένο με έδρανα dual ball bearing και είναι εγγυημένος για 24/7 λειτουργία!
Επιπλέον αυτών όμως, οι ευχάριστες εκπλήξεις, όταν φτάσουμε στο "ταμείο"...συνεχίζονται, καθώς η Freezer i32 διατίθεται σε μια πραγματικά  χαμηλή τιμή!
 

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Βασική παρατήρηση είναι ότι η ARCTIC Freezer i32 διαθέτει εξοπλισμό στερέωσης μόνο για την πλατφόρμα της INTEL.

Όποιος ενδιαφέρεται για μητρικές της AMD θα πρέπει να κοιτάξει για την ARCTIC Freezer A32, η οποία διαφοροποιείται από την Freezer i32  μόνο στο mounting hardware.
Επίσης, αξιοσημείωτο είναι ότι σε χαμηλά φορτία, η ψύκτρα μπορεί να δουλέψει και χωρίς να στρέφεται ο ανεμιστήρας της!

Από εδώ κρατάμε τη σημαντική ευκολία της τεχνολογίας διαμοιρασμού του σήματος ελέγχου PWM Sharing Technology (PST).
Και την "περίεργη" μονάδα μέτρησης του θορύβου, ο οποίος ευτυχώς αποδεικνύεται αρκετά χαμηλός!
 
Συνέχεια έχει ο πίνακας με τα πιο "ιδιαίτερα" χαρακτηριστικά της ψύκτρας, όπου μπορούμε να δούμε συνοπτικά τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες της ψύκτρας, αλλά και τις παραμέτρους που εξαρτώνται από αυτές και καθορίζουν την θερμική συμπεριφορά της.

Με ελευθερία air flow  ~79% και συντελεστή πυκνότητας ~95, έχουμε να κάνουμε με μια σχετικά αραιόφυλη ψύκτρα, πράγμα που προϊδεάζει για την δυνατότητα χρήσης ανεμιστήρα με χαμηλό θόρυβο, που -ιδιαίτερα στα 120mm- αποτελούν ένα από τα δυνατά σημεία της κατασκευάστριας!
 
Η ARCTIC Freezer i32 έχει από την κατασκευάστρια εταιρία εξαετή εγγύηση και προτεινόμενη τιμή 44,99€ (MSRP). Αλλά την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, μπορείτε να την βρείτε σε Ελληνικά καταστήματα προς 31,0 €  του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου (συν 5€ μεταφορικά).

Συσκευασία και παρελκόμενα

Η ARCTIC Freezer i32 φτάνει στον χρήστη σε ένα χάρτινο κουτί -στα χρώματα της εταιρίας- του οποίου οι πλευρές παρέχουν αρκετή πληροφορία για την ψύκτρα.
Η επάνω και η εμπρός πλευρά, αρκούνται στην παρουσίαση του λογότυπου της εταιρίας και μιας εικόνας της ψύκτρας.
Φυσικά την προσοχή μας αποσπά η εξαετής εγγύηση (!) της ψύκτρας (βλέπε ανεμιστήρας) και δευτερευόντως, η φράση στο κάτω μέρος του κουτιού που δηλώνει ότι η ψύκτρα μας είναι συμβατή μόνο με INTEL sockets και το QR-code που παραπέμπει στη σελίδα του προϊόντος.
Κάτω από το όνομα της ψύκτρας, βρίσκεται ο χαρακτηρισμός της ψύκτρας σαν ημιπαθητικής (Semi Passive) που θα μας απασχολήσει αρκετά στην παρουσίαση.

 Στην αριστερή πλευρά έχουμε τρία διαφωτιστικά σκαριφήματα που αναφέρονται σε βασικά χαρακτηριστικά της ψύκτρας.

Σημαντικό είναι ότι χάρη στις μειωμένες διαστάσεις των πτερυγίων και την συμμετρική κατασκευή τους, η ψύκτρα δεν έχει θέμα συμβατότητας, είτε χρησιμοποιηθεί ως έχει, είτε την στήσουμε σε Push-Pull βάζοντας ένα ανεμιστήρα ακόμα!
Δεξιά έχουμε μια αναλυτική τομή του ποιοτικού εδράνου του ανεμιστήρα, που δίνει το περιθώριο στην ARCTIC να παρέχει έξη χρόνια εγγύηση καλής λειτουργίας στην Freezer i32 !
 
Στην δεξιά πλευρά του κουτιού βρίσκουμε μια πολύγλωσση (με τα Ελληνικά απόντα ως συνήθως) αναφορά στα βασικά χαρακτηριστικά της ψύκτρας...

... και τον πίνακα των προδιαγραφών της.

Οι πιο ενδιαφέρουσες όμως πληροφορίες, υπάρχουν στην πίσω πλευρά του κουτιού.

Αριστερά βλέπουμε τα βασικά εξαρτήματα της Freezer i32 και ακριβώς από πάνω τους, ένα συγκριτικό γράφημα των επιδόσεών της σε σχέση τόσο με την stock ψύκτρα, όσο και -πιο σημαντικό αυτό- με την Freezer i30 πάνω στην οποία βασίστηκε η εξέλιξή της!
Στην δεξιά φωτογραφία έχουμε το πιο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της Freezer i32, που δεν είναι άλλο από το ότι:

Το κύκλωμα οδήγησης του ανεμιστήρας της, (όταν -λόγω χαμηλής θερμοκρασίας της CPU- το σήμα PWM από την μητρική μειωθεί κάτω από ένα ποσοστό), έχει τη δυνατότητα να ακινητοποιήσει τον ανεμιστήρα και να περάσει σε πλήρως παθητική λειτουργία, μηδενίζοντας τον όποιο παραγόμενο θόρυβο !

Λεπτομέρειες γι' αυτό θα δούμε στη σελίδα των ανεμιστήρων, για την ώρα ας ολοκληρώσουμε τον κύκλο του κουτιού με την κάτω πλευρά του, για να το ανοίξουμε!

 
Ευχάριστη αλλαγή στη συσκευασία (σε σχέση με αυτήν της Freezer i11 που είχαμε δει πρόσφατα) είναι ότι η ψύκτρα είναι καλύτερα προστατευμένη από μια δεύτερη στρώση κυματοειδούς χαρτονιού που την καλύπτει απ' όλες τις πλευρές της!
Ανοίγοντας αυτή τη δεύτερη στρώση μπορούμε να δούμε...

...την ψύκτρα με τα παρελκόμενά της!
 
Τα παρελκόμενα στερέωσης

Αριστερά έχουμε τα δύο συρμάτινα clips στερέωσης του ανεμιστήρα και δίπλα τους τις τέσσερις βίδες που στερεώνουν τα μεταλλικά brackets πάνω στη βάση του block. Ακολουθούν τα ίδια τα brackets και πάνω δεξιά τους, έχουμε τις βίδες  για την στήριξη της ψύκτρας στο LGA 2011x socket της INTEL.
Το αυτοκόλλητο ελαστικό τετράγωνο έχει ήδη κομμένες τέσσερις ελαστικές ροδέλες για την απόσβεση των κραδασμών του ανεμιστήρα και πιο κάτω το πακετάκι με την πολύ καλή θερμοαγώγιμη πάστα MX-4 της κατασκευάστριας.

Στο κέντρο βλέπουμε τις βίδες στερέωσης της Freezer i32 στα υπόλοιπα INTEL sockets  (1150, 1155, 1156) και δίπλα τους το CPU back plate,  να "αναπαύεται" πάνω στο πολύ διαφωτιστικό φυλλάδιο των οδηγιών εγκατάστασης της ψύκτρας, και τα παρελκόμενα κλείνουν με ένα επιπλέον ζευγάρι συρμάτινα clips  για την στήριξη ενός ακόμα ανεμιστήρα, στην περίπτωση που θέλουμε να κάνουμε Push-Pull στήσιμο της ψύκτρας μας!

Η ψύκτρα από κοντά
 
H ARCTIC   σχεδίασε την  Freezer i32  έχοντας  σαν βάση την Freezer i30 .  Βασικά μείωσε τις διαστάσεις των heat pipes από 8mm σε 6mm και περιόρισε ελαφρά την επιφάνεια των πτερυγίων, έτσι ώστε ακόμα και σε διάταξη Push-Pull να είναι συμβατή με μνήμες που διαθέτουν υψηλά heat spreaders καθώς, το θέμα της συμβατότητας έχει αναδειχθεί -και δικαίως- σαν σημαντικός παράγοντας επιλογής!

 Ο ανεμιστήρας που την καλύπτει σχεδόν τελείως μας δίνει μια καλή εντύπωση για τον όγκο της, που μολονότι είναι σχετικά μικρός, αναλαμβάνει το αρκετά βαρύ "καθήκον" να αντεπεξέλθει σε μέγιστο θερμικό φορτίο 320 Watt, έχοντας βέβαια σαν τυπικό φορτίο τα πολύ λογικότερα 150 Watt.
Αλλά  ας  πάμε να ρίξουμε μια ματιά περιμετρικά!

Τα τέσσερα heat pipes της Freezer i32 είναι κατανεμημένα ώστε να καλύπτουν την κωνική ροή του αέρα που ωθεί ο ανεμιστήρας ανάμεσα στα πτερύγια, αυξάνοντας έτσι την απόδοση της ψύκτρας.
Αλλάζοντας την οπτική γωνία μπορούμε να το δούμε καλύτερα την διάταξή τους, η οποία επιβάλει συγκεκριμένο προσανατολισμό στη ροή του αέρα.

Σε αυτές τις φωτογραφίες φαίνεται και ο σχεδιασμός του συρμάτινου clip που στηρίζει τον ανεμιστήρα, ο οποίος έχει σαν αποτέλεσμα την ευκολότερη ίσως εγκατάσταση ανεμιστήρα -με ανάλογα μέσα- που έχουμε συναντήσει!

Η ψύκτρα σε διάταξη Push-Pull

Όπως είπαμε στα παρελκόμενα της ψύκτρας υπάρχουν δυο  επιπλέον fan wire clips και μιας και είχαμε και ανεμιστήρα, ας δούμε την ARCTIC Freezer i32 σε πλήρη εξοπλισμό...

...και γιατί όχι και   σε "λειτουργία" !

Εδώ να θυμίσουμε ότι η ARCTIC έχει φροντίσει ο όγκος της ψύκτρας -ακόμα και σε Push-Pull- να παραμένει συμβατός με μνήμες που διαθέτουν υψηλά heat spreaders.

Το σώμα της ψύκτρας

Συνεχίζοντας την προηγούμενη διαπίστωση, ας αφαιρέσουμε τον ανεμιστήρα.
Με δυο απλές κινήσεις ανασηκώνουμε τα clips και...
 


Τα συρμάτινα clips παραμένουν πάνω στο σώμα της ψύκτρας και κάνουν κυριολεκτικά παιχνίδι την επαναφορά του ανεμιστήρα.

Αλλά ας συνεχίσουμε την "περιήγησή" μας...

 
Στην προηγούμενη φωτογραφία μπορούμε να δούμε σε όλη την έκταση της ψύκτρας μικρά τμήματα των heat pipes, πράγμα που μαρτυρά ότι η τοποθέτηση των πτερυγίων είναι κάπως αραιότερη από αυτήν που είχαμε δει στην Freezer i11.

Τα πτερύγια στα άκρα τους είναι "διπλωμένα" σε ορθή γωνία, και ακουμπώντας μεταξύ τους, αφενός αυξάνουν την στιβαρότητα του συνόλου και αφετέρου, μετατρέπουν το σώμα της ψύκτρας σε έναν ιδιότυπο αεραγωγό ψύξης, πράγμα που συμβάλει στην πλήρη εκμετάλλευση της ροής αέρα που διοχετεύει ο ανεμιστήρας σε αυτό!
 

Το block της ψύκτρας

Το cold plate καλύπτεται από το αυτοκόλλητο προστασίας, δια μέσω του οποίου παίρνουμε μια πρώτη εικόνα της κατασκευής του, καθώς και του φινιρίσματός του.

Εδώ όμως έχουμε μια αρκετά καλή εικόνα της σύζευξης μεταξύ πτερυγίων και heat pipes και μια καλύτερη προοπτική της όλης κατασκευής
 
Τα τέσσερα heat pipes της Freezer i32 βρίσκονται πρεσαρισμένα μέσα στην αλουμινένια βάση του block, η οποία εξασφαλίζει την πολύ καλή στιβαρότητα της κατασκευής, αλλά κυρίως -όπως θα δούμε στη συνέχεια- την βέλτιστη δυνατή θερμική σύζευξη μεταξύ των heat pipes δια μέσου της μάζας της αλουμινένιας βάσης, η οποία φροντίζει για την θερμική ισοφόρτισή τους (τον διαμοιρασμό της θερμοκρασίας των θερμότερων heat pιpes προς τα άλλα που παραλαμβάνουν μικρότερο θερμικό φορτίο από το CPU heat spreader).

Να σημειώσουμε ότι η κάμψη του πρώτου heat pipe είναι πολύ κλειστή, με αποτέλεσμα στην εσωτερική της πλευρά να έχουν αναπτυχθεί ελαφρές πτυχώσεις στο heat pipe.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει κάποια υποβάθμιση της αποτελεσματικότητάς του, αλλά θα μπορούσαν να αποφευχθούν με μια διαφορετική διαδικασία καμπύλωσης.

Το ίδιο θέμα μπορούμε να δούμε και στην αριστερή προηγούμενη φωτογραφία, στην οποία (μετά από μεγέθυνσή της) διακρίνεται το μεγάλο πάχος της αλουμινένιας βάσης στο σημείο που αυτή καλύπτει τα heat pipes, "ακολουθώντας" επακριβώς την καμπυλότητά τους και εξασφαλίζοντας έτσι, την βέλτιστη θερμική σύζευξη μεταξύ τους!
 
Το cold plate
 Ας δούμε όμως μια πιο κοντινή φωτογραφία του κάτω μέρους της ψύκτρας...
 

 
...την οποία όμως καλό είναι να την δούμε, χωρίς "προφυλακτήρα" και σε "πλήρη εξοπλισμό"!

 

Ανεμπόδιστοι από το προστατευτικό, μπορούμε να δούμε ότι μεταξύ των heat pipes δεν υπάρχει κανένα κενό, πράγμα που βελτιώνει αισθητά την θερμική σύζευξή τους με το CPU heat spreader αυξάνοντας αντίστοιχα τις επιδόσεις της ψύκτρας!
Η πολύ καλή εφαρμογή της αλουμινένιας βάσης στα heat pipes, μαρτυρά ότι αυτά έχουν τοποθετηθεί στην βάση και μετά το σύνολο έχει πρεσαριστεί και κατόπιν λειανθεί σαν ενιαίο κομμάτι, πράγμα που με τα δεδομένα υλικά, είναι ότι πλησιέστερο προς την βέλτιστη κατασκευή που συνδυάζει το χαμηλό κόστος, χωρίς ιδιαίτερες παραχωρήσεις από άποψη απόδοσης!
 
Ο ανεμιστήρας
Η ARCTIC εφοδιάζει την Freezer i32 με έναν ανεμιστήρα που έχει αποδεδειγμένα πολύ καλή σχεδίαση, πετυχαίνοντας μια πολύ καλή ισορροπία ανάμεσα στους  παράγοντες του air flow, της στατική πίεσης, και του θορύβου!
Το αποτέλεσμα είναι ένας πολύ ήσυχος ανεμιστήρας με "ανέλπιστα" υψηλή παροχή για τον θόρυβο που παράγει.

Διαθέτει εννιά πτερύγια, κλασική κατασκευή και ελέγχεται μέσω διαμόρφωσης πλάτους παλμών (PWM).
Όπως φαίνεται, το "ατίθασο" καλώδιο του, είναι ντυμένο με πυκνό sleeve και διαθέτει δύο βύσματα.

 
Το ένα είναι το τροφοδοσίας του ανεμιστήρα και είναι πλήρως συρματωμένο, ενώ το άλλο προορίζεται για να τροφοδοτήσει ένα δεύτερο ανεμιστήρα (στην περίπτωση που στήσουμε την ψύκτρα σε Push-Pull) και πολύ σωστά, δεν έχει συρματωμένο το pin που αντιστοιχεί στο σήμα Tach.

Η κατασκευάστρια έχει δώσει στην κατασκευή αυτή το κωδικό όνομα PST (PWM Sharing Technology) και επιτρέπει όπως λέει και το όνομά της να μοιράσει το σήμα PWM σε "όσες" -εν σειρά- συσκευές θέλουμε!
 
Η κάλυψη της διατομής του ανεμιστήρα είναι μέτρια, καθώς ο προσανατολισμός του δεν είναι η ανάπτυξη υψηλής πίεσης.

 
Το κενό μεταξύ των πτερυγίων διευκολύνει την ελεύθερη ροή του αέρα και είναι χαρακτηριστικό των ανεμιστήρων υψηλού και αθόρυβου air flow.
Δεν έχουν παρθεί ιδιαίτερα μέτρα για τον περιορισμό του θορύβου στην κατασκευή του πλαισίου, εκτός φυσικά από το ότι τα "μπράτσα" του κινητήρα έχουν τοποθετηθεί υπό γωνία και ότι η κατασκευή τους έχει "τριγωνική" τομή.
 
Η φτερωτή χαρακτηρίζεται από ελαφρά καμπυλωμένα πτερύγια τα οποία δεν εμφανίζουν -σε σχέση με τον άξονα του ανεμιστήρα- ιδιαίτερη αύξηση της κλίσης τους, πράγμα που επιβεβαιώνει ότι η σχεδιαστική "πλάστιγγα" γέρνει υπέρ του air flow!

Εδώ στις υπό γωνία φωτογραφίες διακρίνεται ότι τα πτερύγια αλλάζουν μεν κλίση, αλλά όχι πολύ έντονα, και στην ουσία, μέχρι και το άκρο τους, διευκολύνουν την διέλευση του αέρα, ρίχνοντας σε "δεύτερη μοίρα" το θέμα της στατικής πίεσης, που σαφώς είναι θέμα επιλογής η οποία επιβεβαιώνεται από τις μετρήσεις!
 
 Η Semi Pasive λειτουργία της ψύκτρας
Το είπαμε και προηγουμένως ότι η ARCTIC εφοδιάζει την Freezer i32  με έναν ανεμιστήρα ιδιαίτερων χαρακτηριστικών.
Παρά το ότι δεν κατονομάζει το μοντέλο του ανεμιστήρα αυτού, από ότι είδαμε κατά πάσα πιθανότητα βασίζεται στον Arctic F12 PWM PST, με τη διαφορά ότι ο ανεμιστήρας που εξοπλίζει την ψύκτρα, διαθέτει την πρόσθετη δυνατότητα να παύει την περιστροφή του, αν το σήμα PWM που δέχεται, πέσει κάτω από ένα συγκεκριμένο ποσοστό.

Ο στόχος είναι η πλήρης απαλοιφή του θορύβου της ψύκτρας, στις περιπτώσεις που αυτή έχει να αντιμετωπίσει χαμηλό θερμικό φορτίο.
Σκέψη καλή, αρκεί και η ψύκτρα να τοποθετηθεί σε προσανατολισμό που να ευνοεί την παθητική λειτουργία της (Vertical orientation). Το θέμα όμως του προσανατολισμού δεν είναι "απόλυτο" καθώς, η ψύκτρα θα βρίσκεται σε ένα κουτί όπου υπάρχουν και άλλα ρεύματα αέρα, εκτός από αυτό που δημιουργεί ο ανεμιστήρας της.
Όπως και να έχει όμως και παρά το γεγονός ότι ο ανεμιστήρας αυτός, κάτω από τις 1000rpm "δεν ακούγεται", η τεχνολογία αυτή δεν χάνει την αξία της!
 
 Θέματα συμβατότητας
Ο σχεδιασμός της ARCTIC Freezer i32 έχει πάρει υπόψη του τους περιορισμούς που επιβάλουν τα εξαρτήματα που βρίσκονται πολύ κοντά στο CPU socket και σε συγκεκριμένους προσανατολισμούς τοποθέτησης δεν θα συναντήσουμε πρόβλημα συμβατότητας με μνήμες που έχουν υψηλά heat spreaders.

Στη δεξιά φωτογραφία έχουμε την πιο συνηθισμένη τοποθέτηση, όπου η ψύκτρα είναι πλάγια  τοποθετημένη στον "άξονα" 5,25" - Rear case fan.

Εδώ, επειδή κατά κανόνα η απόσταση του πίσω ανεμιστήρα του κουτιού από την πίσω πλευρά της ψύκτρας είναι μικρή, αυτός μπορεί να παίξει το ρόλο ενός "χαλαρού" Pull ανεμιστήρα, πράγμα που θα είναι πολύ χρήσιμο στην περίπτωση που η ψύκτρα δουλεύει χωρίς να στρέφονται οι δικοί της ανεμιστήρες!
 
Σε μια πιο λεπτομερώς διαστασιολογημένη εικόνα της ψύκτρας...
 

 
 ...διαπιστώνουμε ότι, η τοποθέτηση της ψύκτρας έτσι ώστε η ροή του αέρα της να είναι κατακόρυφη (η πίσω πλευρά της ψύκτρας "κοιτάει" την οροφή του κουτιού), δεν θα δημιουργήσει πρόβλημα αν έχουμε μνήμες χωρίς υψηλά heat spreader, καθώς το κατώτερο πτερύγιό της, απέχει ~40mm από την επιφάνεια της μητρικής.
Αν δούμε ότι ο ανεμιστήρας της είναι λίγο χαμηλά, μπορούμε να τον μετακινήσουμε λίγο προς τα επάνω (~ 4 - 5mm), έτσι ώστε τα συρμάτινα στηρίγματά του -που κανονικά απέχουν 33mm από τη μητρική- να να προβάλουν μόνο 3mm προς αυτήν (τελική καθαρή απόσταση ~ 37mm).
 
Όσον αφορά στο συνολικό ύψος της ψύκτρας, τυπικά είναι 158mm από την μητρική, αλλά εμείς μετρήσαμε...

 ...156,5mm, οπότε δεν θα υπάρχει πρόβλημα, σε οποιοδήποτε -μη compact- κουτί και αν τοποθετηθεί!

Οι λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά !
 
Αυτό το μέρος  των review είναι  το τεχνικά πιο ενδιαφέρον, και αυτό που δίνει απαντήσεις στο πως και το γιατί!
 Ας βάλουμε λοιπόν αρχή από τα "ορεκτικά" και μετά πάμε στα "κυρίως πιάτα", για να δούμε τι "μαγείρεψε" για εμάς η ARCTIC Freezer i32.
 
Το CPU back plate
Η κατασκευή του μπορεί να είναι πλαστική, αλλά πραγματικά δεν έχει αφεθεί τίποτε στην τύχη.

 
Από  τις απαραίτητες "γκινισιές" που θα υποδεχτούν τις βίδες του socket, μέχρι την "σταγόνα" του κολλητικού jel που θα στηρίξει το back plate στην μητρική μας ακόμα και αν την έχουμε κατακόρυφα.

 
Η δομή του back plate με τις βαθιές νευρώσεις, εγγυάται την απαραίτητη ακαμψία, αλλά μια πιο προσεκτική ματιά αποκαλύπτει ότι το φυτευτό "παξιμάδι", προς την πλευρά που περνά μέσα στην μητρική, έχει πολύ καλό φινίρισμα για να μην την τραυματίσει και από την άλλη πλευρά, διακρίνουμε το έντονο κανελάζ (αυτή τη περιμετρική γραναζωτή διαμόρφωση) που εξασφαλίζει ότι όσο δυνατά και να σφίξουμε τις βίδες, αποκλείεται το παξιμάδι να γυρίσει "τρελά" μέσα στο πλαστικό!
Συνεπώς μπορεί να είναι πλαστικό, αλλά είναι κατασκευασμένο με πολύ συνέπεια!
 
Το "σώμα" της ψύκτρας

Η σύζευξη των heat pipes με τα πτερύγια της ψύκτρας γίνεται με μηχανική συμπίεση και ενσφήνωση των σωληνίσκων εκτόνωσης -που δημιουργούνται στα πτερύγια- πάνω στα heat pipes.

 
Τα πτερύγια έχουν τοποθετηθεί ελαφρά αραιότερα (σε σχέση με την Freezer i11) με αποτέλεσμα να διακρίνονται λίγο και τα heat pipes ανάμεσα στα πτερύγια.
Στην κορυφή της ψύκτρας, το διακοσμητικό πτερύγιο, είναι αυτό που λέει το όνομά του...
 

 
....απλά διακοσμητικό.

 
[]
 

Προς τιμήν της, η ARCTIC δεν το συνυπολογίζει στο πλήθος των πτερυγίων της ψύκτρας!
 
Η κατεργασία της επιφάνειας επαφής της ψύκτρας
Όπως γνωρίζετε  οι κατασκευαστικές λύσεις στο θέμα αυτό ποικίλουν από  επιφάνειες "καθρέπτης", μέχρι και επιφάνειες που μοιάζουν με "γυαλόχαρτο"! Η κάθε προσέγγιση έχει τα συν και τα πλην της, και εν προκειμένω είναι ώρα να δούμε την λύση που επέλεξε η Arctic για την Freezer i32.


 
Η επιφάνεια των heat pipes καθώς και αυτή της αλουμινένιας βάσης που τα συγκρατεί, έχουν λειανθεί σαν ενιαίο σώμα.
Το φινίρισμά τους,  μολονότι  δεν είναι mirror like, δεν παύει να είναι πολύ λείο και μόνο από την κατάλληλη οπτική γωνία αναδεικνύονται τα ίχνη της λείανσης.
 


Σαν λύση αξιοποιεί τις δύο "αντίθετες" τεχνικές, του "καθρέπτη" και του "γυαλόχαρτου", αποσκοπώντας να συνδυάσει  το πολύ καλό πάτημα της πρώτης, με την βελτίωση του πατήματος που φέρνει η μετατόπιση της περίσσειας της θερμοαγώγιμης εντός των χαραγών  και την ανοχή στην αδέξια εφαρμογή της, που χαρακτηρίζει την δεύτερη!

Η επιπεδότητα του cold plate
Κρίσιμο το ζήτημα! Τη ρίγα και το φίλερ ανά χείρας λοιπόν και...

 ...το φίλερ για μια ακόμα φορά, έμεινε αχρείαστο!Η επιφάνεια του cold plate είναι τελείως επίπεδη!
 
Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας
Η επιπεδότητα του cold plate  της Arctic Freezer i32 αποδεικνύεται  με τις φωτογραφίες που ακολουθούν.

Άξιο προσοχής είναι ότι το αλουμίνιο της βάσης συμμετέχει και αυτό κανονικότατα στην θερμική μεταφορά καθώς, το "πάτημά" του είναι το ίδιο καλό με αυτό των heat pipes!

 Οι γνωστές δενδροειδείς συγκεντρώσεις της πάστας που προκάλεσε η αποκόλληση της ψύκτρας, είναι χαρακτηριστικές του καλού "πατήματος" του cold plate, καθώς επίσης και το γεγονός ότι, στα όρια μεταξύ των heat pipes διακρίνουμε λίγο μεγαλύτερες συγκεντρώσεις πάστας που οφείλονται στην ποσότητά της που αναρροφήθηκε μέσα από τα μικρά λούκια που υπάρχουν μεταξύ των heat pipes.
 
Η ροή του αέρα

Στην παρουσίαση είδαμε ότι κατά μήκος των πτερυγίων υπάρχει ένα άνοιγμα που μοιάζει να μην εξυπηρετεί λόγους στήριξης των ανεμιστήρων...

...και έτσι ακριβώς είναι, καθώς το άνοιγμα αυτό βρίσκεται εκεί για αεροδυναμικούς λόγους!

Συγκεκριμένα, το ρεύμα αέρα που κινείται μέσα στον κλειστό αεραγωγό των πτερυγίων, δημιουργεί στο σημείο αυτό μια περιοχή χαμηλής πίεσης ανάμεσά τους και  από το άνοιγμα αυτό μπορεί να απορροφηθεί  επιπλέον  αέρας, που θα αυξήσει -έστω και λίγο- την απόδοση της ψύκτρας!

Έτσι η συνολική εικόνα της ροής του αέρα στην ψύκτρα διαμορφώνεται όπως φαίνεται στην επόμενη φωτογραφία.

Με την ευκαιρία μπορούμε να δούμε και την ορθή τοποθέτηση του ανεμιστήρα έτσι ώστε, τα heat pipes να βρεθούν σε διάταξη που ευνοεί τη ροή του αέρα ανάμεσα στα πτερύγια της ψύκτρας, χωρίς την ανάπτυξη στροβιλισμών που θα μείωναν το air flow.

Οι ανεμιστήρες
 
Η βασική παρατήρηση που έχουμε για τον από πρώτη μάτια "απλό" ανεμιστήρα που συνοδεύει την ψύκτρα, είναι το ότι τα φαινόμενα απατούν!
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά και να βάλουμε αρχή από τη σχεδίασή του.
 
Το πλαίσιο του ανεμιστήρα
Εδώ δεν έχουμε να παρατηρήσουμε κάτι ιδιαίτερο, πρόκειται για μια κλασική κατασκευή και το μόνα μέτρα κατά του θορύβου είναι η υπό γωνία -σε σχέση με το χείλος εκβολής των πτερυγίων- τοποθέτηση των βραχιόνων στήριξης του κινητήρα καθώς και το ότι αυτοί οι βραχίονες έχουν διατομή ορθογώνιου τριγώνου, έτσι ώστε να παρεμβάλλονται λιγότερο στο ρεύμα αέρα του ανεμιστήρα.

 
Συγκρίνοντας τις δυο προηγούμενες φωτογραφίες βλέπουμε ότι η μία κάθετη πλευρά του τριγώνου βρίσκεται μέσα στο ρεύμα του αέρα, στρέφοντας ένα μέρος του σε ροή παράλληλη με τον άξονα του ανεμιστήρα πράγμα που συμβάλει ελαφρά στη συγκέντρωση το αέρα και ότι η υποτείνουσα του τριγώνου είναι παράλληλη με τη βασική κλίση της ροής του αέρα, στοχεύοντας στην μείωση του θορύβου.
 
 Η κλίση των πτερυγίων
Σχεδιαστικά αυτό είναι  ένα από τα πιο καθοριστικά σημεία όσο αφορά στη "στόχευση" ενός ανεμιστήρα και εδώ βλέπουμε ότι η ARCTIC έχει σταθμίσει προσεκτικά το τι θέλει να πετύχει με τη σειρά F12 στην οποία ανήκει ο ανεμιστήρας αυτός.

Η κλίση των πτερυγίων μεταβάλλεται ομαλά και όχι πολύ έντονα, αποδίδοντας τελικά ένα πολύ καλό συμβιβασμό, ανάμεσα στο υψηλό air flow και την επίτευξη της ελάχιστης απαραίτητης στατικής πίεσης.

 Στην αριστερή φωτογραφία βλέπουμε ότι τα ακροπτερύγια στρέφονται μόλις 1,7-1,8 mm από το μέτωπο στερέωσης του ανεμιστήρα, πράγμα που σημαίνει -όπως και το διαπιστώσαμε στις δοκιμές- ότι, αν ο ανεμιστήρας τοποθετηθεί σε θέση Pull θα πρέπει οπωσδήποτε να παρεμβληθούν μεταξύ ανεμιστήρα και ψύκτρας μικροί ελαστικοί αποστάτες (αν έχετε silicone fan mounts χρησιμοποιήστε αυτά!),  οι οποίοι  θα διακόψουν την διάδοση ενδεχόμενων κραδασμών και  απομακρύνοντας τον ανεμιστήρα από τα πτερύγια, θα μειώσουν το θόρυβο από το φαινόμενο σειρήνας, ο οποίος εν προκειμένω, χωρίς παρεμβύσματα -παρά το ότι δεν είναι έντονος-  απεδείχθη αρκετά ενοχλητικός  για τα δικά μας αυτιά ! 

Η απόδειξη ότι έχει γίνει συγκεκριμένη προσπάθεια για συνδυασμό των δύο απαιτήσεων -εν προκειμένω της στατικής πίεσης- είναι  ότι στη βάση των πτερυγίων (παράλληλα με την κατεύθυνση του άξονα του ανεμιστήρα), το κενό μεταξύ των πτερυγίων είναι ουσιαστικά ανύπαρκτο καθώς, στην "παράλληλο" που τελειώνει το ένα, αρχίζει το άλλο!

Η στήριξη των ανεμιστήρων

Το  είπα και πιο πριν, αλλά θα το επαναλάβω και  εδώ, η στήριξη των ανεμιστήρων -μαζί με την λύση της Noctua- είναι ότι πιο λειτουργικό έχουμε συναντήσει με wire clips!

Κάνω ιδιαίτερη κουβέντα γιατί η λύση είναι τόσο απλή και με βοήθησε τόσο κατά τις δεκάδες αντικαταστάσεις ανεμιστήρα που γίνονται κατά τις δοκιμές, που αισθάνομαι "υποχρέωση" να ευχαριστήσω την ARCTIC ! 

 
Η ηλεκτρική συμπεριφορά του ανεμιστήρα

Ο ανεμιστήρας της Freezer i32 μοιάζει κοινός PWM, αλλά δεν είναι καθώς, το σήμα του Duty Cycle αξιοποιείται με δύο τρόπους από το ηλεκτρονικό κύκλωμα οδήγησης του ανεμιστήρα και αν ο πρώτος είναι κοινός σε όλους τους PWM ανεμιστήρες, ο δεύτερος είναι σπάνιος.
 Αλλά ας δούμε πρώτα ένα γράφημα της συμπεριφοράς του και το συζητάμε μετά.
 
Α. Μεταβολή με βάση το Duty Cycle του PWM σήματος, σε ορθή κλίμακα απεικόνισης.
Το κύκλωμα που δίνει την εντολή της παύσης της περιστροφής του ανεμιστήρα, όταν το Duty Cycle του σήματος PWM γίνει μικρότερο από ένα ποσοστό, δεν αντιδρά ακαριαία, και πολύ καλά κάνει! Διαφορετικά θα είχαμε ένα διαρκές -αν και όχι  ενοχλητικό- "σταμάτα - ξεκίνα" του ανεμιστήρα!
Το κύκλωμα δηλαδή διαθέτει υστέρηση, έτσι αν το Duty Cycle πέσει κάτω από το ~41% και όσο αυτό παραμένει πολύ κοντά σε αυτό το ποσοστό, οι στροφές του ανεμιστήρα μειώνονται πολύ αργά και χρειάζονται κάποια λεπτά για να μηδενιστούν.
Αν όμως η αλλαγή του ποσοστού είναι μεγαλύτερη (π.χ. από 41% πάει στο 40%) τότε η παύση της περιστροφής είναι άμεση!

Για να δούμε όμως το γράφημα στο οποίο...

...φαίνεται καθαρά το πως μεταβάλλονται οι στροφές του ανεμιστήρα με βάση το σήμα PWM που δέχεται από την μητρική μας, ή από τον -σωστό- fan controller που έχουμε!  
1. Η αλλαγή κατάστασης περιστροφής του ανεμιστήρα (Start- Stop) γίνεται σε μια αυστηρά καθορισμένη περιοχή τιμών του Duty Cycle (~41% +/- 1%).
2. Η χρήσιμη περιοχή του σήματος PWM είναι σχετικά περιορισμένη, καθώς το πλήρες φάσμα από την ακινησία έως τις μέγιστες στροφές, αντιστοιχεί σε μεταβολή του Duty Cycle από ~39% έως ~ 75% καθώς από εκεί και πάνω, η αύξηση του Duty Cycle δεν επιφέρει καμία ουσιαστική μεταβολή!
3. Αυτή όμως η περιορισμένη περιοχή ρύθμισης, δεν πρόκειται να γίνει αντιληπτή από τον χρήστη καθώς, εκείνος "βλέπει" μόνο τις στροφές του ανεμιστήρα, και αυτές... ρυθμίζονται κανονικότατα!
 
Κάνοντας  zoom στην επίμαχη περιοχή ρύθμισης για να δούμε καλύτερα πως ακριβώς μεταβάλλονται οι στροφές του ανεμιστήρα σε αυτήν.
 

 
Εύκολα προκύπτει ότι το μεγαλύτερο τμήμα της μεταβολής των στροφών είναι υπόθεση μεταβολής του Duty Cycle κατά έξη μόνο ποσοστιαίες μονάδες!
Αυτό βέβαια μας ενδιαφέρει μόνο προς χάριν της "επιστήμης", γιατί ο χρήστης δεν πρόκειται να αντιληφθεί καμία διαφορά καθώς το μέγεθος που ρυθμίζει εκείνος, είναι η ταχύτητα περιστροφής του ανεμιστήρα.
Στο σημείο όμως αυτό θα πρέπει να επιστήσουμε την προσοχή σε ένα σημαντικό θέμα:
 
Τα όρια χειροκίνητης ρύθμισης του ανεμιστήρα
Στα προηγούμενα γραφήματα βλέπουμε ότι το όριο μετάβασης του ανεμιστήρα σε κατάσταση αδράνειας, αντιστοιχεί στις περίπου 600 rpm, από όπου και μετά, ο ανεμιστήρας προοδευτικά χαμηλώνει τις στροφές του μέχρι να σταματήσει.
 
Συνεπώς θα ήταν μια καλή προφύλαξη, εάν έχετε ένα PWM fan controller, να μην ρυθμίσετε τις στροφές χαμηλότερα από τις 700 rpm, έτσι ώστε να υπάρχει μια απόσταση ασφαλείας από μια αθέλητη διακοπή της λειτουργίας του ανεμιστήρα!

Σημαντικό εδώ να υπενθυμίσω ότι ο ανεμιστήρας αυτός είναι πολύ "πιστός" προς το πρότυπο για την ρύθμιση με PWM, έτσι προσοχή:

Αν ο fan controller που έχετε δεν ακολουθεί πιστά την συχνότητα των 25 kHz για το κατά πλάτος διαμορφούμενο σήμα, αλλά καταφεύγει στην  "ευκολία"  των χαμηλότερων συχνοτήτων, υπάρχει πιθανότητα ο ανεμιστήρας να μην "ακούει" την ρύθμιση του controller και να μην χαμηλώνει στροφές κάτω από κάποιο όριο!

Και επειδή το πιθανότερο είναι να μην έχετε μέσο να δείτε την συχνότητα του fan controller,  αν δείτε ότι ο ανεμιστήρας δεν ακολουθεί το διάγραμμα που είναι πιο πάνω, μην ανησυχείτε, δεν συμβαίνει κάτι με τον ανεμιστήρα, απλά ο controler είναι... "άπιστος" !

Έλεγχος του ανεμιστήρα με μεταβολή της τάσης τροφοδοσίας του

Αν όμως για τον οποιονδήποτε λόγο θέλετε να λειτουργήσετε τον ανεμιστήρα με έλεγχο τάσης (Voltage Controlled)  μπορείτε να συνδέσετε τον ανεμιστήρα σε έναν απλό fan controller, ο οποίος ρυθμίζει την τάση τροφοδοσίας και όχι το Duty cycle.

Εδώ έχετε σαν "πλεονέκτημα" ότι  -καθώς ο ανεμιστήρας θα "θεωρεί" ότι δέχεται PWM σήμα 100%-  μπορείτε άφοβα να παίξετε με τις στροφές, οι οποίες πλέον μπορούν να κατέβουν και πιο χαμηλά όπως μας έδειξαν οι  μετρήσεις μας:

Τάση εκκίνησης = 2,78 Vdc >>> 350rpm, στα  3Vdc >>> 390 rpm και στα 5 Vdc >>> 700rpm.

Αλλά δεδομένου ότι ο ανεμιστήρας κάτω από τις 1000rpm απλά δεν ακούγεται, αμφιβάλω αν έχει κάποιο νόημα το να προσπαθήσετε!
Η καλύτερη λύση βέβαια, είναι να αναθέσετε τον χειρισμό του ανεμιστήρα στην μητρική συνδέοντάς τον στο βύσμα CPU-fan και να ξεγνοιάζεστε! 

Μετρήσεις

Εδώ  μπορούμε να δούμε την συνοπτική εικόνα της ARCTIC Freezer i32, έτσι όπως καταγράφηκε στις  τυπικές δοκιμές που έγιναν και μιλάμε τόσο για την PUSH διάταξη του ανεμιστήρα, καθώς όσο και την Push-Pull.
Έγιναν δοκιμές τόσο σε μέγιστη θερμική επιφόρτιση 240 Watt που είναι και το λογικό όριο της ψύκτρας, αλλά καθώς η Arctic δίνει σαν μέγιστη καταπόνηση τα 320 Watt, το πήγαμε και μέχρι εκεί και λίγο... παραπέρα όπως θα δούμε πιο κάτω, αλλά για την ώρα...τα βασικά!

Η επιλογή της μέγιστης θερμικής καταπόνησης.
Οι δοκιμές που συμπεριλαμβάνονται στον πίνακα είναι αυτές που έγιναν έως τα 240Watt. Ο λόγος της επιλογής αυτής της θερμικής καταπόνησης φυσικά είναι η δυνατότητα σύγκρισης (όσο είναι δυνατόν φυσικά) μεταξύ των ψυκτρών του γενικού πίνακα κατάταξης.
Αξίζει όμως -καθώς θα το χρειαστούμε και στη συνέχεια- να κάνουμε μια μικρή παρένθεση και να αναφέρουμε εδώ το κριτήριο επιλογής της συγκεκριμένης θερμικής επιβάρυνση.

Όπως ίσως είναι γνωστό τα heat pipes  των 6mm που χρησιμοποιούνται στις ψύκτρες των επεξεργαστών, έχουν ένα φάσμα δυνατοτήτων που "κινείται" μεταξύ των 35-40 Watt ανά heat pipe όπου οι θερμοκρασίες κατά κανόνα είναι σχετικά χαμηλές και φτάνουν σε κάποιες περιπτώσεις έως και τα 80 Watt/heat pipe όπου οι θερμοκρασίες -σε πολλές υλοποιήσεις- μπορεί να πλησιάζουν τα όρια ασφαλούς λειτουργίας των επεξεργαστών.
Από τις δοκιμές που έχουμε κάνει, έχει διαπιστωθεί ότι η δοκιμή της ψύκτρας με θερμική καταπόνηση έως 60Watt ανά heat pipe, μας αποκαλύπτει όλο το "ωφέλιμο" φάσμα λειτουργίας της ψύκτρας χωρίς να μπαίνουμε στην περιοχή των  -λογικά-  μη ενδεχόμενων καταπονήσεων.
Με βάση αυτό το σκεπτικό, οι ψύκτρες με 6 heat pipes δοκιμάζονται στα 360Watt, οι με 4, στα 240Watt, οι με 3, στα 180Watt κλπ.

Φυσικά -σιγά μη δεν το κάναμε! - γίνονται δοκιμές όπου είναι εφικτό και σε μεγαλύτερες ισχείς, για να δούμε τα "απόλυτα" όρια της ψύκτρας. Όπως είναι φυσικό αυτές οι δοκιμές δεν περιλαμβάνονται στο γενικό πίνακα κατάταξης, αλλά δεν παύουν να αποτελούν μια αποκαλυπτική πληροφορία για την οριακή συμπεριφορά της ψύκτρας και φυσικά αποτελούν τακτικό υλικό της εις βάθος ανάλυσης της ψύκτρας στο αντίστοιχο κεφάλαιο των παρουσιάσεών μας.
Εδώ κλείνουμε την μικρή και ελπίζω, χρήσιμη παρένθεση και πάμε να δούμε τα βασικά αποτελέσματα των μετρήσεων της ARCTIC Freezer i32.
 

Σύνοψη βασικής θερμικής συμπεριφοράς
Στον πίνακα που ακολουθεί έχουν συμπεριληφθεί οι δοκιμές που έγιναν  σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις στα ακόλουθα setup και προσανατολισμούς:

Α. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού, με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH.
Β. Μετρήσεις πλάγιου προσανατολισμού, με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH.
Γ. Μετρήσεις κάθετου προσανατολισμού με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH.
Δ. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH-PULL.

Μια πρώτη ματιά στην σωστή πλευρά του πίνακα "κλέβει" τις εντυπώσεις!

1. Ο ανεμιστήρας της Freezer i32 είναι από τους πιο αθόρυβος ανεμιστήρες που έχουμε δοκιμάσει, όπως τον κοιτάς "δεν του το έχεις", αλλά αυτός, "αδιαφορώντας" για την δυσπιστία μας, ήδη από το μέσο air flow είναι πρακτικά τελείως σιωπηλός!
2. Οι θερμοκρασίες για ψύκτρα με τέσσερα heat pipes  και για θερμοκρασία περιβάλλοντος 25 ^oC, παραμένουν χαμηλά, κυμαινόμενες για την ονομαστική επιφόρτιση (160 Watt) μεταξύ ~50 και 63 ^οC.   Ακόμα όμως και στα 240Watt, αυτές κινούνται σε ασφαλέστατα όρια (63 - 75 ^οC)

3. Η ψύκτρα μέχρι τα 160Watt δεν δείχνει έντονη προτίμηση σε κάποιο προσανατολισμό, με τον οριζόντιο να προηγείται ελαφρά, αλλά καθώς η ισχύς αυξάνει, οι διαφορές γίνονται μεγαλύτερες και ο οριζόντιος προσανατολισμός παρουσιάζει σημαντικό πλεονέκτημα, πράγμα που όμως έχει μόνο "επιστημονική" αξία, καθώς ο σχεδιαστικός στόχος (TDP) της ψύκτρας είναι τα 150 Watt.

4. Η προσθήκη ενός ακόμα ανεμιστήρα Α-12F, που λόγω του χαμηλού κόστους του είναι πρακτικά ανώδυνη, χαμηλώνει ακόμα περισσότερο τις θερμοκρασίες, ιδιαίτερα στα χαμηλότερα air flow, και όλα αυτά, χωρίς καμία άξια λόγου ηχητική επιβάρυνση!

Αλλά όλα αυτά και ακόμα περισσότερα, μπορούμε να δούμε στο γράφημα που ακολουθεί, όπου έχουν σημειωθεί με διαφορετικά χρώματα οι αλληλεπικαλυπτόμενες περιοχές λειτουργίας της ψύκτρας για τα τρία air flow και από  40  - 240 Watt θερμική καταπόνηση.

Το γράφημα βασίζεται στις τιμές του προηγούμενου πίνακα, αλλά εδώ παίρνουν "μορφή" και αποκαλύπτουν λεπτομέρειες που τα "σκέτα νούμερα" απλά..."αδυνατούν"!

Μετά από αυτά μπορούμε να πούμε ότι η ARCTIC Freezer i32, είναι μια ψύκτρα σχεδιασμένη να "αισθάνεται στο στοιχείο" της στα 160Watt (Δθ από 21,5 έως 35 ^oC), αντιμετωπίζει "άνετα" τα 200 Watt, παραμένοντας -ακόμα και στον δυσμενέστερο προσανατολισμό- στο όριο των 70 ^oC και θα πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τις επιλογές του προσανατολισμού και του air flow μόνο όταν φτάσουμε στα 240 Watt, όπου ο κάθετος προσανατολισμός, προς χάριν της αθόρυβης λειτουργίας (μέσο και χαμηλό air flow), ξεπερνά το "ψυχολογικό" όριο των 75 ^oC.

Με λίγα λόγια η Freezer i32 αποδεικνύεται "σκληρό καρύδι" και αυτό θα φανεί πλήρως στη συνέχεια όπου θα δούμε -συνοπτικά- τις δοκιμές αυτές, σε όλη τους την έκταση που περιλαμβάνει επιφορτίσεις και στα 280 Watt αλλά και στα 320 Watt!

Μετρήσεις εις βάθος και γραφήματα

Προσαρμογών συνέχεια . . .

Στον τομέα αυτό, από το σημερινό review θα παρουσιάζουμε μόνο τα θέματα που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς  η πλήρης έκθεση όλων των μετρήσεων που γίνονται, σε πλήρη λεπτομέρεια,  θυμίζει μικρή "διατριβή" και αυτό λειτουργεί εις βάρος των σημείων που κάθε φορά έχουν ιδιαίτερο χρηστικό ενδιαφέρον, κουράζοντας ενδεχομένως  τον αναγνώστη στη προσπάθεια να επικεντρωθεί στα σημαντικά! 

Φυσικά  όλη η μέχρι τώρα παρουσιαζόμενη πληροφορία εξακολουθεί και παράγεται "αυτόματα" και είναι  ανά πάσα στιγμή διαθέσιμη αν χρειαστεί, τόσο στο σχολιασμό της παρουσίασης, όσο και σε όποιον φίλο θέλει να εμβαθύνει στο θέμα!

Επί της ουσίας τώρα:

Όπως ήδη είδαμε, η ARCTIC Freezer i32, έχει πρόβλεψη να δεχτεί δεύτερο ανεμιστήρα και αυτό μας έδωσε την "άνεση" να την δοκιμάσουμε και σε υψηλότερες θερμικές επιβαρύνσεις, προκειμένου να ελέγξουμε τον ισχυρισμό της κατασκευάστριας για μέγιστη θερμική ισχύ 320 Watt, η οποία ούτε λίγο, ούτε πολύ -σε σχέση με το ονομαστικό TDP των 150 Watt- ισοδυναμεί με υπερφόρτιση κατά 213% !
Εδώ καλό είναι να θυμηθούμε ότι η ψύκτρα μας έχει μόνο τέσσερα heat pipes, συνεπώς πάμε να δοκιμάσουμε την ψύκτρα, φορτίζοντας κάθε ένα από αυτά με 80 Watt!

Συνοπτικός πίνακας όλων των δοκιμών που έγιναν και σε υψηλότερες θερμικές καταπονήσεις.

Στον πίνακα που ακολουθεί θα δείτε ότι κάποιες δοκιμές έχουν σε συγκεκριμένα βήματα δύο τιμές (π.χ. H7α και H7), αυτές αναφέρονται σε καταπονήσεις κάτω από τις οποίες η ψύκτρα παρουσιάζει μια βραδεία  διολίσθηση προς υψηλότερες θερμοκρασίες.

Όλα αυτά τα αποτελέσματα μπορούμε να τα δούμε σε ένα συγκεντρωτικό γράφημα, στο οποίο έχουν καταταχθεί όλες οι δοκιμές κατά σειρά επίδοσης.

Από εδώ είναι πολύ πιο εύκολο να διακρίνουμε ποιος προσανατολισμός της ψύκτρας, ποιο airf low και ποια σύνθεση ανεμιστήρων φέρνει το καλύτερο αποτέλεσμα και σε συνδυασμό με τον αντίστοιχα παραγόμενο θόρυβο, να κάνουμε την επιλογή μας .

Στο πνεύμα λοιπόν όσων σημειώσαμε στην εισαγωγή αυτού του κεφαλαίου, θα δούμε τα βασικά ερωτήματα / συμπεράσματα :

A. Ποιος προσανατολισμός είναι καλύτερος

Μιλάμε για τους τρεις διαφορετικούς προσανατολισμούς, τον οριζόντιο (κουτιά με τη μητρική παράλληλη με το πάτωμα), τον πλάγιο (κλασικοί "πύργοι") και τον κατακόρυφο (κουτιά όπου τα IO της μητρικής "κοιτάνε" το "ταβάνι", αλλά -λόγω του μικρού της μεγέθους- και σε κλασικούς πύργους με την ροή του αέρα να είναι κατακόρυφη !)

Από τις μετρήσεις μας, φάνηκε ότι ο πιο αποδοτικός προσανατολισμός είναι ο οριζόντιος με τον πλάγιο να τον ακολουθεί και τον κάθετο να κλείνει τη σειρά.  Οι διαφορές μεταξύ τους στο ονομαστικό TDP είναι της τάξης του ενός βαθμού Κελσίου, αλλά σε μεγαλύτερες καταπονήσεις είναι σαφώς ευδιάκριτες, δείχνοντας ότι στο σχεδιασμό των heat pipes έγινε η απαραίτητη υποχώρηση προκειμένου να επιτευχθεί η υψηλή απόδοση στο ονομαστικό TDP.  Παρ' όλα αυτά ακόμα και σε μεγάλες επιφορτίσεις ο ρυθμός ανόδου της θερμοκρασίας είναι πολύ αργός και οπωσδήποτε επιτρέπει στην Arctic να δηλώνει τα 320 Watt σαν μέγιστη -και σαφώς παροδική- καταπόνηση.

Β. Ποιο setup ανεμιστήρων είναι προτιμότερο

Εύκολη η απάντηση καθώς το Push-Pull setup είναι ακαταμάχητο, αλλά εδώ έχουμε και μια ευχάριστη έκπληξη:

Το θερμοκρασιακό κέρδος κυμαίνεται από 4 έως και 8,5 ^oC σε σύγκριση με το επίσης σε οριζόντια θέση μετρημένο Push setup και αυτό έρχεται με μηδενικό έως ασήμαντο ηχητικό κόστος, καθώς στο υψηλό air flow ο θόρυβος είναι χαμηλότερος (!) και μόνο στο μέσο air flow αγγίζει το +1 dB(A) !

Γ. Ποια είναι τα περιθώρια βελτίωσης των θερμοκρασιών.

Βασικό ερώτημα όλων των ανήσυχων φίλων, που καλό είναι στην προκείμενη περίπτωση να μην το ψάξουν, καθώς η Arctic  έφτιαξε μια ισορροπημένη ψύκτρα από την οποία άντλησε και την τελευταία ρανίδα θερμοαπαγωγικής ικανότητας!

Αρκεί να δείτε στον προηγούμενο πίνακα ότι, στο πιο αποδοτικό setup (Push-Pull), όταν μπούμε στις υψηλές θερμικές καταπονήσεις (280W, 320W), οι θερμοκρασίες μας επιφυλάσσουν μια πραγματική "έκπληξη"! 

Αυτό είναι πολύ εμφανές αν δούμε το γράφημα αυτού του setup:

Αναμφίβολα δεν βλέπουμε συχνά, το air flow να αυξάνει και οι θερμοκρασίες να το ακολουθούν στην αύξηση, αντί να πέσουν!

Βεβαίως η συμπεριφορά αυτή δεν είναι πραγματική έκπληξη, σίγουρα όμως είναι σπάνια η παρατήρησή της καθώς  δεν είναι συχνό φαινόμενο μια ψύκτρα να "αρνείται να καταθέσει τα όπλα" ακόμα και αν δέχεται υπερδιπλάσιο φορτίο από το "ονομαστικό" της.

Δ. H θερμική αντίσταση Rca της ψύκτρας

Η συγκεκριμένες μετρήσεις -με βάση τις προηγούμενες παρατηρήσεις- έγιναν σε δυο επίπεδα θερμικής καταπόνησης, τα "λογικά" 240 Watt και τα "υπερβολικά" 320 Watt.
Χρησιμοποιήθηκε ένας ανεμιστήρας EBM-Papst 120x38mm  (160 cfm / 19mmH₂O) σε θέση Push.

Ο προσανατολισμός της ψύκτρας είναι οριζόντιος (πτερύγια οριζόντια, heat pipes κατακόρυφα).

Δ.1. Η Rca σε καταπόνηση 240 Watt.
(Πίνακας μετρήσεων της  Rca @ 240W)

Η βασική παρατήρηση εδώ είναι ότι μέχρι τις 2750 rpm η ψύκτρα παρουσιάζει την αναμενόμενη -προοδευτικά ελαττούμενη φυσικά- βελτίωση, στις 3000 rpm εμφανίζεται μια απροσδόκητη αναστροφή και μετά ξαναπαίρνει τον "ίσιο δρόμο" μέχρι και τις 5000 rpm που τερματίστηκε η δοκιμή.

Δ.2. Η Rca σε καταπόνηση 320 Watt.
(Πίνακας μετρήσεων της Rca @ 320W)

Η εικόνα μιλά από μόνη της!
Η συμπεριφορά της Freezer i32, ήδη από τις 1800rpm δείχνει ότι αλλάζει και από τις 2200rpm παίρνει ανήφορο για να καταλήξει στις 5000rpm σε  θερμοκρασία 4,5 ^oC υψηλότερη από αυτήν που είχε στις 1000rpm!

Η θερμοκρασία της "CPU" αντί να μειωθεί καθώς το air flow αυξάνει, το ακολουθεί στην αύξηση (!) και μάλιστα χωρίς να δείχνει  τάση σταθεροποίησης!

Είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε κάτι τέτοιο (!), ή για να το θέσω πιο σωστά:
Είναι η πρώτη φορά που έχουμε την ευκαιρία και την "άνεση", να παρακολουθήσουμε μια ψύκτρα κυριολεκτικά στα όρια!

Γιατί η ARCTIC, με την Freezer i32 έφτιαξε μια ψύκτρα που παρά την κατά 213% υπερφόρτισή της, δεν "καταθέτει τα όπλα" και μπορεί να λειτουργήσει για αρκετή ώρα, ολισθαίνοντας σιγά-σιγά προς υψηλότερες θερμοκρασίες, χωρίς να περνάει σε ανεξέλεγκτη ταχεία υπερθέρμανση!

Η ερμηνεία αυτής της θερμικής συμπεριφοράς απαιτεί μια λίγο πιο "βαθιά βουτιά" στη "φυσική" των heat pipes, η οποία είναι  σαφώς πέρα από τα όρια του πυρήνα μιας παρουσίασης, αλλά μπορεί κάλλιστα να γίνει θέμα συζήτησης.

Ε.  Δοκιμές με πολύ χαμηλό, αλλά και με μηδενικό air flow .

Όπως θα θυμάστε από την παρουσίαση των βασικών χαρακτηριστικών της Freezer  i32 έχει πρόβλεψη για να λειτουργεί και χωρίς να στρέφεται ο ανεμιστήρας της.

Στον πίνακα που ακολουθεί υπάρχουν τρεις δοκιμές που έγιναν:  Μία με ένα πολύ ασθενικό air flow  που προσομοιώνει το ενδεχόμενο ρεύμα αέρα που θα δροσίζει τη ψύκτρα σε ένα ευάερο κουτί ακόμα και αν ο ανεμιστήρας της δεν στρέφεται  και δυο δοκιμές με την ψύκτρα "fanless", σε δύο προσανατολισμούς, να ψύχεται μόνο από θερμικό ανοδικό ρεύμα που μπορεί να δημιουργήσει η ίδια χωρίς την συνδρομή του ανεμιστήρας της που παραμένει ακίνητος!

1. Από το Ultra Low air flow, βγαίνει αβίαστα ότι, μέχρι τα 80 W η ψύκτρα "διασκεδάζει" με "απόλυτη" θερμοκρασία ~ 60 ^oC, ενώ για να αρχίσουν οι ανησυχίες για BSOD, θα πρέπει να την ζορίσουμε με 160 W!

2. Στην πλευρική τοποθέτηση η ψύκτρα μπορεί να δουλέψει με 40W περίπου στους 83 ^oC, πράγμα που θα πρέπει να πάρουν σοβαρά οι υποψήφιοι εραστές των dead silent συστημάτων, όταν αποφασίζουν τον προσανατολισμό τοποθέτησης της ψύκτρας.

3. Στην κατακόρυφη τοποθέτηση όμως, το μέγιστο σημείο λειτουργίας φτάνει τα 80W, αφήνοντας αρκετά περιθώρια για λειτουργία μηδενικού θορύβου σε "άνετη"  θερμοκρασία  μέχρι τα 60+ W,  που είναι ένα καλό σημείο για "οποιαδήποτε" λογική -υπ' αυτές τις συνθήκες- λειτουργία του HTPC μας !

4. Φυσικά, για ευνόητους λόγους,  δεν αποπειραθήκαμε Fanless δοκιμή σε οριζόντιο προσανατολισμό !

Σαν τελικό συμπέρασμα στο θέμα της Dead Silent λειτουργίας, η Freezer  i32 δικαιώνει το σχεδιασμό της, τόσο με την λειτουργία της σε "Fanless mode"  όσο και για την λειτουργία σε πολύ χαμηλό air flow, καθώς πρακτικά δεν υπάρχει καμία ηχητικά ανιχνεύσιμη διαφορά, μιας και το dB(A) meter μας, αλλά και τα αυτιά μας, δεν μπόρεσαν να διακρίνουν αν ο ανεμιστήρας στρέφεται ή όχι !

Συγκριτική κατάταξη

Η κατάταξη της ARCTIC Freezer i32 στους πίνακες αυτούς,  θα πρέπει να ιδωθεί έχοντας πάντα κατά νου ότι οι συμμετέχοντες ποικίλουν αρκετά σε μέγεθος.

Στο θέμα της θερμικής επιφόρτισης που επελέγη για τις δοκιμές, λόγω του ότι η Freezer i32 έχει συνιστώμενο TDP τα 150 Watt και μέγιστο τα "πολύ τολμηρά" 320 Watt, εμείς με βάση το πλήθος των heat pipes της, την δοκιμάσαμε στα 240 Watt μέγιστο. Αλλά για να έχουμε και κάποια συγκριτική αίσθηση στον πίνακα κατάταξης παραθέτουμε και την επίδοσή της  και σε Push-Pull setup στο ίδια  Watt.

Α. Σύνθετη κατάταξη με βάση το Δθ και τον θόρυβο, με πρωτεύον κριτήριο το Δθ.
(Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m)

Όπως βλέπετε το πράγμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον!
Η ARCTIC Freezer i32, μπήκε επικεφαλής των "μικρών" με ένα πολύ άνετο Δθ της τάξης των 38,7 ^οC στα 240 Watt και με ένα εντυπωσιακό Δθ των ~34,6 ^οC σε Push-Pull setup στα 240 Watt !
Το αβίαστο συμπέρασμα είναι ότι, η "άδηλα" καλή σχεδίαση του ανεμιστήρα της, σε πλήρη ισορροπία με τις δυνατότητες  της κλασικής κατασκευής συστοιχίας των πτερυγίων ψύξης, βοηθάει τα  CDT heat pipes να δείξουν  τα πλεονεκτήματά τους !
Βέβαια, πάντα θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι, το TDP δεν υπολογίζεται για τις θερμοκρασίες που πολλές φορές εμείς θα θέλαμε (βλέπε 20 βαθμούς Δθ!  ), αλλά εν προκειμένω -και για το ονομαστικό TDP της- με θερμοκρασίες ~24 ^oC (Push) και ~21,5 (Push-Pull) δεν απέχει και πολύ από αυτό !

Συνεπώς η ψύκτρα μας είναι μια πολύ καλή πρόταση για επεξεργαστές που έχουν μέσο φορτίο, αλλά μπορεί να αντέξει μέχρι και ελαφρό O/C χωρίς να μας εμποδίζει παροδικά να "ξεφύγουμε τελείως"  και να ξεχάσουμε ότι έχουμε να κάνουμε με μια ψύκτρα μικρού όγκου με τέσσερα μόνο heat pipes !
Και φυσικά όλα αυτά, διατηρώντας πάντα το μεγάλο ατού του πολύ χαμηλού έως μη ανιχνεύσιμου θορύβου, που θα το δούμε στον επόμενο πίνακα καλύτερα.

Β. Σύνθετη κατάταξη με βάση το θόρυβο και το Δθ, με πρωτεύον κριτήριο το θόρυβο.
(Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m)

Εδώ η ARCTIC  με την   Freezer i32, συνεχίζοντας την παράδοση της μικρότερης αδελφής της (Freezer i11) έβαλε στόχο την κορυφή και στρογγυλοκάθισε ανάμεσα στις πιο αθόρυβες ψύκτρες που έχουμε δοκιμάσει!

Με μόλις 0,5 dB(A) περισσότερο από την πιο αθόρυβη ψύκτρα του πίνακα, και με τον μισό όγκο από αυτήν, η κατασκευή της, της επιτρέπει να εμφανίζει μια κατανεμημένη ανά heat pipe θερμοκρασία, που ανταγωνίζεται αρκετά μεγαλύτερες ψύκτρες και εδώ βέβαια, δεν επιχειρείται η σύγκριση των ανόμοιων, αλλά να τονιστεί ότι η Freezer i32, δίνει μια πολύ καλή εναλλακτική πρόταση σε όσους θέλουν πολύ χαμηλό θόρυβο στον υπολογιστή τους, αλλά και  στο HTPC τους, -αν τους επιτρέπει την εγκατάσταση μιας λίγο μεγαλύτερης ψύκτρας-  έχοντας το bonus της τελείως αθόρυβης λειτουργίας στις χαμηλές και μεσοχαμηλές καταναλώσεις!
Στον τομέα αυτό, πραγματικά η ARCTIC δείχνει με το δικό της διακριτικό τρόπο, το δρόμο για πολύ λογικές επιδόσεις κρατώντας το θόρυβο αλλά και το πολύ σημαντικό θέμα του κόστους σε παραδειγματικά χαμηλό επίπεδο!

Ώρα όμως είναι να ανακεφαλαιώσουμε όλα όσα είδαμε και μετρήσαμε στην ARCTIC Freezer i32 και να προσπαθήσουμε να τα "χωρέσουμε" σε μια βαθμολογία.
 

Επίλογος

Και τώρα ήρθε η ώρα να αποτιμήσουμε την πολυήμερη συμβίωσή μας με την ARCTIC Freezer i32,  προϊόν μιας εταιρίας που την χαρακτηρίζει η προσήλωση στις ανάγκες του μέσου χρήστη, και οι απαλλαγμένες από άχρηστο εντυπωσιασμό προτάσεις, που στοχεύουν στην αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων της ψύξης, αξιοποιώντας τα πραγματικά περιθώρια των επεξεργαστών και η σημερινή φιλοξενούμενη του TheLab, αποτελεί ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα!

Η ARCTIC Freezer i32  ενσωματώνοντας την ώριμη τεχνολογία των  άμεσης και συνεχούς επαφής heat pipes (CDT) και εφοδιασμένη με έναν "απατηλά" απλό και εξαιρετικά αθόρυβο ανεμιστήρα, έρχεται να δώσει ουσιαστική απάντηση σε όσους αναζητούν μια καλύτερη και κυρίως αθόρυβη ψύκτρα για το σύστημά τους.

Ας δούμε περιληπτικά τις βασικές της παραμέτρους:

Πλεονεκτήματα:

H ARCTIC Freezer i32  είναι σε θέση -μέσα στα όρια του TDP της- να διατηρήσει ένα σύστημα σε χαμηλές θερμοκρασίες, οι οποίες δεν "ξεφεύγουν" ακόμα και αν επιλέξουμε πρακτικά dead silent λειτουργία.

Παράλληλα, μπορεί να κρατήσει το σύστημά μας σε λειτουργία ακόμα και κάτω από κάτω από παράλογα -για το μέγεθός της- "βαρύ" υπερχρονισμό, με τον θόρυβο να κινείται πάντα σε πολύ χαμηλά επίπεδα!

Σε "απόλυτες επιδόσεις", χωρίς να διεκδικεί τις δάφνες της πρωτιάς, δεν απέχει πολύ από την κορυφή.

Εκεί όμως που διαπρέπει, είναι στο θέμα του θορύβου συγκαταλεγόμενη μεταξύ των πιο αθόρυβων ψυκτρών, καθώς απέχει μόνο 0,5dB(A) από την κορυφαία!

Το μικρό της μέγεθος και η εύκολη -αλλά και στιβαρή- εγκατάστασή της, την κάνει ιδανική για οποιοδήποτε χρήστη διαθέτει μέσης ισχύος σύστημα, είτε κλασικού PC είτε HTPC, όπου και διακρίνεται με την ουσιαστικά αθόρυβη λειτουργία της!

Και τελευταίο, αλλά σαφώς όχι σε σπουδαιότητα, είναι ότι όλα αυτά, είναι προσιτά σε μια τιμή από τις πιο χαμηλές της αγοράς.

Μειονεκτήματα:

Πραγματικά εδώ παίρνοντας υπόψη το κόστος της...δεν έχουμε να καταλογίσουμε τίποτε!
Το μόνο ίσως που θέλουμε να σημειώσουμε είναι ότι το πλαίσιο του ανεμιστήρα της είναι πολύ ελαστικό για τις προτιμήσεις μας, αλλά με δεδομένο αυξημένο το κόστος που θα είχε ένα άκαμπτο πλαίσιο, αισθανόμαστε κάτι παραπάνω από πρόθυμοι να "συμβιβαστούμε" με αυτή την - οικονομικά - τόσο "ευεργετική ιδιομορφία".

Κάτι ακόμα που θα θέλαμε να δούμε είναι ένα επιπλέον set από ελαστικές αντικραδασμικές αυτοκόλλητες ροδέλες, για να μην "αισθάνονται μόνα τους"  τα extra fan wire clips.
 
Συνοψίζοντας όλα αυτά σε μια φράση :

"Ο χρήστης που έχει ένα μέσης ισχύος σύστημα και ψάχνει για  την αναβάθμιση της stock ψύκτρας του, που θα "εξαφανίσει" το θόρυβο αλλά όχι και το πορτοφόλι του, καλά θα κάνει να  πάρει σοβαρά υπόψιν  την πρόταση της  ARCTIC Freezer i32  ! "

Υπενθυμίζουμε ότι η ARCTIC Freezer i32 συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση και την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, την βρήκαμε στα Ελληνικά καταστήματα προς 31,0 €  του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου (συν 5€ μεταφορικά).

Κλείνοντας την παρουσίασή μας ας δούμε επιγραμματικά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της ARCTIC Freezer i32.

• Καλή ποιότητα κατασκευής.
• Καλές επιδόσεις.
• Λειτουργικό και στιβαρό σύστημα στερέωσης με πολύ εύκολη εγκατάσταση.
• Σταθερή πίεση συναρμογής ψύκτρας / CPU, η οποία ορίζεται μέσω της ελαστικότητα των βραχιόνων στήριξης.
• Εξαιρετικά μεγάλη περιοχή λειτουργίας.
• Πολύ αποτελεσματικός και αθόρυβος PWM ανεμιστήρας.
• Ανεμιστήρας εξοπλισμένος με FDB έδρανα που μπορεί να αναστείλει τη λειτουργία του στις χαμηλές θερμοκρασίες.
• Μπορεί να αντιμετωπίσει με ασφάλεια, το μέγιστο θερμικό φορτίο, παράγοντας "μηδενικό" θόρυβο.
• Χαμηλός θόρυβος ακόμα και σε υψηλές στροφές, ο οποίος είναι απαλλαγμένος από ενοχλητικές συχνότητες.
• Sleeved καλώδιο ανεμιστήρα.
• Διαθέτει extra βύσμα για την τροφοδότηση δεύτερου PWM ανεμιστήρα (PST)
• Παρέχει επιπλέον σετ wire clips για την προσθήκη και δεύτερου ανεμιστήρα (Push-Pull).
• Αναλυτικό manual.
• Εγγύηση έξι ετών.
• Χαμηλή τιμή.

• Παρέχει θερμοαγώγιμη πάστα μόνο για μια συνήθη εγκατάσταση.
• Η ελαστικότητα του πλαισίου του ανεμιστήρα δεν εμπνέει αίσθηση στιβαρότητας.
• Δεν παρέχει ένα επιπλέον σετ ελαστικών αυτοκόλλητων παρεμβυσμάτων.

Με βάση όλα τα παραπάνω, η γενική βαθμολογία που αποσπά η ARCTIC Freezer i32, δε μπορεί να είναι μικρότερη από:

Πρόλογος

Η ARCTIC δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις καθώς η πολύχρονη εμπλοκή της στην ψύξη των επεξεργαστών και όχι μόνον, έχει αποδώσει μια μακριά σειρά από επιτυχημένα προϊόντα τα οποία, διακρινόμενα για την άρτια σχεδίαση, την αποτελεσματικότητα αλλά και το σχετικά χαμηλό κόστος τους, αποτελούν μια άριστη επιλογή για τους χρήστες που θέλουν να αναβαθμίσουν την stock ψύκτρα του επεξεργαστή τους, αναζητώντας αισθητά χαμηλότερες θερμοκρασίες, χωρίς να πληρώσουν μια "μικρή περιουσία" γι' αυτό!

Βεβαίως το "καλό και φθηνό" είναι εγχείρημα δύσκολο, που απαιτεί σοβαρό τεχνολογικό υπόβαθρο και δραστηριοποίηση σε πολλαπλά πεδία. Εγχείρημα κατάλληλο για την ARCTIC , που τα επιτυχημένα προϊόντα που έχει στο ενεργητικό της αρχίζουν από ψύκτρες και ανεμιστήρες, φτάνουν μέχρι εξαιρετικές θερμοαγώγιμες πάστες και συνεχίζουν -όπως βλέπουμε στις πρόσφατες παρουσιάσεις- και σε άλλους λιγότερο "παραδοσιακούς" τομείς!

Η κατασκευάστρια, με βάση την επιτυχημένη Freezer 7 Pro, μας παρουσιάζει την ARCTIC Freezer i11, μια μικρών διαστάσεων αερόψυκτρα ενός πύργου, που ψύχει με την βοήθεια ενός ιδιόμορφου ανεμιστήρα 92mm, τρία heat pipes άμεσης επαφής, τα οποία είναι ενσωματωμένα χωρίς κενά μεταξύ τους σε μια αλουμινένια βάση που εξασφαλίζει την εύκολη και στιβαρή στήριξη της ψύκτρας.

Η Freezer i11 παρά την φαινομενικά απλή κατασκευή της, ενσωματώνει αρκετές τεχνολογικές λύσεις που αφενός, βοηθούν την αύξηση των επιδόσεών της και αφετέρου, εκμεταλλευόμενες τα χαρακτηριστικά των υλικών, διατηρούν το κόστος σε χαμηλά επίπεδα!
Η ARCTIC όμως, με στόχο τον χωρίς τεχνικές "θυσίες" περιορισμό του κόστους, κάνει ένα ακόμα όχι και τόσο συνηθισμένο βήμα.
Διαχωρίζει τα μοντέλα της ανάλογα με την πλατφόρμα στην οποία απευθύνονται, έτσι η Freezer i11 προορίζεται μόνο για την INTEL πλατφόρμα, και η δίδυμή της, Freezer A11, για την AMD.
Αλλά η πραγματική έκπληξη, μας περιμένει "στο ταμείο" καθώς, η τιμή της αποτελεί πραγματική πρόκληση! Ακολουθήστε μας στις επόμενες σελίδες, να την γνωρίσουμε από κοντά !

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Στους δύο πίνακες που ακολουθούν μπορούμε να δούμε με αρκετή λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά της ψύκτρας που σας παρουσιάζουμε σήμερα.
Ο πρώτος πίνακας μας δίνει συνοπτικά όλη την σχετική πληροφορία, τόσο αυτήν που υπάρχει στα data της ψύκτρας, όσο και σε αυτά που διαπιστώθηκαν/μετρήθηκαν από εμάς στο εργαστήριο του TheLab. Αυτά τα τελευταία έχουν αναγραφεί με μπλε χαρακτήρες και μολονότι -βασιζόμενα στις μετρήσεις που έδωσε ένα και μόνο δείγμα- στερούνται της στατιστικής επαλήθευσης, πιστεύουμε ότι μπορούν να δώσουν μια πιο πλήρη εικόνα της ψύκτρας.

Βασική παρατήρηση είναι ότι η ARCTIC Freezer i11 διαθέτει εξοπλισμό στερέωσης μόνο για την πλατφόρμα της INTEL. Όποιος ενδιαφέρεται για μητρικές της AMD θα πρέπει να κοιτάξει για την ARCTIC Freezer A11, η οποία διαφοροποιείται από την Freezer i11 μόνο στο mounting hardware.

Συνέχεια έχει ο πίνακας με τα πιο "ιδιαίτερα" χαρακτηριστικά της ψύκτρας, όπου μπορούμε να δούμε συνοπτικά τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες της ψύκτρας, αλλά και τις παραμέτρους που εξαρτώνται από αυτά και καθορίζουν την θερμική συμπεριφορά της.

Με ελευθερία air flow ~70% και συντελεστή πυκνότητας ~108, δεν είναι η πιο αραιόφυλη ψύκτρα που έχουμε δει, αλλά σαφώς απέχει αρκετά από τις πυκνές ψύκτρες, πράγμα που προϊδεάζει για την δυνατότητα χρήσης ανεμιστήρα με χαμηλό θόρυβο!

Η ARCTIC Freezer i11 έχει από την κατασκευάστρια εταιρία προτεινόμενη τιμή 42,00€ (MSRP). Αλλά την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, μπορείτε να την βρείτε σε Ελληνικά καταστήματα , σε τιμή προσφοράς προς 22,26€ του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου και συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση.

Συσκευασία και παρελκόμενα

Η ARCTIC Freezer i11 φτάνει στον χρήστη σε ένα μικρό χάρτινο κουτί που προϊδεάζει για το μέγεθος της ψύκτρας. Παρά το μικρό του μέγεθος όμως, η πληροφορία που μας δίνει είναι επαρκέστατη. Γραφιστικά η εικόνα του κουτιού είναι ευπρόσδεκτη στο μάτι και η από κοντά εξέταση βελτιώνει κατά πολύ την πρώτη εντύπωση.
Η επάνω και η εμπρός πλευρά αρκούνται στην παρουσίαση του λογότυπου της εταιρίας και μιας εικόνας της ψύκτρας.

Φυσικά την προσοχή μας αποσπά η εξαετής εγγύηση (!) της ψύκτρας (βλέπε ανεμιστήρας) και δευτερευόντως, η φράση στο κάτω μέρος του κουτιού που δηλώνει ότι η ψύκτρα μας είναι συμβατή μόνο με INTEL sockets και το QR-code που παραπέμπει στη σελίδα του προϊόντος.

Στην αριστερή πλευρά έχουμε ένα βασικό σκαρίφημα της ψύκτρας και ένα συγκριτικό test επιδόσεων.

Διακρίνουμε προσοχή στη σχεδίαση και αρκετές ευκολίες στη στήριξη του ανεμιστήρα αλλά και της ψύκτρας της ίδιας.
Καθόλου άσχημα θα λέγαμε, αν και την προσοχή μας κεντρίζει η επεξήγηση στον [ * ] του διαγράμματος των επιδόσεων, αλλά γι' αυτό ας περιμένουμε λίγο ακόμα.

Η δεξιά πλευρά έχει μια πολύγλωσση περιγραφή των βασικών ιδιοτήτων της Freezer i11 (με τα Ελληνικά...απόντα "φυσικά"! ) και ένα πίνακα με τα βασικά χαρακτηριστικά της.

Πρώτη γραμμή...το μέγιστο TDP της ψύκτρας είναι 150 Watt, και εδώ συναξιολογούμε την πληροφορία για του CPU temp = 95 ^oC max. Λίγο πιο κάτω βλέπουμε τον λόγο που η ΑRCTIC έχει την "άνεση" να δώσει έξι χρόνια εγγύηση, καθώς ο ανεμιστήρας της εξοπλίζεται με FDB έδρανο!

Η πίσω πλευρά έχει πιο παραστατικές πληροφορίες για τα πλεονεκτήματα και τα χαρακτηριστικά της ψύκτρας.

Η ARCTIC δίνει σε συντομία όλα τα σημαντικά σημεία της ψύκτρας, πολλά από αυτά τα έχουμε δει και σε άλλες κατασκευές, άλλα ο περιορισμός των μπράτσων του κινητήρα σε τρία, αποτελούν νέα προσέγγιση. Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι έχει γίνει προσπάθεια να συγκεντρωθούν σε μία χαμηλού κόστους ψύκτρα, πολλές τεχνικές αύξησης της απόδοσής της με τρόπο που δεν έχει επίπτωση στο κόστος κατασκευής της.

Για να δούμε όμως τι έχει μέσα στο κουτί!

Η ώρα του ανοίγματος της συσκευασίας ενός νέου "παιχνιδιού" -όσες και να έχεις ανοίξει- φέρνει στην επιφάνεια το "παιδί" που κρύβεται μέσα μας και αυτό, ένιωσε μια μικρή απογοήτευση από την ευνόητη -και εν τέλει αναπόφευκτη- θυσία στο βωμό του κόστους, η οποία ελπίζουμε να περιορίζεται μόνο στην σχεδόν παντελή έλλειψη προστατευτικών.
Πλην του απολύτως αναγκαίου πρόσθετου χαρτονιού που προστατεύει το cold plate και μια πλευρά των πτερυγίων, η υπόλοιπη προστασία επαφίεται στο σκληρό χαρτόνι του κουτιού.

Παρ' όλα αυτά, η ψύκτρα έφτασε σε εμάς άθικτη!

Όλα τα απαραίτητα όμως είναι εδώ, με το σταυροειδές CPU back plate να ξεχωρίζει, συνοδευόμενο από το σακουλάκι με τα εξαρτήματα και τις εξαιρετικές οδηγίες εγκατάστασης.

Από αριστερά ξεκινώντας έχουμε τα δύο brackets που θα στηρίξουν την ψύκτρα, ανάμεσά τους και τις τέσσερις βίδες που χρησιμοποιούνται για την στερέωση τους πάνω στο CPU back plate. Δεξιότερα και επάνω, οι βίδες για την άμεση στερέωση της ψύκτρας (με τα brackets) πάνω στις υποδοχές του LGA 2011x socket. Οι μικρές βίδες είναι για την στερέωση των brackets πάνω στην αλουμινένια βάση της ψύκτρας.

Τέλος, δεξιά -πέρα από το manual- έχουμε μία δόση της πολύ καλής θερμοαγώγιμης πάστας της κατασκευάστριας και το ιδιότυπο πλαστικό back plate, το οποίο θα μας απασχολήσει λίγο παραπάνω.
Διακρίνουμε στα δεξιά σκέλη του τις εγκοπές που "φωλιάζουν" οι δύο βίδες του INTEL socket 115x και τέσσερα λευκά αυτοκόλλητα, τα οποία καλύπτουν μια μικρή ποσότητα μαλακής κόλλας σιλικόνης, η οποία θα κρατήσει το back plate στη θέση του μέχρι να περάσουμε τις βίδες στερέωσης. Πολύ έξυπνη ιδέα που δείχνει ότι η κατασκευάστρια έχει φροντίσει ακόμα και τις πολύ μικρές λεπτομέρειες!

Και εδώ τελειώνουν τα παρελκόμενα, που υπενθυμίζουμε ότι καλύπτουν μόνο την πλατφόρμα της INTEL. Γυρνάμε σελίδα λοιπόν, για την πρώτη επαφή μας με την φιλοξενούμενή μας!

Η ψύκτρα από κοντά

"Πόσο μπορεί να συμπιεστεί το κόστος μιας ψύκτρας, χωρίς αυτό να σημάνει ουσιαστική υποβάθμιση της απόδοσής της;"

Αυτό είναι το ερώτημα στο οποίο επιχειρεί να απαντήσει η ARCTIC και μάλιστα δεν αρκείται σε αυτό, ανεβάζει το πήχη ακόμα ψηλότερα, ντύνοντας το όλο πακέτο με εξαετή εγγύηση!
Λίγα πράγματα μπορούν να μας προκαλέσουν περισσότερο από το να δούμε από κοντά το τι και το πώς μιας τέτοιας πρότασης.
Ας ξεκινήσουμε από την μακροσκοπική εικόνα και μετά πάμε και πιο κοντά !

Η οπτική κυριαρχία του ανεμιστήρα είναι αναπόφευκτη καθώς, η ίδια η ψύκτρα έχει συγκρίσιμες με αυτόν διαστάσεις.
Και αν κατασκευαστικά η ψύκτρα είναι απλή , αυτό δεν ισχύει για τον ανεμιστήρα, ο οποίος έχει πολύ ιδιαίτερη κατασκευή, της οποίας ένα μέρος φαίνεται άμεσα στο πλαίσιό της και στην κατασκευή της φτερωτής του.
Αλλά ας κάνουμε πρώτα μια περιήγηση περιμετρικά.

Τρία heat pipes με διπλές απολήξεις, ψύχονται από 45 σχετικά πυκνά πτερύγια που φέρουν αναδιπλώσεις 90^ο στα άκρα τους και έτσι σχηματίζουν ένα αεραγωγό, ο οποίος περιορίζοντας τη ροή του αέρα αυστηρά μόνο ανάμεσα στα πτερύγια, συμβάλει στην πλήρη εκμετάλλευση του air flow του ανεμιστήρα.
Λύση επιβεβλημένη καθώς, στο όνομα της επίτευξης επιδόσεων και παράλληλα της διατήρησης του θορύβου σε χαμηλή στάθμη, δεν υπάρχει η "πολυτέλεια" να "χαθεί" εκτός της περιοχής των πτερυγίων, ούτε η παραμικρή ποσότητα αέρα!

Ο ανεμιστήρας πιάνει με τα ενσωματωμένα πλαστικά άγκιστρά του στο λούκι που σχηματίζεται στα πτερύγια και παρά το ότι μπορεί να κινηθεί λίγο πάνω - κάτω, καλό είναι να τον αφήσουμε εκεί που βρίσκεται, διαφορετικά ένα μέρος από τη ροή του θα μείνει ανεκμετάλλευτη.
Βέβαια, το γεγονός ότι ολόκληρη η ροή του αέρα περνάει μέσα από την ψύκτρα, σημαίνει ότι τα περιμετρικά του socket εξαρτήματα (μνήμες, VRM κ.λπ.), θα πρέπει να αρκεστούν σε πιο ασθενές ρεύμα αέρα. Ευτυχώς, που ούτως ή άλλως, τα συστήματα που αποτελούν τη στόχευση της ARCTIC Freezer i11 δεν είναι ιδιαίτερα απαιτητικά.

Και ολοκληρώνουμε την περιστροφή με το cold plate σε πρώτο πλάνο, να αποκαλύπτει την CDC (Continuous Direct Contact) κατασκευή του, σαν ένα ακόμα σχόλιο στην προσπάθεια της κατασκευάστριας να αντλήσει και την "τελευταία σταγόνα" απόδοσης που μπορεί να δώσει μια τέτοια κατασκευή.

Το σώμα της ψύκτρας

Αφού την ξαπλώσαμε την ψύκτρα, ας την γδύσουμε κιόλας! 
Ένα ελαφρό ανασήκωμα στα πλαστικά clips είναι αρκετό για να βγει ο ανεμιστήρας και να έχουμε πλήρη θέα στην ομάδα των πτερυγίων που αναλαμβάνει την θερμική ανταλλαγή με τον αέρα.

Όπως είναι αναμενόμενο η επιλογή της συμπίεσης του κόστους, έχει επιβάλει την κατά το δυνατόν απλούστερη κατασκευή, αλλά αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι κακό.
Μπορεί -ας πούμε- να μην υπάρχει το "τριγωνικό" κενό πίσω από τον ανεμιστήρα που αντισταθμίζει την έλλειψη αέρα στην περιοχή του τυφλού σημείου, αλλά ο κινητήρας του ανεμιστήρα είναι πολύ μικρός και -ας μην το ξεχνάμε- το πλαίσιό του "αγκαλιάζει" ολόκληρη την ψύκτρα. Έτσι ο αέρας περιορισμένος μόνο ανάμεσα στα πτερύγια, καλύπτει αποτελεσματικά και την "τυφλή" περιοχή τους!

Σε αυτό το πιο κοντινό πλάνο, φαίνεται και το διακοσμητικό πτερύγιο της ψύκτρας (το τεσσαρακοστό έκτο !), το οποίο -προς τιμήν της- η Arctic δεν το προσμετρά στα πτερύγια της ψύκτρας, καθώς όπως μπορείτε να δείτε και από αυτή τη φωτογραφία, η σύνδεσή του με τα heat pipes είναι κάπως "ελεύθερη" !
Επίσης σε αυτή αλλά και στην επόμενη φωτογραφία βλέπουμε την αναδίπλωση σε ορθή γωνία των πτερυγίων στα άκρα τους, η οποία ουσιαστικά "σφραγίζει" την περιοχή των πτερυγίων και τα μετατρέπει σε ένα ιδιότυπο "αεραγωγό ψύξης, αλλά και βοηθά στην στιβαρότητα της όλης κατασκευής.

Το block της ψύκτρας

Η στερέωση των brakets πάνω στην αλουμινένια βάση που συγκρατεί τα heat pipes γίνεται με τέσσερις βίδες και το σύνολο αποτελεί μια στιβαρή και συνάμα ελαστική κατασκευή,

Η όλη κατασκευή είναι τελείως συμμετρική και το κρίσιμο σημείο από όπου περνάνε οι βίδες στερέωσης, βρίσκεται σαφώς έξω από το σώμα της ψύκτρας, βοηθώντας έτσι στο εύκολο βίδωμά τους.

Η διαμόρφωση των ελασμάτων αυτών ακολουθεί την δοκιμασμένη λύση που συνδυάζει την ελαστικότητα με την στιβαρότητα και εξασφαλίζει αρκετή πίεση προς το CPU heat spreader έτσι ώστε, να επιτευχθεί η βέλτιστη θερμική σύζευξη μεταξύ τους.
Οι εσωτερικές οπές στο άκρο των ελασμάτων στερέωσης, προορίζονται για το LGA 115x socket και οι εξωτερικές, για τα πιο σύγχρονα, του 2011x συμπεριλαμβανομένου.

Το cold plate

Και ερχόμαστε σε ένα από τα σημεία "ατού" της ARCTIC Freezer i11.

Τα τρία heat pipes έρχονται σε άμεση επαφή με το καπάκι του επεξεργαστή και φυσικά έχουν λειανθεί σε επίπεδη μορφή, μαζί με την αλουμινένια βάση που τα συγκρατεί σφιχτά μεταξύ τους.

Το cold plate έρχεται καλυμμένο με προστατευτική ταινία που αναφέρει το προφανές της αφαίρεσής της πριν τη χρήση. Την αφαιρούμε και έχουμε ανεμπόδιστη θέα στην πολύ καλή δουλειά που έχει γίνει κατά τη λείανση, την οποία θα έχουμε την ευκαιρία να εξετάσουμε πιο διεξοδικά στην σελίδα των λεπτομερειών.

Οι προηγούμενες φωτογραφίες μας δίνουν μια πολύ καθαρή εικόνα της τεχνικής που χρησιμοποιείται από την Arctic -αλλά και άλλες κατασκευάστριες- για να επιτευχθεί η καλύτερη δυνατή θερμική αγωγιμότητα.
Τα heat pipes έχουν εγκλωβιστεί σταθερά μέσα στην αλουμινένια βάση τους, αλλά παράλληλα έχουν συμπιεστεί μεταξύ τους με σκοπό μετά την ολοκλήρωση της λείανσής τους, να έχουμε μια σχεδόν συνεχή επιφάνεια υψηλής θερμικής αγωγιμότητας, χωρίς "κενά", ή περιοχές με αλουμίνιο ( όπως άλλες κατασκευές που έχουν ξεχωριστές θήκες για κάθε heat pipe), πράγμα που θα σήμαινε χαμηλότερη αποτελεσματικότητα!

Ο ανεμιστήρας

Εδώ η ARCTIC πραγματικά έχει κάνει εξαιρετική δουλειά, φτιάχνοντας εκ βάθρων ένα ανεμιστήρα που εξαντλεί τα περιθώρια της απόδοσης αλλά και του χαμηλού θορύβου, και αυτό δεν το λέω εγώ, το αποδεικνύουν οι μετρήσεις που θα δούμε σε επόμενη σελίδα.
Αλλά ας τον δούμε πρώτα και έχουμε καιρό για τα υπόλοιπα! 

Τα επτά πτερύγιά του έχουν διαβαθμισμένη κλίση, έτσι ώστε στην περιφέρεια να είναι σε θέση να αναπτύξουν κάποια στατική πίεση και προς το κέντρο και να μπορούν να ωθήσουν περισσότερο αέρα στην περιοχή του τυφλού σημείου του ανεμιστήρα.
Η αλληλοκάλυψη των πτερυγίων είναι σχετικά μικρή, καθώς αυτό επιβάλλεται από την ανάγκη για υψηλό air flow.

Το πλαίσιό του είναι χυτευμένο σε ένα μονοκόμματο κομμάτι που έχει μορφή χοάνης, η οποία αφενός τροφοδοτεί τα πτερύγια του ανεμιστήρα με ομαλότερη ροή αέρα και αφετέρου, αυξάνοντας την απόσταση του πλαισίου από τα ταχέως κινούμενα ακροπτερύγια, μειώνει τον θόρυβο.

Το κέντρο της φτερωτής του (motor hub) έχει "ημισφαιρική" διαμόρφωση, για να διευκολύνει την ομαλότερη ροή του αέρα και την καλύτερη τροφοδότηση της επίμαχης κεντρικής περιοχής της. Τα στηρίγματα του κινητήρα περιορίστηκαν σε τρία, αριθμός επαρκής, που μειώνει τα σημεία που προβάλουν αντίσταση στη ροή του αέρα και αυξάνει την απόδοση του ανεμιστήρα.
Εδώ μπορούμε να δούμε και τα τέσσερα "O-ring" που εξασφαλίζουν την καλή πρόσφυση του ανεμιστήρα στα πτερύγια της ψύκτρας, περιορίζοντας παράλληλα την μετάδοση των ενδεχόμενων κραδασμών.

Η αλληλοκάλυψη της βάσης των πτερυγίων είναι κοντά στο να είναι πλήρης, πράγμα που συνδυαζόμενο με την μικρή αλληλοκάλυψη των άκρων των πτερυγίων, οριοθετεί τα πλαίσια του συμβιβασμού μεταξύ του υψηλού air flow και της ανάγκης για κάποια -έστω μικρή- στατική πίεση.
Ο ανεμιστήρας ελέγχεται με διαμόρφωση πλάτους παλμών (PWM) και το καλώδιό του, είναι καλυμμένο με ένα αποδεκτά πυκνό sleeve το οποίο, προς την πλευρά του ανεμιστήρα, σφηνώνει σε ειδική εγκοπή του πλαισίου, από την οποία το βγάλαμε για να φανεί καλύτερα.

Βεβαίως, η δουλειά που έχει κάνει η Arctic σε αυτόν τον ανεμιστήρα δεν σταματά εδώ, αλλά τις λεπτομέρειες θα τις δούμε στην αντίστοιχη σελίδα.
Θα αφήσουμε το θέμα αυτό με την "ευχή" και οι άλλοι κατασκευαστές να έβρισκαν το δρόμο για προϊόντα "αυτής" της κατασκευής και ανάλογης τιμής!

Θέματα συμβατότητας

Θεωρώντας σαν δεδομένο ότι η Freezer i11 έχει σαν "σύστημα στόχο", ένα σύστημα μέσων επιδόσεων που χρησιμοποιείται είτε σαν HTPC, είτε σαν υπολογιστής γενικής χρήσης και με βάση το ότι, οι σύγχρονες μνήμες πολύ λίγη ανάγκη από extra ψύξη έχουν (αν δεν τις υπερχρονίσεις εννοείται), δεν πρόκειται να συναντήσετε κάποιο πρόβλημα συμβατότητας, όποιον προσανατολισμό και να επιλέξετε.

Από τις διαστάσεις που δίνει ο κατασκευαστής, αλλά και από αυτές που προσθέσαμε εμείς, και από τα σκαριφήματα τοποθέτησης, φαίνεται καθαρά ότι σε αρκετές τοποθετήσεις, η ψύκτρα καλύπτει μέρος του πρώτου memory socket, αλλά το ύψος που έχει από την μητρική είναι αρκετό ώστε να μην "βρίσκει" πάνω στην μνήμη που είναι τοποθετημένη σε αυτό.

Οι λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά

Το έχετε φαντάζομαι καταλάβει ότι, αυτό το κομμάτι των review, είναι που μου αρέσει περισσότερο!
Δεν είναι τυχαίο, καθώς σε αυτό βλέπουμε τις τεχνολογίες που έχουν χρησιμοποιηθεί, λέμε και δυο κουβέντες παραπάνω γι' αυτές και κυρίως, αποκαλύπτονται οι λύσεις που δίνει ο κάθε κατασκευαστής στις προκλήσεις που θέτει το προϊόν που σχεδιάζει και μαθαίνουμε και εμείς, το τι και το πως της κάθε προσέγγισης.
Αλλά αυτό που πραγματικά αξίζει το κόπο, είναι όταν έχουμε να κάνουμε με μια νέα τεχνολογία, ή μια νέα ματιά -και λύση- σε ένα παλιό πρόβλημα.

Ας βάλουμε λοιπόν αρχή από τα "ορεκτικά" και μετά πάμε στα "κυρίως πιάτα", για να δούμε τι "μαγείρεψε" για εμάς η ARCTIC Freezer i11.

Το CPU back plate

Η κατασκευή του μπορεί να είναι πλαστική, αλλά πραγματικά δεν έχει αφεθεί τίποτε στην τύχη.
Η ίδια η δομή του με τις βαθιές νευρώσεις, εγγυάται την απαραίτητη ακαμψία, αλλά μια πιο προσεκτική ματιά αποκαλύπτει ότι το φυτευτό "παξιμάδι", προς την πλευρά που περνά μέσα στην μητρική, έχει πολύ καλό φινίρισμα για να μην την τραυματίσει και από την άλλη πλευρά, διακρίνουμε το έντονο κανελάζ (αυτή τη περιμετρική γραναζωτή διαμόρφωση) που εξασφαλίζει ότι όσο δυνατά και να σφίξουμε τις βίδες, αποκλείεται το παξιμάδι να γυρίσει "τρελά" μέσα στο πλαστικό!
Αυτού του είδους η προσοχή στη λεπτομέρεια μολονότι δεν κοστίζει, πείθει ότι η ARCTIC πραγματικά φρόντισε να μην κάνει κανένα συμβιβασμό σε αυτά που είναι κρίσιμα!

Το "σώμα" της ψύκτρας

Η εύκολη διερεύνηση του θέματος μας έδωσε τα ακόλουθα:

Η θερμική σύζευξη των πτερυγίων με τα heat pipes

Η τεχνική συναρμογής που επέλεξε η κατασκευάστρια είναι η "στεγνή" (άνευ συγκόλλησης) περιμετρική σύσφιξη του δακτυλίου εκτόνωσης των πτερυγίων, πάνω στα heat pipes. Βλέπουμε ότι η σύσφιξη είναι πολύ καλή και η ακτίνα καμπυλότητας στην περίμετρο της εκτόνωσης είναι πολύ μικρή, βελτιώνοντας έτσι τη θερμική σύζευξη του πτερυγίου με την θερμοσωλήνα.

Σε αυτές τις φωτογραφίες αλλά και στην επόμενη φαίνεται με λεπτομέρεια το αυλάκι που έχει διαμορφωθεί στα πτερύγια για να αγκιστρώνεται ο ανεμιστήρας.

Αλλά για να κάνουμε μια πιο κοντινή προσέγγιση!

Ο σωληνίσκος εκτόνωσης του πτερυγίου καλύπτει εξ' ολοκλήρου το heat pipe, εξασφαλίζοντας την βέλτιστη θερμική σύζευξη.
Όπως βλέπουμε στην επόμενη φωτογραφία...

...η κάλυψη είναι ουσιαστικά τέλεια, με ευνόητη θετική επίπτωση στην αποτελεσματικότητα της θερμικής μεταφοράς αυτού του "εναγκαλισμού" !

Το διακοσμητικό πτερύγιο.

Όπως συνηθίζεται σε πολλές ψύκτρες, το "ορατό" πτερύγιο της Freezer i11 είναι λίγο πιο "καλλιτεχνικό" από τα άλλα που είναι τελείως επίπεδα.

Όπως βλέπετε, ο χαρακτηρισμός "διακοσμητικό" είναι απολύτως δίκαιος, καθώς το πτερύγιο αυτό έχει κάπως χαλαρή σύνδεση με τα heat pipes. Προς τιμήν της, η Arctic δεν προσμετρά το πτερύγιο αυτό και έτσι η ψύκτρα παραμένει με 45 κανονικά πτερύγια!

Η επιπεδότητα του cold plate

Η διαδικασία είναι πλέον γνωστή, με τη διαφορά ότι αυτή τη φορά δεν χρειάστηκε το φίλερ, καθώς και να θέλαμε, δεν θα μπορούσαμε να το χρησιμοποιήσουμε...

Κάθετα και διαγώνια στα heat pipes

Παράλληλα και διαγώνια στα heat pipes

Νομίζω ότι τα λόγια είναι περιττά.
Η επιφάνεια του cold plate είναι πρακτικά τελείως επίπεδη!

Να σημειώσω εδώ ότι -όπως οι παρατηρητικοί φίλοι κατάλαβαν- η φωτογράφιση αυτή έγινε μετά τις δοκιμές της ψύκτρας, γιατί ήδη πριν την έναρξη των δοκιμών, είχαμε διαπιστώσει την επιπεδότητα της επιφάνειας συνεπαφής ψύκτρας / "επεξεργαστή", με την δοκιμή διασποράς της θερμοαγώγιμης πάστας, που ακολουθεί στη συνέχεια.
Αλλά πριν να "λερώσουμε" το cold plate, ας δούμε μια ακόμα απόπειρα για την αποτύπωση της επιφάνειας του.

Η υφή της επιφάνεια του cold plate

Μέχρι τώρα είδαμε αρκετές φωτογραφίες της επιφάνειας επαφής, αλλά μόνο σε μία από αυτές, οι προσεκτικοί φίλοι θα διέκριναν κάτι περισσότερο από μια άμορφη σατινέ επιφάνεια!
Δυστυχώς, οι μεταλλικές επιφάνειες δεν τα πάνε καλά με το φως και τους φωτογράφους -στους οποίους δεν τολμώ να με συμπεριλάβω  - έτσι για μια ακόμα φορά, μόνο μετά από αρκετή προσπάθεια, κατόρθωσα να έρθει η "αλήθεια στο φως" !

Αλλά άξιζε το κόπο καθώς η επιφάνεια του cold plate κάθε άλλο παρά άμορφο σατινέ είναι. Τα ίχνη της περιστροφικής λείανσης είναι πλέον καθαρά, όπως και το ότι -όπως προανέφερα- η λείανση έχει γίνει μετά την πάκτωση των heat pipes στο block και έχει προχωρήσει και στη λείανση του ίδιου του αλουμινένιου block, έτσι ώστε να πατάει και αυτό καλά στο καπάκι της CPU και να συμβάλει στην θερμική μεταφορά.
Για μια ακόμα φορά, η προσοχή στον σχεδιασμό και στη λεπτομέρεια, οδηγεί σε μια "ανέξοδη" βελτίωση της απόδοσης!

Σε αυτή τη φωτογραφία έχει αποτυπωθεί καθαρά το ότι η αλουμινένια βάση έχει συμπιέσει μεταξύ τους τα heat pipes, καθώς είναι ορατή η ελαφρά παραμόρφωση των ακραίων heat pipes από αυτήν.

Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας

Όπως θα γνωρίζουν οι τακτικοί αναγνώστες, είναι άλλο πράγμα να βλέπεις την εικόνα της θερμοαγώγιμης πάστας μετά την αποκόλληση της ψύκτρας από το καπάκι του επεξεργαστή, και τελείως άλλο, να την βλέπεις την στιγμή που η ψύκτρα είναι κανονικά σφιγμένη πάνω στον "επεξεργαστή"!

Η διασπορά σε συνθήκες λειτουργίας

Μια δοκιμαστική "στεγνή" εγκατάσταση της ψύκτρας. . .

...δείχνει ότι η επιφάνεια του cold plate είναι επίπεδη.

Αλλά αυτό φυσικά δεν είναι αρκετό, οπότε μπαίνει η κοινή λευκή και σχετικά λεπτόρρευστη πάστα, που μπορεί να αποκαλύψει ακόμα και μικρές αποκλίσεις στην ομοιομορφία της διασποράς της πάστας.

Η αριστερή φωτογραφία τραβήχτηκε αμέσως μετά το τελικό σφίξιμο της ψύκτρας και η δεξιά, 2 λεπτά αργότερα.
Όπως βλέπουμε, η πάστα που έχει απομείνει ανάμεσα στις δύο επιφάνειες είναι ένα λεπτό και ομοιόμορφου πάχους φιλμ, πράγμα που αποτελεί σαφή απόδειξη ότι το cold plate ουσιαστικά τελείως επίπεδο.

Για να συνδέσουμε αυτές, τις δύσκολο να αναπαραχθούν εικόνες, με αυτές που όλοι βλέπουμε όταν αλλάζουμε μια ψύκτρα, ας δούμε τι γίνεται την στιγμή που αρχίζουμε να ξεβιδώνουμε την ψύκτρα.

Παρά τις αναπόφευκτες ανακλάσεις στις επιφάνειες του γυαλιού, είναι προφανές ότι μόλις η πίεση μειώθηκε λίγο, ο αέρας περνώντας ανάμεσα στα heat pipes, πήγε και κάλυψε το κενό που αφήνει πίσω του το φιλμ της πάστας, που πλέον, κατά την διαδικασία της αποσυμπίεσης, "ρουφήχτηκε" από το κενό και συγκεντρώθηκε σε αυτές τις δενδροειδείς δομές.

Για να ολοκληρώσουμε όμως την διαδικασία, ας δούμε και δυο εικόνες πολύ πιο συνηθισμένες. . .

...μετά την αποκόλληση της ψύκτρας από τον "επεξεργαστή" μας.

Όλα συνηγορούν υπέρ μιας πολύ καλής επαφής των δύο επιφανειών, πράγμα που αποτελεί καλό σημάδι για την συμπεριφορά της ψύκτρας τουλάχιστον στις CPU που έχουν επίπεδο heat spreader.

Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας αναφοράς

Οι φωτογραφίες αυτές τραβήχτηκαν μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών.

1. Η διασπορά στον Loader ("επεξεργαστή")

Έχουμε μια κλασικά καλή διασπορά, δυστυχώς το φως δε μας κάνει τη χάρη να αναδείξει με μεγάλη ευκρίνεια το πάχος της πάστας που απομένει μετά την αποκόλληση.

2. Η διασπορά στο cold plate

Εδώ έχουμε πολύ καλύτερη εικόνα, καθώς έπαιξα λίγο παραπάνω με τα φώτα!
Η εφαρμογή της ψύκτρας είναι πάρα πολύ καλή και αυτό φαίνεται ακόμα καλύτερα, στις επόμενες φωτογραφίες...

και με λίγο διαφορετικό φωτισμό...

...αποκαλύπτεται χωρίς καμία αμφιβολία, ότι στον τομέα της λείανσης η Arctic μας παραδίνει μια εξαίρετη επιφάνεια συνεπαφής!

Η ελαστικότητα του μηχανισμού στήριξης

Συχνά έχουμε αναφερθεί στην κρισιμότητα του μηχανισμού στερέωσης της ψύκτρας και όπως είδαμε, η Arctic εφοδιάζει την Freezer i11 με ένα πολύ καλό μηχανισμό.
Βέβαια, εδώ έχουμε μια μικρή αντίρρηση, καθώς ανάλογα με το πάχος της μητρικής, η δύναμη σύσφιξης ποικίλει, καθόσον δεν παρέρχεται αποστάτης που να καθορίζει αυστηρά την απόσταση τερματισμού της σύσφιξης από τη μητρική, που είναι το απολύτως σωστό.
Η Freezer i11 διαθέτει βίδες με περιορισμένου μήκους σπείρωμα, το οποίο τερματίζοντας πάνω στο παξιμάδι του CPU back plate, ορίζει την απόσταση μετακίνησης των ελασμάτων στήριξης με βάση το μήκος της βίδας. Έτσι, σε μια παχιά μητρική η πίεση που εξασκείται στον επεξεργαστή είναι λίγο μεγαλύτερη από την αντίστοιχη σε μια λεπτότερη μητρική!

Για να δούμε όμως ποια είναι η παραμόρφωση του μηχανισμού στήριξης και κατά πόσο αυτή είναι ελαστική η όχι.

Η ψύκτρα έχει στερεωθεί πάνω στον "Ήφαιστο", χρησιμοποιώντας μεταλλικούς αποστάτες μήκους 12 mm που προσομοιώνουν τις συνθήκες σύσφιξης σε μητρική πάχους 1,6 mm.

Τα ελάσματα στερέωσης εμφανίζουν -όπως και πρέπει- μια κάποια κάμψη, η οποία φαίνεται καλύτερα στις φωτογραφίες που ακολουθούν.

Απολύτως φυσιολογικό αυτό, αλλά για να ρίξουμε μια πιο κοντινή ματιά στη ρίγα!

Η επιφόρτιση των δυνάμεων σύσφιξης μεταφέρεται όπως είναι φυσικό και στις αλουμινένιες βάσεις των ελασμάτων στερέωσης και είναι επόμενο τα 3mm πάχους τους, να επιτρέπουν κάποια μικρή παραμόρφωση (κάμψη).
Το αν αυτή κάμψη είναι μόνιμη ή παροδική, θα εξαρτηθεί από την σύνθεση του κράματος του αλουμινίου της βάσης.

Για να το διαπιστώσουμε αυτό τραβήχτηκαν δυο ζευγάρια φωτογραφιών από τα αντίστοιχα άκρα πρώτα με την ψύκτρα δεμένη και μετά, ελεύθερη.
Τις παραθέτουμε για κάθε άκρο σε ζευγάρια, κατά την φορτισμένη κατάσταση (αριστερή) και δίπλα της (δεξιά) χωρίς φορτίο.

Το αποτέλεσμα αποτελεί μάλλον μια μικρή έκπληξη, καθώς τα στελέχη της βάσης υπέστησαν κατά κύριο λόγο ελαστική παραμόρφωση, η οποία σε μεγάλο ποσοστό επαναφέρθηκε, αφήνοντας πίσω της κάποια μικρά κατάλοιπα μόνιμης (πλαστικής) παραμόρφωσης (αριστερή επόμενη φωτογραφία), τα οποία δεν πρόκειται να μας απασχολήσουν ποτέ, καθώς -όπως μπορούμε να δούμε στην δεξιά φωτογραφία που ακολουθεί-...

...την κύρια δουλειά ρύθμισης της πίεσης σύσφιξης της ψύκτρας την κάνουν τα ελάσματα στερέωσης με την ελαστικότητά τους!
Απλή και δοκιμασμένη λύση!
Βεβαίως δεν διαθέτουμε όργανα για να μετρήσουμε την τιμή της δύναμης που εξασκεί η ψύκτρα στον επεξεργαστή, οπότε όσον αφορά στην συζήτηση που έχει ανοίξει το τελευταίο διάστημα για το θέμα αυτό, θα αρκεστούμε στις εγγυήσεις που παρέχει η ARCTIC! 

Έλεγχος διαστάσεων

Μια βασική διάσταση μας ενδιαφέρει εδώ, αυτή του ύψους, για να ξέρουμε τι περιθώρια υπάρχουν για τα πολύ χαμηλά κουτιά (HTPC).

Και το αποτέλεσμα των 131mm είναι πολύ κοντά στο τυπικό, αλλά προσοχή εδώ, στη διάσταση αυτή προσθέστε και τα 8mm του socket, αν σκοπεύετε να μετρήσετε από την επιφάνεια της μητρική σας και όχι από αυτό!

Οι ανεμιστήρες

Το έχετε ήδη δει σε όλα τα πρόσφατα review, ότι αφιερώνουμε μια σελίδα για τις λεπτομέρειες κατασκευής των ανεμιστήρων που συνοδεύουν τις ψύκτρες μας, ελπίζω πλέον να σας έχω πείσει για την αναγκαιότητα αυτής της πιο κοντινής ματιάς στον καθοριστή της θερμικής απόδοσης μιας ψύκτρας. 
Εν προκειμένω όμως θα αναρωτηθείτε: "Μα τι άλλο μπορούμε να πούμε για ένα ανεμιστηράκι !"
Ίσως σε πολλές περιπτώσεις η απορία να είναι δικαιολογημένη, αλλά όχι στην συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά επειδή "τα πολλά λόγια είναι φτώχεια"...

Το χείλος των πτερυγίων

Στην αριστερή φωτογραφία φαίνεται καθαρά ότι, το πλαίσιο του ανεμιστήρα είναι κατασκευασμένο σε μορφή χοάνης, η οποία διευκολύνει την τροφοδότηση του ανεμιστήρα με αέρα, αλλά υπάρχει και μια ακόμα ιδιαιτερότητα.
Τα πτερύγια στέκουν αρκετά υψηλότερα από το στενότερο σημείο του πλαισίου του ανεμιστήρα, συνεπώς ο θόρυβος που παράγεται από τον αέρα που επιταχύνεται από αυτά στην περίμετρο της φτερωτής, είναι μικρότερος.
Στην δεύτερη φωτογραφία όμως υπάρχει και κάτι ακόμα, το χείλος των πτερυγίων μοιάζει να είναι πολύ λεπτό, ας το δούμε όμως καλύτερα...

Το πρόσθιο χείλος των πτερυγίων, από ένα σημείο και πέρα αρχίζει να γίνεται λεπτότερο για να καταλήξει κοντά στο ακροπτερύγιο (wing tip) να γίνει σαν "ξυράφι". Ο σκοπός του είναι η κατά το δυνατόν ευκολότερη και αθόρυβη διείσδυση του ταχέως κινούμενου άκρου του πτερυγίου στον "ακίνητο" αέρα και η εκτέλεση του...άψογη!

Πλαίσιο και φτερωτή

Στα κοντινά που ακολουθούν φαίνονται τα ελαστικά O-ring αλλά και τα άγκιστρα στερέωσης του ανεμιστήρα και δεν μπορούμε παρά να παρατηρήσουμε ότι, καλά είναι τα ελαστικά παρεμβύσματα, αλλά αν ο ανεμιστήρας έχει κραδασμούς, δεν πρόκειται να σώσουν την κατάσταση, γιατί τα άγκιστρα πατώντας κατ' ευθείαν πάνω στα πτερύγια της ψύκτρας, θα μεταφέρουν ανεμπόδιστα τους κραδασμούς σε αυτά!

Αλλά προφανώς η Arctic αισθάνεται άνετα γι' αυτή τη μικρή παρασπονδία, καθώς ο ανεμιστήρας εφοδιασμένος με FDB έδρανα, δεν παράγει σχεδόν κανένα κραδασμό!

Το μόνο ίσως που μπορούμε να καταλογίσουμε στα αρνητικά είναι, ότι λόγω των λεπτών τοιχωμάτων της όλης κατασκευής του πλαισίου, αυτό είναι περισσότερο ελαστικό απ' ότι μας αρέσει, αλλά "ουδέν κακόν αμιγές καλού", η ελαστικότητα αυτή βοηθάει στον περιορισμό της μετάδοσης των ενδεχόμενων κραδασμών, αλλά και στην επιβίωση από αθέλητη κακομεταχείριση!
Εδώ όμως φαίνεται και κάτι άλλο σημαντικό όσον αφορά στον περιορισμό του θορύβου, αλλά και την αύξηση της απόδοσης.
Το πλαίσιο της φτερωτής (εννοώ το τμήμα του που αγκαλιάζει την περίμετρό της) σταματά αρκετά πριν το τέλος του πλαισίου του ανεμιστήρα.
Έτσι ο αέρας που ωθεί ο ανεμιστήρας προς την ψύκτρα μπορεί να "ξεχειλίζει" πίσω από την φτερωτή, και περνώντας πάνω από επίτηδες λοξό χείλος του πλαισίου της, -περιορισμένος καθώς είναι από το εξωτερικό πλαίσιο του ανεμιστήρα- απλώνεται καλύπτοντας ολόκληρη σχεδόν την διατομή των πτερυγίων!

Τα στηρίγματα του κινητήρα

Το ότι είναι τρία και γιατί, το είπαμε ήδη, αλλά για να δούμε πιο προσεκτικά!

Τα μπράτσα στήριξης του κινητήρα έχουν ατρακτοειδή κατασκευή, της οποίας η τομή έχει διάσταση ~2,5mm x 4,5mm.
Έφτιαξαν τα μπράτσα δηλαδή, σαν μικροσκοπικές πτέρυγες αεροπλάνου, η δε κλίση που έχουν αυτές οι "πτέρυγες" ακολουθεί την κλίση που έχει το ρεύμα αέρα του ανεμιστήρα:

Αεροδυναμική διαμόρφωση σε μπράτσο κινητήρα έχουμε ξαναδεί, αλλά με αυτή την πρισματική ατρακτοειδή μορφή που έδωσαν οι μηχανικοί της Arctic το. . . τερμάτισαν!
Ειλικρινά, αυτή η τόσο πολύπλευρη και σε βάθος προσοχή στην λεπτομέρεια, σε κάνει να αναρωτιέσαι. . .

Πότε "Βγάζουμε το καπέλο" !

Οι διαμορφώσεις των πτερυγίων όμως δεν εξαντλούνται σε όσα είπαμε μέχρι τώρα.
Το άκρο (η μύτη) των πτερυγίων είναι έντονα στρογγυλεμένη, για να μειώνεται ο θόρυβος, αλλά και το πίσω άκρο τους έχει τη μελέτη του.
Αυτό το κόψιμο έχει αλλάζει την γωνία του άκρου της πίσω ακμής του πτερυγίου και διαμορφώνει το ρεύμα του αέρα σε ένα πιο ανοικτό κώνο, έτσι ώστε να καλυφθεί πιο αποτελεσματικά η περίμετρος του ανεμιστήρα με αέρα.
Λύση δοκιμασμένη, που η ενσωμάτωσή της σε ένα ανεμιστήρα τόσο χαμηλού κόστους, έρχεται σε επίρρωση αυτού που είπαμε και πιο πριν: "Η τεχνολογία δεν είναι απαραίτητο να είναι ακριβή !"

Αλλά εδώ υπάρχει και κάτι ακόμα που φαίνεται σαν απλή διακόσμηση, αλλά δεν είναι !
Ο λόγος για το πρισματικό παράθυρο / άνοιγμα στο σημείο που ευρίσκονται τα άγκιστρα.
Το κενό αυτό σαφώς και βοηθά στην μεγαλύτερη ελαστικότητα του πλαισίου που θα επιτρέψει την ευκολότερη χρήση του αγκίστρου, αλλά οι σχεδιαστές το πήγαν ένα βήμα πιο πέρα, διαμορφώνοντας αυτό το κενό σε ένα σημείο από όπου το ρεύμα αέρα του ανεμιστήρα μπορεί να απορροφήσει (φαινόμενο Bernoulli) μια επιπλέον ποσότητα αέρα και να ψύξει αποτελεσματικότερα τα πλευρά της ψύκτρας!

Εδώ. . . "Βγάζεις το καπέλο!"

Η ηλεκτρική συμπεριφορά του ανεμιστήρα

Ο συγκεκριμένος ανεμιστήρας -δεν σας το κρύβω- με έβαλε σε "μπελάδες" !
Θυμίζω ότι από τις προδιαγραφές του δίνει σαν όριο ρύθμισης από 500rpm - 2000rpm, με PWM Fan Controller φυσικά.
Έλα μου όμως, που εγώ δεν μπορούσα με τίποτε να κατεβάσω τις στροφές του κάτω από τις 1650 και αυτό, στην ελάχιστη δυνατή ρύθμιση του controller!
Ο μόνος τρόπος ήταν να μειώσω την τάση τροφοδοσίας και αυτό φυσικά δεν παίζει σαν λύση για τον απλό χρήστη !
Και αυτό, όχι γιατί δεν γίνεται να το κάνει συνδέοντας τον ανεμιστήρα σε μια Voltage Controlled έξοδο που έχει ο fan controller , αλλά γιατί δεν "λέει" να έχεις PWM ανεμιστήρα και να τον ελέγχεις με ρύθμιση τάσης.
Τελικά το πρόβλημα βρέθηκε και φυσικά δεν ήταν ο ανεμιστήρας, αλλά ο fan controller, του οποίου η PWM έξοδος δεν δούλευε μέσα στα πρότυπα ελέγχου ανεμιστήρων με PWM! ! !

Fan controller άλλος δεν υπήρχε και παραγγελία δεν "έπαιζε", γιατί δεν δίνονται πληροφορίες αρκετές, για να είναι σίγουρο ότι δεν θα έχει και αυτός πρόβλημα. Το ζήτημα λύθηκε αλλιώς, άλλωστε στο TheLab είμαστε ! 

Χρειάστηκαν μερικές ώρες βέβαια για να πάμε από σχέδιο στην τελική πλακέτα, αλλά άξιζε το κόπο.
DIY Fan Controller, πλήρως σύμφωνος με τα πρότυπα του PWM ελέγχου και με δυνατότητα ρύθμισης του Duty Cycle από 0% έως και 100% με διακριτικότητα καλύτερη από 0,1% !

"Τέλος καλό, όλα καλά !" που λένε, πάμε λοιπόν να δούμε ποια είναι η συμπεριφορά του ανεμιστήρα όταν τον συνδέσεις σε ένα σωστό Fan Controller!

Η τάση τροφοδοσίας του ανεμιστήρα είναι 12,04 Vdc και ο ανεμιστήρας είναι τοποθετημένος πάνω στην ψύκτρα και εκείνη είναι τοποθετημένη σε σταθερή βάση (οι λεπτομερείς αυτές δοκιμές καταγράφηκαν μετά την ολοκλήρωση των θερμικών δοκιμών).

Όπως βλέπουμε, ο ανεμιστήρας δεν έχει κανένα πρόβλημα να στρέφεται ακόμα και με πολύ χαμηλό Duty Cycle, και μάλιστα παρουσιάζει την χαρακτηριστική συμπεριφορά κάποιων ανεμιστήρων της Arctic, να αυξάνουν στο μέγιστο τις στροφές τους όταν το duty cycle πέσει από κάποιο ποσοστό και κάτω.
Αλλά ας το δούμε αυτό καλύτερα στο επόμενο γράφημα, που είναι μεγέθυνση του αριστερότερου τμήματος του προηγούμενου γραφήματος, όπου τα νούμερα είχαν κολλήσει το ένα πάνω στο άλλο! 

Μέχρι και Duty Cycle 2%, ο ανεμιστήρας εξακολουθεί και μειώνει στροφές φτάνοντας στις 370rpm, από εκεί και κάτω, αρχίζει να αυξάνει ρυθμό περιστροφής, μέχρι το 0,5%, όπου περνάει απότομα στο μέγιστο των στροφών του και παραμένει σε αυτό ακόμα και αν μηδενιστεί το duty cycle.
Αν το duty cycle αρχίσει να αυξάνει και πάλι, ο ανεμιστήρας ακολουθεί -αντίστροφα- την ίδια καμπύλη χωρίς να παρουσιάζει υστέρηση.
Για το θόρυβο, δεν έχω κάτι παραπάνω να πω, το διάγραμμα το δείχνει από μόνο του, έχουμε να κάνουμε με ένα από τους πιο αθόρυβους ανεμιστήρες που έχουν περάσει από το πάγκο του TheLab!

Μια επιφύλαξη μόνο έχουμε και αυτήν όχι γιατί ο ανεμιστήρας έχει κάποιο πρόβλημα, αλλά γιατί μετά την κακή εμπειρία που είχαμε με τον Fan controller, θα πρέπει να συστήσουμε την προσοχή σας, σε περίπτωση που θέλετε να χειριστείτε τον ανεμιστήρα με PWM fan controller, καλό θα είναι να βεβαιωθείτε αν αυτός είναι σύμφωνος με τις απαιτήσεις του προτύπου!
Σε κάθε περίπτωση όμως, με ένα οποιονδήποτε Voltage regulation Fan controller, ο ανεμιστήρας θα σας κάνει όλα τα χατίρια! 

Ειλικρινά, περιπτώσεις σαν αυτή που βλέπουμε μαζί σήμερα, δικαιώνουν στο έπακρο και τους δύο λόγους που ψάχνουμε τις λεπτομέρειες, γιατί η έκπληξη μπορεί να κρύβεται σε αυτές, και δουλειά δικιά μας είναι να το δούμε για λογαριασμό σας και εν τέλει να αποδώσουμε τα εύσημα όταν και όπου αξίζουν, και εδώ αξίζουν πολλά!
Το RND τμήμα της ARCTIC πραγματικά έκανε θαύματα με τον ανεμιστήρα αυτόν.
Σχεδίασε ένα πλαίσιο στο οποίο ενσωματώνονται μια πληθώρα κατασκευαστικών τεχνικών που συμβάλουν στην αύξηση της απόδοσης και το δραστικό περιορισμό του θορύβου, πραγματικά ... "δεν άφησαν τίποτε να πέσει κάτω", ούτε καν το θέμα του κόστους, που κρατήθηκε σε πρωτοφανώς χαμηλό επίπεδο !

Ένα μεγάλο εύγε από εμάς και ένα από τα πιο δίκαια απονεμημένα Design award, είναι πραγματικά πολύ λίγα!

Μετρήσεις

Στη σελίδα αυτή μπορούμε να δούμε την συνοπτική εικόνα της ARCTIC Freezer i11, έτσι όπως καταγράφηκε στις εννέα διαφορετικές τυπικές δοκιμές που έγιναν και πάντα μιλάμε μόνο για την PUSH διάταξη του ανεμιστήρα, καθώς είναι η μόνη εφικτή.
Οι δοκιμές έγιναν σε μέγιστη θερμική επιφόρτιση 240 Watt.
Στον πίνακα που ακολουθεί έχουν συμπεριληφθεί οι ακόλουθες ομάδες δοκιμών:

Α. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού, με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις.
Β. Μετρήσεις πλάγιου προσανατολισμού, με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις.
Γ. Μετρήσεις κάθετου προσανατολισμού με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις.

Πριν πούμε οτιδήποτε, να θυμίσω ότι η Freezer i11 έχει συνιστώμενο TDP 130 Watt και μέγιστο 150 Watt. Εμείς για λόγους αναλογίας και συγκρισιμότητας με τις άλλες ψύκτρες, την δοκιμάσαμε μέχρι και τα 240 Watt.
Ξεκινώντας από την μέγιστη ισχύ βλέπουμε ότι, σε υψηλό air flow, παρά την κατά 85% υπερφόρτισή της, κρατά σε αξιοπρεπείς θερμοκρασίες την "CPU" μας και το θόρυβο σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Αλλά ακόμα και σε μέσο air flow, οι θερμοκρασίες παραμένουν ασφαλείς, ενώ ο θόρυβος είναι πλέον, αρκετά κάτω από το επίπεδο του θορύβου περιβάλλοντος σε ένα ήσυχο δωμάτιο πόλης!

Για να ζορίσουν τα πράματα θα πρέπει το air flow να χαμηλώσει ένα επίπεδο ακόμα, όπου πλέον, η CPU μας αγγίζει τους 95 ^οC για την πλάγια και κάθετη τοποθέτηση και μόνο στην οριζόντια τοποθέτηση οι θερμοκρασίες φτάνουν σε "BSOD" επίπεδα!
Το μόνο περίεργο εδώ, θα είσαστε "εσείς" που προσπαθήσατε να δουλέψετε σε dead silent mode την ψύκτρα σας, αλλά δεν πάψατε να της ζητάτε να δουλεύει στο 185% της!

Πιστεύω ότι είναι ώρα να προσγειωθούμε στον πραγματικό κόσμο, και να δούμε ποια είναι η συμπεριφορά της ψύκτρας μας σε επιφορτίσεις πλησιέστερα στις δυνατότητές της.

Για λόγους ευκολίας και όχι μόνον, αυτό μπορούμε να το κάνουμε στο επόμενο γράφημα, όπου με τη γκρίζα σκιαγράφηση, ορίζεται η περιοχή μεταξύ των 120 και 160 Watt, που αποτελεί και το λογικό μέγιστο χρήσης της ψύκτρας.

Τα πράγματα άλλαξαν ριζικά !
Οι θερμοκρασίες κατέβηκαν και κυμαίνονται πλέον, από ένα πολύ άνετο 53 έως 61 ^οC στο υψηλό air flow, για να ανέβουν στο χαμηλό air flow (όπου η ψύκτρα λειτουργεί πρακτικά χωρίς θόρυβο), στους ασφαλέστατους 65 με 73 ^οC !
Ειλικρινά, δεν βλέπω τι άλλο θα μπορούσε να ζητήσει κάποιος από μια ψύκτρα αυτού του μεγέθους, ή μάλλον, για να το θέσω σε πιο σωστές βάσεις, είναι πολύ λίγες οι ψύκτρες που μπορούν να "καμαρώνουν" για τέτοιες επιδόσεις, παράγοντας ουσιαστικά μη ανιχνεύσιμο θόρυβο !

Αυτό που αξίζει να παρατηρήσουμε πριν αφήσουμε τα τεχνικά του πράγματος, είναι η εξαιρετική γραμμικότητα της ψύκτρας.
Αν εξαιρέσουμε την οριζόντια τοποθέτηση στο χαμηλό air flow, όπου η φυσική ανοδική ροή του θερμού αέρα δεν έχει τρόπο να βοηθήσει τον ανεμιστήρα, σε όλους τους άλλους συνδυασμούς, η ψύκτρα αδιαφορεί για τον προσανατολισμό της και δείχνει μια θερμική συμπεριφορά που θυμίζει...χάρακα!
Η γραμμικότητα αυτή δε, διατηρείται ακόμα και μεταξύ των διαφορετικών διαβαθμίσεων του air flow (παρατηρήστε ότι οι "οριζόντιες" γραμμές που ορίζουν την σκιαγραφημένη περιοχή, είναι πρακτικά ευθείες!), αποδεικνύοντας με ένα νέο τρόπο, το πόσο ισορροπημένη και προβλέψιμη θερμική συμπεριφορά έχει η Freezer i11!

Για να το θέσω λοιπόν λίγο πιο "καθημερινά" . . .

Η ARCTIC με έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό ανεμιστήρα, που -παραμένοντας "σκανδαλωδώς" διακριτικός- κατορθώνει να "απομυζήσει" και την τελευταία ικμάδα, από ένα άρτια κατασκευασμένο κλασικό radiator, μας δίνει μια πραγματικά παραδειγματική λύση, αθόρυβης και αποτελεσματικής ψύξης.

Μια ψύκτρα που θα μας επιτρέψει, όχι μόνο να απολαμβάνουμε στο HTPC μας, ανενόχλητοι, ακόμα και τις πιο ήσυχες σκηνές των ταινιών μας, αλλά και να παίζουμε χωρίς κανένα περιορισμό, όποιο από τα βαριά παιχνίδια μας συνεπαίρνει!
Προσωπικά δεν θέλω κάτι παραπάνω...εσείς; 

Μετρήσεις εις βάθος και γραφήματα

Όπως το είδαμε και από την προηγούμενη σελίδα, η ARCTIC Freezer i11, δεν έχει πρόβλεψη να δεχτεί δεύτερο ανεμιστήρα.
Αυτό βέβαια δεν αποτέλεσε εμπόδιο για εμάς, αλλά σίγουρα περιόρισε τις δυνατότητες επιπλέον ελέγχων, έτσι θα συμβιβαστούμε στους κλασικούς ελέγχους μόνο!

Η βασική συμπεριφορά της ψύκτρας

Ουσιαστικά αυτό το θέμα, είναι ο "κορμός" ενός review και πολλοί αρκούνται σε αυτόν, εμάς όμως μας αρέσουν και τα..."παρακλάδια" ! 
Δυστυχώς αυτή τη φορά δεν θα έχει πολλές περιπλανήσεις.

Πριν όμως πάμε παρακάτω. . .
1. Πιστεύω να έχετε πλέον εξοικειωθεί με τις αναγκαστικές συντομογραφίες που χρησιμοποιώ , αλλά καλού κακού να αναφέρω ένα δυο παραδείγματα, για τους νεότερους της παρέας.
HoPusPulLo = Ho Pus-Pul Lo = Horizontal / Push-Pull / Low (Προσανατολισμός radiator / Διάταξη ανεμιστήρων / Air Flow )

2. Επίσης, μιας και είναι ολοένα και συχνότερο το φαινόμενο να μας έρχονται ψύκτρες με προεγκαταστημένη την θερμοαγώγιμη πάστα, προσθέσαμε και ένα επιπλέον διακριτικό στις δοκιμές που μας δίνει τις συνθήκες δοκιμής τόσο για την πάστα , όσο και για τους χρησιμοποιούμενους ανεμιστήρες:
STSF = Stock TIM - Stock Fan
RTSF = Reference TIM - Stock Fan
RTRF= Reference TIM - Reference Fan

Με βάση αυτά, μια συντομογραφία σαν αυτή : Ex-3_LaPusPulAll_RTRF_HUCD σημαίνει ότι έχουμε να κάνουμε με το:

Extra test No3_Lateral_Push-Pull_All air flows_Reference TIM_ Reference Fan_ Rad Hot Inlet=Up_Rad Cold Outlet=Down

A. Ποιος προσανατολισμός είναι καλύτερος

Μιλάμε για τους τρεις διαφορετικούς προσανατολισμούς, τον οριζόντιο (κουτιά με τη μητρική παράλληλη με το πάτωμα), τον πλάγιο (κλασικοί "πύργοι") και τον κατακόρυφο (κουτιά όπου τα IO της μητρικής "κοιτάνε" το "ταβάνι", αλλά -λόγω του μικρού της μεγέθους- και σε κλασικούς πύργους με την ροή του αέρα να είναι κατακόρυφη !)

Α.1. Οριζόντια τοποθέτηση

(Πίνακας "οριζόντιων" μετρήσεων)

Η οριζόντια τοποθέτηση είναι -αναμενόμενα- η πιο δυσμενής για την ψύκτρα, αλλά αυτό μόνο για το χαμηλό air flow, στο οποίο η οριζόντια διάταξη των πτερυγίων δεν επιτρέπει στον ζεστό αέρα να δημιουργήσει ένα φυσικό ανοδικό ρεύμα αέρα που θα βοήθαγε τη μειωμένη ροή που προκαλεί ο ανεμιστήρας.
Αυτό φαίνεται καθαρά τόσο από την ασύμμετρα υψηλή κατάληξη που έχει θερμοκρασία στο χαμηλό air flow, όσο και -ακόμα πιο καθαρά- από την οριζοντίωση της αντίστοιχης Rca.

Α.2. Πλάγια τοποθέτηση

(Πίνακας "πλάγιων" μετρήσεων)

Στην πλευρική τοποθέτηση οι θερμοκρασίες εξελίσσονται πολύ πιο αναλογικά, καθώς η ασυμμετρία που αναφέραμε πιο πριν είναι πολύ μικρή, αλλά και η Rca του χαμηλού air flow, παρά την κάποια ασυμμετρία που έχει, είναι σαφώς κατωφερής!
Ο λόγος είναι ότι τα πτερύγια είναι τώρα κάθετα, οπότε παρά την ύπαρξη του πλευρικού φράγματος των αναδιπλώσεων των πτερυγίων, μπορεί να σχηματιστεί ανοδικό θερμικό ρεύμα αέρα, και να δώσει βοήθεια στον ανεμιστήρα.

Α.3. Κατακόρυφη τοποθέτηση

(Πίνακας "κατακόρυφων" μετρήσεων)

Εδώ έχουμε την βέλτιστη τοποθέτηση της ψύκτρας. Τα πτερύγια είναι κατακόρυφα όπως και πριν , αλλά τώρα είναι και οι πλευρικές αναδιπλώσεις τους κατακόρυφες, όπως φυσικά και το ρεύμα αέρα του ανεμιστήρα.
Όλα λειτουργούν σε άριστη συνεργασία, έτσι έχουμε πολύ καλή αναλογία στην εξέλιξη των θερμοκρασιών, με αψευδή μάρτυρα τις καμπύλες της Θερμικής Αντίστασης (Rca) οι οποίες είναι όλες κατωφερείς, δείχνοντας ότι η ψύκτρα δεν έχει φτάσει ακόμα στα όριά της.
Αυτά όμως είναι σε "θεωρητικό" επίπεδο γιατί στην ουσία όπως είδαμε και στην προηγούμενη σελίδα -με εξαίρεση το οριζόντιο χαμηλό air flow- η ψύκτρα πρακτικά αδιαφορεί για τον προσανατολισμό της, απόδειξη της ισορροπημένης σχεδίασης της Arctic!

Για να δούμε όμως με περισσότερη ροή αέρα τι μπορεί να κάνει η ψύκτρα μας.

B. H θερμική αντίσταση Rca της ψύκτρας

(Πίνακας μετρήσεων της Rca)

Στην δοκιμή αυτή χρησιμοποιήσαμε δύο ανεμιστήρες 92x92x25mm, έναν Scythe Kama PWM (2500rpm / 55,55 cfm) σε θέση Push και ένα Arctic F9 (1800 rpm / 43 cfm). Η τοποθέτησή τους πάνω στην ψύκτρα έγινε με περαστά δεματικά που ασφαλίστηκαν με άλλα δεματικά. Το θερμικό φορτίο της ψύκτρας ήταν σταθερά 240 Watt και ο προσανατολισμός της, κατακόρυφος.

Δυστυχώς δεν διαθέτουμε ακόμα, κάποιους πιο δυνατούς ανεμιστήρες, αλλά και με αυτούς βγήκαν χρήσιμα συμπεράσματα.
Ας τα δούμε στα δυο γραφήματα που ακολουθούν.

Η πτώση της θερμοκρασίας κατά ~4,5 ^οC, που έφερε η λειτουργία της σε Push-Pull, και ιδιαίτερα το γεγονός ότι αυτή ήρθε με ανεμιστήρες μέσου air flow, δείχνει ότι τα περιθώρια της ψύκτρας δεν έχουν εξαντληθεί ακόμα, αλλά εδώ είναι η ώρα να βάλουμε στην "εξίσωση" και το άλλο σημαντικό παράγοντα, το θόρυβο!
Γιατί καλό είναι να θέλουμε υψηλές επιδόσεις, αλλά κακό να νομίζουμε ότι σε αυτές, δεν περιλαμβάνονται οι επιδόσεις όσον αφορά την ποιότητα "συμβίωσης" με την ψύκτρα μας!
Και η Freezer i11 με τον ανεμιστήρα που διαθέτει. πραγματικά το "απαιτεί" να μην ξεχνάμε το θόρυβο, ή για να το θέσω πιο σωστά, μας επιτρέπει να ξεχνάμε το θόρυβο!

Το είπα και σε προηγούμενη σελίδα, θα το πω και εδώ!
Αξίζουν πράγματι συγχαρητήρια στο RND τμήμα της κατασκευάστριας για τον ανεμιστήρα αυτό, αρκεί να δούμε ότι:
1. Με διάταξη Push-Pull στις ~1980rpm αποδίδει Δθ ίσο με ~50,5 ^oC
2. Με τον stock ανεμιστήρα στις ~1960rpm (σε Push μόνο) το Δθ είναι 51,9 ^oC

Με άλλα λόγια ο stock ανεμιστήρας κάνει τόσο καλή δουλειά, που στις ίδιες συνθήκες φορτίου και στροφών, υστερεί απέναντι σε διάταξη push-pull, μόνο κατά 1,4 ^oC !

Φυσικά αυτές οι επιδόσεις δεν είναι άσχετες και με την "κλειστή" κατασκευή των πτερυγίων (υπενθυμίζω τα αναδιπλωμένα άκρα των πτερυγίων, που μετατρέπουν την ψύκτρα σε ένα κλειστό αεραγωγό!)

Αυτές οι επιδόσεις όμως, όπως και να έχει, σε βάζουν σε ... πειρασμούς! 

Γ. Πόσο θερμικό φορτίο μπορεί να διαχειριστεί η ψύκτρα

Φυσικά δεν περιμένατε ότι δεν θα δοκιμάζαμε πόσο μπορούμε να ζορίσουμε την ψύκτρα! 
Πάμε λοιπόν να δούμε πως συμπεριφέρθηκε η ψύκτρα όταν βρεθεί αντιμέτωπη με το τριπλάσιο θερμικό φορτίο από αυτό που συνιστά ο κατασκευαστής της! ! !

Γ.1. Κατακόρυφη τοποθέτηση σε φορτίο 360 Watt
(Πίνακας "κατακόρυφων" μετρήσεων στα 360W)

Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, είναι ακριβές!
Στο υψηλό air flow, η ψύκτρα με το συνιστώμενο TDP των 130 Watt, άντεξε σχεδόν 360 Watt, με την θερμοκρασία της "CPU" να είναι γύρω στους 99 ^oC!
Το αντιλαμβάνομαι ότι αρκετοί από τους φίλους θα απορούν, ας βάλουμε λοιπόν και τον αστερίσκο στην υπόθεση!
Μερικές σελίδες πριν σημείωσα τον [ * ] που είχε στα χαρακτηριστικά της η Freezer i11, ο αστερίσκος λοιπόν έλεγε ότι οι επιδόσεις της ψύκτρας μετρήθηκαν σε τερματική θερμοκρασία CPU ίση με 95 ^oC, για να δούμε λοιπόν από το διάγραμμά μας με πόσα Watt "έψηνε" ο "Ήφαιστος" την ψύκτρα όταν αυτή είχε ίδια θερμοκρασία ...

...ούτε λίγο. ούτε πολύ, το διάγραμμα λέει ... 337 Watt !

Οι αριθμοί εδώ μιλάνε από μόνοι τους, η Freezer i11 αντιμέτωπη με φορτίο ίσο με το 260% του ονομαστικού της, κατορθώνει να κρατά τον υπολογιστή μας σε λειτουργία και το θόρυβο, σε επίπεδο ψιθύρου !

Δικηγόρος δεν είμαι, αλλά εν προκειμένω . . .
 

Συγκριτική κατάταξη

Θα πρέπει να προειδοποιήσουμε τους φίλους που θα χρησιμοποιήσουν τα γραφήματα που ακολουθούν, να πάρουν υπόψη τους ότι η κατάταξη τηςARCTIC Freezer i11 στους πίνακες αυτούς, είναι "καταχρηστική" καθώς, οι περισσότεροι συμμετέχοντες έχουν πολλαπλάσιο όγκο. Βέβαια δεν είναι η πιο μικρή, καθώς υπάρχουν οι Noctua NH-L9x65 και η Silverstone ARGON series AR05, οι οποίες είναι αισθητά μικρότερες!

Στο θέμα της θερμικής επιφόρτισης που επελέγη για τις δοκιμές, λόγω του ότι η Freezer i11 έχει συνιστώμενο TDP τα 130 Watt και μέγιστο τα 150 Watt, την δοκιμάσαμε στα 240 Watt μέγιστο. Αλλά για να έχουμε και κάποια συγκριτική αίσθηση στον πίνακα κατάταξης παραθέτουμε και την επίδοσή της στα 180 Watt.
Με αυτά κατά νου, ας δούμε τα αποτελέσματα που έφερε η ψύκτρα της σημερινής μας παρουσίασης.

Α. Σύνθετη κατάταξη με βάση το Δθ και τον θόρυβο, με πρωτεύον κριτήριο το Δθ.
(Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m)

Όπως βλέπετε το πράγμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον!
Η ARCTIC Freezer i11, μπήκε επικεφαλής των "μικρών" με ένα πολύ άνετο Δθ της τάξης των 40 ^οC στα 180 Watt και με ένα ασφαλές Δθ των ~52 ^οC στα 240 Watt !
Το αβίαστο συμπέρασμα είναι ότι, η πολύ καλή σχεδίαση του ανεμιστήρα της, βοηθάει την κλασικής κατασκευής συστοιχία των πτερυγίων ψύξης, να αναδείξει τα πλεονεκτήματα των CDC heat pipes!
Βέβαια, πάντα θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι, το TDP δεν υπολογίζεται για τις θερμοκρασίες που πολλές φορές εμείς θα θέλαμε (βλέπε 20 βαθμούς Δθ! ), αλλά για τις θερμοκρασίες που είναι ασφαλείς για τις CPU, που σίγουρα αντέχουν και πολύ παραπάνω !

Συνεπώς η ψύκτρα μας είναι μια πολύ καλή πρόταση για επεξεργαστές που δεν θα τους ζορίσουμε πολύ, αλλά μπορεί να αντέξει και κάποιες παραπάνω "ανησυχίες" μας !
Και φυσικά όλα αυτά, διατηρώντας πάντα το μεγάλο ατού του πολύ χαμηλού θορύβου, που θα το δούμε στον επόμενο πίνακα καλύτερα.

Β. Σύνθετη κατάταξη με βάση το θόρυβο και το Δθ, με πρωτεύον κριτήριο το θόρυβο.
(Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m)

Εδώ η ARCTIC Freezer i11, έβαλε -και με μεγάλες απαιτήσεις- στόχο την κορυφή !
Μόλις 1,5 dB(A) πιο θορυβώδης από την SilverStone, η κατασκευή της, της επιτρέπει να μειώσει την θερμοκρασία κατά 20 βαθμούς και εδώ βέβαια δεν επιχειρείται η σύγκριση των ανόμοιων, αλλά να τονιστεί ότι η Freezer i11, δίνει μια πολύ καλή εναλλακτική πρόταση σε όσους θέλουν πολύ χαμηλό θόρυβο και το HTPC τους, επιτρέπει την εγκατάσταση μιας λίγο μεγαλύτερης ψύκτρας!
Στον τομέα αυτό, η σημερινή φιλοξενούμενη πραγματικά... "αλλάζει το τοπίο" !

Ώρα όμως είναι να ανακεφαλαιώσουμε όλα όσα είδαμε και μετρήσαμε στην ARCTIC Freezer i11 και να προσπαθήσουμε να τα "χωρέσουμε" σε μια βαθμολογία.
Ακολουθήστε μας στην επόμενη σελίδα λοιπόν...

Επίλογος

Και τώρα ήρθε η ώρα να αποτιμήσουμε την πολυήμερη συμβίωσή μας με την ARCTIC Freezer i11, και είναι από τις λίγες φορές που προβάλει τόσο φανερά αυτό που θα μας επιτρέψετε να αποκαλέσουμε "φιλοσοφία κατασκευής".
Την Arctic χαρακτηρίζει η προσήλωση στις ανάγκες του μέσου χρήστη, και οι απαλλαγμένες από άχρηστο εντυπωσιασμό προτάσεις, που στοχεύουν στην αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων της ψύξης, αξιοποιώντας τα πραγματικά περιθώρια των επεξεργαστών και η σημερινή φιλοξενούμενη του TheLab, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα!

Η Arctic έχοντας ήδη δύο μοντέλα ανάλογων διαστάσεων και λογικής κατασκευής (Freezer Pro και Freezer Pro rev.2), έκανε αυτό αυτό που ξέρει πολύ καλά!
Βελτίωσε όλα εκείνα τα σημεία που μπορούν να κάνουν τη διαφορά!
Αφαίρεσε το χάλκινο cold plate και εγκατάστησε τα heat pipes σε CDC, μεγάλωσε λίγο τα πτερύγια και διαμοίρασε τα heat pipes σε μεγαλύτερη επιφάνεια και με την αναδίπλωση των πτερυγίων, κατασκεύασε ένα "αεραγωγό ψύξης"!
Τεχνικές που μπορούν να κάνουν τη διαφορά αν συνοδεύονται και από τον κατάλληλο ανεμιστήρα και εδώ είναι που το RnD της Arctic "έκανε το θαύμα του" σχεδιάζοντας έναν εξαιρετικό ανεμιστήρα!
Συνδυάζοντας τον χαμηλό θόρυβο των δοκιμασμένων ανεμιστήρων άνευ πλαισίου, με την ανάγκη επίτευξης υψηλότερης στατικής πίεσης που επιβάλει το σώμα της ψύκτρας, κατέληξε σε ένα ανεμιστήρα "ημιανοιχτού" πλαισίου που κρατάει τα καλά στοιχεία των δυο τεχνικών κατασκευής και μας έδωσε την ARCTIC Freezer i11, η οποία εκμεταλλευόμενη τις επιδόσεις του ανεμιστήρα της , όχι μόνο λειτουργεί πολύ πιο αποτελεσματικά από τους "προγόνους" της, αλλά -και εδώ είναι η μεγάλη διαφορά- παράγει ακόμα χαμηλότερο θόρυβο !

Πλεονεκτήματα:

H ARCTIC Freezer i11 είναι σε θέση -μέσα στα όρια του TDP της- να διατηρήσει ένα σύστημα σε ασφαλέστατες θερμοκρασίες ακόμα και αν επιλέξουμε πρακτικά dead silent λειτουργία, αλλά παράλληλα και χωρίς να εμφανίζει καμία ένδειξη κόπωσης, μπορεί να κρατήσει το σύστημά μας σε λειτουργία ακόμα και κάτω από κάτω από παράλογα -για το μέγεθός της- "βαρύ" υπερχρονισμό, με τον θόρυβο να κινείται πάντα σε πολύ χαμηλά επίπεδα!

Σε "απόλυτες επιδόσεις", πρακτικά αποτελεί -λόγω του μεγέθους της- δική της κατηγορία, μπαίνοντας φυσικά επικεφαλής αν συγκριθεί με τις "μικρές" του πίνακά μας.Εκεί όμως που διαπρέπει, είναι στο θέμα του θορύβου συγκαταλεγόμενη μεταξύ των πιο αθόρυβων ψυκτρών καθώς, απέχει μόνο 1,7dB(A) από την κορυφαία!

Το μικρό της μέγεθος και η εύκολη -αλλά και στιβαρή- εγκατάστασή της, την κάνει ιδανική για οποιοδήποτε χρήστη διαθέτει μέσης ισχύος σύστημα, είτε κλασικού PC είτε HTPC, όπου και διακρίνεται με την ουσιαστικά αθόρυβη λειτουργία της!

Και τελευταίο, αλλά σαφώς όχι σε σπουδαιότητα, είναι ότι όλα αυτά, είναι προσιτά σε μια τιμή που -συνυπολογίζοντας την σχετική προσφορά- πραγματικά αποτελεί "σκάνδαλο" !

Μειονεκτήματα:

Πραγματικά εδώ παίρνοντας υπόψη το κόστος της...δεν έχουμε να καταλογίσουμε τίποτε!
Το μόνο ίσως που θέλουμε να σημειώσουμε είναι ότι το πλαίσιο του ανεμιστήρα της είναι πολύ ελαστικό για τις προτιμήσεις μας, αλλά με δεδομένο αυξημένο το κόστος που θα είχε ένα άκαμπτο πλαίσιο, αισθανόμαστε κάτι παραπάνω από πρόθυμοι να "συμβιβαστούμε" με αυτή την τόσο οικονομικά "ευεργετική ιδιομορφία". 

Συνοψίζοντας όλα αυτά σε μια φράση :

"Αν έχετε ένα μέσης "ισχύος" υπολογιστή και ψάχνετε για την αναβάθμιση της stock ψύκτρας του, που θα "εξαφανίσει" το θόρυβο αλλά όχι και το πορτοφόλι σας, η ARCTIC Freezer i11 έχει μια "απάντηση" που καλά θα κάνετε να την πάρετε σοβαρά υπόψιν !

Υπενθυμίζουμε ότι η ARCTIC Freezer i11 συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση και την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, την βρήκαμε στα Ελληνικά καταστήματα προς 22,26€ του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου (συν 2€ μεταφορικά).

Κλείνοντας την παρουσίασή μας ας δούμε επιγραμματικά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της ARCTIC Freezer i11 .
 

• Καλή ποιότητα κατασκευής.
• Καλές επιδόσεις.
• Λειτουργικό και στιβαρό σύστημα στερέωσης με πολύ εύκολη εγκατάσταση.
• Σταθερή πίεση συναρμογής ψύκτρας / CPU, η οποία ορίζεται μέσω της ελαστικότητα των βραχιόνων στήριξης.
• Εξαιρετικά γραμμική θερμική συμπεριφορά.
• Πολύ αποτελεσματικός και αθόρυβος PWM ανεμιστήρας.
• Ανεμιστήρας εξοπλισμένος με FDB έδρανα.
• Μπορεί να αντιμετωπίσει με ασφάλεια, το μέγιστο θερμικό φορτίο, παράγοντας "μηδενικό" θόρυβο.
• Χαμηλός θόρυβος ακόμα και σε υψηλές στροφές, ο οποίος είναι απαλλαγμένος από ενοχλητικές συχνότητες.
• Sleeved καλώδιο ανεμιστήρα.
• Αναλυτικό manual.
• Εγγύηση έξι ετών.
• Εξαιρετικά χαμηλή τιμή.

• Παρέχει θερμοαγώγιμη πάστα μόνο για μια εγκατάσταση.
• Η ελαστικότητα του πλαισίου του ανεμιστήρα δεν εμπνέει αίσθηση στιβαρότητας.
• Η συσκευασία της καλό θα ήταν έχει και περιμετρικά προστατευτικά.

Με βάση όλα τα παραπάνω, η γενική βαθμολογία που αποσπά η ARCTIC Freezer i11, δε μπορεί να είναι μικρότερη από:

Πρόλογος

 

Noctua...σε ποιόν από εμάς δεν υπάρχει η εντύπωση ότι η εταιρία αυτή, ήταν από "πάντα" κοντά μας, να θέτει με τα προϊόντα της, τα επίπεδα αναφοράς στις αερόψυκτρες.
Και όμως, μόνο δέκα χρόνια έχουν περάσει από τότε που δυο εταιρίες του χώρου, η Rascom, ιδρυμένη στην Αυστρία το 2000 και η Koling, ιδρυμένη στην Ταϊβάν το 1996, αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους ιδρύοντας την Noctua.
Από τότε, η αποτελεσματικότητα και η ποιότητα των προϊόντων της, που κέρδισε την εμπιστοσύνη των χρηστών, αλλά και η πληθώρα των επιβραβεύσεων και των θετικών κριτικών, έχτισαν τη φήμη της Noctua. Μια φήμη που η κατασκευάστρια την συντηρεί με τη διαρκή προσπάθεια βελτίωσης των προϊόντων της.

 

Το πιο πρόσφατο δείγμα αυτής της προσπάθειας έχουμε σήμερα στο πάγκο του TheLab, με τη μορφή του κορυφαίου μοντέλου της εταιρίας, που ακούει στο κωδικό όνομα NH-D15S.
Πρόκειται για μια ψύκτρα διπλού πύργου με έξι heat pipes των 6mm, που ψύχονται από δύο ογκώδεις ομάδες αλουμινένιων πτερυγίων, οι οποίες στο κατώτερο τμήμα τους φέρουν πτερύγια μικρότερου πλάτους, για να εξασφαλίζουν την συμβατότητα με μνήμες που έχουν υψηλά heat spreaders.
Τις ανάσες της, αναλαμβάνει -τοποθετημένος ανάμεσα στους δυο πύργους- ένας ανεμιστήρας 140x150mm, που υπόσχεται επιδόσεις και ελάφρυνση της τιμής της ψύκτρας κατά ένα σεβαστό ποσοστό.

 

Φυσικά ο οποιοσδήποτε συνειρμικός συσχετισμός με την NH-D15 που παρουσιάστηκε στις αρχές του 2014, είναι απόλυτα δικαιολογημένος καθώς οι δύο ψύκτρες διαστασιολογικά είναι ουσιαστικά πανομοιότυπες!
Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με την "συμμετρία" τους, καθώς η Noctua "ακούγοντας" τις παρατηρήσεις των χρηστών, μετατόπισε τα πτερύγια της NH-D15S ελαφρά προς την μία πλευρά, έτσι ώστε αυτά να μην αποκλείουν την χρήση της πρώτης PCIe θύρας, πράγμα που κάνει την νέα πρόταση της Noctua, συμβατή -πρακτικά- με "όλες" τις μητρικές!

 

Ακολουθήστε μας λοιπόν στις επόμενες σελίδες να γνωρίσουμε από κοντά την φιλοξενούμενή μας και να δούμε κατά πόσο η οικονομικά θελκτική λύση του ενός ανεμιστήρα, της επιτρέπει να σταθεί απέναντι στον πολύπλευρο ανταγωνισμό, χωρίς απώλειες στις επιδόσεις.

 

 

 

 

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Στους πίνακες που ακολουθούν μπορείτε να δείτε τα τεχνικά χαρακτηριστικά της Noctua NH-D15S.
Όπως θα διαπιστώσετε παρατίθενται πολλά χαρακτηριστικά, εκ των οποίων κάποια, δεν δίνονται από την κατασκευάστρια αλλά αποτελούν δικές μας προσθήκες.
Βασικός στόχος αυτού, είναι να έχουμε σε μια σελίδα, συγκεντρωμένη όσο το δυνατόν πιο πυκνή πληροφορία, έτσι ώστε "με μια ματιά" να μπορούμε να πάρουμε αυτό που θέλουμε.
Φυσικά για να μην χαθούμε σε ένα ολόκληρο κατεβατό, ο πίνακας των χαρακτηριστικών έχει διαιρεθεί σε λογικές ενότητες, οι οποίες ελπίζουμε ότι θα διευκολύνουν πολύ τον εντοπισμό του χαρακτηριστικού που μας ενδιαφέρει κάθε φορά.
Επίσης, δίπλα σε κάποιες "εργοστασιακές" τιμές, είναι σημειωμένες οι τιμές που μετρήσαμε εμείς κατά την διάρκεια των δοκιμών.

TDP guidelines:

Installation manual:

Main Board Compatibility:

Από τις λίγες φορές που αισθανόμαστε ότι δεν "μας λείπει τίποτε", αν δινόταν και η στατική πίεση του ανεμιστήρα, θα ήταν ένα υπερπλήρες πακέτο χαρακτηριστικών!
Να σημειώσουμε ότι:
1. Ο ανεμιστήρας παρά το ότι έχει το ίδιο κωδικό με τον Noctua NF- A15 PWM, έχει βελτιωμένα χαρακτηριστικά όσον αφορά στην ταχύτητα περιστροφής, στο air flow και στην στατική πίεση που μπορεί να αναπτύξει.
2. Επιπλέον αυτών, συγκεντρώνει πολλές πρόσφατες τεχνολογίες που εφαρμόζει η Noctua, για τις οποίες θα μιλήσουμε αναλυτικότερα στην συνέχεια της παρουσίασης.
3. Στα συμβατά socket δεν περιλαμβάνονται τα INTEL: LGA775 και LGA1366, αλλά οι κάτοχοι αυτών των socket, ας μην απογοητεύονται, γιατί η Noctua έχει φροντίσει γι' αυτό με το NM-I3 mounting kit και μάλιστα, χωρίς χρέωση!

Το σύνολο των χαρακτηριστικών κλείνει με τον πίνακα των θερμικών παραμέτρων

Το ότι η ψύκτρα είναι ογκώδης δεν χρειάζεται φαντάζομαι σχόλια, αυτό που μπορούμε να σημειώσουμε είναι ότι πρόκειται για μια σχετικά αραιόφυλλη ψύκτρα, ικανή να αποδώσει από αρκετά χαμηλό air flow.

Πριν φύγουμε όμως από τη σελίδα αυτή, θα παραθέσουμε τα χαρακτηριστικά ακόμα δύο ανεμιστήρων που θα χρησιμοποιηθούν στις δοκιμές μας, για να έχουμε όλη τη πληροφορία συγκεντρωμένη εδώ.

Συγκρίνοντας τα χαρακτηριστικά της retail έκδοσης του NF-A15 PWM, μπορείτε να δείτε που υπερέχει ο συνώνυμος special ανεμιστήρας που συνοδεύει την ψύκτρα.

H Noctua NH-D15S έχει εξαετή εγγύηση και τη στιγμή που γράφεται το review, μπορείτε να την βρείτε στα Ελληνικά καταστήματα προς 89,78€, του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου συν κάποια μεταφορικά βέβαια (3,81€).

Συσκευασία και παρελκόμενα

Η ψύκτρα, μας ήρθε στο γνωστό κλασικό κυβόσχημο κουτί με την διακριτική διακόσμηση που συνηθίζει η Noctua.
Αλλά, καθώς έχουμε να κάνουμε με το κορυφαίο μοντέλο της εταιρίας, φροντίσαμε να έχουμε "όλα τα μέσα" για να κάνουμε δοκιμές σε κάθε πιθανή σύνθεση ανεμιστήρων, ώστε να έχουμε μια πιο πλήρη εικόνα των δυνατοτήτων της σημερινής φιλοξενούμενής μας.
Έτσι η NH-D15S δεν ήρθε "μόνη" της... έφερε και παρέα δύο ανεμιστήρες NF-A15 PWM, στην retail έκδοσή τους...

...και όχι δεν κάνετε λάθος!
Υπάρχει και ένα τρίτος ανεμιστήρας της κατασκευάστριας, από το stock του εργαστηρίου μας, για να καλύψουμε όλα τα πιθανά ενδεχόμενα, σε περίπτωση που έχουμε μνήμες με υψηλά heat spreaders.

Αλλά ας τα βάλουμε σε μια σειρά.

Ξεκινάμε από την άνω όψη που διακρίνεται από καλλιτεχνική διάθεση και συνεχίζουμε στην πρόσοψη, όπου έχουμε τις βασικές ιδιότητες της NH-D15S, από τις οποίες ξεχωρίζουμε την συμβατότητα με μνήμες που έχουν υψηλά heat spreaders και ιδιαιτέρως, την ασύμμετρη κατασκευή που αποτελεί την ειδοποιό διαφορά από την NH-D15 πάνω στην οποία βασίζεται, όπως μας πληροφορεί το σχετικό sticker.
Κάτω αριστερά βρίσκουμε το QRcode της ψύκτρας.

Στην πίσω πλευρά έχουμε πολύ περισσότερες οπτικοποιημένες πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά και τις δυνατότητες της Noctua NH-D15S.

Στις δυο άλλες πλευρές έχουμε τα χαρακτηριστικά της ψύκτρας και μια πολύγλωσση παρουσίαση (των Ελληνικών για μια ακόμα φορά απόντων !) των βασικών πληροφοριών που ήδη είδαμε.

Στη συνέχεια θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε πιο αναλυτικά τι σημαίνουν όλα αυτά, για την ώρα...άλλα επείγουν !
Ανοίγουμε το καπάκι, αφαιρούμε την παχιά προστατευτική πλάκα από πυκνό πολυμερή αφρό και διαπιστώνουμε ότι η Noctua έχει φροντίσει -όπως λίγοι "ξέρουν"- να προστατεύσει έναντι κάθε λογικής φθοράς, το περιεχόμενο...

...που αποτελείται από δύο κουτιά. Το ένα περιέχει την ψύκτρα και το άλλο τα παρελκόμενά της, καλά τακτοποιημένα σε σακουλάκια με καρτελίτσες περιγραφής του περιεχομένου τους, όπως μπορούμε να δούμε στη συνέχεια.

Στην δεξιά φωτογραφία, είναι τακτοποιημένα επάνω στους αντίστοιχους για κάθε socket οδηγούς εγκατάστασης, τους οποίους μπορείτε να βρείτε και εδώ.

Ας τα δούμε αναλυτικά.
Αριστερά έχουμε τα παρελκόμενα που θα χρειαστούμε για τα socket της INTEL και δεξιά τα αντίστοιχα για την AMD.
Λίγα και μελετημένα εξαρτήματα, καθώς το SecuFirm 2 της Noctua, είναι ένα από τα πιο αξιόπιστα και εύκολα στην εγκατάσταση συστήματα στερέωσης ψύκτρας που υπάρχουν!

Ένα μεγάλο "συν", για το σωληνάριο της πολύ καλής θερμοαγώγιμης που συνοδεύει την ψύκτρα -επιτρέποντας πολλαπλές εγκαταστάσεις της- και για το extra ζευγάρι των συρμάτινων στηριγμάτων ενός επιπλέον ανεμιστήρα στην ψύκτρα, αρκεί αυτός να έχει τις οπές στερέωσής του στα πρότυπα ανεμιστήρα 120mm.
Επίσης υπάρχει και ένα προσάρτημα (LNA) που μειώνει τις στροφές του ανεμιστήρα, για ακόμα μικρότερο θόρυβο.
Στο κέντρο της αριστερής φωτογραφίας μπορούμε να δούμε τα τέσσερα ιδιότυπα μπουζόνια που χρησιμοποιούνται για το LGA 2011 socket.

Και ένα μικρό "πλην", για την έλλειψη CPU back plate για μητρικές AMD, των οποίων οι κάτοχοι αναγκαστικά θα

Προαιρετικά παρελκόμενα για INTEL socket (LGA775, LGA1366)

Πριν φύγουμε από το ζήτημα των παρελκόμενων θα πρέπει να πούμε κάτι που ενδιαφέρει τους χρήστες με INTEL socket LGA775 και LGA1366.
Όπως είπαμε και στη σελίδα των χαρακτηριστικών, υπάρχει δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί η Noctua NH-D15S, σε αυτά τα socket, με την χρήση του NM-I3 SecuFirm2™ Mounting-Kit και μάλιστα χωρίς χρέωση καθώς, η Noctua στις περισσότερες περιπτώσεις το παρέχει[/url]και μάλιστα χωρίς χρέωση καθώς, η Noctua στις περισσότερες περιπτώσεις το παρέχει[/url] δωρεάν!

Ώρα όμως είναι να γυρίσουμε σελίδα ...

το back plate της μητρικής τους.Κάτι που θα θέλαμε επίσης να δούμε είναι ένα PWM Fan Y-Splitter, για να κάνει παρέα στο extra ζευγάρι συρμάτινων Fan clips, που υπάρχει στην συσκευασία!

Η ψύκτρα από κοντά

Όπως αναφέραμε και στον πρόλογο, η Noctua NH-D15S είναι μια επανέκδοση της NH-D15 που κυκλοφόρησε στις αρχές του προηγούμενου χρόνου, έτσι οι ιδιαιτερότητές της είναι "γνωστές", ας κάνουμε μια φωτογραφική "περιήγηση", αφιερώνοντας περισσότερη προσοχή στις διαφορές της με την "πρόγονό" της.
Η πρώτη εικόνα, διαλεγμένη με σκοπό να σας "φέρει δίπλα" μου, κερδίζει τις εντυπώσεις κι' ας είναι μισοκρυμμένη η ψύκτρα από επιπλέον προστατευτικά!

Και για πρώτη φορά σε ελεύθερη θέα!

Η μετάθεση προς τα δεξιά των πτερυγίων -βασικό χαρακτηριστικό της NH-D15S που την διαχωρίζει από την NH-D15- είναι εμφανέστατη, αλλά ας την δούμε και από κάποιες άλλες "γωνίες" !

Εδώ μπορούμε να δούμε ότι η μετάθεση των πτερυγίων συνοδεύτηκε και από μια ελαφρά μετατόπιση των heat pipes μέσα στα πτερύγια. Έτσι από την μία πλευρά, το ακραίο heat pipe απέχει 9,7mm από το άκρο των πτερυγίων και από την άλλη πλευρά αντίστοιχα, απέχει 16,9mm.
Αυτό βέβαια ήταν υποχρεωτικό καθώς, η Noctua αποφάσισε να μην χρησιμοποιήσει ένα πιο μακρύ heat pipe, αυτός είναι και ο λόγος που αυτό το συγκεκριμένο heat pipe είναι τοποθετημένο πιο κοντά προς το εσωτερικό των πτερυγίων...

...και παρ' όλα αυτά, ίσα που φαίνεται στην κορυφή τους!
Πιστεύουμε ότι εδώ θα ήταν καλύτερα να είχε μπει ένα πιο μακρύ heat pipe, που θα επέτρεπε μια -θερμικά- πιο συμμετρική κατασκευή.

Το block

Το block της NH-D15S -όπως μας συνηθίζει η Noctua- είναι δυο πλάκες επινικελωμένου χαλκού, διαμορφωμένες έτσι ώστε τα heat pipes να έχουν την μέγιστη δυνατή επαφή με αυτές.

Το φινίρισμα της επιφάνειας του cold plate δεν είναι mirror like αλλά αυτό που θα λέγαμε "σατινέ".
Διακρίνουμε τα "ημικυκλικά" ίχνη της μηχανουργικής κατεργασίας που αφήνει πίσω της μικροσκοπικά λούκια, τα οποία θα "απορροφήσουν" την περίσσεια της θερμοαγώγιμης κρέμας και θα επιτρέψουν την άριστη επαφή με το CPU heat spreader.

Το σύστημα στερέωσης SecuFirm 2, μέσω των ελατηρίων του, δίνει συγκεκριμένη και σταθερή δύναμη σύσφιξης, εξασφαλίζει πολύ καλή θερμική σύζευξη και εξαιρετική ευκολία εγκατάστασης της ψύκτρας.

Το radiator

Radiator, γιατί καλό είναι να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους!
Ας ρίξουμε μια πιο πολύπλευρη ματιά στο "σώμα" της ψύκτρας που αναλαμβάνει να ακτινοβολήσει την θερμότητα του επεξεργαστή μας, στο περιβάλλον.

Ο ανεμιστήρας έξω λοιπόν και πάμε να δούμε από κοντά...

Δυο παρατηρήσεις:
1. Τα πλευρικά στηρίγματα μεταξύ των πτερυγίων, εκτείνονται σε όλο το μήκος (σχεδόν) των μικρών πλευρών των πύργων, και συνδεδεμένα μεταξύ τους με τριπλά "κλειδιά" δημιουργούν ένα ενιαίο διάφραγμα που αφενός, αυξάνει την ακαμψία των πτερυγίων και αφετέρου, δεν επιτρέπει στον αέρα να διαφύγει από τα πλάγια των πύργων.
Αυτό είναι απαραίτητο καθώς, θα πρέπει το ρεύμα αέρα του ανεμιστήρα να καθοδηγηθεί έτσι ώστε, κατά το δυνατόν να κινηθεί ανάμεσα στα πτερύγια και όχι έξω από αυτά!
2. Τα πτερύγια σχηματίζουν μια μικρή "τριγωνική" εσοχή, με κορυφή στο κέντρο, όπου είναι και το τυφλό σημείο του κινητήρα του ανεμιστήρα. Αυτό το μικρό κενό βοηθάει στο να δοθεί μια εύκολη διέξοδος στον αέρα προς τα εκεί, έτσι ώστε να αυξηθεί η ροή του αέρα στη περιοχή αυτή, αυξάνοντας την απόδοση της ψύκτρας.

Ένα zoom στις προηγούμενες φωτογραφίες αποκαλύπτει ίχνη από το υλικό συγκόλλησης των heat pipes στα πτερύγια.
Πριν πάμε όμως στην επόμενη ενότητα, ας καμαρώσουμε λίγο ακόμα το νέο μας απόκτημα !

Όπως βλέπουμε τα δοντάκια στο χείλος των πτερυγίων που χαρακτήριζαν την πρόγονο NH-D14 έχουν περιοριστεί μόνο σε δυο λωρίδες κοντά στο ακραίο τμήμα των πτερυγίων, όπου είναι πιο απαραίτητα. Θα μπορούσαν βέβαια να εκτείνονται μέχρι τα άκρα των πτερυγίων, αλλά τα anti-vibration pads των ανεμιστήρων, είναι ασύμβατα με τις οξείες ακμές τους.

Παρά τον προφανή όγκο της -που θα μας χαρίσει χαμηλές θερμοκρασίες- το σύνολο δεν παύει να είναι αισθητικά ικανοποιητικό!

Ο ανεμιστήρας

Ο ανεμιστήρας που συνοδεύει την ΝH-D15S είναι μια special έκδοση του NF-A15 PWM και δεν διατίθεται ξεχωριστά.

Ελέγχεται με διαμόρφωση παλμών (PWM) και έχει εξαιρετικά χαμηλή κατανάλωση.
Βασική ιδιομορφία του είναι η "παραλληλόγραμμη" προέκταση του πλαισίου του ανεμιστήρα, καθώς και η -σε μορφή χοάνης- επέκταση της βασικής διαμέτρου των 140mm -όπου αυτό είναι δυνατόν- στα 150mm. Στις γωνίες του παραλληλόγραμμου πλαισίου υπάρχουν ελαστικά παρεμβύσματα από μαλακή σιλικόνη, που απορροφούν τους κραδασμούς που ενδεχομένως παράγει ο ανεμιστήρας και διακόπτουν αποτελεσματικά την μετάδοσή τους στο σώμα της ψύκτρας.

Ο ανεμιστήρας ενσωματώνει αρκετές τεχνολογίες που αποσκοπούν στην αύξηση της απόδοσης με παράλληλη μείωση του θορύβου και της κατανάλωσης καθώς βεβαίως και αυτά που θεωρούμε δεδομένα για τα προϊόντα της Noctua, την εξαιρετικά υψηλή ποιότητα κατασκευής και τον πολύ μεγάλο χρόνο ζωής!
Αλλά για τις τεχνολογίες αυτές αφιερώσαμε μια ειδική σελίδα ακριβώς μετά την επόμενη στην οποία θα πάμε τώρα για δούμε τις λεπτομέρειες που έχουν σημασία!

Θέματα συμβατότητας

Αφήσαμε τελευταίο το δυνατό σημείο της NH-D15S, ή για να ακριβολογούμε...το λόγο ύπαρξής της!
Ένα από τα βασικά προβλήματα που έχει η NH-D15, είναι ότι σε πολλές μητρικές (>450 μοντέλα) μπλοκάρει την πρώτη PCIe θύρα.

Αντίθετα, η μετάθεση των πτερυγίων κατά 12mm, αλλάζει δραματικά την εικόνα της συμβατότητας της NH-D15Sσε όλα τα sockets της INTEL, όπου υπήρχε ιδιαίτερο πρόβλημα. Βέβαια κακό δεν κάνει να συμβουλευτείτε το link που παραθέσαμε πιο πάνω !
Επίσης καλό είναι πριν βάλετε την ψύκτρα, να κουμπώσετε το 8pin βύσμα της μητρικής και -κατά περίπτωση- το βύσμα του CPU-Fan. Προσέξτε ακόμα, την επάνω μεσαία βίδα της μητρικής, εκεί -ανάλογα με το κουτί- ένα μακρύ κατσαβίδι ας είναι διαθέσιμο.
Πέρα από αυτά, η απουσία του Push ανεμιστήρα, λύνει ως δια μαγείας οποιοδήποτε σχετικό πρόβλημα συμβατότητας με μνήμες που έχουν υψηλά heat spreaders.

Παρατήρηση: Η απόσταση ( 2 ) είναι 32mm αν βάλουμε ανεμιστήρα 140mm και 52mm αν διαλέξουμε 120mm ανεμιστήρα.
Αυτό βέβαια, αν δεν αποφασίσουμε να τοποθετήσουμε τον Push ανεμιστήρα ψηλότερα, γιατί τότε -εφόσον το κουτί μας το επιτρέπει- μπορούμε να έχουμε και μεγαλύτερη απόσταση.

Σχετικά με αυτά, έχει αναρτηθεί και ένα μικρό video από την κατασκευάστρια, που το παραθέτουμε για ευκολία...

Διαστάσεις και συνθέσεις . . .

Το θέμα των διαστάσεων όμως, μας απασχόλησε περισσότερο, γιατί η φιλοξενούμενή μας, την προσθήκη δεύτερου ανεμιστήρα, την "έχει στο αίμα της" !
Πρώτη κίνηση, η εγκατάσταση της ψύκτρας στο... γυαλί !

Η πλάκα αυτή έχει πάχος 8mm που ισοδυναμεί με την απόσταση του CPU heat spreader από την επιφάνεια της μητρικής.

Μιας και αυτά τα κοντινά προσφέρονται, κάνοντας μεγέθυνση των δυο προηγούμενων φωτογραφιών, μπορούμε να δούμε πώς τα πτερύγια έρχονται σε επαφή με τα heat pipes.
Στο θέμα μας όμως, η επιβεβαίωση στα χαμηλά πάει μια χαρά, αλλά τα δικά μας ενδιαφέροντα έχουν πιο υψηλούς στόχους...

Με βάση αυτή τη διάσταση της standard σύνθεσης, ας δούμε τι εναλλακτικές έχουμε:

1. Προσθήκη ενός ανεμιστήρα NF-A15 PWM.

Εδώ ο ανεμιστήρας έχει τοποθετηθεί με το παραλληλόγραμμο πλαίσιό του στο ύψος του πρώτου πτερυγίου, αλλά μπορεί να κατέβει μέχρι και 1cm πιο κάτω, οπότε το ύψος του θα γίνει 17,4cm.

2. Προσθήκη ενός ανεμιστήρα NF-F12 PWM.
Με τον ανεμιστήρα αυτόν αλλά και με κάθε ανεμιστήρα των 120mm έχουμε περισσότερες εναλλακτικές.

Αν αποφασίσουμε να μην ξεπεράσουμε το ύψος του stock ανεμιστήρα, το κάτω του μέρος δεν μας δίνει και πολλά περιθώρια για υψηλές μνήμες, αλλά δεν παύει να είναι μια εξαίρετη λύση για να ανεβάσουμε -όπως θα δούμε- την απόδοση της ψύκτρας μας.

Αν όμως το κουτί μας είναι μεγάλο, μπορούμε να φτάσουμε στα άκρα!
Πράγμα που όπως βλέπετε είναι λίγο υπερβολικό και εκτός από την "επέμβαση" που θα χρειαστεί για να βάλουμε δυο ελαστικά παρεμβύσματα μεταξύ ψύκτρας και ανεμιστήρα, η σύνθεση δεν αποδίδει τόσο καλά όσο η προηγούμενη !

Για τις πιθανές συνθέσεις θα πούμε και άλλα στη σελίδα του εις βάθος, όπου σας ετοιμάσαμε πέρα από τις standard δοκιμές και αρκετές "extra" !
Αλλά για την ώρα, ας αφήσουμε τη σελίδα αυτή, με ένα κοντινό στον εξοπλισμό που χρησιμοποιήσαμε για τις μετρήσεις του ύψους, καθώς μετράει το ύψος του υψηλότερου heat pipe.

Οι λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά

Στη σελίδα αυτή συνήθως βρίσκουμε την ευκαιρία να δούμε πως είναι κατασκευασμένη μια ψύκτρα, να αναδείξουμε τις μικρές αλλά σημαντικές λεπτομέρειες και να κρίνουμε την επιτυχία, ή μη, των τεχνικών που χρησιμοποιούνται από τους κατασκευαστές.
Σήμερα σας έχουμε μια μικρή έκπληξη...αλλά ας πάμε να δούμε τα "καθιερωμένα" πρώτα!

Heat Pipes και Block

Το θέμα της συναρμογής των heat pipes στο block είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Εδώ η Noctua, έχει υιοθετήσει την τεχνική διαμόρφωσης ημικυλινδρικών εσοχών στις δύο χάλκινες πλάκες που συγκρατούν σφιχτά τα heat pipes και πέρα από αυτό χρησιμοποιείται και συγκόλληση μεταξύ τους (Brazing).

Οι πλάκες αγκαλιάζουν τα heat pipes και στην επόμενη φωτογραφία μπορούμε να δούμε -αν πατήσουμε πάνω της- τα ίχνη της συγκόλλησης που προβάλουν στον αρμό μεταξύ πλάκας και σωλήνας.

Η ίδια τεχνική συγκόλλησης χρησιμοποιείται και μεταξύ heat pipes και πτερυγίων.

Η κατεργασία της επιφάνειας του cold plate

Το να φανεί η υφή της κάτω επιφάνειας του block, απεδείχθη δύσκολη υπόθεση, τελικά όμως κάτι καταφέραμε!

Είναι φανερή η κατεργασία σε εργαλειομηχανή CNC, τα ίχνη που εσκεμμένα άφησε το κοπτικό εργαλείο είναι η απόδειξη!
Αυτός είναι ο καταλληλότερος τρόπος για να διαμορφώσεις μια επιφάνεια σε συγκεκριμένο σχήμα και εδώ όπως θα δούμε στη συνέχεια, δεν έχουμε μια επίπεδη επιφάνεια.

Πραγματικά αυτή η τελευταία φωτογραφία με "έσκασε" μέχρι να την καταφέρω, αλλά άξιζε το κόπο καθώς, δείχνει την ακρίβεια της κατεργασίας που δημιουργεί τα γνωστά "αυλάκια" που βελτιώνουν την θερμική επαφή μεταξύ ψύκτρας και CPU heat spreader.

Η επιπεδότητα του cold plate

Η διαδικασία είναι πλέον γνωστή...

Η επιφάνεια του cold plate στην κατεύθυνση που είναι παράλληλη με τα heat pipes είναι -από όσο μπορούμε να δούμε- τελείως επίπεδη!
Για να δούμε όμως τι συμβαίνει και προς την άλλη κατεύθυνση...

Απ' ότι φαίνεται η επιφάνεια στη κατεύθυνση αυτή δεν είναι επίπεδη.

Το φίλερ σε δράση και τελικά το σωστό νούμερο είναι το...

Η "καμπυλότητα" που παρουσιάζει το cold plate στην κάθετη ως προς τα heat pipes κατεύθυνση είναι περίπου 180μm.
Με άλλα λόγια η επιφάνεια του cold plate είναι διαμορφωμένη σε κυλινδρική μορφή.
Η επιλογή αυτή δεν είναι καθόλου τυχαία καθώς ο άξονας του κυλινδρικού αυτού τμήματος είναι κάθετος με το διαμήκη άξονα του κενού μεταξύ των δύο πύργων, ο οποίος είναι παράλληλος με τον διαμήκη άξονα του CPU chip.

Έτσι, το cold plate πατάει ακριβώς στο κέντρο του chip του επεξεργαστή και σε όλο το μήκος του μικρού άξονά του, και προς τα επάνω και κάτω (φανταστείτε την ψύκτρα τοποθετημένη σε ένα tower case) καμπυλώνει ελαφρά, για να προσαρμοστεί προς την κοίλη διαμόρφωση που έχουν τα heat spreaders των σύγχρονων CPU και να εξασφαλίσει την κατά το δυνατόν καλύτερη θερμική επαφή μεταξύ τους!

Η εγκατάσταση της ψύκτρας

Λίγο περίεργο το θέμα για την σελίδα αυτή, αλλά όπως θα δείτε, έχω τους λόγους μου.
Όπως θα ξέρετε στον εξοπλισμό μας υπάρχει και ένα μικρό αλλά θαυματουργό εργαλείο...

...που μας δείχνει τι ακριβώς συμβαίνει στην θερμοαγώγιμη πάστα κατά την εγκατάσταση μιας ψύκτρας.

Ακολουθήστε μας να το δούμε με εικόνες.
Στη δοκιμή που θα δείτε χρησιμοποιούμε μια απλή λευκή θερμοαγώγιμη πάστα, βάζοντας ένα μικρό σβόλο στο "καπάκι του επεξεργαστή" μας.

Με το πρώτο ελαφρό σφίξιμο, η πάστα ήδη έχει καλύψει ολόκληρη την επίμαχη περιοχή του "επεξεργαστή".

Αλλά καθώς το σφίξιμο προχωρά (αριστερή φωτογρ.) και τελικά ολοκληρώνεται (δεξιά φωτογρ.), μας περιμένει μια δυσάρεστη έκπληξη!

Ένα μέρος της κρίσιμης κεντρικής περιοχής της συνεπαφής, έχει καλυφθεί από θύλακες αέρα! ! !
Όση ώρα προσπαθούμε να καταλάβουμε τι συνέβη, το κακό γίνεται χειρότερο...

Τελικά "παίζοντας" λίγο με τις βίδες στερέωσης της ψύκτρας, καταλαβαίνουμε τι συμβαίνει! (προσέξτε τον κόκκινο κύκλο! )

Η ψύκτρα κάνει ..."τραμπάλα" ! ! !
Οι θύλακες του αέρα..."μετανάστευσαν" από την μία μεριά και πήγαν στην άλλη!

Τι συνέβη:
Στο σφίξιμο δεν δώσαμε την προσοχή που έπρεπε, με αποτέλεσμα η μια πλευρά της ψύκτρας να κάτσει πρώτη (η βίδα της τερμάτισε αρκετά πριν τερματίσει η άλλη βίδα), γιατί μην ξεχνάτε, το cold plate στον άξονα που περνάει από τις δύο βίδες είναι καμπύλο!
Η πάστα αρχικά άπλωσε σωστά, αλλά η ψύκτρα...είναι "μια άλλη ιστορία" !
Καθώς λοιπόν συνεχίστηκε το βίδωμα της δεύτερης βίδας, άρχισε να ανασηκώνεται η πιο χαμηλή πλευρά του block, συμπιέζοντας το ελατήριο της τερματισμένης βίδας, με αποτέλεσμα το καλά "πατημένο" τμήμα του cold plate, να απομακρυνθεί ελαφρά από την πλάκα του γυαλιού και φυσικά, στο κενό αναπτύχθηκαν θύλακες αέρα!

Και έτσι τώρα, έχουμε μια κεντρική περιοχή καλυμμένη με θερμοαγώγιμη μεν, αλλά και μια απαράδεκτη διασπορά της πάστας στην υπόλοιπη -επίσης κρίσιμη- περιοχή της επαφής!
Φυσικά, το λάθος είναι δικό μας και όχι της ψύκτρας, αλλά ας το δούμε σε μερικές φωτογραφίες ακόμα...

Είναι ώρα όμως να βγάλουμε την ψύκτρα από την βάση δοκιμών και με την ευκαιρία να δούμε τι γίνεται την στιγμή που λύνουμε τις βίδες. Στην επόμενη φωτογραφία έχω λύσει σχεδόν τελείως τη μια βίδα , έχοντας απλά χαλαρώσει την άλλη.

Και δυο φωτογραφίες που δείχνουν την εικόνα μετά την αποκόλληση της ψύκτρας (αριστερά) από τον "επεξεργαστή" μας (δεξιά).

Αυτές οι δύο φωτογραφίες είναι πολύ σημαντικές γιατί αποδεικνύουν ότι: Από την εικόνα μετά την αποκόλληση, μπορούμε να δούμε αν η πάστα εξωθήθηκε σωστά, αλλά δεν μπορούμε να ξέρουμε αν είχε συγκρατήσει θύλακες αέρα ! ! !
Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος, που πολλές φορές, απλά η επανεγκατάσταση μιας ψύκτρας, φέρνει μεγάλη διαφορά στις θερμοκρασίες!

"Ωραία -θα μου πείτε-, μια χαρά χάλια τα κάναμε" !
"Τι κάνουμε όμως για να γίνει σωστά και πως θα το ξέρουμε";

Επειδή την ίδιο αναρωτηθήκαμε κι' εμείς....

Η σωστή εγκατάσταση !

Συμμετρία και προοδευτικότητα!
Οι λέξεις κλειδιά !
Ψύκτρα δεν βάζουμε κάθε τρις και λίγο, ας το κάνουμε υπομονετικά και με προσοχή !

Το προσεκτικό και συμμετρικό "κάθισμα" της ψύκτρας, το προοδευτικό σφίξιμο των βιδών με μικρές κινήσεις και η συχνή εναλλαγή από τη μια βίδα στην άλλη μας έφεραν εδώ!

και με λίγη επεξεργασία για να φανεί καλύτερα...

H NH-D15S, απλά...πατάει τέλεια!!!

Μπορούμε να διακρίνουμε σε ολόκληρη σχεδόν τη κεντρική περιοχή ότι, οι κορυφές των αυλακώσεων του cold plate έχουν εξωθήσει ουσιαστικά όλη την πάστα και έχουν έρθει σε επαφή με το "καπάκι του επεξεργαστή" μας κι' ας είναι τελείως επίπεδο αυτό!

Η απεγκατάσταση της ψύκτρας δεν έγινε με την ίδια προσοχή, αλλά παρόλα αυτά έδωσε χρήσιμες εικόνες.

Η ψύκτρα σηκώνεται κάπως μονόπλευρα και στο κέντρο, μη έχοντας σχεδόν καθόλου πάστα, αποκαλύπτεται το μέταλλο του cold plate!
Πέρα από αυτό, εμφανίζονται κάποιες ενδείξεις ότι και προς την άλλη κατεύθυνση, υπάρχει μια οριακή απόκλιση από το τελείως επίπεδο, αλλά αυτό θα το δούμε καλύτερα στη συνέχεια.

Οι τελικές εικόνες δείχνουν τη σημασία αυτού που είπαμε πριν (αλλά και σε άλλες ευκαιρίες):

Μπορείς να βγάλεις συμπέρασμα αλλά "πρέπει και να προσέχεις για να έχεις"...καλή επαφή !

Ελπίζω πλέον να συμφωνείτε κι' εσείς, ότι αυτό το φωτογραφικό ταξιδάκι βρήκε την καταλληλότερη θέση στις "Λεπτομέρειες" !

Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας

Οι φωτογραφίες αυτές τραβήχτηκαν, αμέσως μετά την λήξη των δοκιμών.

Το cold plate πατάει στην κεντρική περιοχή της επαφής τέλεια, και προοδευτικά (λόγω της επίπεδης επιφάνεια του Loader), η επαφή γίνεται λιγότερο καλή.
Επίσης επιβεβαιώνεται αυτό που φάνηκε αμυδρά πριν: Το "ελλειψοειδές" σχήμα της περιοχής με την πολύ καλή επαφή, δείχνει ότι υπάρχει και μια ανεπαίσθητη κυρτότητα και προς την άλλη κατεύθυνση.

Αντίστοιχη εικόνα έχουμε και από την πλάκα του Loader. Συνεπώς, το cold plate έχει "βαρελοειδή" διαμόρφωση και σε επαφή με το κοίλο heat spreader μιας σύγχρονης CPU, θα έχει ακόμα καλύτερη επαφή και πιο χαμηλές θερμοκρασίες.

Οι ανεμιστήρες

Το αναφέραμε ήδη ότι, η διαφορά του stock ανεμιστήρα από τον retail ΝF-A15 PWM, είναι μόνο οι περισσότερες στροφές του πρώτου, πράγμα που βεβαίως σημαίνει αυξημένο air flow και ανάλογα υψηλότερη στατική πίεση.
Ο σχεδιασμός του συνδυάζει στις σωστές αναλογίες και τις δύο αυτές παραμέτρους, με γενικό κριτήριο τι άλλο, παρά τον χαμηλότερο θόρυβο!
Ελλείψει λοιπόν συσκευασίας του stock ανεμιστήρα, καθώς αυτός έρχεται ήδη τοποθετημένος στην ψύκτρα, ας δούμε από λίγο πιο κοντά την συσκευασία του retail.

Ακόμα και ο πιο απαιτητικός χρήστης, δε μπορεί παρά να μείνει πλήρως ικανοποιημένος από την εξαίρετη συσκευασία του ανεμιστήρα, που βρίθει από ουσιαστικές πληροφορίες για την τεχνολογία κατασκευής του.

Πρακτικά στην επόμενη εικόνα μόνο εγώ μπορώ να σας πως ποιος είναι ποιος!

(O δεξιός με τα συρμάτινα bracket...βαρέθηκα να τα βγάλω ! )

Ανεμιστήρα με ανάλογη τεχνολογία είχαμε δει και σε προηγούμενη παρουσίαση ψύκτρας από τη Noctua. Από το review αυτό, δανειζόμαστε αρκετά από τα σχόλια που ακολουθούν.

Να ξεκαθαρίσουμε βέβαια εξ αρχής ότι, για πολλά από αυτά που θα πούμε στην συνέχεια, το TheLab.gr, δυστυχώς δεν έχει τα μέσα -τουλάχιστον, όχι ακόμα - να τα ελέγξει, ούτε ανηχωικούς θαλάμους διαθέτει, ούτε πανάκριβο εξοπλισμό μέτρησης ήχου έχει. Απλά έχοντας έναν αρκετά ήσυχο χώρο μετρήσεων, εξοπλισμό σχετικά αξιοπρεπούς επίπεδου, και μπόλικη όρεξη, προσπαθεί να αναλύσει το πως και το γιατί του κάθε δείγματος και της τεχνολογίας που αυτό ενσωματώνει.

Έτσι λοιπόν από τα ενημερωτικά δελτία της Noctua, αντλούμε και προσπαθούμε να αναλύσουμε κατά το δυνατόν, την υπάρχουσα πληροφορία, οπότε ακολουθήστε μας να δούμε παρέα τι βρήκαμε.

Σαν "οπτική" αναφορά θα χρησιμοποιήσουμε την επόμενη φωτογραφία, στην οποία φαίνονται αρκετές από αυτές τις τεχνικές λύσεις.

1. Η βαθμιδωτή κατασκευή του πλαισίου στην πλευρά της εισόδου του αέρα. (Stepped Inlet Design)

Η βαθμιδωτή αυτή κατασκευή λειτουργώντας με ένα τρόπο ανάλογο με τις λακουβίτσες που έχουν τα μπαλάκια του γκολφ, δημιουργεί στην είσοδο του ανεμιστήρα μια ελαφρά τυρβώδη ροή η οποία "προσφυόμενη" σε αυτά τα σκαλοπάτια, λειτουργεί σαν ένα μαλακό μαξιλάρι που "απορροφά" και εξομαλύνει τους στροβίλους που τείνουν να αναπτυχθούν στα ανώτερα στρώματα του αέρα που ρέει προς την είσοδο του ανεμιστήρα και τελικά οδηγεί σε μια ομαλότερη και πιο αυξημένη ροή αέρα προς τον ανεμιστήρα.
Αυτό όμως το "μαξιλαράκι" της τυρβώδους ροής, προκαλεί και μια ομαλότερη μετάβαση, μεταξύ της περιοχής εισόδου του αέρα που επικρατεί στρωτή ροή και της περιοχής που σαρώνεται από τα κινούμενα άκρα των πτερυγίων.
Έτσι η κίνηση των ακροπτερυγίων παράγει ένα ευρύτερου φάσματος συχνοτήτων θόρυβο, χωρίς "συγκεντρώσεις" σε συγκεκριμένες συχνότητες, ο οποίος συγχέεται πιο εύκολα με το υπόβαθρο θορύβου που υπάρχει στο περιβάλλον και πρακτικά σαν αποτέλεσμα έχουμε έναν θόρυβο του οποίου η χροιά είναι πολύ καλύτερα αποδεκτή από το ανθρώπινο αυτί !

2. Οι μικροδιαμορφώσεις της εσωτερικής επιφάνειας του πλαισίου. (Inner Surface Microstructures)

Είναι γνωστό ότι στο άκρο ενός ταχέως κινούμενου πτερυγίου, παρατηρείται αποκόλληση της στρωτής ροής του αέρα που κινείται στην άνω επιφάνειά του (suction side), πράγμα που οδηγεί σε δημιουργία στροβίλων, μειωμένη απόδοση του πτερυγίου και αποτελεί μια από τις βασικές πηγές του θορύβου που παράγει αυτό!
Έχουμε ξαναπεί εδώ ότι μια από τις λύσεις αντιμετώπισης είναι τα winglets,, αλλά εδώ η Noctua ανέπτυξε μια άλλη λύση.
Στο εσωτερικό της επιφάνειας του πλαισίου υπάρχουν μικροσκοπικές εσοχές (mini-dends), οι οποίες υπό την επίδραση του κινούμενου άκρου του πτερυγίου που περνά πολύ κοντά τους, συμβάλουν στην ανάπτυξη μιας μικρής περιοχής όπου επικρατεί τυρβώδης ροή, η οποία φυσικά "ακολουθεί" το άκρο του πτερυγίου που την προκαλεί!
Το ακροπτερύγιο (wing tip) έτσι, κινείται "βυθισμένο" συνεχώς μέσα σε ένα μαξιλαράκι τυρβώδους ροής που "καλύπτει" την πλευρά υποπίεσης (suction side) του πτερυγίου, το οποίο λειτουργεί πολυσύνθετα:
Ι. Παρεμποδίζει την αποκόλληση της στρωτής ροής από την πλευρά υποπίεσης του πτερυγίου, και έτσι ελαχιστοποιεί τους στροβίλους που μειώνουν την ικανότητα του ανεμιστήρα να απορροφήσει αέρα καθώς, παρεμποδίζουν την ομαλή ροή που τροφοδοτεί το επόμενο πτερύγιο που ακολουθεί.
ΙΙ. Εξασφαλίζοντας την ομαλή ροή του αέρα γύρω από την φτερωτή του ανεμιστήρα δεν συμβάλουν μόνο στην αύξηση της παροχής του, αλλά και στην αύξηση της δυναμικής πίεσης που μπορεί αυτός να αναπτύξει!
ΙΙΙ. Αυτή η μείωση των ανεπιθύμητων στροβιλισμών, έχει άμεση επίδραση και στον θόρυβο που παράγει ο ανεμιστήρας, ο οποίος και μικρότερος γίνεται και πιο ανεκτή -από το ανθρώπινο αυτί - χροιά έχει.

3. Τα κανάλια επιτάχυνσης της ροής στην πλευρά υποπίεσης του πτερυγίου. (Suction side Flow Acceleration Channels)

Τόση ώρα καλά τα λέμε και ασχολούμαστε με το άκρο του πτερυγίου που κινείται γρήγορα και προκαλεί προβλήματα, όμως προβλήματα με την αποκόλληση της στρωτής ροής του αέρα υπάρχουν όχι μόνο στο άκρο, αλλά και στην περιοχή του πτερυγίου που είναι κοντά σε αυτό.
Εδώ όμως η φύση τους είναι λίγο διαφορετική.

Η μείωση της ταχύτητας του αέρα στην πίσω πλευρά του πτερυγίου (suction side) , οδηγεί σε διαχωρισμό της ομαλής ροής του αέρα σε στροβίλους, οι οποίοι παράγουν θόρυβο και μειώνουν την αποδοτικότητα του ανεμιστήρα.
Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα όταν η ταχύτητα της ροής του αέρα είναι χαμηλότερη από την ταχύτητα του πτερυγίου, πράγμα που σημαίνει ότι στην εξωτερική περιοχή του πτερυγίου όπου αυτό έχει υψηλότερη γραμμική ταχύτητα, το φαινόμενο είναι πιο έντονο.
Εδώ λοιπόν έρχεται η ιδέα των καναλιών επιτάχυνσης της ροής του αέρα, με την μορφή των σφηνοειδών εξογκωμάτων.
Αυτά περιορίζουν τον διαθέσιμο χώρο που έχει ο αέρας που βρίσκεται κοντά στο πτερύγιο να κινηθεί, με αποτέλεσμα η ροή να γίνεται δια μέσου των προοδευτικά στενότερων καναλιών που δημιουργούν αυτά τα εξογκώματα, με άμεσο αποτέλεσμα η ταχύτητα του αέρα μέσα σε αυτά να αυξάνει και να μειώνει την διαφορά της ταχύτητας του αέρα σε σχέση με το πτερύγιο.
Άμεσο αποτέλεσμα αυτού είναι η μείωση της τάσης του αποχωρισμού της ροής του αέρα από το πτερύγιο και η μείωση των στροβιλισμών που ελαττώνουν την απόδοσή του!
Τελικό αποτέλεσμα είναι η μείωση του θορύβου, η αύξηση της ροής που προκαλεί ο ανεμιστήρας και -αν δούμε την γωνία που έχουν αυτά τα κανάλια επιτάχυνσης της ροής- η αντιστάθμιση της τάσης του αέρα να κινηθεί προς το άκρο του πτερυγίου, πράγμα που ευνοεί την συγκέντρωση του αέρα εξόδου από τον ανεμιστήρα σε ένα στενότερο κώνο που ψύχει πιο αποτελεσματικά την ψύκτρα!

4. Το στρογγυλεμένο εμπρός άκρο του ακροπτερύγιου.

Αν παρατηρήσουμε στην δεξιά πλευρά της φωτογραφίας του ανεμιστήρα που παρέθεσα πιο πριν θα δούμε ότι η εμπρός άκρη του πτερυγίου είναι στρογγυλεμένη και όχι μυτερή. Αυτό γίνεται για να υπάρχει βαθμιαία είσοδος του ακροπτερύγιου -που είναι το ταχύτερα κινούμενο τμήμα του πτερυγίου- στο ρεύμα αέρα που εισρέει προς την περίμετρο του πλαισίου του ανεμιστήρα. Έτσι η μεταβολή της ροής από στρωτή σε τυρβώδη γίνεται βαθμιαία και παράγει λιγότερο θόρυβο καθώς αυτός δεν παρουσιάζει έντονες εξάρσεις σε συγκεκριμένες συχνότητες.

5. Περιορισμός της μετάδοσης των κραδασμών του ανεμιστήρα.

Φυσικά ο λόγος για τα ελαστικά παρεμβύσματα που υπάρχουν στις γωνίες του πλαισίου του ανεμιστήρα, που αποτελούν ένα καλό μέσο διακοπής της μετάδοσης των κραδασμών που ενδεχομένως παράγει ο ανεμιστήρας, προς την ψύκτρα, πράγμα που κάνει την ηχητική υπογραφή του ανεμιστήρα ακόμα πιο "διακριτική " !

6. Προοδευτική μεταγωγή στην κατάσταση ΟΝ των τρανζίστορ ισχύος του ανεμιστήρα. (Smooth Commutation Drive (SCD) technology)

Όπως είπαμε και πριν ο ανεμιστήρας Noctua NF-A9x14, ελέγχεται με παλμούς διαμορφωμένους κατά το πλάτος τους (PWM).
Αυτό σημαίνει ότι ο ανεμιστήρας δέχεται από τον controller της μητρικής τετραγωνικούς παλμούς συγκεκριμένης συχνότητας αλλά μεταβαλλόμενου πλάτους και ανάλογα με το λόγο που έχει ο χρόνος που οι παλμοί αυτοί είναι σε υψηλό δυναμικό (ΟΝ) , ως προς τον χρόνο της περιόδου των παλμών αυτών (Duty Cycle), ρυθμίζεται και η ταχύτητα περιστροφής του ανεμιστήρα.
Αυτό όμως που μας ενδιαφέρει εδώ , είναι ότι την στιγμή που τα τρανζίστορ ισχύος του ανεμιστήρα λαμβάνουν την εντολή να μεταβούν στην κατάσταση ΟΝ, αυτά, αλλάζουν "ακαριαία" κατάσταση, με αποτέλεσμα τα πηνία του κινητήρα να δέχονται έναν απότομο παλμό ρεύματος, πράγμα που μεταφράζεται σε ένα παλμό ροπής προς τα πτερύγια του ανεμιστήρα, ο οποίος με την σειρά του σημαίνει μια αντίστοιχη ταλάντωση των πτερυγίων.
Αυτά συμβαίνουν σε όλους τους ανεμιστήρες και σημαίνουν ακόμα μία πηγή θορύβου!

Στην περίπτωση μας, η Noctua εφαρμόζει μια τεχνική που γενικά ονομάζεται soft commutation κατά την οποία η μεταγωγή των τρανζίστορ ισχύος, από την κατάσταση ΟFF στην κατάσταση ΟΝ δεν γίνεται απότομα, αλλά με έναν ελεγχόμενα πιο αργό ρυθμό.
Αποτέλεσμα αυτού είναι οι παλμοί ρεύματος προς τα πηνία του κινητήρα και αντιστοίχως η ροπή που αναπτύσσεται να είναι αναλόγως πιο προοδευτική και να αποφεύγεται ο θόρυβος που προαναφέραμε, τον οποίο μπορούμε να τον παρατηρήσουμε σε πολλούς ανεμιστήρες, αν βάλουμε το αυτί μας κοντά τους όταν στρέφονται αργά.

7. Αυτοσταθεροποιούμενο υδροδυναμικό έδρανο ελαίου. (Self-stabilising oil-pressure bearing (SSO-Bearing) system)

Έχουμε την κλασική λύση του υδροδυναμικού εδράνου, όπου η ίδια η περιστροφή του άξονα του ανεμιστήρα προκαλεί την κυκλοφορία του λιπαντικού που εξασφαλίζει την άνευ τριβών κίνησή του, καθώς ο άξονας κινείται πάνω σε ένα συνεχώς ανανεούμενο φιλμ λιπαντικού και δεν έρχεται σε επαφή με τα τοιχώματα του εδράνου.
Πολύ καλή λύση, αλλά έχει μια αδυναμία που μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη στην μακροημέρευση του ανεμιστήρα.
Συγκεκριμένα, η τροφοδοσία του λιπαντικού κατά την εκκίνηση του ανεμιστήρα δεν είναι πλήρης και έτσι η τάση του ανεμιστήρα να ταλαντεύεται ελαφρά (λόγω γυροσκοπικού φαινομένου) μέχρι να αναπτύξει ταχύτητα, μοιραία φέρνει τον άξονά του σε επαφή με τα τοιχώματα του εδράνου και αυτή σημαίνει φθορά.
Η βελτίωση που έκανε η Noctua έγκειται στην προσθήκη ενός μαγνήτη που εξασφαλίζει μεγαλύτερη σταθερότητα του άξονα (SSO-V1), ταχύτερη επίτευξη της ιδανικής θέσης περιστροφής και ακριβέστερο κεντράρισμα του άξονα, αυτό μειώνει τόσο τις τριβές εκκίνησης , όσο και της λειτουργίας και μάλιστα σε σημείο που η Noctua αισθάνεται άνετα να δίνει εξαετή εγγύηση στα προϊόντα της !

Στον NF-A15 PWM υπάρχει η εξέλιξη του εδράνου αυτού (SSO-V2), με νέες τεχνικές που επιτρέπουν την χρήση μεταλλικού περιβλήματος στο έδρανο και την ενσωμάτωση του μαγνήτη πλησιέστερα στον άξονα.
Αυτό σημαίνει ισχυρότερο μαγνητικό πεδίο, μεγαλύτερη ακρίβεια κίνησης και σαφώς μεγαλύτερη αντοχή, πράγμα που για εμάς μεταφράζεται σε μεγάλη διάρκεια ζωής και μάλιστα εγγυημένης!

Και φυσικά το θέμα του θορύβου, δεν έμεινε ανεπηρέαστο:

Ο θόρυβος που παράγεται από το έδρανο του ανεμιστήρα, είναι και παραμένει σε όλη την διάρκεια της μακράς ζωής του, χαμηλότερος από τον θόρυβο των εδράνων άλλου τύπου.

8. Μεταλλικό κέλυφος εδράνου. (Metall Bearing Shell)

Με στόχο την μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια κατασκευής, την ελάχιστη ανοχή και την εξαιρετική σταθερότητα στο χρόνο, η Noctua εξόπλισε τα έδρανά των νέων ανεμιστήρων των 120mm και 140mm, με ένα μεταλλικό κέλυφος κατασκευασμένο εξ' ολοκλήρου από μηχανουργικά (CNC) κατεργασμένο μπρούτζο.
Έτσι οι ήδη γνωστής αξιοπιστίας ανεμιστήρες της, γίνονται ακόμα καλύτεροι !

9. Αεροδυναμικά στελέχη στήριξης κινητήρα

Η υπό γωνία θέση και το καμπυλωτό σχήμα των μπράτσων στήριξης του κινητήρα του ανεμιστήρα, συμβάλουν στον περιορισμό του θορύβου καθώς, το χείλος εκβολής (η πίσω ακμή) των πτερυγίων, περνά υπό αρκετά μεγάλη γωνία από πάνω τους.
Αυτό περιορίζει δραστικά το θόρυβο που οφείλεται στο φαινόμενο της "σειρήνας", γιατί το ρεύμα αέρα που προωθεί το πτερύγιο προς τα πίσω, διασπάται προοδευτικά από το μπράτσο στήριξης.

10. Στρογγυλεμένη ακμή του Fan Hub

Τελευταίο αλλά όχι ασήμαντο είναι ότι η "πομπέ" διαμόρφωση του καλύμματος του κινητήρα (και βάσης των πτερυγίων), βοηθά στην κατά το δυνατόν αδιατάρακτη ροή του αέρα εισόδου στο κέντρο του ανεμιστήρα και αυτό σημαίνει χαμηλότερο θόρυβο και λίγο καλύτερη απόδοση!

11. Χοάνη εισόδου και εξόδου του αέρα

Το πλαίσιο του ανεμιστήρα -τόσο στην πλευρά της εισόδου του αέρα, όσο και στην εξόδου- εκμεταλλευόμενο την αυξημένη διάμετρό του, σε όσα τμήματα της περιμέτρου του είναι δυνατόν, σχηματίζει ένας είδος χοάνης που καθοδηγεί το ρεύμα αέρα αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα τόσο του ρεύματος εισόδου όσο και ιδιαιτέρως του ρεύματος εξόδου που το κατανέμει σε μεγαλύτερη έκταση των πτερυγίων.

12. Παράμετροι λειτουργίας

Οι μετρήσεις που ακολουθούν έγιναν με τον ανεμιστήρα τοποθετημένο απάνω στην ψύκτρα.

Η ποιότητα των ηλεκτρονικών κυκλωμάτων οδήγησης του ανεμιστήρα, είναι παράδειγμα προς μίμηση!
Η σχεδόν γραμμική μεταβολή του duty cycle, δεν είναι και το πιο εύκολο πράγμα, και έχουμε πλήρεις στροφές με μόλις 1,23 Watt!
Για τον θόρυβο...τα έχουμε πει ήδη!
Η Noctua με τη συγκεκριμένη σειρά ανεμιστήρων, πραγματικά έθεσε πολύ ψηλά τον πήχη!

13. Ποιότητα κατασκευής

Χωρίς να μπορεί να περιοριστεί σε ένα μόνο τεχνικό ζήτημα, η ποιότητα των προϊόντων της Noctua, είναι το "πιο δυνατό τους χαρτί"!
Όταν σε μια ψύκτρα δουλεύουν -στο μέγιστο των στροφών τους- τρεις ανεμιστήρες, παράγοντας ένα απαλό "φύσημα", και απολύτως κανέναν κραδασμό, τότε μόνο μια λέξη μπορεί να χαρακτηρίσει την ποιότητα κατασκευής...:

"Απαράμιλλη" !

Παρατήρηση.
Οι προσεκτικοί και φιλοπερίεργοι φίλοι θα πρόσεξαν ενδεχομένως ότι, τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στον ανεμιστήρα που συνοδεύει την ψύκτρα, δεν συμφωνούν με αυτά του διαθέσιμου στο εμπόριο Noctua NF-Α15 PWM.
Σε επικοινωνία μας με την εταιρία, μας πληροφόρησαν ότι ο ανεμιστήρας που μπαίνει στην ψύκτρα μπορεί να έχει τον ίδιο κωδικό, αλλά έχει βελτιωμένα χαρακτηριστικά σε σχέση με αυτόν που διατίθεται στην αγορά και ο λόγος που δεν του έχουν δώσει ξέχωρο κωδικό είναι ότι δεν διατίθεται ανεξάρτητα στο εμπόριο.
Στους πίνακες των χαρακτηριστικών μπορείτε να διαπιστώσετε τις ονομαστικές διαφορές σε σχέση με τον retail NF-A15 PWM, αλλά και να δείτε τι μετρήθηκε στον πάγκο του TheLab.gr.

Μετρήσεις

Μετά από μια καλή -ελπίζω- επαφή με την ψύκτρα και τα χαρακτηριστικά της, ήρθε η ώρα να μιλήσουν οι αριθμοί !
Ας δούμε συγκεντρωτικά τα αποτελέσματα όλων των δοκιμών που κάναμε στην Noctua NH-D15S.

Να διευκρινίσω ότι:
1. Με πορτοκαλί περιθώριο έχει σημαδευτεί η περιοχή με το τυπικό TDP της ψύκτρας.
2. Όλες οι μετρήσεις έγιναν με την θερμοαγώγιμη πάστα αναφοράς (Arctic MX-4).
3. Σε όλες τις μετρήσεις -πλην μιας- κεντρικός ανεμιστήρας είναι ο stock (NF-A15 (se1500rpm)), εξαίρεση αποτελεί η μέτρηση με τους ανεμιστήρες της Corsair (SP140L), όπου στη θέση του stock, μπήκε ένας SP140L.

Τα αποτελέσματα των μετρήσεων δείχνουν ότι ακόμα και σε θερμική υπερφόρτιση της τάξης -ανάλογα με το socket- του 65% έως 165%, η θερμοκρασία της "CPU" μένει σε ασφαλέστατες θερμοκρασίες!
Και το πράγμα γίνεται ακόμα εντυπωσιακότερο, αν συνυπολογίσουμε ότι η επιφάνεια του Loader είναι τελείως επίπεδη, ενώ αυτή του cold plate -στοχεύοντας στους νέους επεξεργαστές- είναι κυρτή και μάλιστα, η κυρτότητα της είναι παράλληλη με τα heat pipes ! ! !
Αυτό το τελευταίο και μόνο, αρκεί σαν απόδειξη του πόσο καλή θερμική αγωγιμότητα και σύζευξη με τα heat pipes, έχει η βάση της ψύκτρας, καθώς αυτή κυρίως, μεταφέρει -οριζοντίως- την θερμότητα προς τα ακραία heat pipes.

Όσον αφορά στο θόρυβο και για το υψηλό air flow (1500rpm), χωρίς να είναι η πιο αθόρυβη ψύκτρα που έχουμε δει, οι τεχνολογίες που είδαμε την κάνουν πολύ ήσυχη, αν δε, χαμηλώσουμε τις στροφές του ανεμιστήρα (1140rpm), τότε απλά δεν έχει αντίπαλο!
Χαμηλώνοντας και άλλο το air flow (900rpm), γίνεται αδύνατο να την ακούσεις, αλλά παρ' όλα αυτά η NH-D15S, όχι μόνο μπορεί να κρατήσει ένα υπερχρονισμένο σύστημα κάτω από τους 65 ^οC (επιφόρτιση 240 Watt), αλλά ακόμα και αν το παρακάνουμε (επιφόρτιση ~360 Watt!), οι θερμοκρασίες θα μείνουν κάτω από τους 80 ^οC!

Αν αποφασίσουμε να προσθέσουμε ένα ακόμα ανεμιστήρα εμπρός (Push), τότε οι επιδόσεις βελτιώνονται από αισθητά έως σημαντικά (στα χαμηλότερα air flow), με κάποιους συνδυασμούς να δίνουν εξαιρετικά αποτελέσματα!

Στο διάγραμμα που ακολουθεί θα βρείτε όλες τις μετρήσεις διαταγμένες κατά σειρά επίδοσης, όπου θα δείτε με λεπτομέρειες τα αποτελέσματα σε όλα τα air flow, θερμικές καταπονήσεις, προσανατολισμούς και setup.
Φυσικά οι μετρήσεις που έγιναν σε πλάγια τοποθέτηση είναι -για ευνόητους λόγους- περισσότερες.

Τώρα είναι πιο ευδιάκριτα τα αποτελέσματα και πέρα από αυτά που ειπώθηκαν πριν, το σημαντικό είναι ότι, με την προσθήκη ενός ανεμιστήρα ακόμα, διευρύνονται πολύ τα περιθώρια για χαμηλότερες θερμοκρασίες, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα, αισθητή επιβάρυνση στον θόρυβο.
Στην επόμενη σελίδα θα δούμε πιο λεπτομερειακά το τι και το πως, των μετρήσεων που βρίσκονται εδώ συγκεντρωμένες και όχι μόνον (!)...οι περίεργοι φίλοι ας ακολουθήσουν !

Μετρήσεις εις βάθος και γραφήματα

Από όσα είδαμε μέχρι τώρα, η NH-D15S μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως την NH-D15 που δεν μετράει παρά ένα χρόνο στην αγορά! Αυτό φυσικά βάζει ένα πρόβλημα στην Noctua, η οποία δίνει μια εμπορικά θεμιτή και από την άποψη των καταναλωτών, αποδεκτή λύση!
Η NH-D15S... έρχεται με ένα ανεμιστήρα, αλλά το έχει στο σχεδιασμό της, να πάρει τουλάχιστον ένα ακόμα και να γίνει ισάξια σε απόδοση με την πρόγονό της.
Η Noctua φρόντισε -και έχει τις θερμές ευχαριστίες μας γι' αυτό- να μας στείλει όχι έναν, αλλά δύο επιπλέον ανεμιστήρες!
Είναι δύο NF-A15 PWM, σε retail edition βέβαια, (έχουν 300rpm λιγότερες από τις 1500rpm του ανεμιστήρα της ψύκτρας), αλλά δεν υπάρχει τίποτε καταλληλότερο, για να βοηθήσει τα ανήσυχα πνεύματα...!
Εμείς βέβαια αξιοποιήσαμε το ένα επιπλέον ζευγάρι συρμάτινων bracket που υπάρχει στα παρελκόμενα και κάναμε δοκιμές και με ανεμιστήρες 120mm, με καταλληλότερη επιλογή τον NF-F12 PWM της κατασκευάστριας.
Βασικός στόχος...η απάντηση στην ερώτηση που περνάει από το μυαλό όλων των υποψήφιων αγοραστών!...:

"Πόσο καλύτερη μπορεί να γίνει η απόδοση της NH-D15S, με έναν επιπλέον ανεμιστήρα;"

Πρώτη κίνηση λοιπόν είναι να δούμε πως συμπεριφέρεται η ψύκτρα μας στην standard σύνθεση.

Η βασική συμπεριφορά της ψύκτρας

Ουσιαστικά αυτό το θέμα, είναι ο "κορμός" ενός review και πολλοί αρκούνται σε αυτόν, εμάς όμως μας αρέσουν και τα..."παρακλάδια" !

Πριν όμως πάμε παρακάτω. . .
1. Πιστεύω να έχετε πλέον εξοικειωθεί με τις αναγκαστικές συντομογραφίες που χρησιμοποιώ , αλλά καλού κακού να αναφέρω ένα δυο παραδείγματα, για τους νεότερους της παρέας.
HoPusPulLo = Ho Pus-Pul Lo = Horizontal / Push-Pull / Low (Προσανατολισμός radiator / Διάταξη ανεμιστήρων / Air Flow )

2. Επίσης, μιας και είναι ολοένα και συχνότερο το φαινόμενο να μας έρχονται ψύκτρες με προεγκαταστημένη την θερμοαγώγιμη πάστα, προσθέσαμε και ένα επιπλέον διακριτικό στις δοκιμές που μας δίνει τις συνθήκες δοκιμής τόσο για την πάστα , όσο και για τους χρησιμοποιούμενους ανεμιστήρες:
STSF = Stock TIM - Stock Fan
RTSF = Reference TIM - Stock Fan
RTRF= Reference TIM - Reference Fan

Με βάση αυτά, μια συντομογραφία σαν αυτή : Ex-3_LaPusPulAll_RTRF_HUCD σημαίνει ότι έχουμε να κάνουμε με το:

Extra test No3_Lateral_Push-Pull_All air flows_Reference TIM_ Reference Fan_ Rad Hot Inlet=Up_Rad Cold Outlet=Down

[iA. Ποιος προσανατολισμός είναι καλύτερος;[/i]][/i]]

Μιλάμε για τους τρεις διαφορετικούς προσανατολισμούς, τον οριζόντιο (κουτιά με τη μητρική παράλληλη με το πάτωμα), τον πλάγιο (κλασικοί "πύργοι") και τον κατακόρυφο ( κουτιά όπου τα IO της μητρικής "κοιτάνε" το "ταβάνι" !)

Α.1. Οριζόντια τοποθέτηση
(Πίνακας "οριζόντιων"μετρήσεων)

Α.2. Πλάγια τοποθέτηση
(Πίνακας "πλάγιων"μετρήσεων)

Πρώτη και καλή εντύπωση!
Δεν παρατηρείται κάποια αξιοσημείωτη διαφορά ανάμεσα στην οριζόντια και την πλάγια τοποθέτηση, με την δεύτερη -που είναι και η πιο συχνή- να προηγείται ελαφρά και αυτό δεν είναι η συνηθισμένη εικόνα, όπου οι καλύτερες επιδόσεις έρχονται στην οριζόντια θέση.
Η γραμμικότητα της συμπεριφοράς της ψύκτρας είναι "υποδειγματική".

Α.3. Κατακόρυφη τοποθέτηση
(Πίνακας "κατακόρυφων" μετρήσεων)

Η εικόνα για την κατακόρυφη τοποθέτηση, βελτιώνεται και ο "υπεύθυνος" είναι είναι το φυσικό ανοδικό ρεύμα του θερμού αέρα, που "συνεργάζεται" με τους ανεμιστήρες και αυξάνει το air flow και τις επιδόσεις της ψύκτρας (μείωση Δθ κατά 1,2 ^οC)!
Τυχεροί λοιπόν οι απανταχού κάτοχοι Raven-like κουτιών!

[bΒ. Πόσο αυξάνουν οι επιδόσεις της ψύκτρας, με ένα επιπλέον ανεμιστήρα ; [/b]][/b]]

Το ερώτημα καίριο, ιδιαίτερα για την σημερινή φιλοξενούμενη, μιας και ένας επιπλέον ανεμιστήρας την χωρίζει, από το να στερήσει στην πρόγονό της, τους λόγους ύπαρξης !

Β.1. Προσθήκη σε θέση Push ενός ανεμιστήρα NF-A15 PWM (1200rpm), με την ψύκτρα σε οριζόντια θέση.
(Πίνακας μετρήσεων με τον NF-A15 PWM_Horizontal)

Στις δοκιμές αυτές, στο μέσο και χαμηλό air flow στην τροφοδοσία του stock ανεμιστήρα χρησιμοποιήθηκε το Low Noise Adapter που συνοδεύει τον ανεμιστήρα. Με το τρόπο αυτό οι στροφές του stock και του πρόσθετου ανεμιστήρα ήρθαν σε πολύ καλύτερη αναλογία με αρκετό κέρδος στις επιδόσεις, αλλά για το θέμα αυτό θα επανέλθουμε.

Β.2. Προσθήκη σε θέση Push ενός ανεμιστήρα NF-A15 PWM (1200rpm), με την ψύκτρα σε πλάγια θέση.
(Πίνακας μετρήσεων με τον NF-A15 PWM_Lateral)

Στις δοκιμές αυτές, στο μέσο και χαμηλό air flow στην τροφοδοσία του stock ανεμιστήρα χρησιμοποιήθηκε το Low Noise Adapter που συνοδεύει τον ανεμιστήρα.

Με την προσθήκη του ανεμιστήρα εμπρός, το πλεονέκτημα της πλάγιας τοποθέτησης φαίνεται να γίνεται πιο αισθητό, αλλά το σημαντικό είναι ότι σε σχέση με την σύνθεση του ενός ανεμιστήρα, γενικά υπάρχει βελτίωση από 3 ^οC στο υψηλό airflow, μέχρι 6 ^οC στο χαμηλό καθώς, ο πρώτος πύργος έχει πλέον τις "δικές του ανάσες"!

Β.3. Προσθήκη σε θέση Push ενός ανεμιστήρα NF-F12 PWM (1500rpm), με την ψύκτρα σε πλάγια θέση.
(Πίνακας μετρήσεων με τον NF-F12 PWM_Lateral)

Πρώτη επιλογή σε διάσταση 120mm φυσικά είναι ο "ομόσταυλος" NF-F12 PWM, (με Focused Flow™ frame κατασκευή, που στοχεύει στην υψηλή στατική πίεση), ο οποίος, ενώ στις υψηλές στροφές παρουσιάζει την ίδια απόδοση, αρχίζει -καθώς οι στροφές χαμηλώνουν- να χάνει έδαφος απέναντι στον NF-A15, που έχει μεγαλύτερη διάμετρο και διαφορετικά πτερύγια.

Αλλά ας πάμε σε πιο ενδιαφέρουσες συνθέσεις, όχι γιατί έχουν καλύτερες επιδόσεις (που αρκετές από αυτές έχουν, με το ανάλογο κόστος σε θόρυβο), αλλά γιατί είναι πολύ πιο προσιτές, καθώς είναι πολύ πιο πιθανό κάπου να μας βρίσκεται ένας ανεμιστήρας 120mm που δεν κοστίζει "τίποτε"!

Β.4. Προσθήκη σε θέση Push ενός ανεμιστήρα Cooling SwiF2 120P PWM (1650rpm), με την ψύκτρα σε πλάγια θέση.
(Πίνακας μετρήσεων με τον SwiF2 120P PWM_Lateral)

Οι επιδόσεις ανέβηκαν ακολουθώντας το θόρυβο (43,1 dB(A)) που διπλασιάστηκε.

Β.5. Προσθήκη σε θέση Push ενός ανεμιστήρα Arctic F12 PWM (1650rpm), με την ψύκτρα σε πλάγια θέση.
(Πίνακας μετρήσεων με τον Arctic F12 PWM_Lateral)

Η επιλογή αυτού του ανεμιστήρα έγινε γιατί ενώ είναι ποιοτικός, οικονομικά παραμένει πολύ προσιτός.

Με θόρυβο 38,7 dB(A) , έχει επιδόσεις ανάλογες με τους άλλους ανεμιστήρες των 120mm, δείχνοντας ότι η αύξηση των επιδόσεων της NH-D15S, αν αποφασίσουμε να υποστούμε λίγο παραπάνω θόρυβο, μπορεί να κοστίσουν ελάχιστα!

Αυτός ο ανεμιστήρας έχει ένα πολύ εύστροφο κινητήρα (εννοώ ότι ακόμα και με μικρό duty cycle, στρέφεται αρκετά γρήγορα).
Αυτή η ιδιομορφία του έφερε πολύ εντυπωσιακά αποτελέσματα, καθώς:

α. Στο High airflow >>> Δθ μείωση ~2,8 οC / Θόρυβος αύξηση ~1,4 dB(A)
β. Στο Medium airflow >>> Δθ μείωση ~4,7 οC / Θόρυβος αύξηση ~2,5 dB(A)
γ. Στο Low airflow >>> Δθ μείωση ~10,0 οC / Θόρυβος αύξηση ~2,1 dB(A)

Αν λοιπόν μπορούμε να παραβλέψουμε ένα τελικό θόρυβο, ελαφρά υψηλότερο που δεν ενοχλεί, καθώς από το μέσο airflow και κάτω περιορίζεται κάτω από τα 34 dB(A), η εγκατάσταση ενός F12 -με τη βοήθεια ενός PWM Fan Y-splitter- είναι εξαιρετική κίνηση!
Βέβαια αν ο θόρυβος είναι πάντα το κυρίαρχο κριτήριο, ο δόκιμος δρόμος είναι η προσθήκη ενός ανεμιστήρα του ίδιου κατασκευαστή με ανάλογη τεχνολογία, όπως ο NF-A140 PWM, με την ανάλογη επιβάρυνση φυσικά, μέχρι τότε, μπορείτε κάλλιστα να βολευτείτε με ότι βρίσκεται στο συρτάρι σας!

Β.6. Αντικατάσταση του stock ανεμιστήρα με δύο άλλους υψηλότερου Air flow
Όπως καταλαβαίνεται η μέτρηση αυτή έγινε από περιέργεια !
Πήραμε δυο ανεμιστήρες της Corsair (SP140L) που είχαμε διαθέσιμους και τους βάλαμε εμπρός και στο κέντρο (Push, Middle), και...

Οι θερμοκρασίες κατέβηκαν πολύ, αλλά αυτό που έχει σημασία είναι ότι ο θόρυβος πήγε στα ύψη !!!

[iΓ. Ποίες είναι οι επιδόσεις της ψύκτρας με τρεις ανεμιστήρες ;[/i] ][/i] ]
(Πίνακας μετρήσεων με τρεις Noctua NF-A15)

Εδώ χρησιμοποιήσαμε και τους δύο επιπλέον ανεμιστήρες (ΝF-A15, 1200rpm) που μας έστειλε η Noctua αφήνοντας στην κεντρική θέση τον Stock ανεμιστήρα.

Η βελτίωση των επιδόσεων είναι αναμενόμενη, αλλά όχι τόσο σημαντική ώστε να δικαιολογήσει το επιπλέον κόστος και -κυρίως- τον όγκο!
Ίσως μόνο σε ακραίες απαιτήσεις θα είχε νόημα και πάντα με στόχο τον κατά το δυνατόν χαμηλότερο θόρυβο, διαφορετικά, το ρόλο του Pull ανεμιστήρα, κάλλιστα -βοηθούσης και της κατάλληλης "τοπογραφίας"- μπορεί να τον παίξει ο πίσω ανεμιστήρας του κουτιού.

[i Δ. Η τελείως αθόρυβη λειτουργία είναι εφικτή ;[/i] ][/i] ]

Σε ένα PC που έχουμε φροντίσει οι υπόλοιπες πηγές θορύβου να περιοριστούν στο ελάχιστο, αποκτά σημασία αν η ψύκτρα μπορεί να λειτουργήσει αθόρυβα.
Το πείραμα έγινε σε δύο βήματα:
1. Ultra Low Air Flow: Ο ανεμιστήρας στρέφεται όσο πιο αργά επέτρεπε ο fan controller που διαθέτουμε (Minimum Duty Cycle = 23,67%)
2. Fanless: Αφαιρέσαμε τον ανεμιστήρα και μετά έγιναν οι μετρήσεις.

Φυσικά ήταν αδύνατο να μετρήσουμε τον θόρυβο, καθώς ακόμα και στον πολύ ήσυχο χώρο που διαθέτουμε για τις μετρήσεις, το όργανο μέτρησης αρνήθηκε να δείξει κάτι περισσότερο από το θόρυβο υποβάθρου (29,9 dB(A) ).
Οι θερμοκρασίες δικαιολογούν τη χρήση σε Fan-less mode μόνο αν έχουμε κουτί τύπου Raven, για να μπορέσει η ψύκτρα να τοποθετηθεί κατακόρυφα.
Σε κάθε άλλη περίπτωση, η λειτουργία σε Ultra Low Air Flow -πρακτικά- είναι τελείως αθόρυβη, και η "CPU" μας -ακόμα και στα 180 Watt- παραμένει ασφαλής!

[iΕ. H θερμική αντίσταση Rca της ψύκτρας[/i]][/i]]
(Πίνακας μετρήσεων της Rca)

Η μέτρηση αυτή δεν ήταν δυνατόν να γίνει με τους reference ανεμιστήρες που χρησιμοποιούμε ( EBM-Papst), έτσι χρησιμοποιήσαμε τρεις ανεμιστήρες Corsair SP140L που έχουν αρκετά υψηλότερο air flow από τον stock ανεμιστήρα.
Βέβαια, τελικά δεν αντισταθήκαμε στη περιέργεια να δούμε τι γίνεται αν βάλουμε στις θέσεις Push και Pull τα τερατάκια της EBM-Papst. Το αποτέλεσμα θα το δείτε στο δέκατο βήμα της δοκιμής.

Στο αριστερό γράφημα έχουμε μόνο τα εννιά τυπικά βήματα της δοκιμής, και στο δεξιό μπορούμε να δούμε και το δέκατο!
Αλλά ας δούμε σε μεγαλύτερη ανάλυση τις θερμοκρασίες...

...οι οποίες λόγω "θυέλλης", άρχισαν να θυμίζουν "παγωτό"!
Κάπου εδώ βρίσκονται και τα όρια της ψύκτρας, καθώς για να φανούν, χρειάζεται "απαγορευτικά" υψηλό air flow.

[bΖ. Περί...αναρτήσεων ! [/b]]Ζ. Περί...αναρτήσεων ! [/b]]Ζ. Περί...αναρτήσεων ! [/b]]

Εμβόλιμα εδώ, μιας και πολλά είπαμε για πρόσθετους ανεμιστήρες, καλό είναι να δούμε φωτογραφικά κάποιες λεπτομέρειες για το τρόπο στερέωσής τους, που επιτρέπει στο πολύ καλό συρμάτινο fan clip της Noctua, να κάνει σωστά τη δουλειά του.

Στις προηγούμενες φωτογραφίες φαίνεται καθαρά το τριπλό "κλείδωμα" τους ενός πτερυγίου στο άλλο, που αυξάνει πολύ την ακαμψία των πτερυγίων και την αντοχή τους στα "μικροατυχήματα"!

Ζ.1. Στήριξη ανεμιστήρα NF-F12 PWM

Το παρέμβυσμα σιλικόνης πρέπει να βγει, διαφορετικά το άγκιστρο του fan clip θα ξεχειλώσει πολύ.

Ζ.2. Στήριξη απλού ανεμιστήρα 120mm με δεματικό

Το πρόβλημα βρίσκεται στο ότι το υλικό που περιβάλει την οπή στερέωσης των ανεμιστήρων, έχει μεγαλύτερη διάσταση από την διάσταση του αγκίστρου.

Προσοχή στην πλευρά που σφίγγετε το δεματικό, διαφορετικά το συρμάτινο fan clip θα είναι πολύ χαλαρό!

Ζ.3. Στήριξη απλού ανεμιστήρα 120mm χωρίς δεματικό

Ας δούμε και μια πιο pro ( ) λύση, που απαιτεί απλά την ύπαρξη μια λεπτής λίμας.

Και με τους δύο τρόπους, η στήριξη είναι καλή και πολύ σταθερή, και πάντα με ένα μυτοτσήμπιδο μπορείτε να την βελτιώσετε!

[bΗ χρήση του Low Noise Adapter (LNA)[/b]]Η χρήση του Low Noise Adapter (LNA)[/b]]Η χρήση του Low Noise Adapter (LNA)[/b]]

Επειδή κατά κανόνα είναι πολύ δύσκολο μια μητρική, ή ένας Fan controller, να έχει δύο ανεξάρτητα PWM Fan headers / εξόδους, θα αναγκαστούμε να βάλουμε -με τη βοήθεια ενός PWM Fan Splitter- και τον stock και τον πρόσθετο ανεμιστήρα, στο ίδιο Fan header.
Στην περίπτωση που ο πρόσθετος ανεμιστήρας έχει πιο λίγες ονομαστικές στροφές, χρησιμοποιώντας το LNA στο μέσο και χαμηλό air flow, μπορούμε να φέρουμε τις στροφές των δυο ανεμιστήρων πιο κοντά, έτσι ώστε να συνεργάζονται καλύτερα.
Και γενικά μπορούμε να ρυθμίσουμε τις στροφές του πρόσθετου ανεμιστήρα, για να έχουμε είτε πιο αποδοτική, είτε πιο αθόρυβη λειτουργία.

Αυτά τα δυο παραδείγματα, αποτελούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Με ανάλογο τρόπο μπορούμε να πειραματιστούμε για οποιονδήποτε πρόσθετο PWM ανεμιστήρα.

Συγκριτική κατάταξη

Τα ραβδογράμματα που ακολουθούν πρέπει να διαβάζονται έχοντας πάντα κατά νου, την σχεδιαστικά ορισμένη θερμική ισχύ (TDP) των ψυκτρών που αναφέρονται και έχουμε τονίσει την ιδιαίτερη σημασία που έχει αυτό, όταν έχουμε να κάνουμε με ψύκτρες που διαφέρουν αισθητά από άποψη κατασκευής.
Πέραν όμως αυτών και τουλάχιστον μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία προσαρμογής των μετρήσεων που έχουν γίνει με το προηγούμενο setup τροφοδοτικών(1) του "Ήφαιστου", θα πρέπει να έχετε υπόψη ότι, κάποιες από της ψύκτρες που ακολουθούν, δεν έχουν μετρηθεί με το νέο setup τροφοδοτικών. Αυτές θα τις βρείτε να συνοδεύονται με ένα [ * ] το οποίο ελπίζουμε γρήγορα να το..."χάσουν" καθώς, ήδη τρέχει διαδικασία εκ νέου μέτρησής τους, με τη νέα σύνθεση τροφοδοτικών.

Ώρα όμως να δούμε πως διαμορφώνεται με την προσθήκη τηςNoctua NH-D15S το διάγραμμα συγκριτικής παρουσίασης των επιδόσεων των ψυκτρών, που έχουν περάσει από τον πάγκο του TheLab !
Στους πίνακες που ακολουθούν, δεν χρησιμοποιήθηκε η καλύτερη επίδοση (Δθ=39,63 ^οC) της NH-D15S, γιατί αφορά στην κατακόρυφη τοποθέτηση, που ενδιαφέρει πολύ λίγους χρήστες, αντ' αυτής χρησιμοποιήθηκε η θερμοκρασία της -πολύ πιθανότερης- πλάγιας τοποθέτησης.

Α. Σύνθετη κατάταξη με βάση το Δθ^ο και τον θόρυβο, με πρωτεύον κριτήριο το Δθ^ο.
(Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m)

Και αρχίζουν τα δύσκολα για τον αναγνώστη, ο οποίος καλείται να αντισταθεί στην "αριθμολαγνεία" των διαγραμμάτων και να μπει στην ουσία του πράγματος.
Ουσία η οποία είναι ότι, η NH-D15S, παρά τον ένα ανεμιστήρα της, παρά την υψηλή υπερφόρτιση που δέχτηκε σε σχέση με το TDP της, και παρά τις αντίξοες συνθήκες θερμικής σύζευξης της κυρτής επιφάνειας της με την επίπεδη του heat loader, "στρογγυλοκάθισε" στην κορυφή των μέχρι τώρα δοκιμασμένων αεροψυκτρών!
Προσπέρασε μια ΑΙΟ, πλησίασε πολύ μια άλλη και ας έχουν δύο ανεμιστήρες (ή και 4 ανεμιστήρες!) και αυτά, παράγοντας από δέκα έως σχεδόν είκοσι φορές λιγότερο θόρυβο ! ! !

Β. Σύνθετη κατάταξη με βάση το θόρυβο και το Δθ, με πρωτεύον κριτήριο το θόρυβο.
(Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m)

Εδώ δεν έχει και πολλές επιλογές, υποκλίνεσαι με σεβασμό, τίποτε άλλο !
Η NH-D15S ήρθε και σάρωσε το τοπίο, κάνοντας τον όποιο ανταγωνισμό να "ψάχνεται"!
Με δεδομένη την θερμική της επίδοση, είναι μακράν η πιο αθόρυβη ψύκτρα του πίνακα!
Η μόνη ψύκτρα που την ανταγωνίζεται είναι φαινομενικά η Cooler Master Hyper 612 v.2, αλλά αυτό αλλάζει δραματικά αν θυμηθούμε ότι σε μέσο air flow, η NH-D15S στέκεται μόλις 0,3 έως 0,5 ^οC πάνω από την Hyper 612 v.2, παράγοντας όμως αισθητά λιγότερο θόρυβο (μείωση κατά 1,9dB(A)!

Πραγματικά ο ανεμιστήρας της Noctua αξίζει συγχαρητήρια, και δείχνει πεντακάθαρα τον στόχο της κατασκευάστριας, που χωρίς να αμελεί τις επιδόσεις, έχει θέσει σαν προτεραιότητα το θέμα του θορύβου, καθώς στην real life χρήση των υπολογιστών, αυτό είναι που μετράει περισσότερο, γιατί μερικοί βαθμοί επάνω ή κάτω, δεν θα προκαλέσουν καμία άξια λόγου διαφορά στο χρήσιμο χρόνο ζωής μιας CPU, ενώ αντίθετα, μερικά dB(A) διαφορά έχουν δραματική επίδραση στην ποιότητα χρήσης/συμβίωσης με έναν υπολογιστή!

Έτσι απλά είναι τα πράγματα στο "συμβιωτικό δεσμό" Υπολογιστή - Ανθρώπου.

Η Noctua γνωρίζοντας καλά τις δυνατότητες του πρώτου, φροντίζει για τον δεύτερο!

Συμπεράσματα και βαθμολογία

Εννέα σελίδες παρουσίασης, διακόσιες πενήντα φωτογραφίες, εκατό ώρες μετρήσεων και τώρα που ήρθε η ώρα να συμπυκνώσουμε όλα αυτά ...αυτό που πραγματικά έχει στο μυαλό του ο reviewer, είναι μόνο μια λέξη...
 

Πλεονεκτήματα:

Η Noctua "πατώντας" πάνω στην εξαιρετική NH-D15, μας δίνει τη διάδοχό της, NH-D15S, η οποία λύνει "όλα" τα προβλήματα συμβατότητας με το πρώτο PCIe slot και διατηρώντας την συμβατότητα με τις μνήμες υψηλού heat spreader, με τον πολύ χαμηλό θόρυβο που παράγει, θα αποτελέσει για καιρό το ορόσημο σύγκρισης, όχι μόνο των αεροψυκτρών, αλλά και των compact υδροψύξεων.
Το υψηλής απόδοσης "σώμα" της ψύκτρας, εξοπλίζεται με έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό και αθόρυβο ανεμιστήρα, ο οποίος με τις ενσωματωμένες τεχνολογίες του, αποσπά αβίαστα το Innovation Award!

Ο χρήστης, παραλαμβάνει στη γνωστή προσεγμένη και "πλούσια" συσκευασία, την λύση στο θέμα ψύξης του επεξεργαστή του, η οποία μετά από μια πανεύκολη και στιβαρή εγκατάσταση, θα επιτρέψει τον ασφαλή υπερχρονισμό του συστήματός του, χωρίς καμία ουσιαστική επιβάρυνση στο θόρυβο που παράγει αυτό!

H Noctua NH-D15S είναι σε θέση -μέσα στα όρια του TDP της- να διατηρήσει ένα σύστημα δροσερό ακόμα και αν επιλέξουμε κυριολεκτικά dead silent λειτουργία, αλλά παράλληλα και χωρίς να εμφανίζει καμία ένδειξη κόπωσης, μπορεί να κρατήσει το σύστημά μας ασφαλές κάτω από "βαρύ" υπερχρονισμό, με τον θόρυβο να κινείται στο επίπεδο του: "Πρέπει να την κοιτάξεις για να δεις αν δουλεύει"!

Σε "απόλυτες επιδόσεις" κατατάσσεται στις κορυφαίες των λύσεων αερόψυξης, αμφισβητώντας και ορισμένες λύσεις AIO-LC και πρακτικά, μόνο ένας επιπλέον ανεμιστήρας την "εμποδίζει" από το να καταταχθεί ανάμεσα στις κορυφαίες λύσεις ΑΙΟ (ανεξαρτήτως τύπου) και με τον ελάχιστο θόρυβο που παράγει, να στείλει την πλειοψηφία των ανταγωνιστών στο ...σχεδιαστήριο!

Αυτές ακριβώς οι επιδόσεις, επέτρεψαν στην Noctua τον εμπορικό χειρισμό να παρουσιάσει με ένα ανεμιστήρα την NH-D15S, με στόχο να διατηρηθεί "εν ζωή" η NH-D15, και να προσφερθεί σαν αντιστάθμισμα στους χρήστες, η δυνατότητα να αποκτήσουν μια ψύκτρα με κορυφαίες επιδόσεις, μεγάλα περιθώρια απόδοσης και απαράμιλλη ποιότητα κατασκευής, σε μια αρκετά πιο προσιτή τιμή !

Μειονεκτήματα:

Στα μειονεκτήματά της -χωρίς να μπορούμε να επιμερίσουμε την ευθύνη ανάμεσα σε κατασκευαστή και Ελληνική αγορά- κατατάσσεται η τιμή της, που παραμένοντας μόνο 7€ χαμηλότερη από αυτήν της NH-D15, δεν αντιπροσωπεύει την σημαντική μείωση κόστους που σημαίνει ο ένας λιγότερος ανεμιστήρας!
Ένας εξαιρετικός ανεμιστήρας, που για ευνόητους λόγους δεν διατίθεται ξεχωριστά, και αυτό αποτελεί το δεύτερο "μειονέκτημά" της...έτσι για να εκφράσει τις προσδοκίες του και ο reviewer, που εδώ, σας αφήνει με μια τελευταία φράση προς τους φίλους του TheLab.gr.

"Αν ψάχνετε για μια νέα, υψηλών προδιαγραφών ψύκτρα και σας ενδιαφέρουν οι επιδόσεις, αλλά δεν θυσιάζετε γι' αυτές την ησυχία σας, η αναζήτησή σας μπορεί να σταματήσει εδώ" !

Υπενθυμίζουμε ότι η Noctua NH-D15S συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση και την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, την βρήκαμε στα Ελληνικά καταστήματα προς 89,78€ του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου (συν 3,81€ μεταφορικά).

Προσβλέποντας λοιπόν στην ελεύθερη διάθεση του NF-A15 (1500rpm) ( ) και μια λογική μείωση των τιμών, ας δούμε επιγραμματικά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της Noctua NH-D15S

• Υψηλής ποιότητας κατασκευή.
• Πολύ καλές επιδόσεις.
• Μεγάλη αναβάθμιση της απόδοσής της με την προσθήκη ενός ακόμα ανεμιστήρα, ιδιαίτερα στα χαμηλότερα air flow.
• Συμβατότητα με όλες τις πλατφόρμες όσον αφορά στην πρώτη θύρα PCI-e πλην περιορισμένων εξαιρέσεων.
• Συμβατότητα με μνήμες που διαθέτουν υψηλά heat spreaders.
• Δωρεάν χορήγηση εδικού mounting Kit για τα socket LGA775, LGA1366.
• Λειτουργικό και στιβαρό σύστημα στερέωσης (SecuFirm V2) με πολύ εύκολη εγκατάσταση.
• Σταθερή πίεση συναρμογής ψύκτρας / CPU, η οποία ορίζεται μέσω ελατηρίων.
• Εξαιρετικά γραμμική θερμική συμπεριφορά.
• Πολύ αποτελεσματικός και εξαιρετικά υψηλών προδιαγραφών, αθόρυβος PWM ανεμιστήρας.
• Μπορεί να αντιμετωπίσει με ασφάλεια, το μέγιστο θερμικό φορτίο, παράγοντας "μηδενικό" θόρυβο.
• Χαμηλός θόρυβος ακόμα και σε υψηλές στροφές, ο οποίος είναι απαλλαγμένος από ενοχλητικές συχνότητες.
• Sleeved καλώδιο ανεμιστήρα.
• Παρέχεται ρυθμιστικό μέσο των στροφών (LNA).
• Πρόβλεψη για την εγκατάσταση δύο επιπλέον ανεμιστήρων πάχους 25mm διαστάσεων 140mm (με στήριξη στα 120mm).
• Παρέχεται επιπλέον ζεύγος συρμάτινων fan clips για την στερέωση πρόσθετου ανεμιστήρα.
• Παρέχεται θερμοαγώγιμη πάστα που επαρκεί για περισσότερες της μιας εφαρμογές.
• Αναλυτικά manual.
• Εγγύηση έξι ετών.

• Η τιμή της, δεν μεταφέρει στον καταναλωτή την μεγάλη μείωση κόστους, του ενός λιγότερου ανεμιστήρα.
• Για μητρικές που έχουν AMD socket δεν παρέχει το απαραίτητο back plate.
• Δεν παρέχεται ένα PWM Fan Y-splitter (Βεβαίως, αν ο δεύτερος ανεμιστήρας είναι Noctua, θα έχει εκείνος Y-splitter !)

Με βάση όλα τα παραπάνω, η γενική βαθμολογία που αποσπά η Noctua NH-D15S, δε μπορεί να είναι μικρότερη από:

Πρόλογος

 

Δεν είναι πολύς καιρός που αρχίζοντας τις διακοπές μας, είχαμε στο πάγκο του TheLab προϊόν της Corsair, είπαμε λοιπόν να τις κλείσουμε, συνεχίζοντας με ένα ακόμα δικό της προϊόν!
Το όνομα Corsair αποτελεί -και όχι τυχαία- ένα είδος "εγγύησης" στο χώρο της after market αγοράς καθώς, τα προϊόντα της ενσωματώνουν μια αρκετά μακριά πείρα στο χώρο. Πείρα που συνδυαζόμενη με τον σεβασμό στον αγοραστή και την προσήλωση στην ποιοτική και συνάμα προσιτή κατασκευή, έβαλε τις βάσεις για μια πλήρως δικαιολογημένη φήμη, έναν από τους καρπούς της οποίας, φιλοξενούμε και δοκιμάζουμε για τους φίλους του TheLab.

 

Πρόκειται για τη νέα αναβαθμισμένη έκδοση της γνωστής σειράς H100, με τη διαφορά ότι τώρα ακούει στο όνομα H100i GTX.
Η Corsair Hydro Series H100i GTX είναι μια Α.Ι.Ο. πρόταση για την ψύξη των επεξεργαστών μας με διαστάσεις 240mm που δέχεται από δύο μέχρι και τέσσερις ανεμιστήρες των 120mm.
Εύλογη φυσικά θα είναι, μια ενδεχόμενη απορία του είδους: "Μια ακόμα 240mm compact υδρόψυξη! Για πιο λόγο ; "
Και φυσικά δεν πρόκειται να κακίσουμε κανέναν γι αυτή! Άλλωστε και εμείς είμαστε πάντα εύλογα επιφυλακτικοί και προτιμάμε να δείχνουμε τον ενθουσιασμό μας, μόνο όταν υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι αυτός θα βρει πρόσφορο έδαφος στις ολοένα και διαφοροποιούμενες ανάγκες των χρηστών.

 

Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως ξεκινάμε "από τα χαρτιά" ήδη, με καλές προοπτικές!
Η Corsair H100i GTX ενσωματώνει την εξέλιξη μιας σειράς ΑΙΟ που σημείωσαν επιτυχία στην πράξη, αλλά δεν έρχεται χωρίς νέα στοιχεία και μάλιστα πολύ ενδιαφέροντα. Πέρα από το αναμενόμενο fine tuning των προκατόχων της που "εκφράζεται" στο βελτιστοποιημένο radiator και block, η ψύκτρα που σας παρουσιάζουμε σήμερα, συνοδεύεται από δυνατότητες που δεν υπήρχαν μέχρι πριν λίγο καιρό.

 

Ο λόγος είναι για το Corsair Link που αποτελεί ένα αρκετά εξελιγμένο πρόγραμμα διαχείρισης της ψύκτρας που μας δίνει την δυνατότητα να ρυθμίσουμε όλες τις βασικές παραμέτρους λειτουργίας της H100i GTX και επιπλέον μπορεί να αποτελέσει μια βάση για την διαχείριση, παρακολούθηση αλλά και τον αυτόματο έλεγχο, βασικών υποσυστημάτων των PC μας.
Πράγμα που από μόνο του είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον και γίνεται ακόμα πιο ενδιαφέρον, γιατί όλες αυτές οι νέες δυνατότητες, δεν αποτελούν "προπέτασμα καπνού" και διαφημιστικό "κόλπο"!
Αντιθέτως βασίζονται -και βελτιώνουν- πραγματικές επιδόσεις, που την κατατάσσουν στην κορυφαία περιοχή του ανταγωνισμού!

 

Ακολουθήστε μας λοιπόν στις επόμενες σελίδες, να γνωρίσουμε από κοντά την Corsair H100i GTX !
 

 

 

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Στους πίνακες που ακολουθούν μπορείτε να δείτε τα τεχνικά χαρακτηριστικά τηςCorsair H100i GTX.
Όπως θα διαπιστώσετε παρατίθενται πολλά χαρακτηριστικά, εκ των οποίων αρκετά, δεν δίνονται από την κατασκευάστρια αλλά αποτελούν δικές μας προσθήκες.
Βασικός στόχος αυτού, είναι να έχουμε σε μια σελίδα, συγκεντρωμένη όσο το δυνατόν πιο πυκνή πληροφορία, έτσι ώστε "με μια ματιά" να μπορούμε να πάρουμε αυτό που θέλουμε.
Φυσικά για να μην χαθούμε σε ένα ολόκληρο κατεβατό, ο πίνακας των χαρακτηριστικών έχει διαιρεθεί σε λογικές ενότητες, οι οποίες ελπίζουμε ότι θα διευκολύνουν πολύ τον εντοπισμό του χαρακτηριστικού που μας ενδιαφέρει κάθε φορά.
Να σημειώσουμε ότι τα χαρακτηριστικά που προσθέσαμε εμείς έχουν κίτρινους ορισμούς και μπλε τιμές.
Επίσης με μπλε χαρακτήρες, δίπλα σε κάποιες "εργοστασιακές" τιμές, είναι σημειωμένες οι τιμές που μετρήσαμε εμείς κατά την διάρκεια των δοκιμών και επιπλέον, με πράσινους χαρακτήρες μπορείτε να βρείτε χαρακτηριστικά για τα οποία, κάνουμε μια πιθανή υπόθεση καθώς δεν βρήκαμε κάτι σχετικό.
 

Αυτό που θα σημειώσουμε εδώ είναι ότι, το radiator έχει ελαφρά αυξημένες διαστάσεις, διαθέτει ένα επιπλέον αυλό (σωλήνα) κυκλοφορίας του ψυκτικού υγρού και εφοδιάζεται με ανεμιστήρες ειδικά σχεδιασμένους για βέλτιστη συνεργασία μαζί του.
Το σύνολο των χαρακτηριστικών κλείνει με τον πίνακα των θερμικών παραμέτρων.
 

H Corsair Hydro Series H100i GTΧ έχει πενταετή εγγύηση και τη στιγμή που γράφεται το review, μπορείτε να την βρείτε στα Ελληνικά καταστήματα προς 134,56 € του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου.

Συσκευασία και παρελκόμενα

Η Corsair Hydro Series H100i GTΧ φτάνει στο χρήστη μέσα σε μια μεγάλη σκούρα χάρτινη συσκευασία, που θα αποσπάσει το ενδιαφέρον μας.
Διακριτικά σκούρα χρώματα σε όλες τις πλευρές της και εμείς βάζουμε αρχή από το "καπάκι" του κουτιού.
"Ατμοσφαιρική" φωτογραφία της ψύκτρας με έντονη την τάση της διακριτικότητας, το πιο "επιθετικό" οπτικά στοιχείο, είναι το κόκκινο "Η" για το "Hydro" και φυσικά το "GTX" που μας προϊδεάζει για αυξημένες επιδόσεις.
Την διαχείριση της ψύκτρας αναλαμβάνει το ήδη γνωστό μας "Corsair Link" και -σημαντικό- η ΑΙΟ μας συνοδεύεται από πενταετή εγγύηση.

Στις μεσαίες πλευρές βρίσκουμε επιπλέον πληροφορίες για το προϊόν.

Εκτός από τα προφανή που βλέπουμε και στην φωτογραφία που προηγήθηκε, η H100i GTX συνοδεύεται με την δυνατότητα να δεχτεί εναλλακτικά διακοσμητικά διαφορετικού χρώματος κατόπιν φυσικά της σχετικής παραγγελίας. Επίσης παρατηρούμε την συμβουλή προς τους χρήστες για την εξασφάλιση της πλήρους βεβαιότητας όσον αφορά στην συμβατότητα της ψύκτρας με το κουτί τους!
Στην δεξιά φωτογραφία έχουμε την άλλη πλευρά, με την πολύγλωσση περιγραφή των περιεχομένων της συσκευασίας και εδώ για μια ακόμα φορά, η Ελληνική... απουσιάζει !

Σειρά έχουν οι δυο μικρές πλευρές και ξεπερνώντας στα γρήγορα την "πλευρά του ραφιού" ( ), βλέπουμε πληροφορίες για την συμβατότητα της ΑΙΟ μας, καθώς και τις "απαιτήσεις" που έχει για την χρησιμοποίηση του Corsair Link. (USB 2.0 Header στην μητρική μας και φυσικά σύνδεση με το Internet για να κατεβάσουμε το πρόγραμμα το οποίο διατίθεται ελεύθερα από το site της κατασκευάστριας ).

Και τελευταία αφήσαμε την πιο ενδιαφέρουσα πλευρά:
 

Εδώ βρίσκουμε -σε έξι γλώσσες- περισσότερες πληροφορίες με βασικές, τις διαστάσεις της ψύκτρας, κάποια στοιχειώδη χαρακτηριστικά της, ένα αποτέλεσμα από δοκιμή υπερχρονισμού και αναφορές στην κατασκευή του radiator και του block.
Φυσικά όλα αυτά απέχουν πολύ από το να μας ικανοποιήσουν την περιέργεια, αλλά ευτυχώς είμαστε ακόμα έξω από του κουτί!

Το έχω ξαναπεί...πολύς χώρος "χαμένος" αλλά συμβιβαζόμαστε και προχωράμε στο εσωτερικό....

Πρώτη εικόνα μετά την αφαίρεση του αφρώδους προστατευτικού!
Όταν βλέπεις την προσοχή που έχει δοθεί στην συσκευασία των εξαρτημάτων, δε μπορείς παρά να αισθανθείς ότι η εταιρία "σε προσέχει", σέβεται τα χρήματά που θα δαπανήσεις για το προϊόν της και φροντίζει να σου παραδοθεί ασφαλές και τακτοποιημένο, "ανεξαρτήτως συνθηκών"!

Τα πάντα τυλιγμένα στις σακουλίτσες τους, αναπαύονται σφιχτά τοποθετημένα στις χάρτινες θήκες που σχηματίζει το χοντρό διαμορφωμένο χαρτόνι, το οποίο τα κρατάει σταθερά και σε απόσταση από τα εξωτερικά τοιχώματα του κουτιού.
Διακρίνουμε το hardware στερέωσης, το φυλλάδιο των οδηγιών, την εγγύηση, τους απαραίτητους αποστάτες και βίδες και τους δύο ανεμιστήρες.

Αλλά για να πάμε πιο κοντά να δούμε αυτά τα κατά ...Δημήτρη Ψαθά (!) συσκευασμένα σακουλάκια, τι ακριβώς περιέχουν.
 

Ξεκινώντας από επάνω και αριστερά προς τα δεξιά, έχουμε το block bracket για μητρικές με AMD socket και ακριβώς δίπλα του, τους μαύρους αποστάτες που θα χρησιμοποιήσουμε για την στερέωσή του. Δεξιότερα βρίσκεται το USB καλώδιο για την σύνδεση της H100i GTX με την μητρική μας που θα της δώσει την δυνατότητα να ελεγχθεί με το Corsair Link software.

Από κάτω και αριστερά έχουμε το CPU back plate για τα socket της INTEL (πλήν του LGA 2011).
Δεξιά του, βλέπουμε τους αποστάτες που θα βιδωθούν κατ' ευθείαν επάνω στο LGA 2011 socket και δίπλα του, τους αποστάτες που βιδώνουν στο CPU back plate για τα υπόλοιπα INTEL sockets.
Από κάτω τους υπάρχουν οι τέσσερις χειρόβιδες για το σφίξιμο του block bracket στην μητρική μας.

Και τέλος, κάτω και δεξιά έχουμε οκτώ μακριές βίδες για την στήριξη των ανεμιστήρων στο radiator και -αν διαλέξουμε στήσιμο PULL- του συνόλου ανεμιστήρων / radiator στο κουτί μας. Αυτές τις βίδες καλό είναι να τις προσέχετε, γιατί αν παραπέσει κάποια, μάλλον θα δυσκολευτείτε να την αντικαταστήσετε καθώς, το σπείρωμα UNC 6/32 είναι δυσεύρετο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη γενικότερα!
Οι άλλες οκτώ βίδες είναι -υποτίθεται- για την στήριξη του radiator στο κουτί μας, αν επιλέξουμε PUSH στήσιμο των ανεμιστήρων.
Το γιατί χρησιμοποίησα το "υποτίθεται" θα φανεί στη σελίδα των λεπτομερειών !
Και τέλος, έχουμε δεκαέξι μαύρες και παχουλές ροδέλες, οι οποίες είναι απαραίτητες στην στερέωση των ανεμιστήρων στο radiator, αλλά περισσότερες λεπτομέρειες... να μην επαναλαμβάνομαι! Ξέρετε!

Κάτι λείπει όμως, ευτυχώς μόνο από την εικόνα!
Το Intel block bracket, είναι ήδη στερεωμένο πάνω στο block, για να εξασφαλίζει παραπέρα προστασία του, δίνοντας μια βάση στήριξης για το διαφανές κάλυμμα του cold plate, που προστατεύει τόσο την επιφάνειά του, όσο και την ήδη τοποθετημένη στρώση της θερμοαγώγιμης πάστας.

Αλλά ώρα να αλλάξουμε σελίδα για να δούμε και το "επισκέπτη" μας !

Η ψύκτρα από κοντά

Αφαίρεση των προστατευτικών νάιλον και η Corsair H100i GTΧ στη διάθεσή μας!
Εντύπωση κάνει το radiator με το λογότυπο της κατασκευάστριας, πάνω σε ένα χωνευτό πλαστικό έλασμα, με επιφάνεια κατεργασμένη για να θυμίζει μέταλλο και εδώ να σημειώσουμε ότι όποιος θέλει, μπορεί να παραγγείλει διακοσμητικά με άλλο χρώμα από την εταιρία, έτσι ώστε να ταιριάζουν καλύτερα με το χρωματικό ύφος του κουτιού του.
Αυτό όμως που "κλέβει τις εντυπώσεις, είναι οι "κουστουμαρισμένες" σωλήνες, που με την μεγάλη τους διάμετρο και το μαύρο πυκνό νάιλον sleeve, τραβάνε το μάτι, που τις ακολουθεί για να...καταλήξει στο νέας σχεδίασης block / αντλία της Asetek που είναι ένας από του ΟΕΜ συνεργάτες της Corsair.
 

Το radiator

Το radiator σαν κατασκευή, είναι πάχους 30mm και φιλοξενεί μια ελαφρά πυκνότερη διάταξη σωλήνων, που ψύχονται από αναδιπλωμένα fins αλουμινίου, τα οποία έχουν μικροπερσίδες (Louvers) για βελτίωση της ψυκτικής απόδοσής τους.

Οι προσεκτικοί αναγνώστες θα δουν ότι οι σωλήνες είναι 13 και όχι 12, που είναι το πιο σύνηθες. Αυτό δίνει μια καλύτερη κατανομή της θερμοκρασίας, ανεβάζοντας ελαφρά την απόδοση του radiator καθώς φορτίζει λίγο πιο ομοιόμορφα τα πτερύγιά του.
Τα πτερύγια φέρουν μικροπερσίδες επάνω τους έτσι ώστε να αυξάνει η θερμοαπαγωγική ικανότητά τους!
Η κατασκευή των end tanks είναι κλασική και διακρίνουμε τις αναδιπλώσεις -"αυτάκια"- συγκράτησής τους στο πλαίσιο του radiator.

Οι σωλήνες έχουν αρκετά μεγάλο πάχος και η επένδυσή τους από την πλευρά του radiator καταλήγει μέσα σε πλαστικά δαχτυλίδια που δεν θα της επιτρέψουν να τραβηχτεί!
Από την πλευρά όμως του block, η επένδυση απλά μπαίνει κάτω από το πλαστικό καπάκι της αντλίας, και αν είσαστε απρόσεκτοι, μπορεί να τραβηχτεί ελαφρά έξω από αυτό. Δεν υπάρχει βέβαια φόβος να ξεφτίσει, γιατί η επένδυση καταλήγει σε "ούγια".

Στα πλευρά του radiator υπάρχει ένα πλαστικό διακοσμητικό με το logo της εταιρίας που δίνει την όψη του αλουμινίου. Τα πλαστικά αυτά αν θέλετε μπορείτε να τα αλλάξετε παραγγέλλοντας από την εταιρία κάποια άλλο χρώμα από τα διαθέσιμα (κόκκινο και μπλε)

Όπως βλέπετε μαζί μας στο κοντινό της επένδυσης της σωλήνας, αυτή αποτελείται από πολύ λεπτή νάιλον ύφανση που από μακρυά δίνει σαφώς -με την πλέξη της- την αίσθηση των ανθρακονημάτων, προσφέροντας έτσι πολλά στην αισθητική του πράγματος.
Εδώ πράγματι η Corsair πρωτοτύπησε κάνοντας μια σωλήνα μεγάλων διαστάσεων να είναι, όχι μόνο αποδεκτή, αλλά και επιθυμητή !

Το "Block"

Τη συμμετρική κατασκευή που δίνει την αίσθηση της στιβαρότητας, με το οπισθοφωτιζόμενο -με RGB LED- logo της Corsair να υπόσχεται "δροσερά" ταξίδια για το PC μας την είδαμε και στο προηγούμενο review, από το οποίο θα δανειστούμε κάποια πράγματα μιας και τα block είναι ακριβώς ίδια!
Εντύπωση κάνει η διάμετρος των σωλήνων που συνδέονται επάνω του, σωλήνες οι οποίες, ναι μεν δεν μπορούν να περιστραφούν ως προς το επίπεδο του block, αλλά αυτό δεν σημαίνει -όπως θα δούμε στην επόμενη σελίδα- και τόσες δυσκολίες.
Προσοχή μόνο μην το παρακάνετε -όπως κάναμε εμείς για χάρη σας- γιατί μπορεί να τραβηχτεί το sleeve από την πλευρά του block!

Τα καλώδια που είναι συνδεδεμένα στο block είναι η τροφοδοσία του (τριπολικό) και η τροφοδότηση προς τους ανεμιστήρες (τετραπολικό, λόγω PWM ελέγχου). Παρ' όλο που δεν έχουν sleeve, το μαύρο χρώμα τους θα βοηθήσει να τα "κρύψουμε" και ακριβώς επειδή δεν έχει sleeve, ίσως η τακτοποίηση να είναι ευκολότερη!

Και φυσικά υπάρχει και η USB σύνδεση με την μητρική μας, εδώ να πούμε ότι το καλώδιο έχει βύσμα που πάει κατ' ευθείαν σε USB header, αλλά αν για οποιοδήποτε λόγο χρειαστεί, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και ένα κλασικό USB καλώδιο με βύσμα για εξωτερική σύνδεση.

Καλό το γωνιακό βύσμα και μοναδική ένσταση που έχουμε είναι ότι, παραβιάζει ελαφρά το footprint των 95x95mm που ορίζει η INTEL, καθώς, περισσεύει έξω από αυτό περίπου 7mm.
Βέβαια δεν είναι πολύ πιθανό να συναντήσετε προβλήματα, αλλά μια ελαφρά πιο "χωνευτή" τοποθέτησή του, θα έκανε απόλυτα συμβατό το block και θα μας άφηνε μόνο το βολέψουμε ακόμα ένα καλώδιο, να κάνει "βόλτα" πάνω στην μητρική μας.
Όπως και να έχει όμως, πρέπει να παραδεχτούμε ότι η δυνατότητα να τροφοδοτηθούν οι ανεμιστήρες από το "block", αποτελεί ικανό αντιστάθμισμα καθώς, ελαφρώνει το καλωδιομάνι!

To cold plate

Η πλάκα που κάνει τη θερμική "διαμεσολάβηση" μεταξύ του CPU heat spreader και του υγρού ψύξης, είναι χάλκινη και χωρίς επιμετάλλωση, πράγμα που εξασφαλίζει λίγο χαμηλότερο κόστος κατασκευής και λίγο καλύτερη θερμική σύζευξη με το καπάκι της CPU.

Η στερέωσή της πάνω στο σώμα του block, γίνεται με οκτώ φρεζάτες βίδες pozidrive, που εξασφαλίζουν αφενός την απαραίτητη σύσφιξη για να επιτευχθεί η στεγανοποίηση και αφετέρου την ομοιόμορφη κατανομή της, για να διατηρηθεί η στεγανότητα για πολύ καιρό!

Η θερμοαγώγιμη είναι ήδη στρωμένη πάνω στο cold plate και δυστυχώς, στο "πακέτο" δεν υπάρχει άλλη θερμοαγώγιμη για δεύτερη εφαρμογή!
Αυτό το "τετράγωνο" ίχνος λείανσης μας κάνει εντύπωση και είμαστε περίεργοι να δούμε τι θα δείξει ο έλεγχος επιπεδότητας της επιφάνειάς του. Αλλά για την ώρα ας ρίξουμε μια πολύ κοντινή ματιά στην διάστρωση της πάστας.
 

Αυτές οι μικροδιαμορφώσεις συμβάλουν στο να απλωθεί η θερμοαγώγιμη σε πολύ λεπτή στρώση, καθώς η ποσότητα που εναποτίθεται με το τρόπο αυτό, είναι πολύ λίγη και κυρίως τελείως -και ελέγξιμα- ομοιόμορφη!

Οι ανεμιστήρες

Η Corsair H100i GTX εφοδιάζεται με τους ανεμιστήρες Corsair SP120L οι οποίοι αποτελούν special έκδοση και συνόδευαν όπως θα θυμάστε και την H80i GT και άλλες ΑΙΟ της εταιρίας που δέχονται ανεμιστήρες 120mm.
Ο κινητήρας τους ελέγχεται με PWM και εφοδιάζονται με μαύρο τετραπολικό ribbon cable.
Σύμφωνα με την Corsair έχουν ειδικά σχεδιασμένη φτερωτή έτσι ώστε να παρέχουν αρκετό αέρα και με σημαντικά αυξημένη στατική πίεση σε σχέση με τους απλούς case fans, παράλληλα, τα πτερύγιά της είναι μελετημένα για χαμηλή εκπομπή θορύβου.

Από πρώτη ματιά βλέπουμε ότι τα πτερύγια έχουν πολύ μεγάλο ποσοστό κάλυψης της διατομής του ανεμιστήρα και πολύ μικρές κλίσεις και οι 2.700 rpm τους, συνηγορούν υπέρ της υψηλής στατικής πίεσης και πράγματι, αυτό έχει ήδη αποδειχθεί σε προηγούμενο review όπου τους συναντήσαμε για πρώτη φορά!
Αλλά αυτά θα τα δούμε στη συνέχεια!

Επιπλέον τα στηρίγματα του κινητήρα είναι σε γωνία με τις ακμές των πτερυγίων, περιορίζοντας έτσι τον παραγόμενο θόρυβο.
Αλλά πέρα από αυτό, δεν διακρίνουμε οποιοδήποτε άλλο μέσο καταστολής της διάδοσης ενδεχόμενων κραδασμών, όπως ελαστικά pads ή ελαστικές "γωνίες", όπως έχουν τα commercial μοντέλα της (π.χ. SP120 PWM).

Εδώ πρέπει όμως να πούμε ότι, η συμβίωσή μαζί τους μας έδειξε ότι το πλαίσιό τους δεν παράγει κραδασμούς, ή για να το τοποθετήσω καλύτερα:
Το πλαίσιο των SP120L και οι βραχίονες στήριξης του κινητήρα είναι αρκετά ελαστικά έτσι ώστε, με τα περιορισμένα σημεία στήριξής τους στο radiator (πατάνε μόνο οι τέσσερις γωνίες και τα κέντρα δύο "πλευρών" ), το πλαίσιο βρίσκεται "αιωρούμενο" και καλά σφιγμένο στα άκρα του.
Οπότε οι ενδεχόμενοι κραδασμοί αποσβένυνται από την ίδια την δομή του πλαισίου και τον τρόπο στήριξής του.

Έξυπνη λύση, αλλά παρ' όλα αυτά θα θέλαμε να δούμε μια πιο ολοκληρωμένη κατασκευή καθώς, πρόκειται για ένα enthusiast προϊόν που απευθύνεται σε χρήστες των οποίων οι απαιτήσεις δεν σταματούν στο performance, αλλά σίγουρα τους "ανησυχούν" και "άλλα" θέματα.

Πριν όμως να αφήσουμε αυτή τη σελίδα ας δούμε την Corsair H100i GTX συναρμολογημένη και ετοιμοπόλεμη !

Και μια σε Push-Pull για τους "φανατικούς" του setup αυτού!
 

Οι λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά

Ώρα λοιπόν για τις καθιερωμένες "στενές επαφές τρίτου τύπου" με το καλεσμένο μας !
Ειλικρινά σε κάθε review, σκέφτομαι ότι αυτή η σελίδα είναι που μας φέρνει πιο κοντά στη σκέψη του κάθε κατασκευαστή, καθώς βλέπουμε τις τεχνικές λύσεις που έχει δώσει σε ένα -όπως και να το κάνουμε- περιορισμένο τεχνικά "αντικείμενο" .
Και ίσως ακριβώς λόγω αυτού του περιορισμού, να γίνεται ακόμα πιο γοητευτικό το να διαπιστώνεις το τι και το πώς και την ποικιλία της σκέψης, εκεί ακριβώς που δεν πιστεύεις ότι υπάρχουν άλλα περιθώρια!
Εδώ φυσικά βλέπουμε και τις ατέλειες, ή τις λύσεις που πάσχουν τεχνικά και είναι η δική μας δουλειά να τις εντοπίσουμε.
Πάμε λοιπόν να βάλουμε αρχή από το κύριο κομμάτι της Corsair H100i GTX .

Το radiator

To radiator έχει αυτό που θα λέγαμε "κλασική" και -ως εκ τούτου- αξιόπιστη κατασκευή.
Διακριτά κομμάτια, με εμφανή την συναρμολόγησή τους όπως είδαμε στην προηγούμενη σελίδα, μας δίνουν ένα σχετικά πυκνό και αποτελεσματικό μέσο ανταλλαγής θερμότητας με τον αέρα.
Δύο μόνο λεπτομέρειες θα δούμε εδώ:

Τα πτερύγια του radiator διαθέτουν μικροπερσίδες για αύξηση της αποτελεσματικότητάς τους, όμως αυτές δεν είναι πολύ έντονες.
Αυτό σαν γεγονός μας βάζει σε σκέψεις για το πως θα τα πήγαινε το radiator με ανεμιστήρες χαμηλότερης πίεσης και μεγαλύτερου air flow και φυσικά...δεν αντισταθήκαμε στο πειρασμό !
Στην ίδια φωτογραφία, έχει αποτυπωθεί αρκετά καλά η υφή της βαφής, η οποία εσκεμμένα είναι "άγρια" με σκοπό τον μεγαλύτερο δυνατό συντελεστή θερμικής ακτινοβολίας, ακόμα και από αυτές τις μικρές σχετικά επιφάνειες.
Πολύ προσεγμένη λεπτομέρεια και ένα μπράβο στην κατασκευάστρια!

Στην δεξιά φωτογραφία έχουμε την κατεύθυνση που ρέει το ψυκτικό υγρό στην H100i GTX, καλό είναι να το έχετε υπόψη σας όταν κάνετε την τοποθέτηση με το radiator στο πλευρό κάποιου κουτιού όπου ο μεγάλος άξονάς του, είναι παράλληλος με το πάτωμά του (πλευρική τοποθέτηση ανάλογη με αυτήν της φωτογραφίας).

Ελάσματα προστασίας

Σαν εισαγωγή στο επόμενο θέμα ας δούμε μια ακόμα λεπτομέρεια που δείχνει ότι η Corsair πρόσεξε ιδιαίτερα την κατασκευή του radiator της H100i GTX.

Στις θέσεις που βιδώνουν οι βίδες στήριξης των ανεμιστήρων, το radiator διαθέτει προστασία με την μορφή ενός ελάσματος πάνω στο οποίο σταματάει η βίδα και δεν μπορεί να προχωρήσει άλλο.

Εδώ να σημειώσουμε με την ευκαιρία ότι, η απόσταση ανάμεσα στις κεντρικές οπές στήριξης (δεξιά φωτογραφία) είναι 15mm πράγμα που σημαίνει ότι δύο τυπικής κατασκευής ανεμιστήρες των 120mm ακουμπάνε μεταξύ τους. Εδώ βέβαια η λέξη "κλειδί" είναι το... "τυπικής", καθώς οι ανεμιστήρες που συνοδεύουν την ΑΙΟ μας, απέχουν πολύ του να έχουν τέτοια κατασκευή!

Αλλά ας επανέλθουμε στο θέμα μας. Αυτά τα ελάσματα είναι αναγκαία, γιατί αν προσέξετε τις προηγούμενες φωτογραφίες αλλά και την επόμενη...
 

...θα διαπιστώσετε ότι η επιλογή της Corsair να βάλει στο radiator 13 σωλήνες αντί για τις συνηθισμένες 12, έφερε τις δύο ακραίες σωλήνες πολύ κοντά στον άξονα των βιδών στερέωσης, οπότε χωρίς τα ελάσματα, το "ατύχημα" ήταν... βέβαιο !!

Έτσι έχουμε δυο καλά. Από μια μεριά το radiator είναι πλήρως προστατευμένο και από την άλλη, το σφίξιμο της βίδας κόντρα στα προστατευτικά ελάσματα και με την βοήθεια της μικρής ελαστικότητας που έχει το πλαίσιο που φέρει το σπείρωμα, η βίδα "ασφαλίζει" και δεν ξεβιδώνει τυχαία!

[title 13 / 2 = 6,5 ...! ! !]

Αυτή η αριθμητική, δεν βόλευε την Corsair! Αποφάσισε λοιπόν ότι: 13 / 2 = (7 +6) !!!

Να εξηγηθώ όμως, για να μην χαμογελάω μόνος μου !
Στην προηγούμενη φωτογραφία φαίνεται σε πρώτο πλάνο το διπλό πάτημα που έχει το end tank του radiator. Σε αυτή την εσοχή στηρίζεται εσωτερικά το διάφραγμα που χωρίζει της ροή του ζεστού "νερού" που μπαίνει στο ψυγείο (αριστερά στη φωτογραφία μας) από αυτήν του δροσερότερου που επιστρέφει προς την αντλία μας (δεξιά).
Αυτό το διάφραγμα χωρίζει τις διαθέσιμες σωλήνες σε δύο ομάδες. Οι "μισές" σωλήνες φέρνουν το ζεστό νερό στο radiator και οι άλλες μισές το παίρνουν από αυτό.
Στην περίπτωσή μας όμως, οι σωλήνες είναι δεκατρείς τον αριθμό, έτσι είναι αδύνατη η ακέραια διαίρεση!

Οι σωλήνες λοιπόν χωρίστηκαν σε δυο ομάδες, που η μια έχει επτά σωλήνες και η άλλη έξι.
Απλό και αποτελεσματικό και αυτό, όχι γιατί τα κατάφεραν να "χωρίσουν" τις σωλήνες, αλλά γιατί φρόντισαν η ομάδα των επτά, να συνδεθεί με τον θάλαμο εισόδου του ζεστού ψυκτικού !
Έτσι έχουμε περισσότερες πολύ ζεστές σωλήνες και συνεπώς καλύτερη απαγωγή της θερμότητας από αυτές!
Αυτός ο επιβεβλημένος άνισος χωρισμός, που φαίνεται και από την θέση του διαφράγματος (το πάτημα είναι πλησιέστερα στην σωλήνα εξόδου του radiator), τελικά, χρησιμοποιήθηκε με τον καλύτερο τρόπο!

Βίδες και βιδώματα

Το είπαμε και στην παρουσίαση των παρελκόμενων ότι, πρέπει να προσέχετε μην χάσετε τις βίδες καθώς αυτές είναι UNC 6/32 και είναι δυσεύρετες στην Ελλάδα, όπως επίσης σημειώσαμε ότι οι παχουλές μαύρες ροδελίτσες είναι κρίσιμης χρησιμότητας!
Ας δούμε λοιπόν τώρα τη διαδικασία στερέωσης των ανεμιστήρων.

Βίδωμα χωρίς την ροδελίτσα:

Το λαμάκι προστασίας που λέγαμε πριν, κάνει καλά τη δουλειά του και σταματάει την βίδα λίγο πριν να κάνει αυτή...τη δουλειά της !
Ο ανεμιστήρας έμεινε άσφιχτος!

Βίδωμα με την ροδελίτσα:

Ο ανεμιστήρας έσφιξε κανονικότατα και μάλιστα χωρίς να καταπονηθούν από υπερβολικό σφίξιμο οι γωνίες του πλαισίου του!

Η τελική εικόνα μιας σφιγμένης βίδας, φαίνεται στην επόμενη φωτογραφία, όπου διαπιστώνουμε ότι με τον ανεμιστήρα σφιγμένο σταθερά, η βίδα πατάει οριακά πάνω στο έλασμα προφύλαξης.
Βέβαια υπάρχει εξήγηση για το θέμα αυτό, η Corsair προσπάθησε με την χρήση μιας βίδας να καλύψει και το ενδεχόμενο της άμεσης στήριξης του ανεμιστήρα στο radiator, αλλά και της στήριξης radiator και ανεμιστήρων στο κουτί (όπου εδώ ο ανεμιστήρας είναι ανάμεσα στο radiator και το κουτί και οι βίδες πιάνουν και τα τρία μαζί!

Εδώ βέβαια υπάρχει και η περίπτωση το κουτί στις οπές στήριξης του radiator να έχει ελαστικά grommets, οπότε το ζήτημα με το μήκος των βιδών ίσως να δυσκολέψει!
 

Η απόσταση ανάμεσα στο έλασμα που έχει το σπείρωμα στήριξης και το έλασμα του "προφυλακτήρα" είναι περίπου 3,5mm, συνεπώς ακόμα και με τη χρήση της ροδέλας πάνω σε grommet, η βίδα θα μπορέσει να πιάσει σωστά !
Στην ακραία περίπτωση που το grommet τύχει να είναι παχύτερο, μπορείτε κάλλιστα να χρησιμοποιήσετε μια άλλη πιο λεπτή ροδέλα (μαύρη παρακαλώ! ). Όπως και να έχει όμως, να αποφύγετε να βιδώσετε πάνω στο grommet χωρίς ροδέλα, γιατί αυτό θα του περιορίσει δραστικά την δυνατότητα που έχει να αποτρέψει τυχόντες κραδασμούς του radiator, να συνεχίσουν το "ταξίδι" τους και πάνω στο κουτί σας!

Βιδωμάτων συνέχεια !

Ε, εντάξει θα μου πείτε..."Το τερμάτισες το θέμα ! "
Τι να κάνω αφού το είδα μα μην το πω!
Ο λόγος για τις άλλες οκτώ βιδούλες που συνοδεύουν την ψύκτρα μας.

Οι βίδες που βλέπετε αριστερά στις φωτογραφίες είναι αυτές που συνοδεύουν την Η100i GTX.
Για να κάνουμε μερικούς υπολογισμούς:
Μήκος σώματος βίδας =4,7mm
Πάχος ροδέλας =1,2mm --
------------------------------------------------
Διαθέσιμο μήκος σπειρώματος για σύσφιξη= 3,5 mm
Απαιτούμενο μήκος σπειρώματος για σύσφιξη= 3,4mm --
---------------------------------------------------------------------------
Μέγιστο πάχος αντικειμένου προς σύσφιξη= 0,1mm ! ! ! !

Αυτά...!
Το μήκος των βιδών αυτών είναι πολύ μικρό και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την στήριξη του radiator κατ' ευθείαν πάνω στο κουτί, μόνο αν δεν βάλουμε τις ροδελίτσες και φυσικά δεν συζητάμε για την ύπαρξη grommet, αυτό θα πρέπει να φύγει !

Αντίθετα οι πιο μακριές βίδες που είναι δεξιά -και αυτές της Corsair, από την Η80i GT- κάνουν μια χαρά την δουλειά τους, ανεξάρτητα grommet και μάλιστα έχουν και το κατάλληλο μήκος για να στηρίξουμε επιπλέον ανεμιστήρες στο radiator με "εσωτερική" στερέωση του "μέσα αυτιού" του ανεμιστήρα πάνω σε αυτό. Το μόνο που θα χρειαστούμε είναι ένα κατσαβίδι με κορμό μέχρι 4mm για να μπορεί να περάσει μέσα από τις τρύπες των "έξω αυτιών" του ανεμιστήρα.

Πιθανόν βέβαια το όλο θέμα, να είναι ζήτημα λάθους συσκευασίας του συγκεκριμένου δείγματος, αν είναι έτσι...καλώς, άλλωστε λάθη συμβαίνουν! Αν όμως δεν είναι, καλό θα ήταν η Corsair να αντικαταστήσει τις συγκεκριμένες βίδες και ακόμα καλύτερα, να βάλει στο πακέτο της και άλλες οκτώ μακριές βίδες (για Push-Pull) για να μην ψαχνόμαστε κι εμείς οι Ευρωπαίοι !

Οι σωληνώσεις

Οι σύνδεσμοι

Οι σωληνώσεις καταλήγουν σε σταθερούς συνδέσμους και όπως μπορούμε να δούμε στις φωτογραφίες που ακολουθούν, αυτές μοιάζουν να είναι τελείως σταθερές.

Στην αριστερή φωτογραφία μπορούμε να δούμε πόσο είναι το πάχος της σωλήνας σε σύγκριση με την διάμετρο που έχει το μεταλλικό σωληνάκι σύνδεσης του radiator.
Αλλά στο θέμα μας, πράγματι στο ψυγείο η σύνδεση είναι "βράχος" και καλό είναι να μην δοκιμάσετε την αντοχή της!
Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και στο "block" ! Οι σωληνώσεις δεν είναι ακλόνητα συνδεδεμένες με αυτό!
Σαφώς βέβαια δεν βγαίνουν, κάθε άλλο, αλλά μπορούν να περιστραφούν γύρω από τον άξονά τους. Απόδειξη οι δύο φωτογραφίες που ακολουθούν.

Αυτή η δυνατότητα είναι σημαντική καθώς μας επιτρέπει να στρέψουμε το block στην καταλληλότερη κάθε φορά θέση, έτσι ώστε το logo της εταιρίας να διαβάζεται σωστά και επιπλέον, η έξοδος του ζεστού ψυκτικού να βρίσκεται στην υψηλότερη θέση (για κατακόρυφη μητρική) και να συμβάλει και αυτό -έστω και λίγο- στην απόδοση της ψύκτρας.

Η ελαστικότητα των σωλήνων

Η πρώτη ματιά στις σωλήνες εύλογα δημιουργεί αμφιβολίες για την ελαστικότητά τους και δεν είναι αβάσιμη η υπόθεση καθώς, η διάμετρός τους δεν είναι κάτι που το βλέπουμε συχνά, όχι τουλάχιστον σε AIO υδρόψυξη!
Ευτυχώς η πραγματικότητα απέχει αρκετά από αυτό, οι σωλήνες χωρίς να τις χαρακτηρίζεις εύκαμπτες, δε θα μας χαλάσουν το χατήρι, ακόμα και αν έχουμε "βάρβαρες" απαιτήσεις...
 

...και μάλιστα με την βοήθεια του μεγάλου πάχους και της σφιχτής επένδυσής τους, δεν εμφανίζουν καμία τάση διπλώματος.
Θα σταθούν στη θέση τους ακολουθώντας την μέγιστη δυνατή καμπυλότητα που τους επιτρέπει αυτή !
Νομίζω ότι σας έπεισα !
Το μόνο θέμα που ίσως υπάρχει σε μικρά κουτιά, είναι το μήκος τους (37cm + ) που μπορεί να αποδειχθεί μεγάλο, για να κάτσει έτσι όπως θέλουμε. Στην περίπτωση αυτή θα αρκεστούμε στην πολύ cool εμφάνισή τους, θα πάρουμε ένα κουράγιο και τελικά θα βρούμε τον τρόπο να τις βολέψουμε όμορφα!

Η επιπεδότητα του cold plate

Το cold plate είναι κατασκευής της Asetek και είναι ίδιο με αυτό που είδαμε στο προηγούμενο review της Η80i GT.
Με την διαφορά ότι αυτή τη φορά φαινόταν λίγο διαφορετικά λειασμένο, ίσως και κάπως "ταλαιπωρημένο".
Η επιφάνειά του είναι κατεργασμένη με ομόκεντρη κοπή σε τόρνο ακριβείας, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν αδιόρατες ομόκεντρες αυλακώσεις.

Αυτές οι αυλακώσεις "απορροφούν" την περίσσεια της θερμοαγώγιμης πάστας εξασφαλίζοντας την βέλτιστη επαφή με το CPU heat spreader, αλλά απεδείχθησαν πολύ "ντροπαλές" και αγανάκτησα μέχρι να φανούν στο φακό!
Μακροσκοπικά όμως και παρά τις μικρές αμυχές που υπήρχαν ή έγιναν, η επιφάνεια είναι λεία δίνοντας την αίσθηση του σατινέ.
Ώρα λοιπόν για τις δοκιμές μας.

Η καμπυλότητα απ' ότι μας λένε τα φίλερ στην κατεύθυνση αυτή είναι περίπου 250μm, ενώ στην άλλη αποδείχνεται λίγο πιο μεγάλη.

Εδώ πλησιάζουμε σχεδόν το μισό χιλιοστό, πράγμα που δεν είναι συνηθισμένο και μας βάζει σε σκέψεις, αλλά να θυμίσουμε ότι αυτό το cold plate έχει επιδείξει και στο παρελθόν μια αξιοσημείωτη "ευκαμψία" και προσαρμοστικότητα.
Το κυρτό αυτό σχήμα δίνεται για να υπάρχει καλύτερη θερμική σύζευξη με τις νεώτερες CPU, των οποίων το heat spreader είναι ελαφρά κοίλο και φυσικά αυτό είναι πολύ καλό! Εκείνο που μένει να φανεί, είναι το πως θα τα πάει με το απολύτως επίπεδο "heat spreader" του "Ήφαιστου"!

Οι τακτικοί αναγνώστες όμως ξέρουν καλύτερα και δεν "ανησυχούν !

Το σύστημα στερέωσης του "Block" στην μητρική

Το σύστημα στερέωσης του block στην μητρική μας, είναι πανεύκολο στη χρήση και εξαιρετικά αποτελεσματικό στη ρύθμιση και διατήρηση της δύναμης σύσφιξης.
Για τον τρόπο εγκατάστασης η Corsair έχει αναρτήσει ένα μικρό αλλά χρήσιμο video:
 

Στο video δεν φαίνονται λεπτομέρειες για την συναρμογή του block bracket, γι' αυτό θα παραθέσουμε αυτούσιο το κείμενο που ασχολείται με το θέμα, από την παρουσίαση της Corsair H80i GT που κάναμε πριν λίγο καιρό.

Η στήριξη του Block bracket

H Corsair έχει υιοθετήσει -από καιρό- μια αποτελεσματικότατη λύση στήριξης του ελάσματος με το οποίο στερεώνεται το block πάνω στη μητρική μας.

Το block έχει περιμετρικά στην κάτω του πλευρά, μια σειρά εσοχές πάνω στις οποίες κλειδώνει το bracket στήριξής του.
Το πλαστικό έλασμα που δείχνει το βελάκι, είναι ένα από τα τέσσερα που υπάρχουν και φροντίζουν να μένει στη θέση του το bracket, το οποίο το τοποθετούμε με οδηγό της εσοχές του block και τα "γατζάκια" που φέρει το bracket.
Αρχικά βάζουμε το bracket και πιέζουμε ελαφρά, έτσι ώστε τα πλαστικά ελάσματα, να υποχωρήσουν και να επιτρέψουν στο bracket να περιστραφεί προς τα δεξιά.

Με τον τρόπο αυτό τα γατζάκια του, μπαίνουν σε ένα οδηγό/λούκι και με λίγη περιστροφή ακόμα, τερματίζουν την διαδρομή τους στο stop που υπάρχει. Εκεί με την βοήθεια της πίεσης του πλαστικού ελάσματος, κλειδώνουν σε μια εσοχή που έχει το κάθε πλαστικό "τακουνάκι" που βλέπουμε στην περίμετρο του block.
Στην θέση αυτή παραμένει σταθερό και χωρίς καμία..."εκδρομική" τάση!

Το σύστημα είναι πολύ απλό, απίστευτα γρήγορο και κυρίως εξαιρετικά στιβαρό καθώς, το ανθεκτικό στη θερμοκρασία πλαστικό της βάσης του block, έχει πολύ καλή μηχανική αντοχή και επιπλέον, οι δυνάμεις σύσφιξης κατανέμονται περιμετρικά και το καταπονούν ελάχιστα.

Η στήριξη του CPU back plate

Ήρθε η ώρα να δούμε το θέμα που έθιξα πριν.

Το μεταλλικό σωληνάκι που περνά μέσα από τις οπές που έχει η μητρική, είναι διαμέτρου 3,66mm και μήκους 3,5mm.
Πάνω σε αυτό το σωληνάκι βιδώνεται ο αποστάτης μέχρι που τερματίζει επάνω του, εγκλωβίζοντας την μητρική ανάμεσά τους. Απλό και αποτελεσματικό, όμως εδώ υπάρχει ένα θέμα:
Η απόσταση μεταξύ της πατούρας που έχει το σωληνάκι και της κάτω πλευράς του αποστάτη είναι 3,5mm, όποτε συνυπολογίζοντας ότι το πάχος μιας μητρική μπορεί να είναι από 1,5(-) mm ~ 2(+) mm, μας περισσεύουν 2mm ~ 1,5mm αντιστοίχως, για να πατήσει ο αποστάτης στη μητρική.
Με άλλα λόγια, ο αποστάτης δεν πατάει στη μητρική αλλά απέχει από αυτή μια απόσταση που μπορεί -ανάλογα με τη μητρική- να μεταβάλετε ~0,5mm και ίσως και περισσότερο.
Εδώ αν βάλουμε στους λογαριασμούς μας ότι, η επιφάνεια επαφής του CPU heat spreader σε μια τυπική INTEL κατασκευή socket, απέχει σταθερή απόσταση (~8,0mm) από την άνω επιφάνειά της μητρικής, βλέπουμε ότι σε μια λεπτή μητρική, οι αποστάτες που βιδώσαμε στο CPU back plate, θα στέκονται λίγο ψηλότερα από ότι σε μια πιο παχιά μητρική.

Συνεπώς οι δυνάμεις σύσφιξης του block -που ορίζονται από την διαθέσιμη διαδρομή των ελασμάτων στήριξης του bracket, μέχρι να τερματίσουν πάνω στους αποστάτες- στην πράξη θα εξαρτώνται από το πάχος της μητρικής! Σε μια λεπτή μητρική οι δυνάμεις θα είναι μικρότερες από ότι σε μια παχιά μητρική!

Βεβαίως εδώ το ζήτημα είναι αν οι δυνάμεις αυτές μεταβάλλονται τόσο ώστε να προκαλέσουν ανιχνεύσιμη διαφορά, όπως και να έχει όμως, ουδέν "κακόν" αμιγές καλού!
Μπορούμε πολύ εύκολα, στην περίπτωση που η μητρική μας είναι πράγματι πολύ λεπτή, να προσθέσουμε μια μικρή πλαστική ροδέλα στο σωληνάκι και μετά να περάσουμε το CPU back plate στη μητρική μας. Έτσι προσομοιώνοντας μια παχύτερη μητρική θα έχουμε αυξημένες δυνάμεις σύσφιξης του block πάνω στον επεξεργαστή μας.

Παρατήρηση: Στο θέμα αυτό "παίζει" και ένα άλλο "σενάριο", που αν πράγματι συντρέχει, αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στην Corsair!
Η σκέψη είναι ότι, με αυτό το σύστημα στήριξης οι δυνάμεις γίνονται λίγο πιο μικρές όταν η μητρική έχει μικρότερο πάχος, έτσι η λεπτότερη μητρική που μοιραία έχει μικρότερες αντοχές σε κάμψη, υφίσταται μικρότερες δυνάμεις καταπόνησης!
Έτσι έχουμε ένα σύστημα στήριξης που λαμβάνει υπόψη του και το πάχος της μητρικής!!!

Όλα όμως τελικά κρίνονται από την πράξη!
Πάμε λοιπόν να δούμε πως συμπεριφέρθηκε το σύστημα στερέωσης και γενικότερα το cold plate ελέγχοντας τον τρόπο διασποράς της θερμοαγώγιμης πάστας.

H διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας

Πριν προχωρήσουμε στο ζήτημα αυτό, να θυμίσουμε ότι ο λόγος της κυρτότητας του cold plate είναι η καλύτερη εφαρμογή του, στα ελαφρώς κοίλα heat spreaders πολλών από τις σύγχρονες CPU. Βέβαια αυτό σημαίνει μια παραπάνω κατασκευαστική πρόκληση καθώς, αυτή η κυρτότητα δεν πρέπει να αποτελεί πρόβλημα όταν το heat spreader είναι επίπεδο, όπως π.χ. είναι η επιφάνεια του loader του "Ήφαιστου" !

Η διασπορά της προεγκαταστημένης θερμοαγώγιμης πάστας (Stock TIM)
 

Η φωτογραφία τραβήχτηκε αφού ολοκληρώθηκαν οι μετρήσεις με την Stock TIM, αμέσως μετά την αποκόλληση του block από την πλάκα του Loader και από γωνία τέτοια που να φαίνεται κάτι που δεν το βλέπουμε συχνά!
Ο λόγος για το "λάδι" που έχει διαφύγει περιμετρικά των ορίων διασποράς της πάστας.
Προφανώς κάποιο πρόσθετο της θερμοαγώγιμης ("λάδι"), κάτω από τη θερμική καταπόνηση, διαχωρίστηκε από τα υπόλοιπα συστατικά της.

Η διασπορά της πάστας δεν είναι πλήρης, αλλά παρ' όλα αυτά, κάλυψε σαφέστατα επαρκώς την κεντρική περιοχή επαφής που βρίσκεται ο "επεξεργαστής" .

Η υφή της δείχνει ότι σαν τελική εφαρμογή, είναι μια πάστα αρκετά σφιχτή με χαμηλή διασπορά, η οποία μετά από tests μερικών ημερών είχε "στεγνώσει", μεταβαλλόμενη σε μια κρούστα που δεν είχε συνοχή και ξεφλούδιζε, θυμίζοντας πάστες που έχουν δουλέψει αρκετό χρόνο .

Η ίδια εικόνα φυσικά παρατηρήθηκε και πάνω στην πλάκα του loader, όπου φαίνεται καθαρά ότι η διασπορά της πάστας -πέραν των αρχικών διαστάσεών της- ήταν πολύ μικρή.
Παρ' όλα αυτά όμως και παρά το γεγονός ότι η σύσφιξη πρακτικά δεν μείωσε πολύ το πάχος της παρεμβαλλόμενης μεταξύ των δύο επιφανειών πάστας, οι θερμοκρασίες που μετρήθηκαν ήταν πολύ καλές και πρακτικά διέφεραν πολύ λίγο από τις αντίστοιχες που πέτυχε η θερμοαγώγιμη πάστα αναφοράς (Arctic MX-4) που χρησιμοποιούμε στις δοκιμές μας!

Συνεπώς, δεν έχω να της προσάψω κάτι, καθώς, ο μικρός σχετικά χρόνος δοκιμών, δεν μας επιτρέπει να διαπιστώσουμε προβλήματα σε βάθος χρόνου.

Τα παραπάνω δεν επέτρεψαν να φανεί σε όλη της την έκταση η ελαστικότητα του cold plate, οπότε αναγκαστικά περιμέναμε να δούμε τι έγινε με την διασπορά της reference ΤΙΜ που χρησιμοποιούμε της οποίας η συμπεριφορά είναι γνωστή.

Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας αναφοράς (Arctic MX-4)

Για να είμαι ειλικρινής, ένα φόβο τον είχα ! Το σχεδόν μισό mm "καμπυλότητας" που μετρήθηκε στον έλεγχο της επιπεδότητας, αποτελούσε πρόκληση στην ελαστικότητα του cold plate, αλλά η πραγματικότητα δικαίωσε τις παρατηρήσεις που είχαμε κάνει στην προηγούμενη "συνάντησή" μας με ανάλογο block!
 

Αυτή είναι η πρώτη εικόνα που αντικρίζουμε όταν αφαιρούμε ένα block πάνω από τον Loader του "Ηφαίστου".
Και όταν η εικόνα είναι όπως αυτή, τότε έχουμε ένα πάρα πολύ καλό "πάτημα" του cold plate!
Με την ευκαιρία όμως αυτής της φωτογραφίας, ας δούμε γιατί λέω, για καλό "πάτημα".
Εντάξει το προφανές είναι ότι, ακόμα και η πολύ μικρή ποσότητα πάστας που χρησιμοποιείται (περίπου όσο μια μεγάλη φακή), έχει εξωθηθεί ομοιόμορφα προς όλες τις πλευρές της πλάκας του Loader, αλλά υπάρχει κάτι ακόμα πιο σημαντικό που μας λέει ότι είχαμε καλό πάτημα.
Αν παρατηρήσετε (σε μεγέθυνση ακόμα καλύτερα) όλη η πλάκα καλύπτεται μέχρι και τα άκρα της από κατάλοιπα της θερμοαγώγιμης πάστας που έχουν δενδροειδή μορφή (μοιάζουν με ρίζες).
Αυτό συμβαίνει κατά την αποκόλληση του block από τον Loader και οφείλεται στο ότι μεταξύ των δύο επιφανειών επικρατεί κενό αέρος, με συνέπεια τη στιγμή της αποκόλλησης το λεπτό film θερμοαγώγιμης που έχει απομείνει μεταξύ των πλακών, κυριολεκτικά ρουφιέται από τις μικροσκοπικές περιοχές κενού που δημιουργούνται σε αυτή την πρώτη ελάχιστη απομάκρυνση των δύο πλακών. Το σημαντικό εδώ είναι ότι, αυτές οι δομές δημιουργούνται μόνο όταν έχουμε πραγματικά καλή επαφή, μόνο όταν το cold plate έχει..."ριζώσει" στο heat spreader!

Πάμε όμως να δούμε και την εικόνα του cold plate.
 

Πιστεύω ότι δεν χρειάζονται πολλά λόγια, η εικόνα "μιλά" από μόνη της !

Το κυρτό cold plate, κάτω από την πίεση των δυνάμεων σύσφιξης, προοδευτικά "ίσιωσε" και πάτησε τέλεια, μέχρι τα άκρα, του τελείως επίπεδου Loader! ! !

Η κυρτή επιφάνεια του cold plate προσαρμόζεται τέλεια, σε όλες τις ενδεχόμενες επιφάνειες των CPU heat spreaders, ανεξάρτητα με το αν αυτές είναι κοίλες, επίπεδες, ή κυρτές!

Στο σημείο αυτό, πραγματικά αξίζουν συγχαρητήρια στο R&D τμήμα της Corsair (ή για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, στην Asetek που είναι ο ΟΕΜ κατασκευαστής του συγκεκριμένου block) καθώς, με την ελαστικότητα και το "ευπροσάρμοστο" του cold plate, έχει δώσει μια εξαιρετική λύση σε ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα στον τομέα αυτό !

Θέματα συμβατότητας με κουτιά και μητρικές

Εδώ δεν έχουμε να σημειώσουμε παρά μόνο δύο πράγματα:
1. Το βύσμα της USB διασύνδεσης με την μητρική μας, ξεπερνά κατά ~7mm το όριο που θέτει η INTEL, συνεπώς μπορεί σε κάποια σπάνια περίπτωση να σας δημιουργήσει θέμα, οπότε καλό είναι να το προσέξετε.
2. Σε πολύ λεπτές μητρικές (π.χ. κάποιες mini ή micro ATX) υπάρχει περίπτωση η μητρική να έχει πάχος πιο λίγο από το 1,5mm,οπότε -όπως είπαμε και πιο πριν- αξίζει το κόπο να πειραματιστείτε με την προσθήκη λεπτών πλαστικών ροδελών που θα τις περάσετε στα σωληνάκια του CPU back plate, πριν το τοποθετήσετε στην μητρική σας. Έτσι θα πετύχετε καλύτερες δυνάμεις σύσφιξης ακόμα και σε αυτή την οριακή κατάσταση.

Οι ανεμιστήρες

Οι ανεμιστήρες που συνοδεύουν την Corsair H100i GTX είναι οι SP120L, 120mm με έλεγχο μέσω PWM (τετραπολικό καλώδιο),ακριβώς ίδιοι με τους ανεμιστήρες της H80i GT που είχαμε δοκιμάσει πρόσφατα.
Αυτό είναι πολύ καλό για δυο λόγους, ο πρώτος ενδιαφέρει και εμάς και εσάς καθώς θα μας δοθεί η δυνατότητα να δοκιμάσουμε την ΑΙΟ μας και σε διάταξη Push-Pull με τέσσερις stock ανεμιστήρες και το δεύτερο ενδιαφέρει εμένα καθώς, η δουλειά που ήδη έχει γίνει θα μπορέσει να χρησιμοποιηθεί και έδω, πράγμα πολύ καλό, μιας και ήδη η προεργασία του review αποτελεί μια πολυήμερη διαδικασία !

Τα έδρανα του ανεμιστήρα

Ό άξονας του ανεμιστήρα δεν είναι προσβάσιμος και συνεπώς δεν είναι δυνατόν να δούμε την ποιότητα των εδράνων του, πράγμα για το οποίο -δυστυχώς- η Corsair είναι πολύ φειδωλή στις πληροφορίες!
Παρ' όλα αυτά, χρησιμοποιώντας έμμεσους τρόπους ελέγχου, δεν διαπιστώσαμε κάποια συμπεριφορά από αυτές που χαρακτηρίζουν τα χαμηλής ποιότητας έδρανα. Για τη μεθοδολογία ελέγχου, μπορείτε να δείτε εδώ.
Το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι η H100i GTX έρχεται με πενταετή εγγύηση και συνεπώς οι πιθανότητες είναι υπέρ της χρήσης ποιοτικών εδράνων.

Τα αντικραδασμικά μέτρα

Εδώ πραγματικά δεν έχουμε να πούμε απολύτως τίποτε γιατί ο ανεμιστήρας -σε αντίθεση με τους ομόλογούς του, της σειράς High pressure, που έχουν ελαστικά τακουνάκια στις γωνίες τους- δεν διαθέτει κανένα από αυτά και αυτό αποτελεί μια κύρια "διαφωνία" μας!
Θα πρέπει όμως να σημειώσουμε ότι, παρά την πολυήμερη "επαφή" μας μαζί τους, δεν διαπιστώσαμε κανένα πρόβλημα κραδασμών. Αυτό πέραν της ποιότητας κατασκευής οφείλεται και στην μορφή του πλαισίου τους, που έχει αρκετή ελαστικότητα, η οποία σε συνδυασμό με το ότι ο ανεμιστήρας "πατάει" μόνο στις τέσσερις γωνίες του (και λίγο στο μέσο των δύο πλευρών του), έχει σαν τελικό αποτέλεσμα ο ανεμιστήρας να έχει "ελαστική" ανάρτηση με παράλληλη απουσία επαφής με το radiator.
Συνεπώς οι όποιοι ενδεχόμενοι κραδασμοί αποσβένυνται από το ίδιο το πλαίσιο του ανεμιστήρα.

Τα μέτρα καταστολής του θορύβου της φτερωτής

Εδώ υπάρχουν ιδιαιτερότητες, σημειώνουμε δυο θετικά:
1. Την στρογγυλεμένη μύτη των ακροπτερυγίων, πράγμα που εφαρμόζεται σε πάρα πολλές κατασκευές με στόχο, την προοδευτική διάσπαση του περιμετρικού οριακού στρώματος του πλαισίου του ανεμιστήρα και την συνακόλουθη μείωση του αντίστοιχου θορύβου.
2. Την ελαφρά πάχυνση του χείλους προσβολής των πτερυγίων, που συμβάλει στην ακαμψία τους και μειώνει την τάση του οριακού στρώματος να αποκολληθεί από την επάνω πλευρά του πτερυγίου (suction side), με ευεργετική επίδραση στο θέμα του θορύβου.
Αυτό το δεύτερο χαρακτηριστικό, μολονότι σημαντικό, είναι "κρυφό" καθώς, για να αναδειχθεί η παρουσία του, επιστρατεύτηκαν "έκτακτα" μέτρα!

Φυσικά υπάρχουν αρκετά περιθώρια βελτίωσης της ηχητικής υπογραφής τους (π.χ. winglets), καθώς οι ανεμιστήρες είναι που κάνουν την διαφορά στον τομέα της φιλικότητας προς το χρήστη (τα αυτιά του δηλαδή ! ).

Η στατική πίεση του ανεμιστήρα

Εδώ, μπαίνουμε για πρώτη φορά με άλλες απαιτήσεις καθώς, έχουμε πλέον ένα τρόπο να την κρίνουμε!
Όχι μη πάει το μυαλό σας σε πανάκριβους εξοπλισμούς, αυτοί είναι ακόμα άπιαστοι για τις δυνατότητές μας, αλλά αυτό δεν μας εμποδίζει να αναζητούμε ένα τρόπο να μην αφήνουμε αυτή την παράμετρο ανεξέλεγκτη!

Στο εργαστήριο του TheLab αναπτύχθηκε μια απλή μεθοδολογία, που μας δίνει έμμεσα μια εκτίμηση σε σχέση με την στατική πίεση που δηλώνει ο κάθε κατασκευαστής ανεμιστήρα.
Φυσικά πάντα μιλάμε για συγκριτικά αποτελέσματα και όχι για απόλυτες μετρήσεις της στατικής πίεσης.

Η ιδέα βασίζεται στο γεγονός ότι ένας ανεμιστήρας κατασκευασμένος να αποδίδει τα βέλτιστα σαν ανεμιστήρας radiator, όταν δουλεύει στον ελεύθερο αέρα θα συμπεριφέρεται διαφορετικά από ότι όταν θα τον μετρήσουμε πάνω στο radiator. Με βάση αυτό και κατ' αναλογία των διαγραμμάτων πίεσης / ροής που συνοδεύουν όλους τους επαγγελματικούς ανεμιστήρες, έγιναν δύο δοκιμές κάποιων ανεμιστήρων σε πλήρως ελεύθερη ροή και σε πλήρως φραγμένη ροή (η έξοδος του ανεμιστήρα είναι τελείως φραγμένη με ένα επίπεδο αντικείμενο).

Το αποτέλεσμα που περιμένουμε να δούμε είναι ο ανεμιστήρας με την σχεδίαση για υψηλή στατική πίεση, όταν συναντήσει αντίσταση, να προσπαθήσει να την ξεπεράσει απορροφώντας περισσότερο ρεύμα προκειμένου να διατηρήσει τις στροφές του και να κάνει την δουλειά του!
Αντίθετα, ένας ανεμιστήρας που είναι σχεδιασμένος για μεγάλη ροή κάτω από μικρή στατική πίεση, σχεδόν δεν θα καταλάβει ότι η έξοδός του είναι κλειστή, καθώς ο τρόπος που προωθεί τον αέρα είναι διαφορετικός. Έτσι δεν θα απορροφήσει παραπάνω ρεύμα καθώς οι στροφές του θα παραμείνουν πάνω κάτω ίδιες.

Με βάση αυτά, μπορούμε να δούμε στο γράφημα που ακολουθεί μερικές χαρακτηριστικές τιμές.
{Οι μπάρες που είναι κενές απεικονίζουν τα εργοστασιακά δεδομένα του ανεμιστήρα και οι μπάρες που είναι γεμάτες, δείχνουν τις τιμές που μετρήσαμε.
Οι μετρήσεις του ρεύματος έγιναν με όργανο True RMS και δείχνει τόσο την AC όσο και την DC συνιστώσα του, και η μπάρα Current Delta %, δείχνει την ποσοστιαία αύξηση του ρεύματος λειτουργίας του ανεμιστήρα όταν αυτός βρεθεί σε αδυναμία να προωθήσει τον αέρα στην έξοδό του}
 

Παρατήρηση: Το γράφημα είναι "δάνειο" από την παρουσίαση της H80i GT.

Όπως βλέπουμε, άλλοι ανεμιστήρες σχεδόν δεν "αντιλαμβάνονται" την αλλαγή κατάστασης του airflow, και άλλοι με το που θα "δουν" αντίσταση στην έξοδό τους, αναλαμβάνουν να δουλέψουν πιο έντονα απορροφώντας περισσότερη ενέργεια προκειμένου να καταφέρουν να σπρώξουν τον αέρα. Βεβαίως εδώ έχουμε μια οριακή κατάσταση η οποία όμως είναι και η χαρακτηριστική που διακρίνει τους ανεμιστήρες High Pressure από τους High Airflow.

Φυσικά, υπάρχουν και ανεμιστήρες σχεδιασμένοι να κάνουν και τις δύο δουλειές, όπως το "τερατάκι" της EBM-Papst, που τράβηξε δυόμιση φορές μεγαλύτερο ρεύμα, όταν βρέθηκε στα δύσκολα και έπρεπε να το κρατάω με δύναμη στο τραπέζι που χρησιμοποιήθηκε σαν εμπόδιο για να μην..."πετάξει" ! []

Ερχόμενοι τώρα να δούμε τι κατάφερε ο Corsair SP120L PWM, που ψύχει την H100i GTX, διαπιστώνουμε ότι έκανε εξαιρετική δουλειά!
Η δήλωση της Corsair ότι πρόκειται για ανεμιστήρα ειδικά σχεδιασμένο για radiator, αποδεικνύεται ακριβέστατη.
Ο ανεμιστήρας όταν "δει" τα ζόρια, "πατάει γκάζι" και εξακολουθεί "ατάραχος" να κάνει την δουλειά του !

Αλλά θα είχε ενδιαφέρον να δούμε τι είναι αυτό που κάνει τη διαφορά στη σχεδίασή του.

Τα πτερύγια υψηλής στατικής πίεσης

Μέχρι τώρα έχουμε μιλήσει αρκετές φορές για τον σχεδιασμό των πτερυγίων των ανεμιστήρων, και έχουμε δει ότι αυτός, είναι ο κρισιμότερος παράγοντας στον προσδιορισμό του χαρακτήρα του ανεμιστήρα. Στην περίπτωση όμως του ανεμιστήρα που έχουμε σήμερα στο πάγκο του TheLab, το σχέδιό του έχει τόσο ευδιάκριτα στοιχεία, που είναι μια ευκαιρία να τα δούμε από κοντά.

Το ποσοστό κάλυψης της διατομής του ανεμιστήρα

Στις δύο εικόνες που ακολουθούν, είναι το πρώτο "μυστικό" ενός ανεμιστήρα υψηλής στατικής πίεσης.

Τα πτερύγιά του καλύπτουν σχεδόν ολόκληρο το άνοιγμα του ανεμιστήρα, από το σημείο που ξεκινούν από το hub του κινητήρα, όπου βλέπουμε στην δεξιά φωτογραφία ότι το ένα πτερύγιο ξεκινάει κάτω ακριβώς από τη σημείο που τελειώνει το άλλο, μέχρι το άκρο των πτερυγίων που είναι πάρα πολύ κοντά το ένα στο άλλο.

Αν όλη αυτή η κάλυψη της διατομής του ανεμιστήρα, σας θυμίζει "παγίδα", δεν θα έχετε άδικο!
Ακριβώς αυτό είναι ένας ανεμιστήρας υψηλής πίεσης, μια παγίδα, στην οποία όσος αέρας μπει δεν μπορεί να φύγει από πουθενά αλλού, παρά μόνον από το άνοιγμα που τον σπρώχνουν τα πτερύγια και αυτό δεν είναι τυχαίο.

Ας δούμε δυο ακόμα φωτογραφίες που δείχνουν ακόμα μια λεπτομέρεια.

Η κλίση των πτερυγίων

Δείτε στην αριστερή φωτογραφία πόσο μικρή κλίση έχουν στο άκρο τους τα πτερύγια. Η μύτη τους είναι σχεδόν παράλληλη με το επίπεδο του ανεμιστήρα και η συνέχεια του ακροπτερύγιου -εκμεταλλευόμενη το μεγάλο μήκος της- χαμηλώνει πολύ προοδευτικά προς τα μέσα, χωρίς να έχει απότομες αλλαγές κλίσης.
Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και στο εσωτερικό άκρο των πτερυγίων και εδώ, η κλίση είναι πολύ μικρή και ομαλή, εκμεταλλευόμενη όλο τα διαθέσιμο μήκος που της αναλογεί πάνω στο hub.

Όλα αυτά συγκλίνουν στο να σπρώξουν τον αέρα προς τα πίσω και καθώς το ένα πτερύγιο διαδέχεται το άλλο, ο αέρας ακόμα και δυσκολία να βρει, δεν μπορεί να διαφύγει προς τα πίσω (προς την είσοδο του ανεμιστήρα), γιατί μια νέα ποσότητα έρχεται από το επόμενο πτερύγιο.

Αυτή είναι η τεχνική, το πτερύγιο με τη μικρή του κλίση, πιέζει σαν "σπάτουλα" τον αέρα πάνω στο radiator, αυτός είναι και ο λόγος που οι ανεμιστήρες υψηλής πίεσης δεν έχουν πολλά πτερύγια, αλλά λίγα και πλατιά καθώς, στις διαθέσιμες διαστάσεις, η μικρή κλίση δεν συμβιβάζεται με τα πολλά πτερύγια.

Το airflow