Πριν από λίγο καιρό ο γραφών είχε την ευκαιρία να δει από κοντά τα καινούρια προϊόντα που παρουσίασε η Coolermaster στη μεγαλύτερη ίσως έκθεση του πλανήτη όσον αφορά την πληροφορική, την Computex. Ανάμεσα σε αυτά ήταν και τα καινούρια/ανανεωμένα μέλη της σειράς τροφοδοτικών (PSUs) GX. Το πιο εμφανές νέο χαρακτηριστικό των καινούριων GX PSUs είναι το αναβαθμισμένο efficiency από απλό 80 Plus σε 80 Plus Bronze. Στη σημερινή δοκιμή θα δοκιμάσουμε το GX650W Bronze. Περιληπτικά το GX650W διαθέτει ένα +12V rail με μέγιστη ισχύ τα 52 Amperes, εξοπλίζεται με 120mm ανεμιστήρα, καλύπτεται από 5 χρόνια εγγύηση και τέλος δε διαθέτει modular καλωδιώσεις, παρά όλες είναι σταθερές (captive). Η προηγούμενη σειρά GX είχε δεχτεί μέτριες κριτικές από τον ειδικό τύπο και κανένα από τα μέλη της δεν ξέφευγε από την μετριότητα. Σε λίγο θα διαπιστώσουμε αν τα καινούρια GX μπορούν να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό και κατά πόσο βελτιώθηκαν σε σχέση με τα παλιότερα. Αρκετά όμως με τον πρόλογο, ας δούμε πιο αναλυτικά τα χαρακτηριστικά του GX650W.

Τα κύρια χαρακτηριστικά του GX650W Bronze παραθέτονται στον παρακάτω πίνακα.
 

H Coolermaster κράτησε την τιμή των καινούριων GX ακριβώς στα ίδια επίπεδα με τα παλιά, παρόλο τις σημαντικές βελτιώσεις που αυτά φέρουν. Το πιο εμφανές από τα παραπάνω χαρακτηριστικά είναι η 5 ετής εγγύηση που σπάνια βλέπουμε σε χαμηλού κόστους τροφοδοτικά. Για να αποφασίσει να δώσει τόσο μεγάλη εγγύηση η CM σημαίνει ότι είναι σίγουρη για την ποιότητα των καινούριων GX PSUs. Επίσης όπως βλέπουμε το OCP (Over Current Protection) λείπει. Με ένα μονό +12V rail τέτοιας ισχύος δεν έχει σημασία το OCP μιας και το OPP (Over Power Protection) με το UVP (Under Voltage Protection) σώζουν την κατάσταση αν κάτι πάει στραβά. Ο επόμενος πίνακας παρουσιάζει όλες τις καλωδιώσεις του GX650W Bronze.
 

Το μήκος των καλωδιώσεων είναι επαρκές αλλά η απόσταση μεταξύ των connectors είναι πολύ μικρή, μόλις 100mm. Οι προδιαγραφές ATX προτείνουν 150mm απόσταση ανάμεσα στους connectors. Επίσης οι 4 pin Molex (peripheral) connectors είναι πολύ λίγοι, θα θέλαμε τουλάχιστον 2-3 περισσότερους. Οι δύο PCIe είναι αρκετές για τα 650W του PSU. Τέλος, όλα τα καλώδια είναι 18 AWG, η διάσταση που προτείνεται από το ATX. Ο τελευταίος πίνακας παρουσιάζει τις δυνατότητες των επιμέρους rails του GX650W Bronze.
 

Η μέγιστη ισχύς που μπορούν να δώσουν τα +12V είναι μεγάλη και πλησιάζει το σύνολο της μέγιστης ισχύς που μπορεί να αποδώσει το PSU. Κατά τη γνώμη μας είναι υπέρ-αισιόδοξο να δηλώνει ένας κατασκευαστής ισχύ που πλησιάζει τη μέγιστη που μπορεί να αποδώσει το PSU, στα +12V, από τη στιγμή που δε χρησιμοποιούνται DC-DC converters για την παραγωγή των minor rails. Στα Crossload tests θα δούμε αν το PSU μπορεί να διαχειριστεί τη μέγιστη δηλωμένη ισχύ των +12V. To GX650W Bronze έρχεται μέσα σε μια αρκετά μικρή συσκευασία με το μαύρο-πορτοκαλί χρώμα να κυριαρχούν. Στο μπροστινό μέρος πληροφορούμαστε ότι το PSU έχει 650W ισχύ, είναι 80 Plus Bronze, διαθέτει ένα 52Α +12V rail και η εγγύηση του φτάνει τα 5 χρόνια. Ως συνήθως στο πίσω μέρος της συσκευασίας υπάρχουν πιο αναλυτικές πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά του PSU.
 

Ας ανοίξουμε τη συσκευασία τώρα. Δυστυχώς υπάρχει αρκετός κενός χώρος που δεν καλύπτεται από αφρό συσκευασίας. Τα παρελκόμενα του τροφοδοτικού περιορίζονται σε ένα σετ από βίδες, ένα καλώδιο τροφοδοσίας, ένα εγχειρίδιο χρήσης και μια κάρτα για την εγγύηση. Ούτε ένα δεματικό δε συνοδεύει το PSU, δυστυχώς.
 

Το GX650W Bronze έχει μικρό μήκος, έτσι θα χωρέσει άνετα σε όλα σχεδόν τα κουτιά. Τα πορτοκαλί αυτοκόλλητα μας άρεσαν και το full sleeving όλων των καλωδιώσεων επίσης. Αυτό που δε μας άρεσε ήταν ότι δεν υπάρχει κάποιο grommet γύρω από την οπή των καλωδίων. Επίσης, το κέντρο της γρίλιας του ανεμιστήρα είναι κάπως παράξενο και δεν ξέρουμε αν επιλέχτηκε το εν λόγω, αμφιβόλου αισθητικής, σχέδιο για κάποιο πρακτικό λόγο. Σε γενικές γραμμές πάντως το φινίρισμα και η ποιότητα του εξωτερικού είναι ικανοποιητικά, γι αυτή την κατηγορία τιμής φυσικά.
 

O OEM του GX650 είναι η εταιρία Εnhance. Οι χαρακτηριστικές και υπερμεγέθης ψύκτρες της συγκεκριμένης εταιρίες κάνουν τα προϊόντα της να ξεχωρίζουν, ιδιαίτερα στα μάτια ενός έμπειρου reviewer (όχι ότι παινεύουμε το σπίτι μας τώρα...) Για να φαίνονται καλύτερα τα ενδότερα του PSU αφαιρέσαμε την ψύκτρα του δευτερεύοντος και τους πυκνωτές του APFC.
 

Το πρώτο μέρος του transient filtering επιπέδου αρχίζει στην υποδοχή AC και περιλαμβάνει δύο Y και έναν Χ πυκνωτές. Στην κύρια πλακέτα βρίσκουμε ένα MOV, δύο πηνία και δύο Υ πυκνωτές. Παρόλο που υπάρχει θέση για έναν X πυκνωτή ακόμη αυτή είναι κενή. Κακός κατά τη γνώμη μας.
 

Η γέφυρα ανόρθωσης, μία BU1506, ψύχεται από μια ψύκτρα η οποία είναι κολλημένη στην ψύκτρα του πρωτεύοντος. Στο APFC δύο STW25NM50N mosfets και μια boost δίοδος (STTH15R06D) χρησιμοποιούνται. Στη συνέχεια βρίσκουμε δύο παράλληλους πυκνωτές εξομάλυνσης της Matsushita/Panasonic (85°C, 270μF έκαστος, 420V) οπότε συνολικά έχουμε 540μF, μια αρκετά μεγάλη χωρητικότητα για τα 650W του PSU. Ως κύρια switches συναντούμε δύο SPP21N50C3.
 

Στο δευτερεύον χρησιμοποιείται "passive design" έτσι την παραγωγή των +12V την αναλαμβάνουν Schottky Barrier Rectifiers (SBRs) και πιο συγκεκριμένα τέσσερα 40CPQ060. Τα 5V και 3.3V παράγονται από δύο STPS60L45CW. Επίσης η παρουσία μόνο δύο πηνίων υποδηλώνει ότι group regulation χρησιμοποιείται για την παραγωγή των DC τάσεων, οπότε το μεγαλύτερο πηνίο είναι για τα 12V&5V και το μικρότερο για τα 3.3V. Όλοι οι πυκνωτές τώρα στο δευτερεύον προέρχονται από την Suscon, όχι και η καλύτερη ποιοτική επιλογή. Δεν περιμέναμε και Ιαπωνικούς αλλά τουλάχιστον Teapo. Τέλος, τα δύο θερμίστορ (μέσα στο θερμοσυστελλόμενο) που υπάρχουν στα πτερύγια της ψύκτρας του δευτερεύοντος σημαίνουν ότι το PSU έχει όντως Over Temperature Protection (OTP), μιας και το ένα είναι για τον έλεγχο στροφών του ανεμιστήρα και το δεύτερο για το OTP.
 

Το ολοκληρωμένο που αναλαμβάνει τις προστασίες του PSU είναι ένα PS223, το οποίο υποστηρίζει OTP. Τα χρέη standby PWM ελεγκτή καθώς και την παραγωγή των 5VSB αναλαμβάνει ένα A6069H ολοκληρωμένο.
 

Οι κολλήσεις του πρωτεύοντος είναι ικανοποιητικές αλλά στο δευτερεύον τα πράγματα δεν είναι τόσο καλά μιας και υπάρχουν μερικές κολλήσεις που έγιναν εκ των εστέρων με το χέρι και δεν είναι και οι καλύτερες που έχουμε δει.
 

Ο ανεμιστήρας είναι υψηλής ποιότητας μιας και προέρχεται από την Adda. Το μοντέλο του είναι AD1212HS-A71GL (Sleeve bearing, 12V, 0.44A, 2200RPM, 85.2CFM, 39.1dBA).
 

Όλες οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν με τη βοήθεια του Fagana ATE, του παλμογράφου DS1M12 (Stingray) της USB-Instruments, ενός θερμομέτρου που μπορεί να παρακολουθήσει 2 θερμοκρασίες ταυτόχρονα και έχει τη δυνατότητα καταγραφής των μέγιστων-μικρότερων τιμών, ενός Fluke 175, ενός επαγγελματικού power meter (Instek GPM-8212) και ενός ξύλινου κουτιού που παίζει το ρόλο του Hot Box. Στην άκρη περιμένουν ανυπόμονα εννιά (!) Array 3711 electronic loads (6*300W και 3*150W), τα οποία αναμένουν τον γραφών να βρει χρόνο να τα συνδέσει-δοκιμάσει-πιστοποιήσει, ένας παλμογράφος Rigol 1052E και ένα power patch board που παρέχει όλους τους απαραίτητους connectors για τη διασύνδεση του, προς δοκιμή, PSU με όλα τα παραπάνω. Οι πρώτες δοκιμές θα μας δείξουν το πόσο σταθερές είναι οι τάσεις του GX650W (voltage regulation) και σε τι επίπεδα κυμαίνεται η αποδοτικότητά του (efficiency). Το φορτίο που θα δοκιμάσουμε αντιστοιχεί σε 20%, 40%, 50%, 60%, 80% και 100%, του συνολικού μέγιστου φορτίου που μπορεί να διαχειριστεί το PSU. Επίσης, θα γίνουν και δύο επιπλέον δοκιμές όπου πρώτα θα ζορίσουμε έντονα τα 3.3V και 5V rails και στα 12V το φορτίο θα είναι μόλις 2Α και μετέπειτα θα κάνουμε ακριβώς το αντίθετο, με το φορτίο στα 12V να αγγίζει το μέγιστο που μπορεί να διαχειριστεί το συγκεκριμένο rail.
 

Ας αρχίσουμε από τα ευχάριστα καλύτερα. Το efficiency είναι αρκετά καλό για ένα απλό Bronze PSU και αγγίζει το 87% με 50% φορτίο. Επίσης το τροφοδοτικό κατάφερε και έδωσε την πλήρη ισχύ του ακόμη και με 50°C θερμοκρασία μέσα στο hot box, οπότε δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει πρόβλημα ακόμη και σε κουτιά με χάλια airflow. Η τάση των +12V τώρα πέφτει απότομα με 20% φορτίο και μετά μέχρι και με 50% φορτίο ανεβαίνει αντί για να πέφτει! Σε γενικές γραμμές το voltage regulation δεν είναι και από τα καλύτερα που έχουμε δει. Μόνο το +12V rail έχει κάτω από 3% διακύμανση ενώ τα 5V είναι λίγο κάτω από 4% και τα 3.3V ξεφεύγουν λίγο πάνω από το 5%, το όριο που θέτουν οι προδιαγραφές ATX. Για το τέλος αφήσαμε τις χειρότερες παρατηρήσεις. Όπως μπορείτε να δείτε στα Crossload tests το GX650W τα πήγε χάλια. Ακόμη και στο CL2 test όπου υποτίθεται ότι τα +12V μπορούνε να δώσουν μέχρι και 624W (σύμφωνα με τον κατασκευαστή) με μόλις 618W που τους δώσαμε η τάση τους έπεσε τραγικά χαμηλά. Τέλος, να σημειώσουμε ότι ο ανεμιστήρας του τροφοδοτικού στις θερμοκρασίες κόλασης που επικρατούσαν μέσα στο hotbox ακουγόταν και ίσως να ενοχλήσει τους λάτρεις της απόλυτης ησυχίας, αν καταφέρουν βέβαια και φτάσουν τέτοιες ambient θερμοκρασίες μέσα στο κουτί τους (και τότε το PSU θα είναι το τελευταίο που θα ακούγεται). Με χαμηλότερες θερμοκρασίες λειτουργίας ο ανεμιστήρας δεν έκανε ιδιαίτερο θόρυβο πάντως.

Στις επόμενες δοκιμές θα δούμε σε τι επίπεδα κυμαίνεται το efficiency του GX650W σε πολύ μικρά φορτία τα οποία είναι αρκετά μικρότερα από το 20% της συνολικής του ισχύς, το μικρότερο ποσοστό φορτίου δηλαδή που ορίζει το πρότυπο 80 Plus. Τα φορτία που θα δοκιμάσουμε είναι (περίπου) 40, 65 και 90W.
 

To efficiency σε χαμηλά φορτία είναι ικανοποιητικό (μην ξεχνάτε έχουμε ένα 80 Plus Bronze PSU εδώ και όχι ένα Silver ή Gold). Με 65W load φτάνουμε κοντά στο όριο των 80% και με 89W το efficiency αγγίζει το 83%. Δεν είναι καθόλου άσχημα μιας και έχουμε δει πολύ πιο αποδοτικά PSUs, στα χαρτιά, με τόσο χαμηλά φορτία να σημειώνουν πολύ χειρότερο efficiency.

Στον πιο κάτω πίνακα παραθέτονται η κατανάλωση και οι τάσεις των rails όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση idle (σε λειτουργία αλλά χωρίς φορτίο), καθώς και η κατανάλωση όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση standby (χωρίς φορτίο στα 5VSB).
 

Σε standby λειτουργία το PSU είναι αρκετά οικονομικό μιας και καταναλώνει κάτω από το μισό που προβλέπει το ErP Lot 6 2010. Ακόμη και το 2013 που το συγκεκριμένο όριο θα κατέβει στα 0.5W το GX650W θα είναι ErP Lot 6 ready.

Ακολουθούν μερικά γραφήματα. Στο πρώτο διακρίνεται το efficiency του GX650W σε μικρά φορτία και σε φορτία αντίστοιχα του 20-100% (tests#1-6) της μέγιστης ισχύς του. Στα επόμενα τρία γραφήματα φαίνονται οι τάσεις των κύριων rails, που καταγράφηκαν στα tests#1-6 και στο τελευταίο γράφημα διαγράφεται η παρέκκλιση αυτών (σε ποσοστό %) σε σχέση με τις τιμές των τάσεων με φορτίο 60W (περίπου).
 

Efficiency & Voltage Regulation Charts
Coolermaster GX650W Bronze
EFFICIENCY
12V Rail Chart	5V Rail Chart
3.3V Rail Chart	Voltage Variations Chart

Στις παρακάτω δοκιμές θα δούμε την ανταπόκριση του PSU σε δύο διαφορετικά σενάρια. Στο πρώτο το PSU, ενώ λειτουργεί με 20% φορτίου, θα δεχτεί ένα απότομο load (10Α στα +12V, 5Α στα 5V και 6A/4A (20%/50% load) στα 3.3V) για 50ms. Στο δεύτερο σενάριο το PSU, ενώ θα λειτουργεί με 50% φορτίου, θα δεχτεί το ίδιο ακριβώς load για το ίδιο χρονικό διάστημα. Και στις δύο περιπτώσεις θα παρατηρήσουμε τις στιγμιαίες πτώσεις τάσης που θα παρατηρηθούν σε όλα τα rails του PSU (εκτός των -12V), με τη βοήθεια του Labjack και του παλμογράφου Stingray. Σε καμιά περίπτωση οι πτώσεις τάσης δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 5%, σύμφωνα πάντα με το πρότυπο ATX. Εδώ να τονίσουμε ότι οι παραπάνω δοκιμές είναι πολύ σημαντικές, μιας και εξομοιώνουν τα απότομα φορτία που μπορεί να δεχτεί εν λειτουργία ένα PSU (π.χ. την απότομη λειτουργία σε 100% της VGA ή του επεξεργαστή ή και των δύο μαζί, την εκκίνηση μιας συστοιχίας raid κτλ.). Τις εν λόγω δοκιμές τις ονομάσαμε “Advanced Transient Tests” και τις θεωρούμε εξαιρετικά δύσκολες, ιδιαίτερα για τα PSUs με ισχύ μικρότερη των 500W.
 

Advanced Transient Response Charts
Coolermaster GX650W Bronze
20% load
Deviation (Volts)	Rail Volts Before / After
50% load
Deviation (Volts)	Rail Volts Before / After

Τα +12V τα πήγαν αρκετά καλά στις παραπάνω δοκιμές. Δεν μπορούμε να πούμε τα ίδιο όμως για τα 5V αλλά και για τα 3.3V όπου οι πτώσεις τάσεις ήταν μεγάλες. Τα 3.3V ζορίστηκαν περισσότερο από όλα τα υπόλοιπα rails μιας και το χαλαρό voltage regulation αποτελεί πολύ μεγάλο μειονέκτημα στις συγκεκριμένες δοκιμές (και όχι μόνο βέβαια). Έτσι στο δεύτερο μέρος των δοκιμών βγήκαν αρκετά εκτός ορίων, ενώ τα 5V τη γλύτωσαν παρά τρίχα. Σε γενικές γραμμές δεν μείναμε ικανοποιημένοι από την απόδοση των minor rails (5&3.3V) σε αυτές τις δοκιμές.

Ακολουθούν τα αντίστοιχα screenshots τα οποία πήραμε κατά τη διάρκεια των παραπάνω δοκιμών.
 

Advanced Transient Response Oscilloscope Screenshots
Coolermaster GX650W Bronze
20% Load
+12V	5V	3.3V
50% Load
+12V	5V	3.3V

Στις δοκιμές που ακολουθούν θα δούμε την ανταπόκριση (transient response) του PSU σε πιο απλά σενάρια μεταβολής του φορτίου, κατά την εκκίνηση (turn on) του PSU. Στην πρώτη δοκιμή θέτουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε φορτίο 2Α στα 5VSB και του δίνουμε ρεύμα. Στη δεύτερη έχουμε το PSU σε standby, επιλέγουμε μέγιστο φορτίο για τα 12V και εκκινούμε το PSU. Στην τρίτη και τελευταία δοκιμή έχουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε το μέγιστο φορτίο για τα 12V, ανοίγουμε το ρελέ εκκίνησης του PSU (στο Fagana) και δίνουμε ρεύμα στο PSU. Όπως επαναλαμβάνουμε σε κάθε παρουσίαση, το πρότυπο ATX προβλέπει ότι αιχμές (spikes) των rails κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής δεν πρέπει να ξεπερνούν το 10% της αρχικής τους τιμής (δηλ. για τα 12V είναι 13.2V και για τα 5V είναι 5.5V).
 

Turn On Transient Response Tests
Coolermaster GX650W Bronze
PSU OFF TO FULL 5VSB	STANDBY TO FULL 12V	PSU OFF TO FULL 12V

Τα 5VSB δε σημείωσαν καμιά αιχμή.Το ίδιο ισχύει και για τις άλλες δύο δοκιμές που τρέξαμε, όμως στην "STANDBY TO FULL 12V" δοκιμή η τάση χρειάζεται αρκετό χρόνο για να σταθεροποιηθεί, κάτι που δεν είναι και ότι το καλύτερο φυσικά.

Στις επόμενες μετρήσεις θα δούμε τα επίπεδα ripple που υπάρχουν στις DC τάσεις του GX650W. Τα όρια είναι 120mV για τα +12V και 50mV για τα 5V και 3.3V.
 

Παραδόξως το ripple στα 3.3V με 80% και 100% φορτίο αντί να αυξάνεται άρχισε να μειώνεται! Σίγουρα το group regulation έχει βάλει το χεράκι του εδώ. Σε γενικές γραμμές το GX650W ξεφεύγει από την κατάρα του υψηλού ripple που βασανίζει τα περισσότερα Coolermaster PSUs. To ripple στα minor rails είναι πολύ χαμηλό και στα +12V είναι ικανοποιητικό μιας και δεν ξεπερνάει τα 50mV. Σε αυτό τον τομέα μείναμε ικανοποιημένοι από το καινούριο GX650W Bronze.

Ακολουθούν μερικά screenshots από τις μετρήσεις ripple.
 

Ripple Oscilloscope Screenshots
Coolermaster GX650W Bronze
Full Load
+12V	5V	3.3V
CL2
+12V	5V	3.3V

Μπορεί να μην είχαμε την ευκαιρία να δοκιμάσουμε κάποιο τροφοδοτικό από την αρχική σειρά GX της Coolermaster αλλά από αυτά που διαβάσαμε μπορούμε να πούμε ότι η ανανεωμένη σειρά αποδίδει σαφώς καλύτερα. Παρόλα αυτά εντοπίσαμε μερικά προβλήματα τα οποία μας αποτρέπουν να βάλουμε υψηλότερη βαθμολογία στο GX650W Bronze. Από πλευρά απόδοσης το χαλαρό voltage regulation ιδιαίτερα στα 5V και 3.3V, η άσχημη απόδοση στα Crossload tests, οι μεγάλες πτώσεις των παραπάνω rails στα Advanced Transient Response tests και από πλευρά χρηστικότητας η ύπαρξη μόνο τριών peripheral connectors είναι τα προβλήματα που εντοπίσαμε. Από την άλλη τα +12V, το κυριότερο από όλα τα rails, σε γενικές γραμμές και με εξαίρεση το CL2 test τα πήγε αρκετά καλά. Επίσης, τα άλλα δύο θετικά σημεία του GX650W Bronze είναι το καλό efficiency και το ικανοποιητικά χαμηλό ripple σε όλα τα rails και φορτία (για την κατηγορία πάντα του PSU). Τέλος, αν το GX650W έρθει σε μια καλή τιμή στην Ελλάδα τότε πιστεύουμε ότι θα διεκδικήσει ένα μεγάλο μερίδιο της αγοράς μιας και πρόκειται για ένα επώνυμο PSU με αξιόπιστη απόδοση και πάνω από όλα υποστηρίζεται από μεγάλη εγγύηση.

Συνοπτικά τα πλεονεκτήματα / μειονεκτήματα του GX650W Bronze της Coolermaster είναι τα παρακάτω:

Πλεονεκτήματα

• Δούλεψε με πλήρη ισχύ ακόμη και με 50°C ambient
• Ικανοποιητικό efficiency (για την κατηγορία 80 Plus Bronze που ανήκει το GX650W)
• Πολύ χαμηλό ripple στα 5V και 3.3V και σε ικανοποιητικά επίπεδα στα 12V

Μειονεκτήματα

• Χαλαρό voltage regulation, ιδιαίτερα στα 3.3V
• Άσχημη απόδοση στα Crossload tests
• Τα minor rails (5V&3.3V) σημείωσαν μεγάλες πτώσεις τάσεις στα Advanced Transient Response tests
• Μόνο τρεις peripheral connectors (4 pin molex)

Δεδομένου όλων των παραπάνω, η βαθμολογία που αποσπά το GX650W Bronze είναι:
 

Εδώ τέλειωσε άλλο ένα PSU review. Ευχαριστούμε θερμά την Coolermaster για τη διάθεση του δείγματος.

H Chieftec, θέλοντας να ακολουθήσει τη σύγχρονη τάση που επιβάλει την κατασκευή τροφοδοτικών με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αποδοτικότητα (efficiency), προσφάτως λανσάρισε την καινούρια σειρά τροφοδοτικών της που φέρει το όνομα Nitro 88+. Όπως προδίδει το "88+" τα μέλη της εν λόγω σειράς υπόσχονται efficiency μεγαλύτερο του 88%. Επιπρόσθετα διαθέτουν semi-modular σχεδίαση και είναι πιστοποιημένα ως 80PLUS Silver. Η καινούρια σειρά Nitro απαριθμεί τέσσερα μέλη με χωρητικότητες από 650W ως 1000W. Κύριο οπτικό χαρακτηριστικό των καινούριων Nitro είναι το κόκκινο χρώμα του σασί τους, ένα χρώμα που δε συναντούμε συχνά σε PSUs. Στη σημερινή παρουσίαση θα δοκιμάσουμε ένα από τα μεσαία μέλη της σειράς, το Nitro SPS-750C, το οποίο διαθέτει 750W ισχύ και μπορεί να τροφοδοτήσει μέχρι και δύο hi-end κάρτες γραφικών μιας και διαθέτει τέσσερις PCIe connectors.

 

Τα κύρια χαρακτηριστικά του SPS-750C παραθέτονται στον παρακάτω πίνακα.

Η τιμή του δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ούτε φτηνή αλλά ούτε και ακριβή. Στην πράξη (τις μετρήσεις που θα πάρουμε δηλαδή) θα δείξει αν ο λόγος απόδοσης/τιμής είναι καλός. Επίσης το PSU εφοδιάζεται με όλες τις υπάρχουσες προστασίες, κάτι που είναι πολύ καλό φυσικά. Ο επόμενος πίνακας παρουσιάζει όλες τις καλωδιώσεις του SPS-750C.

Το μήκος τους είναι επαρκές και η απόσταση ανάμεσα στους connectors η προτεινόμενη από το ATX πρότυπο. Όσον αφορά το πλήθος τώρα των connectors έχουμε τέσσερις PCIe connectors, ο καθένας σε ξεχωριστή καλωδίωση, που είναι υπέρ-αρκετοί για τα 750W του PSU καθώς και δύο EPS. Οι SATA connectors είναι αρκετοί επίσης αλλά οι 4 pin Molex είναι πολύ λίγοι, θα θέλαμε τουλάχιστον δύο περισσότερα. Ο τελευταίος πίνακας παρουσιάζει τις δυνατότητες των επιμέρους rails του SPS-750C.

Το PSU διαθέτει δύο +12V rails (στα χαρτιά τουλάχιστον γιατί όπως διαπιστώσαμε τελικά έχει μόνο ένα) με μέγιστη ισχύ τα 60Α και για τα δύο. Παραδόξως η Chieftec δεν αναφέρει τη μέγιστη ισχύ για το κάθε +12V rail αλλά λογικά θα είναι 30A για έκαστο. Επίσης το σύνολο σχεδόν της ισχύς του PSU μπορεί να αποδοθεί στα +12V, κάτι που είναι πολύ πρακτικό μιας και οι σημερινοί υπολογιστές "τραβάνε" ισχύ κυρίως από αυτό το rail. Στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας υπάρχει μια φωτογραφία του κόκκινου PSU και ένα κοντινό πλάνο στον ανεμιστήρα με το λογότυπο της Chieftec να ξεχωρίζει. Στο πίσω μέρος υπάρχει η εικόνα ενός κινητήρα με τον ανεμιστήρα του PSU στο μέσον του, κάτι που βρίσκουμε σε όλες τις συσκευασίες των Nitro. Επίσης, αν και είναι σχετικά ελαφριά η συσκευασία εντούτοις διαθέτει χερούλι μεταφοράς στο πάνω μέρος της, κάτι που θα το εκτιμήσουν ιδιαίτερα όσοι πάσχουν από τη μέση τους (ο γραφών, λόγω υπερβάλλοντα ζήλου που έδειξε στο γυμναστήριο, είναι ένας από αυτούς τις τελευταίες τρεις βδομάδες).

 

Το PSU το παραλάβαμε με μη σφραγισμένη συσκευασία οπότε πολλά από τα παρελκόμενα του έλειπαν. Για την ακρίβεια μόνο το εγχειρίδιο χρήσης και οι modular καλωδιώσεις συνόδευαν το PSU. Επίσης δεν μπορούμε να πούμε ότι μας ενθουσίασε η προστασία του PSU μέσα στη συσκευασία, μιας και μόνο ένα τύλιγμα με φυσαλίδες το προστάτευε. Θα θέλαμε να υπήρχε λίγος αφρός συσκευασίας (μπορεί να υπάρχει όμως στην ολοκληρωμένη συσκευασία).

 

Η εξωτερική ποιότητα κατασκευής του PSU δε μας ενθουσίασε και το φινίρισμα του δεν είναι ιδιαίτερα καλό. Σε γενικές γραμμές μπορούμε να πούμε ότι δεν αποπνέει έναν ποιοτικό αέρα το PSU.

 

Δυστυχώς το sleeving δεν προχωράει μέχρι το εσωτερικό του PSU αλλά ευτυχώς υπάρχει τσιμούχα (grommet) γύρω από την τρύπα. Επίσης τα πορτοκαλί καλώδια των 3.3V φαίνονται λίγο φαγωμένα ή είναι η ιδέα μας;

 

Ο μοναδικός πλαϊνός αεραγωγός είναι μπλοκαρισμένος από τα καλώδια των rails, ένα θέαμα που δε μας προϊδεάζει θετικά για το τι θα συναντήσουμε στο εσωτερικό

 

Το δείγμα που παραλάβαμε ήταν ήδη ανοιγμένο και αυτό φαίνεται από το παραποιημένο αυτοκόλλητο της εγγύησης
 

 

Αφαιρώντας το πάνω κάλυμμα το μάτι μας πέφτει αμέσως στους πράσινους μετασχηματιστές, οπότε εύκολα καταλαβαίνουμε ότι το συγκεκριμένο PSU κατασκευάζεται από την CWT και πιο συγκεκριμένα στηρίζεται στην πλατφόρμα DSG.

 

Το πρώτο μέρος του transient φίλτρου, πίσω από την υποδοχή AC, αποτελείται από δύο Y και έναν X πυκνωτές. Το δεύτερο μέρος, πάνω στην κεντρική πλακέτα, αποτελείται από τέσσερις Υ, έναν Χ πυκνωτές, τρία πηνία και ένα βαρίστορ (MOV). Υπερπλήρες το transient φίλτρο.

 

Χρησιμοποιούνται δύο γέφυρες ανόρθωσης οι οποίες ψύχονται παθητικά από μερικές ψύκτρες. Μπροστά ακριβώς από τις γέφυρες υπάρχει μια κάθετη πλακέτα η οποία φιλοξεινεί τον combo PFC/PWM controller, ένα CM6802 ολοκληρωμένο. Στο APFC υπάρχουν δύο 20N60C3 mosfets και η boost δίοδος. Ο πυκνωτής εξομάλυνσης είναι της Nippon Chemi-Con και είναι χαρακτηρισμένος στους 85°C, 560μF, 400V (SMQ series). Το ρόλο των κύριων switches έχουν αναλάβει δύο FDP20N50 mosfets.

 

Στο δευτερεύον μέρος τώρα για την παραγωγή των +12V χρησιμοποιείται "synchronous design" οπότε οι schottky δίοδοι αντικαθίστανται από mosfets για λιγότερες ενεργειακές απώλειες. Έτσι βρίσκουμε πέντε IPP037N08N3 mosfets για την εξομάλυνση των +12V. Στη συνέχεια από τα 12V παράγονται τα 5V και 3.3V με τη βοήθεια δύο DC-DC converters. Σε κάθε DC-DC converter υπάρχει ένας ελεγκτής APW7073 και από ένα ζευγάρι ME70Ν03 και ME90N03 mosfets. Όλοι οι πυκνωτές του δευτερεύοντος είναι της Nippon Chemi-Con και εκτός από ηλεκτρολυτικούς βρίσκουμε και μερικούς πολυμερικούς.

 

Πάνω στην modular πλακέτα, ενώ υπάρχουν θέσεις, δεν υπάρχει κανένας πυκνωτής για περαιτέρω φιλτράρισμα των τάσεων. Κρίμα γιατί θα μπορούσαν να βοηθήσουν αρκετά στον περιορισμό του ripple. Τέλος, η ποιότητα κατασκευής της modular πλακέτας είναι καλή.

 

Η ποιότητα των κολλήσεων της κεντρικής πλακέτας είναι μέτρια. Σε πολλά σημεία υπάρχουν κολλήσεις που έγιναν με το χέρι και απέχουν πολύ από το να χαρακτηριστούν έστω και ικανοποιητικές. Επίσης με έκπληξη παρατηρήσαμε ότι τα καλώδια που μεταφέρουν τα 5V και 3.3V, λίγα εκατοστά μακρύτερα από το σημείο από όπου φεύγουν από το δευτερεύον ενώνονται με περισσότερα, έτσι ώστε να διαμοιράσουν τις τάσεις σε πιο πολλούς connectors. Βλέπετε δεν υπήρχε χώρος πάνω στην κεντρική πλακέτα και έτσι χρησιμοποιήθηκε αυτός ο εντελώς πρόχειρος τρόπος για την προσθήκη επιπλέον καλωδίων. Το πρόβλημα όμως είναι ότι η ποιότητα των ενώσεων είναι τραγική και το θερμοσυστελλόμενο που έχει χρησιμοποιηθεί, τουλάχιστον στις καλωδιώσεις των 3.3V, ήταν πολύ χαλαρό με αποτέλεσμα να υπάρχει η πιθανότητα βραχυκυκλώματος. Επίσης όποιος πραγματοποίησε τις ενώσεις αυτές προφανώς άφησε πολύ ώρα το κολλητήρι πάνω στις καλωδιώσεις με αποτέλεσμα να κάψει το εξωτερικό προστατευτικό της καλωδίωσης των 3.3V. Ομολογούμε ότι μείναμε έκπληκτοι όταν αντικρίσαμε αυτό το θέαμα και σίγουρα δεν περιμέναμε τόσο χαμηλή ποιότητα σε ένα τροφοδοτικό που κοστίζει 120€. Βέβαια είμαστε σχεδόν σίγουροι ότι στα χέρια μας έπεσε ένα pre-production δείγμα ή τουλάχιστον κάτι αντίστοιχο γιατί δε μας έχει συνηθίσει η Chieftec και η CWT σε τέτοια ποιότητα. Τέλος, παρόλο που ο κατασκευαστής δηλώνει δύο +12V rails βρήκαμε όλες τις καλωδιώσεις που μεταφέρουν το συγκεκριμένο rail να ενώνονται μεταξύ τους στην κεντρική πλακέτα, οπότε το PSU στην ουσία είναι single rail.

 

Ο ανεμιστήρας προέρχεται από την Yate Loon (D14SM-12, 1400RPM, 62CFM, 29dBA).

 

Όλες οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν με τη βοήθεια του Fagana ATE, του παλμογράφου DS1M12 (Stingray) της USB-Instruments, ενός θερμομέτρου που μπορεί να παρακολουθήσει 2 θερμοκρασίες ταυτόχρονα και έχει τη δυνατότητα καταγραφής των μέγιστων-μικρότερων τιμών, ενός Fluke 175, ενός επαγγελματικού power meter (Instek GPM-8212) και ενός ξύλινου κουτιού που παίζει το ρόλο του Hot Box. Στην άκρη περιμένουν ανυπόμονα τρία Array 3711 electronic loads (300W έκαστο), τα οποία αναμένουν άλλα έξι για να συμπληρωθεί η ομάδα, ένας παλμογράφος Rigol 1052E και ένα fixture που παρέχει όλους τους απαραίτητους connectors για τη διασύνδεση του, προς δοκιμή, PSU με όλα τα παραπάνω. Οι πρώτες δοκιμές θα μας δείξουν το πόσο σταθερές είναι οι τάσεις του SPS-750C (voltage regulation) και σε τι επίπεδα κυμαίνεται η αποδοτικότητά του (efficiency). Το φορτίο που θα δοκιμάσουμε αντιστοιχεί σε 20%, 40%, 50%, 60%, 80% και 100%, του συνολικού μέγιστου φορτίου που μπορεί να διαχειριστεί το PSU. Επίσης, θα γίνουν και δύο επιπλέον δοκιμές όπου πρώτα θα ζορίσουμε έντονα τα 3.3V και 5V rails και στα 12V το φορτίο θα είναι μόλις 2Α και μετέπειτα θα κάνουμε ακριβώς το αντίθετο, με το φορτίο στα 12V να αγγίζει το μέγιστο που μπορεί να διαχειριστεί το συγκεκριμένο rail.

Το efficiency είναι ιδιαίτερα υψηλό ακόμη και για Silver PSU. Με 40% μάλιστα load καταφέρνει και ξεπερνάει το 90%, μια πολύ καλή επίδοση. Επίσης ακόμη και στο CL1 test όπου συνήθως βλέπουμε κοντά στο 75% efficiency το SPS-750C πλησιάζει το 80%. Όσον αφορά το voltage regulation τώρα αυτό είναι ιδιαίτερα καλό στα +12V, με μόλις 1.38% διακύμανση, ενώ στα 5V είναι αρκετά πιο χαλαρό σημειώνοντας πάνω από 3% διακύμανση. Στα 3.3V τώρα η τάση πέφτει πάρα πολύ όσο αυξάνεται το φορτίο με αποτέλεσμα στο test#6 το ίδιο rail να βρίσκεται οριακά εντός των ορίων που θέτει το ATX και στο CL1 test να βγαίνει εκτός ορίων. Αν λάβουμε υπόψη την τιμή της τάσης των 3.3V με 65W φορτίο και την τιμή τους στο test#6 (πλήρες φορτίο), η διακύμανση υπερβαίνει το όριο του 5% οπότε το συγκεκριμένο rail βρίσκεται πάλι εκτός των ορίων του ATX. Στις επόμενες δοκιμές θα δούμε σε τι επίπεδα κυμαίνεται το efficiency του SPS-750C σε πολύ μικρά φορτία τα οποία είναι αρκετά μικρότερα από το 20% της συνολικής του ισχύς, το μικρότερο ποσοστό φορτίου δηλαδή που ορίζει το πρότυπο 80 Plus. Τα φορτία που θα δοκιμάσουμε είναι (περίπου) 40, 65 και 90W.

Το PSU μέχρι και τα 65W σημειώνει μικρό efficiency αλλά από τα 90W και πάνω καταφέρνει και ξεπερνάει το όριο του 80%. Στον πιο κάτω πίνακα παραθέτονται η κατανάλωση και οι τάσεις των rails όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση idle (σε λειτουργία αλλά χωρίς φορτίο), καθώς και η κατανάλωση όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση standby (χωρίς φορτίο στα 5VSB).

Η κατανάλωση σε standby είναι κάτω του 1W, οπότε το PSU είναι συμβατό με την οδηγία ErP Lot 6 (πρώην EuP 2010). Ακολουθούν μερικά γραφήματα. Στο πρώτο διακρίνεται το efficiency του SPS-750C σε μικρά φορτία και σε φορτία αντίστοιχα του 20-100% (tests#1-6) της μέγιστης ισχύς του. Στα επόμενα τρία γραφήματα φαίνονται οι τάσεις των κύριων rails, που καταγράφηκαν στα tests#1-6 και στο τελευταίο γράφημα διαγράφεται η παρέκκλιση αυτών (σε ποσοστό %) σε σχέση με τις τιμές των τάσεων με φορτίο 60W (περίπου).

Efficiency & Voltage Regulation Charts
Chieftec Nitro SPS-750C
EFFICIENCY
12V Rail Chart	5V Rail Chart
3.3V Rail Chart	Voltage Variations Chart

Στις παρακάτω δοκιμές θα δούμε την ανταπόκριση του PSU σε δύο διαφορετικά σενάρια. Στο πρώτο το PSU, ενώ λειτουργεί με 20% φορτίου, θα δεχτεί ένα απότομο load (10Α στα +12V, 5Α στα 5V και 6A/4A (20%/50% load) στα 3.3V) για 50ms. Στο δεύτερο σενάριο το PSU, ενώ θα λειτουργεί με 50% φορτίου, θα δεχτεί το ίδιο ακριβώς load για το ίδιο χρονικό διάστημα. Και στις δύο περιπτώσεις θα παρατηρήσουμε τις στιγμιαίες πτώσεις τάσης που θα παρατηρηθούν σε όλα τα rails του PSU (εκτός των -12V), με τη βοήθεια του Labjack και του παλμογράφου Stingray. Σε καμιά περίπτωση οι πτώσεις τάσης δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 5%, σύμφωνα πάντα με το πρότυπο ATX. Εδώ να τονίσουμε ότι οι παραπάνω δοκιμές είναι πολύ σημαντικές, μιας και εξομοιώνουν τα απότομα φορτία που μπορεί να δεχτεί εν λειτουργία ένα PSU (π.χ. την απότομη λειτουργία σε 100% της VGA ή του επεξεργαστή ή και των δύο μαζί, την εκκίνηση μιας συστοιχίας raid κτλ.). Τις εν λόγω δοκιμές τις ονομάσαμε “Advanced Transient Tests” και τις θεωρούμε εξαιρετικά δύσκολες, ιδιαίτερα για τα PSUs με ισχύ μικρότερη των 500W.

Advanced Transient Response Charts
Chieftec Nitro SPS-750C
20% load
Deviation (Volts)	Rail Volts Before / After
50% load
Deviation (Volts)	Rail Volts Before / After

Στις παραπάνω δοκιμές τα +12V σημείωσαν μικρές πτώσεις τάσεις και σε γενικότερες γραμμές η απόδοσή τους ήταν ιδιαίτερα καλή. Τα 5V σημείωσαν μεγαλύτερες πτώσεις τάσεις αλλά παρόλα αυτά κατάφεραν και κρατήθηκαν εντός ορίων. Βέβαια όπως θα δείτε από τα παρακάτω screenshots στο δεύτερο μέρος των δοκιμών η πτώση τάσης κρατήθηκε εντός του κάτω ορίου (4.75V) αλλά η αιχμή ακριβώς πριν την πτώση τάσης ήταν ιδιαίτερα υψηλή. Οπότε η απόδοση των 5V κρίνεται ως μέτρια στα συγκεκριμένα test. Αφήσαμε τελευταίο το 3.3V rail, όπου η απόδοση δεν ήταν αυτό που θα ονομάζαμε κορυφαία. Το αντίθετο στο πρώτο μέρος των δοκιμών μετά βίας η πτώση τάσης δεν ξεπέρασε το όριο και στο δεύτερο μέρος επήρθε, όπως ήταν αναμενόμενο, το μοιραίο. Ακολουθούν τα αντίστοιχα screenshots τα οποία πήραμε κατά τη διάρκεια των παραπάνω δοκιμών.

Advanced Transient Response Oscilloscope Screenshots
Chieftec Nitro SPS-750C
20% Load
+12V	5V	3.3V
50% Load
+12V	5V	3.3V

Στις δοκιμές που ακολουθούν θα δούμε την ανταπόκριση (transient response) του PSU σε πιο απλά σενάρια μεταβολής του φορτίου, κατά την εκκίνηση (turn on) του PSU. Στην πρώτη δοκιμή θέτουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε φορτίο 2Α στα 5VSB και του δίνουμε ρεύμα. Στη δεύτερη έχουμε το PSU σε standby, επιλέγουμε μέγιστο φορτίο για τα 12V και εκκινούμε το PSU. Στην τρίτη και τελευταία δοκιμή έχουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε το μέγιστο φορτίο για τα 12V, ανοίγουμε το ρελέ εκκίνησης του PSU (στο Fagana) και δίνουμε ρεύμα στο PSU. Όπως επαναλαμβάνουμε σε κάθε παρουσίαση, το πρότυπο ATX προβλέπει ότι αιχμές (spikes) των rails κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής δεν πρέπει να ξεπερνούν το 10% της αρχικής τους τιμής (δηλ. για τα 12V είναι 13.2V και για τα 5V είναι 5.5V).

Transient Response Tests
Chieftec Nitro SPS-750C
PSU OFF TO FULL 5VSB	STANDBY TO FULL 12V	PSU OFF TO FULL 12V

Σε αυτές τις δοκιμές το SPS-750C τα πήγε αρκετά καλά μιας και οι αιχμές που καταγράψαμε στα +12V βρίσκονται αρκετά κάτω από το όριο των 13.2V. Επίσης το rise time βρίσκεται εντός ορίων και στις τρεις περιπτώσεις. Στις επόμενες μετρήσεις θα δούμε τα επίπεδα ripple που υπάρχουν στις DC τάσεις του SPS-750C. Τα όρια είναι 120mV για τα +12V και 50mV για τα 5V και 3.3V.

Το ripple στα 5V και 3,3V είναι ιδιαίτερα χαμηλό. Δεν ισχύει όμως το ίδιο και για τα +12V όπου μπορεί να βρίσκεται πάντα κάτω από τα 120mV του ορίου αλλά σε ένα καλό σύγχρονο PSU δε θέλουμε να βλέπουμε πάνω από 60mV ripple στα +12V. Ακολουθούν μερικά screenshots από τις μετρήσεις ripple.

Ripple Oscilloscope Screenshots
Chieftec Nitro SPS-750C
Full Load
+12V	5V	3.3V
CL2 test
+12V	5V	3.3V

 

Δυστυχώς το συγκεκριμένο PSU δεν ανταποκρίθηκε σε αυτά που περιμέναμε από δύο ποιοτικές εταιρίες, όπως η Chieftec και η CWT. Τα προβλήματα ξεκίνησαν από το εξωτερικό μέρος του PSU, όπου δε μείναμε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι από την ποιότητα κατασκευής και το φινίρισμα και συνεχίστηκαν στο εσωτερικό όπου η προχειρότητα ήταν το κύριο χαρακτηριστικό της όλης κατασκευής. Παρόλο που χρησιμοποιούνται πολύ καλά υλικά και πυκνωτές της άκρως αξιόπιστης Nippon Chemi-Con, η πολύ χαμηλή ποιότητα συναρμολόγησης και των κολλήσεων γενικότερα επέφεραν αντίστοιχα χαμηλές επιδόσεις σχεδόν σε όλους τους τομείς, πλην αυτόν του efficiency και του voltage regulation στα +12V. Ιδιαίτερα τα 3.3V υπήρξαν θύμα της προχειρότητας με την οποία κολλήθηκαν τα καλώδια που τροφοδοτούν τον main ATX connector με αποτέλεσμα να σημειώσουν πολύ μεγάλες πτώσεις τάσεις σε αυξημένα φορτία. Αν και είμαστε σίγουροι ότι πέσαμε σε pre-production μοντέλο και η ποιότητα του τελικού προϊόντος θα είναι κατά πολύ ανώτερη και στα γνωστά υψηλά επίπεδα που μας έχει συνηθίσει η Chieftec και η CWT, εντούτοις κρίνοντας από το προϊόν που έχουμε στα χέρια μας δεν μπορούμε να δώσουμε υψηλότερη βαθμολογία ιδιαίτερα στην τιμή με την οποία έρχεται. Θα αναμένουμε απάντηση της Chieftec και αν θελήσει να μας προσφέρει ένα κανονικό-σφραγισμένο προϊόν θα επανέρθουμε δριμύτεροι. Συνοπτικά τα πλεονεκτήματα / μειονεκτήματα του Nitro SPS-750C της Chieftec είναι τα παρακάτω:

Πλεονεκτήματα

• Λειτούργησε κανονικά σε πλήρη ισχύ ακόμη και με άνω των 50°C θερμοκρασία μέσα στο hot box
• Υψηλό efficiency
• Σφιχτό voltage regulation στα +12V
• Καλή απόδοση των +12V στα Advanced Transient Response tests
• Ιδιαίτερα χαμηλό ripple στα 5V και 3.3V
• Τέσσερις 6+2 pin PCIe connectors, ο καθένας σε ξεχωριστή καλωδίωση

Μειονεκτήματα

• Χαμηλός λόγος απόδοσης/τιμής
• Υψηλό ripple στα +12V (αν και εντός ορίων ATX)
• Το voltage regulation στα 3.3V ξεπερνάει το όριο του 5% που θέτουν οι προδιαγραφές ATX
• Τα 3.3V σημείωσαν πολύ μεγάλες πτώσεις τάσεις στα Advanced Transient Response tests και απέτυχαν στο δεύτερο μέρος των ίδιων δοκιμών
• Μέτρια απόδοση των 5V στις Advanced Transient Response δοκιμές
• Χαμηλή ποιότητα κατασκευής στο εσωτερικό του PSU
• Λιγοστοί peripheral (4 pin Molex) connectors
• Μέτριo φινίρισμα/ποιότητας βαφή

Δεδομένου όλων των παραπάνω, η βαθμολογία που αποσπά το Nitro SPS-750C είναι:

Εδώ τέλειωσε άλλο ένα PSU review. Ευχαριστούμε θερμά την Chieftec για τη διάθεση του δείγματος.

H OCZ μετά την Z σειρά τροφοδοτικών, τα οποία παρεμπιπτόντως ήταν τα πρώτα 80PLUS Gold efficiency PSUs που λανσαρίστηκαν στην αγορά, είχε καιρό να παρουσιάσει κάτι φρέσκο. Ο ανταγωνισμός όμως είχε οργιάσει με καταιγίδα νέων μοντέλων και έτσι πάρθηκε τελικά η απόφαση να δημιουργηθεί μια νέα σειρά, η ZX, που θα ξαναέβαζε την OCZ στο παιχνίδι των hi-end PSUs. Βέβαια κατά τη γνώμη μας αφού άργησε που άργησε τόσο πολύ δεν περίμενε λίγο ακόμη για να βγάλει μια Platinum efficiency σειρά, αλλά από την άλλη αυτή θα ήταν πανάκριβη. Στη σημερινή παρουσίαση θα δοκιμάσουμε το μεγαλύτερο μέλος της ZX σειράς, το ZX 1250W. Το συγκεκριμένο είναι ένα πλήρες modular PSU, διαθέτει έξι PCIe connectors οπότε μπορεί να τροφοδοτήσει μέχρι και τρεις hi-end VGAs και διαθέτει Gold efficiency παρόλη την τερατώδη ισχύ των 1250W. Ο κατασκευαστής του εν λόγω PSU είναι η εταιρία Great Wall και στην ουσία το ZX 1250W στηρίζεται στην ίδια πλατφόρμα με το 1250αρι Gold PSU της Sparcle.
 

Τα κύρια χαρακτηριστικά του ZX 1250W παραθέτονται στον παρακάτω πίνακα.
 

Ο κατασκευαστής αναφέρει ότι το PSU διαθέτει OCP. Αυτό μας εκπλήσει φυσικά διότι τι να την κάνει κάποιος την προστασία OCP σε ένα PSU που διαθέτει ένα μόνο +12V rail το οποίο μπορεί να δώσει 104 Amperes ισχύ! Αν για κάποιο λόγο ένας PCIe connector βραχυκυκλώσει και τραβήξει 40-50A τότε θα αρπάξει φωτιά και το PSU θα συνεχίζει να λειτουργεί μιας και το OCP θα είναι ρυθμισμένο να ενεργοποιείται σε πολύ μεγαλύτερα φορτία (>104A). Οπότε η προστασία OCP είναι στην ουσία άχρηστη σε single +12V rail PSUs τόσο μεγάλης ισχύς. Ο επόμενος πίνακας παρουσιάζει όλες τις καλωδιώσεις του ZX 1250W.
 

Οι καλωδιώσεις είναι αρκετά μακρυές και η απόσταση ανάμεσα στους connectors είναι η προτεινόμενη από τις προδιαγραφές ATX. Οι ATX 24pin, PCIe και EPS καλωδιώσεις χρησιμοποιούν καλώδια πάχους 16 AWG για την ελαχιστοποίηση των απωλειών και όλες οι υπόλοιπες 18 AWG (το ελάχιστο πάχος που προτείνει το ATX). Ο τελευταίος πίνακας παρουσιάζει τις δυνατότητες των επιμέρους rails του ZX 1250W.
 

Το PSU διαθέτει ένα πολύ δυνατό +12V rail το οποίο μπορεί να εκκινήσει και το αυτοκίνητό σας αν χρειαστεί! Πιστεύουμε πάντως ότι σε τόσο δυνατά PSUs καλό είναι να υπάρχουν αρκετά virtual +12V rails για να αποφεύγονται οι διάφορες δραματικές καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν ακόμη και μερικά μικρο-βραχυκυκλώματα.

Το PSU έρχεται μέσα σε ένα ευμεγέθης κουτί το οποίο παραδόξως φέρει ένα χερούλι στο κάτω μέρος του. Στο μπροστινό μέρος υπάρχει μέσα σε ένα σκοτεινό φόντο μια φωτογραφία του ίδιου του PSU. Πάνω δεξιά με μεγάλα μαύρα γράμματα και μέσα σε χρυσό φόντο αναγράφεται η χωρητικότητα του PSU (1250W). Στο πίσω μέρος του κουτιού βρίσκουμε μια σύντομη περιγραφή των κύριων χαρακτηριστικών του ZX 1250W. Τα δύο πιο σημαντικά, μετά τη μέγιστη ισχύ, είναι το Gold efficiency και τα πέντε χρόνια εγγύησης.
 

Ανοίγοντας του κουτί βλέπουμε ότι το εσωτερικό είναι ιδιαίτερα προσεγμένο και glamour. Επίσης το PSU προστατεύεται επαρκώς και μάλιστα έρχεται τυλιγμένο μέσα σε πλαστική συσκευασία. Βέβαια θα προτιμούσαμε μια υφασμάτινη θήκη μιας και δεν πρόκειται για ένα απλό PSU αλλά για ένα της hi-end κατηγορίας. Τα παρελκόμενα του PSU περιλαμβάνουν μερικά Velcro δεματικά καλωδίων, τις modular καλωδιώσεις και ένα τσαντάκι για την αποθήκευση τους, ένα σετ βίδες χειρός, δύο καλώδια τροφοδοσίας (ένα EU και ένα UK) και ένα εγχειρίδιο χρήσης.
 

Ακολουθούν μερικές φωτογραφίες του εμφανίσιμου PSU. Όπως βλέπεται το ίδιο είναι fully modular, κάτι που θα εκτιμήσουν ιδιαίτερα πολλοί χρήστες.
 

Ήρθε η ώρα να αφαιρέσουμε τα περιττά και να δούμε τι κρύβει στο εσωτερικό του το μεγάλο OCZ. Ο OEM του PSU είναι η εταιρία Great Wall, της οποίας PSU δεν έχουμε ξανασυναντήσει σε προηγούμενο review. Το PSU παρόλο που διαθέτει Gold efficiency δεν υιοθετεί την LLC resonant τοπολογία όπως κάνει ο ανταγωνισμός σε αντίστοιχων Watts PSUs (π.χ. Corsair AX1200, Antec HCP-1200 κτλ.)
 

Το πρώτο μέρος του transient φίλτρου βρίσκεται, όπως πάντα, πίσω από την AC υποδοχή και διαθέτει έναν Χ και δύο Y πυκνωτές. Το δεύτερο μέρος του φίλτρου πάνω στην κύρια πλακέτα διαθέτει δύο Χ&Υ πυκνωτές και τρία πηνία. Δυστυχώς MOV δεν υπάρχει κάτι που δε μας άρεσε καθόλου!
 

Υπάρχουν δύο γέφυρες ανόρθωσης που ψύχονται παθητικά από τρεις ψύκτρες. Μετά τις γέφυρες συναντούμε το θερμίστορ που προστατεύει από τα υψηλά ρεύματα εκκίνησης (inrush current) και τον ηλεκτρομαγνητικό ρελέ που το παρακάμπτει όταν ενεργοποιηθεί το PSU και φορτίσουν πλήρως οι πυκνωτές του APFC.
 

Στο APFC βρίσκουμε τρία 35N60C3 mosfets και δύο smoothing capacitors (πυκνωτές εξομάλυνσης). Οι τελευταίοι είναι της Teapo (105°C, 420V, 390µF ο καθένας). Σε αυτό το στάδιο έχουμε συνηθίσει να βρίσκουμε Ιαπωνικής κατασκευής πυκνωτές, τουλάχιστον σε hi-end PSUs, αλλά ευτυχώς και οι Teapo θεωρούνται αρκετά αξιόπιστοι.
 

Ως main switches βρίσκουμε δύο .2.5_PCN.pdf?folderId=db3a304412b407950112b408e8c90004&fileId=db3a304412b407950112b42d61f14867"]24N60C3. Ο PFC/PWM ελεγκτής είναι ο διάσημος CM6800 και στεγάζεται σε μια κάθετη πλακέτα δίπλα στην ψύκτρα του πρωτεύοντος μέρους του PSU.
 

Στο δευτερεύων μέρος τώρα για την παραγωγή των τάσεων χρησιμοποιείται μια τεχνική που ονομάζεται synchronous design. Σε αυτήν τα Shottky Barrier Rectifiers (SBRs) αντικαθίστανται πλήρως από mosfets για ελαχιστοποίηση των ενεργειακών απωλειών, μιας και τα SBRs είναι δίοδοι οπότε και έχουμε πτώσεις τάσεις πάνω σε αυτά. Για την παραγωγή των +12V χρησιμοποιούνται εφτά IPP034NE7N3. Στη συνέχεια, από τα +12V και με τη βοήθεια δύο DC-DC converters παράγονται τα minor rails (5/3.3V). Σε κάθε VRM (Voltage Regulation Module) βρίσκουμε δύο IPD040N03L και δύο IPD060N03L mosfets. Όλοι οι πυκνωτές του δευτερεύοντος προέρχονται από την Teapo και είναι χαρακτηρισμένοι στα 105°C. Εδώ να σημειώσουμε ότι στο σημείο όπου τα +12V φεύγουν από την πλακέτα και οδεύουν προς την modular πλακέτα δεν εντοπίσαμε κάποιο shunt resistor. Αυτό σημαίνει ότι το PSU δε διαθέτει Over Current Protection (OCP) και ας το δηλώνει στα χαρακτηριστικά του ο κατασκευαστής. Βέβαια σε ένα single +12V rail και με τέτοια ισχύ PSU το OCP είναι στην ουσία άχρηστο αλλά δε θα έπρεπε ο κατασκευαστής να δηλώνει μια προστασία που στην ουσία δεν υπάρχει. Βέβαια βλέπετε το ATX πρότυπο απαιτεί τη συγκεκριμένη προστασία οπότε για να είναι συμβατό το PSU με το συγκεκριμένο πρότυπο πρέπει να τη διαθέτει έστω και στα χαρτιά!
 

Τα +12V περνάνε στην modular πλακέτα μέσω μιας θηριώδους μεταλλικής πλάκας. Οι γειώσεις περνάνε και αυτές στην modular πλακέτα με τη βοήθεια πάλι μιας μεταλλικής πλάκας, μικρότερων διαστάσεων όμως. Στο μπροστινό μέρος του modular PCB υπάρχουν αρκετοί πυκνωτές (105°C, RGTX series) για το φιλτράρισμα των τάσεων, από την άγνωστη Nicon electronics.
 

Η ποιότητα των κολλήσεων στην κεντρική πλακέτα είναι αρκετά καλή. Επίσης δε βρήκαμε ποδαράκια εξαρτημάτων να προεξέχουν, κάτι που μαρτυρά ότι έγινε προσεχτική δουλειά στις κολλήσεις.
 

Ο ανεμιστήρας προέρχεται από την Yate Loon Electronics και ο κωδικός του μοντέλου του είναι D14BH-12 (2800 RPM, 140 CFM, 48.5 dB).
 

Όλες οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν με τη βοήθεια του Fagana ATE, του παλμογράφου DS1M12 (Stingray) της USB-Instruments, ενός θερμομέτρου που μπορεί να παρακολουθήσει 2 θερμοκρασίες ταυτόχρονα και έχει τη δυνατότητα καταγραφής των μέγιστων-μικρότερων τιμών, ενός Fluke 175, ενός επαγγελματικού power meter (Instek GPM-8212) και ενός ξύλινου κουτιού που παίζει το ρόλο του Hot Box. Στην άκρη περιμένουν ανυπόμονα τρία Array 3711 electronic loads (300W έκαστο), τα οποία αναμένουν άλλα έξι για να συμπληρωθεί η ομάδα, ένας παλμογράφος Rigol 1052E και ένα fixture που παρέχει όλους τους απαραίτητους connectors για τη διασύνδεση του, προς δοκιμή, PSU με όλα τα παραπάνω.

Οι πρώτες δοκιμές θα μας δείξουν το πόσο σταθερές είναι οι τάσεις του ZX 1250W (voltage regulation) και σε τι επίπεδα κυμαίνεται η αποδοτικότητά του (efficiency). Το φορτίο που θα δοκιμάσουμε αντιστοιχεί σε 20%, 40%, 50%, 60%, 80% και 100%, του συνολικού μέγιστου φορτίου που μπορεί να διαχειριστεί το PSU. Επίσης, θα γίνουν και δύο επιπλέον δοκιμές όπου πρώτα θα ζορίσουμε έντονα τα 3.3V και 5V rails και στα 12V το φορτίο θα είναι μόλις 2Α και μετέπειτα θα κάνουμε ακριβώς το αντίθετο, με το φορτίο στα 12V να αγγίζει το μέγιστο που μπορεί να διαχειριστεί το συγκεκριμένο rail.
 

Το efficiency του μεγάλου OCZ είναι ιδιαίτερα υψηλό και φτάνει το 91%. Πραγματικά πολύ καλή επίδοση για ένα 1250W PSU. Το voltage regulation στα +12V και 5V έχει διακύμανση κάτω του 3% και το αντίστοιχο των 3.3V αγγίζει το 3.54%. Να θυμήσουμε ότι το όριο του ATX είναι το 5% και ότι από τα 12V τραβήξαμε κοντά στα 100A (στο CL2 test 106A)! Σε γενικές γραμμές το ZX 1250 μας εντυπωσίασε στις συγκεκριμένες δοκιμές με το efficiency του και την μικρή διακύμανση των+12V δεδομένου του κτηνώδες φορτίου που τραβήξαμε από το συγκεκριμένο rail.

Στις επόμενες δοκιμές θα δούμε σε τι επίπεδα κυμαίνεται το efficiency του ZX 1250W σε πολύ μικρά φορτία τα οποία είναι αρκετά μικρότερα από το 20% της συνολικής του ισχύς, το μικρότερο ποσοστό φορτίου δηλαδή που ορίζει το πρότυπο 80 Plus. Τα φορτία που θα δοκιμάσουμε είναι (περίπου) 40, 65 και 90W.
 

Το efficiency σε μικρά φορτία δεν είναι υψηλό και ακόμη και με 91W φορτίο δεν καταφέρνει να ξεπεράσει το 80%. Βέβαια από ένα τόσο ισχυρό PSU δεν περιμέναμε κάτι καλύτερο, διότι ως γνωστό όσο πιο δυνατό είναι ένα PSU τόσο πιο μικρό efficiency έχει σε πολύ μικρά φορτία.

Στον πιο κάτω πίνακα παραθέτονται η κατανάλωση και οι τάσεις των rails όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση idle (σε λειτουργία αλλά χωρίς φορτίο), καθώς και η κατανάλωση όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση standby (χωρίς φορτίο στα 5VSB).
 

To PSU είναι συμβατό με το ErP Lot 6 μιας και καταναλώνει κάτω του 1W ισχύ σε standby λειτουργία.

Ακολουθούν μερικά γραφήματα. Στο πρώτο διακρίνεται το efficiency του ZX 1250W σε μικρά φορτία και σε φορτία αντίστοιχα του 20-100% (tests#1-6) της μέγιστης ισχύς του. Στα επόμενα τρία γραφήματα φαίνονται οι τάσεις των κύριων rails, που καταγράφηκαν στα tests#1-6 και στο τελευταίο γράφημα διαγράφεται η παρέκκλιση αυτών (σε ποσοστό %) σε σχέση με τις τιμές των τάσεων με φορτίο 60W (περίπου).
 

Efficiency & Voltage Regulation Charts
OCZ ZX Series 1250W
EFFICIENCY
12V Rail Chart	5V Rail Chart
3.3V Rail Chart	Voltage Variations Chart

Στις παρακάτω δοκιμές θα δούμε την ανταπόκριση του PSU σε δύο διαφορετικά σενάρια. Στο πρώτο το PSU, ενώ λειτουργεί με 20% φορτίου, θα δεχτεί ένα απότομο load (10Α στα +12V, 5Α στα 5V και 6A/4A (20%/50% load) στα 3.3V) για 50ms. Στο δεύτερο σενάριο το PSU, ενώ θα λειτουργεί με 50% φορτίου, θα δεχτεί το ίδιο ακριβώς load για το ίδιο χρονικό διάστημα. Και στις δύο περιπτώσεις θα παρατηρήσουμε τις στιγμιαίες πτώσεις τάσης που θα παρατηρηθούν σε όλα τα rails του PSU (εκτός των -12V), με τη βοήθεια του Labjack και του παλμογράφου Stingray. Σε καμιά περίπτωση οι πτώσεις τάσης δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 5%, σύμφωνα πάντα με το πρότυπο ATX. Εδώ να τονίσουμε ότι οι παραπάνω δοκιμές είναι πολύ σημαντικές, μιας και εξομοιώνουν τα απότομα φορτία που μπορεί να δεχτεί εν λειτουργία ένα PSU (π.χ. την απότομη λειτουργία σε 100% της VGA ή του επεξεργαστή ή και των δύο μαζί, την εκκίνηση μιας συστοιχίας raid κτλ.). Τις εν λόγω δοκιμές τις ονομάσαμε “Advanced Transient Tests” και τις θεωρούμε εξαιρετικά δύσκολες, ιδιαίτερα για τα PSUs με ισχύ μικρότερη των 500W.
 

Advanced Transient Response Charts
OCZ ZX Series 1250W
20% load
Deviation (Volts)	Rail Volts Before / After
50% load
Deviation (Volts)	Rail Volts Before / After

Οι πτώσεις τάσεις στα +12V είναι αμελητέες, κάτι φυσικά αναμενόμενο από ένα τόσο ισχυρό PSU. Στα 5V η ίδια περίπου κατάσταση επικρατεί με χαμηλές πτώσεις τάσεις και την τάση του rail να παραμένει αρκετά πάνω από το όριο των 4.75V. Αντίθετα στα 3.3V τα πράγματα δεν είναι και τόσο καλά τουλάχιστον στο δεύτερο μέρος των δοκιμών. Οι πτώσεις τάσεις στο εν λόγω rail μπορεί να μην είναι τόσο υψηλές αλλά η ήδη χαμηλή τάση πριν την εφαρμογή του transient φορτίου επιδεινώνει κατά πολύ τα πράγματα. Έτσι τα 3.3V βγαίνουν εκτός ορίων στο δεύτερο μέρος των δοκιμών.

Ακολουθούν τα αντίστοιχα screenshots τα οποία πήραμε κατά τη διάρκεια των παραπάνω δοκιμών.
 

Advanced Transient Response Oscilloscope Screenshots
OCZ ZX Series 1250W
20% Load
+12V	5V	3.3V
50% Load
+12V	5V	3.3V

Στις δοκιμές που ακολουθούν θα δούμε την ανταπόκριση (transient response) του PSU σε πιο απλά σενάρια μεταβολής του φορτίου, κατά την εκκίνηση (turn on) του PSU. Στην πρώτη δοκιμή θέτουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε φορτίο 2Α στα 5VSB και του δίνουμε ρεύμα. Στη δεύτερη έχουμε το PSU σε standby, επιλέγουμε μέγιστο φορτίο για τα 12V και εκκινούμε το PSU. Στην τρίτη και τελευταία δοκιμή έχουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε το μέγιστο φορτίο για τα 12V, ανοίγουμε το ρελέ εκκίνησης του PSU (στο Fagana) και δίνουμε ρεύμα στο PSU. Όπως επαναλαμβάνουμε σε κάθε παρουσίαση, το πρότυπο ATX προβλέπει ότι αιχμές (spikes) των rails κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής δεν πρέπει να ξεπερνούν το 10% της αρχικής τους τιμής (δηλ. για τα 12V είναι 13.2V και για τα 5V είναι 5.5V).
 

Transient Response Tests
OCZ ZX Series 1250W
PSU OFF TO FULL 5VSB	STANDBY TO FULL 12V	PSU OFF TO FULL 12V

Στις συγκεκριμένες δοκιμές δεν σημειώθηκαν αιχμές στις τάσεις. Παρόλα αυτά στα 5VSB το rise time είναι λίγο πάνω από το όριο των 20ms που προβλέπει το πρότυπο ATX και στα +12V η κυματομορφή της τάσης δεν είναι ομαλή αλλά κάνει μια στάση 2 Volt περίπου και μετά ξανά-συνεχίζει την ανηφορική πορεία της.

Στις επόμενες μετρήσεις θα δούμε τα επίπεδα ripple που υπάρχουν στις DC τάσεις του ZX 1250W. Τα όρια είναι 120mV για τα +12V και 50mV για τα 5V και 3.3V.
 

Τα αποτελέσματα των μετρήσεων ripple είναι α-π-ί-σ-τ-ε-υ-τ-α! Ακόμη και με >1250W φορτίο το ripple στα +12V δεν ξεπερνάει τα 27mV και στα minor rails τα 14mV! Όπως φαίνεται οι Seasonic και Delta βρήκαν αντίπαλο από εκεί που δεν το περιμένανε στον τομέα του ripple. Το μεγάλο ντουβάρι (Great Wall) τους έριξε στη σκιά...

Ακολουθούν μερικά screenshots από τις μετρήσεις ripple.
 

Ripple Oscilloscope Screenshots
OCZ ZX Series 1250W
Full Load
+12V	5V	3.3V
CL2 test
+12V	5V	3.3V

H OCZ μπήκε πολύ δυνατά και πάλι στο παιχνίδι των hi-end PSUs. Το ZX 1250W είναι ένα πολύ καλό PSU το οποίο αν και δεν χρησιμοποιεί state of the art τεχνολογία εντούτοις καταφέρνει και σημειώνει efficiency που αγγίζει το 91%, πολύ χαμηλό ripple σε όλα τα rails και σφιχτό voltage regulation στο πιο σημαντικό rail, αυτό των +12V. Επίσης η απόδοση του τελευταίου rail στα πολύ σκληρά Advanced Transient Tests ήταν εκπληκτική. Αν λάβουμε επίσης υπόψη ότι υποστηρίζει μέχρι και τρεις hi-end κάρτες γραφικών και μάλιστα εξοπλίζεται με ξεχωριστές PCIe καλωδιώσεις, δηλαδή μία για κάθε connector, και διαθέτει πληθώρα SATA και 4-pin Molex connectors τότε καταλαβαίνουμε ότι πραγματικά τα αξίζει τα λεφτά του και ακόμη περισσότερα ίσως. Το μόνο που μας ενόχλησε αρκετά ήταν η απουσία του MOV, ένα εξάρτημα που κοστίζει 1-2 ευρώ το πολύ, από το transient φίλτρο. Βέβαια με ένα απλό surge protector ή ένα UPS το πρόβλημα λύνεται αλλά από ένα PSU της υψηλής κατηγορίας δε θα έπρεπε να έλειπε το MOV εξαρχής. Τελικό συμπέρασμα, αν έρθει στην Ελλάδα σε καλή τιμή και ψάχνεστε για ένα κορυφαίο mega PSU για να τροφοδοτήσετε 2-3 GTX580 ή δύο 6990 τότε "χτυπήστε" το δίχως ενδοιασμούς και δε θα χάσετε. Είχα την ευκαιρία να δοκιμάσω δύο διαφορετικά ZX 1250W και τα δύο είχαν ταυτόσημες και άριστες επιδόσεις (για την ακρίβεια το PSU της σημερινής δοκιμής σημείωσε λίγο υψηλότερο efficiency) και δούλεψαν υποδειγματικά ακόμη και όταν τα ζόρισα άγρια και με θερμοκρασίες άνω των 50°C, τις οποίες δεν πρόκειται βέβαια να δείτε ποτέ σε ένα κουτί με έστω μέτριο airflow. Συνοπτικά τα πλεονεκτήματα / μειονεκτήματα του ZX Series 1250W της OCZ είναι τα παρακάτω: Πλεονεκτήματα
 

• Καλός λόγος απόδοσης/τιμής (τουλάχιστον με τιμή Αμερικής)
• Κτηνώδη ισχύς
• Παρόλο που τραβήξαμε κοντά στα 100A (στο CL2 test τα ξεπεράσαμε) από το +12V rail η διακύμανση του voltage regulation δεν ξεπέρασε το 2.36%
• Υψηλό efficiency σε φορτία που κυμαίνονται από 20-100% της πλήρους ισχύος
• Ιδιαίτερα χαμηλό ripple σε όλα τα rails-φορτία
• Πολύ καλή απόδοση των +12V στα Advanced Transient Response tests

Μειονεκτήματα
 

• Δε διαθέτει MOV (Metal Oxide Varistor) στο EMI/transient φίλτρο
• Χαμηλό efficiency σε φορτία μικρότερα των 100W (κάτι αναμενόμενο σε ένα 1250αρι PSU)

Δεδομένου όλων των παραπάνω, η βαθμολογία που αποσπά το ZX Series 1250W είναι:

Εδώ τέλειωσε άλλο ένα PSU review. Ευχαριστούμε θερμά την OCZ για τη διάθεση του δείγματος.

Είμαστε σίγουροι ότι σε πολλούς η ονομασία της εταιρίας LEPA φέρνει στο νου τραγουδοποιούς, πίστες κτλ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως, η Enermax αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το εν λόγω όνομα για να βαπτίσει μια καινούρια εταιρία μέσω της οποίας θα προωθεί σε χαμηλότερες τιμές τα προϊόντα της, τα οποία θα συνεχίζει βέβαια να πουλάει και η ίδια ακριβότερα όμως. Μπερδευτήκατε; Το ίδιο και εμείς! Στη σημερινή παρουσίαση θα δοκιμάσουμε το LEPA G700-MA το οποίο στην ουσία είναι ένα Enermax Modu87+ με αλλαγμένες ετικέτες. Το καλό της όλης υπόθεσης είναι ότι η τιμή του είναι μικρότερη από την αντίστοιχη του τελευταίου. Το G700-MA λοιπόν ανήκει στην κατηγορία των Gold efficiency PSUs, είναι semi modular και διαθέτει τρία +12V rails.
 

Τα κύρια χαρακτηριστικά του G700-MA παραθέτονται στον παρακάτω πίνακα.
 

Ο επόμενος πίνακας παρουσιάζει όλες τις καλωδιώσεις του G700-MA.
 

O 24 pin ΑΤΧ connector χρησιμοποιεί ως επί το πλείστον AWG16 καλώδια και οι υπόλοιποι connectors χρησιμοποιούν AWG18, το ελάχιστο πάχος καλωδιώσεων που προβλέπουν οι προδιαγραφές ATX. Η LEPA δεν αναφέρει πως γίνεται το distribution των rails αλλά ανοίγοντας το PSU το διαπιστώσαμε εύκολα. Οι τρεις hardwired (σταθερές) καλωδιώσεις τροφοδοτούνται από την 12V1. Οι 12V2 και 12V3 τροφοδοτούν την modular πλακέτα με ένα παράξενο συνδυασμό. Στον κάθε 12pin connector όπου κουμπώνουν οι δύο PCIe καλωδιώσεις (οι οποίες διαθέτουν δύο PCIe connectors η κάθε μία) πηγαίνουν και τα δύο 12V rails αλλά το κάθε ένα τροφοδοτεί ξεχωριστό PCIe connector. Οπότε αν θέλετε να δώσετε από ξεχωριστό 12V rail σε δύο VGAs με μονή τροφοδοσία PCIe τότε χρησιμοποιείστε μία μόνο PCI καλωδίωση και όχι και τις δύο, έτσι σίγουρα θα χρησιμοποιείτε ξεχωριστό rail για κάθε VGA. Τέλος, οι περιφερειακές καλωδιώσεις ενώνονται και με τα δύο 12V rails που τροφοδοτούν τo modular PCB.

Ο τελευταίος πίνακας παρουσιάζει τις δυνατότητες των επιμέρους rails του G700-MA.
 

To G700-MA έρχεται μέσα σε μια συσκευασία όπου το κίτρινο χρώμα κυριαρχεί. Στο πίσω μέρος της αναφέρεται ότι το efficiency του αγγίζει το 93%, ένα ιδιαίτερα υψηλό νούμερο. Οι δοκιμές μας θα δείξουν αν το νούμερο αυτό αληθεύει ή είναι άλλο ένα κόλπο του μάρκετινγκ.
 

Ανοίγοντας τη συσκευασία διακρίνουμε τα παρακάτω.
 

Τα παρελκόμενα του PSU φαίνονται στην παρακάτω φωτογραφία. Εκτός από τις απαραίτητες modular καλωδιώσεις βρίσκουμε ένα εγχειρίδιο χρήσης, ένα καλώδιο τροφοδοσίας και ένα σετ από βίδες. Ούτε ένα δεματικό καλωδίων δε συνοδεύει το G700-MA, πολύ οικονομία έκανε από ότι φαίνεται η Enermax/LEPA για να ρίξει την τιμή του.
 

Ακολουθούν μερικές φωτογραφίες του ίδιου του PSU.
 

Αφαιρώντας τα περιττά διακρίνουμε ένα Enermax Modu87+ χωρίς τα χαρακτηριστικά μπλε heatsinks.

Το πρώτο μέρος του transient/EMI φίλτρου βρίσκεται στεγασμένο σε μια μικρή πλακέτα, ακριβώς πίσω από την υποδοχή AC. Αποτελείται από ένα πηνίο, τέσσερις Υ και έναν Χ πυκνωτές. Το δεύτερο μέρος βρίσκεται πάνω στην κύρια πλακέτα και περιλαμβάνει δύο πηνία και ένα MOV. Αμέσως μετά το transient φίλτρο υπάρχει μια γέφυρα ανόρθωσης, η οποία ψύχεται από μία ψύκτρα.
 

Στη συνέχεια, στο APFC βρίσκουμε δύο mosfets της Toshiba (TK20J60U) και τη δίοδο boost. O πυκνωτής εξομάλυνσης είναι της Rubycon (400V, 470μF, 105 °C). Ως main switchers βρίσκουμε δύο G20N50C σε resonant τοπολογία. Ο ελεγκτής του APFC είναι ένα CM6502 IC και ο αντίστοιχος για τα main switchers είναι ένα CM6901X, το οποίο σε χαμηλά φορτία δουλεύει σε PWM mode και σε υψηλά σε FM mode. Και τα δύο αυτά ολοκληρωμένα βρίσκονται κολλημένα στην πίσω πλευρά της κύριας πλακέτας.
 

CM6502 APFC controller

Στο δευτερεύον μέρος τώρα χρησιμοποιείται "synchronous design", κάτι που σημαίνει ότι για την ανόρθωση των +12V δε χρησιμοποιούνται δίοδοι Schottky αλλά mosfets, κάτι που επιφέρει ευεργετικά αποτελέσματα στο efficiency. Έτσι βρίσκουμε τέσσερα IRFB3206 mosfets. Στη συνέχεια από τα +12V παράγονται τα 5V/3.3V με τη βοήθεια δύο DC-DC converters. Σε κάθε DC-DC converter βρίσκουμε από έναν ελεγκτή APW7073 και από τρία APM2556N mosfets. Ένα παρατηρητικό μάτι θα διακρίνει επίσης ότι στο δευτερεύον δεν υπάρχουν καθόλου toroidal coils. Αυτό συμβαίνει διότι δε χρειάζονται στην resonant τοπολογία, έτσι και τα τέσσερα mosfets που ανορθώνουν τα +12V χρησιμοποιούνται για direct rectification και δε χρειάζεται τα μισά από αυτά να εκτελούν χρέη free-wheeling, μιας και δεν υπάρχει κάποιο coil για να εκφορτιστεί. Όλοι οι πυκνωτές στο δευτερεύον είναι της Nippon Chemi-Con και εκτός από ηλεκτρολυτικούς βρίσκουμε και αρκετούς πολυμερικούς.
 

Στην κάθετη πλακέτα (αριστερά) που διακρίνεται υπάρχει ένα PS231 που αναλαμβάνει τις προστασίες του PSU. Υποβοηθάτε από ένα LM339, το οποίο βρίσκεται πάνω στην κύρια πλακέτα

Η ποιότητα των κολλήσεων τόσο της modular όσο και της κύριας πλακέτας είναι αρκετά καλή, χωρίς να φτάνει ωστόσο την κορυφαία ποιότητα των Delta/Seasonic PSUs.
 

Στο πίσω μέρος της modular πλακέτας βρήκαμε και έναν μοναχικό πολυμερικό πυκνωτή, καμουφλαρισμένο με θερμοσυστελλόμενο

Ο ανεμιστήρας, τι έκπληξη, φέρει το λογότυπο της Enermax! Εκτελεί υποδειγματικά τη δουλειά του και σχετικά αθόρυβα (γιατί υπάρχουν και πολλοί που με τη λέξη αθόρυβα χαρακτηρίζουν το πέταγμα πεταλούδας).
 

Όλες οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν με τη βοήθεια του Fagana ATE, του παλμογράφου DS1M12 (Stingray) της USB-Instruments, ενός θερμομέτρου που μπορεί να παρακολουθήσει 2 θερμοκρασίες ταυτόχρονα και έχει τη δυνατότητα καταγραφής των μέγιστων-μικρότερων τιμών, ενός Fluke 175, ενός επαγγελματικού power meter (Instek GPM-8212) και ενός ξύλινου κουτιού που παίζει το ρόλο του Hot Box. Στην άκρη περιμένουν ανυπόμονα τρία Array 3711 electronic loads (300W έκαστο), τα οποία αναμένουν άλλα έξι για να συμπληρωθεί η ομάδα, ένας παλμογράφος Rigol 1052E και ένα fixture που παρέχει όλους τους απαραίτητους connectors για τη διασύνδεση του, προς δοκιμή, PSU με όλα τα παραπάνω.

Οι πρώτες δοκιμές θα μας δείξουν το πόσο σταθερές είναι οι τάσεις του G700-MA (voltage regulation) και σε τι επίπεδα κυμαίνεται η αποδοτικότητά του (efficiency). Το φορτίο που θα δοκιμάσουμε αντιστοιχεί σε 20%, 40%, 50%, 60%, 80% και 100%, του συνολικού μέγιστου φορτίου που μπορεί να διαχειριστεί το PSU. Επίσης, θα γίνουν και δύο επιπλέον δοκιμές όπου πρώτα θα ζορίσουμε έντονα τα 3.3V και 5V rails και στα 12V το φορτίο θα είναι μόλις 2Α και μετέπειτα θα κάνουμε ακριβώς το αντίθετο, με το φορτίο στα 12V να αγγίζει το μέγιστο που μπορεί να διαχειριστεί το συγκεκριμένο rail.
 

Ιδιαίτερα υψηλό efficiency και σφιχτό voltage regulation στα +12V είναι τα δύο πιο δυνατά σημεία του G700-MA. Επίσης το PSU κατάφερε και έδωσε τη μέγιστη ισχύ του χωρίς δράματα ακόμη και όταν η θερμοκρασία μέσα στο hot box ανέβηκε στους 54.1 °C!

Στις επόμενες δοκιμές θα δούμε σε τι επίπεδα κυμαίνεται το efficiency του G700-MA σε πολύ μικρά φορτία τα οποία είναι αρκετά μικρότερα από το 20% της συνολικής του ισχύς, το μικρότερο ποσοστό φορτίου δηλαδή που ορίζει το πρότυπο 80 Plus. Τα φορτία που θα δοκιμάσουμε είναι (περίπου) 40, 65 και 90W.
 

Μόνο στο test#1 το efficiency βρίσκεται κάτω από το ψυχολογικό όριο του 80%. Στα #2 και #3 το efficiency εκτοξεύεται.

Στον πιο κάτω πίνακα παραθέτονται η κατανάλωση και οι τάσεις των rails όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση idle (σε λειτουργία αλλά χωρίς φορτίο), καθώς και η κατανάλωση όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση standby (χωρίς φορτίο στα 5VSB).
 

Σε idle η κατανάλωση δεν είναι ιδιαίτερα υψηλή αλλά ούτε και χαμηλή. Βέβαια αυτό δεν είναι κάτι που θα σας κάνει να χάσετε τον ύπνο σας μιας και την αναφέρουμε κυρίως για εγκυκλοπαιδικούς λόγους, διότι σε ένα σύστημα όταν το PSU βρίσκεται σε λειτουργία (switched on) δεν πρόκειται ποτέ να δουλέψει σε idle mode μιας και πάντα θα υπάρχει ένα ελάχιστο φορτίο στα rails του κυρίως από την μητρική πλακέτα και τα διάφορα ανεμιστήρια. Η κατανάλωση σε standby mode τώρα (αυτή πρέπει να σας ενδιαφέρει) βρίσκεται κάτω από το όριο του 1W που θεσπίζει η Ευρωπαϊκή οδηγία του 2010. To 2013 όμως που το όριο θα κατέβει στο 0.5W.

Ακολουθούν μερικά γραφήματα. Στο πρώτο διακρίνεται το efficiency του G700-MA σε μικρά φορτία και σε φορτία αντίστοιχα του 20-100% (tests#1-6) της μέγιστης ισχύς του. Στα επόμενα τρία γραφήματα φαίνονται οι τάσεις των κύριων rails, που καταγράφηκαν στα tests#1-6 και στο τελευταίο γράφημα διαγράφεται η παρέκκλιση αυτών (σε ποσοστό %) σε σχέση με τις τιμές των τάσεων με φορτίο 60W (περίπου).
 

Efficiency & Voltage Regulation Charts
LEPA G700-MA
EFFICIENCY
12V Rail Chart	5V Rail Chart
3.3V Rail Chart	Voltage Variations Chart

] Στις παρακάτω δοκιμές θα δούμε την ανταπόκριση του PSU σε δύο διαφορετικά σενάρια. Στο πρώτο το PSU, ενώ λειτουργεί με 20% φορτίου, θα δεχτεί ένα απότομο load (10Α στα +12V, 5Α στα 5V και 6A/4A (20%/50% load) στα 3.3V) για 50ms. Στο δεύτερο σενάριο το PSU, ενώ θα λειτουργεί με 50% φορτίου, θα δεχτεί το ίδιο ακριβώς load για το ίδιο χρονικό διάστημα. Και στις δύο περιπτώσεις θα παρατηρήσουμε τις στιγμιαίες πτώσεις τάσης που θα παρατηρηθούν σε όλα τα rails του PSU (εκτός των -12V), με τη βοήθεια του Labjack και του παλμογράφου Stingray. Σε καμιά περίπτωση οι πτώσεις τάσης δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 5%, σύμφωνα πάντα με το πρότυπο ATX. Εδώ να τονίσουμε ότι οι παραπάνω δοκιμές είναι πολύ σημαντικές, μιας και εξομοιώνουν τα απότομα φορτία που μπορεί να δεχτεί εν λειτουργία ένα PSU (π.χ. την απότομη λειτουργία σε 100% της VGA ή του επεξεργαστή ή και των δύο μαζί, την εκκίνηση μιας συστοιχίας raid κτλ.). Τις εν λόγω δοκιμές τις ονομάσαμε “Advanced Transient Tests” και τις θεωρούμε εξαιρετικά δύσκολες, ιδιαίτερα για τα PSUs με ισχύ μικρότερη των 500W.
 

Advanced Transient Response Charts
LEPA G700-MA
20% load
Deviation (Volts)	Rail Volts Before / After
50% load
Deviation (Volts)	Rail Volts Before / After

Το LEPA G700-MA τα πήγε ιδιαίτερα καλά στις παραπάνω δοκιμές. Μπορεί η τάση των +12V να παρουσίασε μια αρκετά μεγάλη πτώση τάσης στο δεύτερο μέρος των δοκιμών, αλλά παρόλα αυτά κρατήθηκε σε αρκετά καλά επίπεδα και πολύ μακριά από τα όρια. Οι τάσεις των 5V και 3.3V (minor rails) βρίσκονταν πάντα εντός ορίων.

Ακολουθούν τα αντίστοιχα screenshots τα οποία πήραμε κατά τη διάρκεια των παραπάνω δοκιμών.
 

Advanced Transient Response Oscilloscope Screenshots
LEPA G700-MA
20% Load
+12V	5V	3.3V
50% Load
+12V	5V	3.3V

Στις δοκιμές που ακολουθούν θα δούμε την ανταπόκριση (transient response) του PSU σε πιο απλά σενάρια μεταβολής του φορτίου, κατά την εκκίνηση (turn on) του PSU. Στην πρώτη δοκιμή θέτουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε φορτίο 2Α στα 5VSB και του δίνουμε ρεύμα. Στη δεύτερη έχουμε το PSU σε standby, επιλέγουμε μέγιστο φορτίο για τα 12V και εκκινούμε το PSU. Στην τρίτη και τελευταία δοκιμή έχουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε το μέγιστο φορτίο για τα 12V, ανοίγουμε το ρελέ εκκίνησης του PSU (στο Fagana) και δίνουμε ρεύμα στο PSU. Όπως επαναλαμβάνουμε σε κάθε παρουσίαση, το πρότυπο ATX προβλέπει ότι αιχμές (spikes) των rails κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής δεν πρέπει να ξεπερνούν το 10% της αρχικής τους τιμής (δηλ. για τα 12V είναι 13.2V και για τα 5V είναι 5.5V).
 

Transient Response Tests
LEPA G700-MA
PSU OFF TO FULL 5VSB	STANDBY TO FULL 12V	PSU OFF TO FULL 12V

Στις turn on transient δοκιμές τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα καλά μιας και δεν παρατηρήσαμε καμιά εμφανής αιχμή. Ακόμη και στο turn on με πλήρες φορτίο το G700-MA δεν αντιμετώπισε κανένα απολύτως πρόβλημα (και με ambient κοντά στους 50 °C).

Στις επόμενες μετρήσεις θα δούμε τα επίπεδα ripple που υπάρχουν στις DC τάσεις του G700-MA. Τα όρια είναι 120mV για τα +12V και 50mV για τα 5V και 3.3V.
 

Το υψηλό ripple στα test#1 και CL1 οφείλεται στην resonant τοπολογία που χρησιμοποιεί το PSU, η οποία σε χαμηλά φορτία αναγκάζει τα κύρια switchers να δουλεύουν σε PWM mode και σε υψηλότερα σε FM mode. Όσον αφορά τις τιμές του ripple γενικότερα τώρα, αυτές βρίσκονται πολύ κάτω από τα όρια και σε γενικές γραμμές είναι χαμηλές, αν και όχι από τις χαμηλότερες που έχουμε δει.

Ακολουθούν μερικά screenshots από τις μετρήσεις ripple.
 

Ripple Oscilloscope Screenshots
LEPA G700-MA
Full Load
+12V	5V	3.3V
CL2 test
+12V	5V	3.3V

Το LEPA G700-MA τα πήγε ιδιαίτερα καλά σε όλες τις δοκιμές που πραγματοποιήσαμε, κάτι που το αναμέναμε μιας και είναι απολύτως ίδιο με το πολύ καλό Enermax Modu 87+ 700W, με τη διαφορά όμως ότι η τιμή του είναι χαμηλότερη. Πραγματικά δεν μπορούμε να καταλάβουμε γιατί η Enermax δημιούργησε αυτό τον εσωτερικό ανταγωνισμό στη σειρά Modu 87+, αλλά από την άλλη δεν πρέπει να παραπονιόμαστε μιας και αυτό βγήκε προς καλό του τελικού αγοραστή. Το G700-MA είναι ένα πολύ καλό semi-modular PSU, εξοπλισμένο με πλήθος καλωδιώσεων, ιδιαίτερα υψηλό efficiency και επαρκή ισχύ για να καλύψει όλες τις ενεργειακές ανάγκες ενός συστήματος με δύο μονοπύρηνες κάρτες γραφικών. Ακόμη και όταν το ψήσαμε μέσα στο hot box αυτό δεν παραπονέθηκε αλλά συνέχισε να δουλεύει απροβλημάτιστα ακόμη και σε συνθήκες πλήρους φορτίου. Το μόνο πρόβλημα που εντοπίσαμε ήταν η μεγάλη διακύμανση του 3.3V rail, αλλά το καλό είναι το συγκεκριμένο rail δε ζορίζεται ιδιαίτερα από τα σύγχρονα συστήματα. Τέλος, ελπίζουμε να δούμε τα PSUs της LEPA σύντομα στην Ελλάδα και σε καλές τιμές.

Συνοπτικά τα πλεονεκτήματα / μειονεκτήματα του G700-MA της LEPA είναι τα παρακάτω:

Πλεονεκτήματα
 

• Υψηλό efficiency ακόμη και σε πολύ χαμηλά φορτία
• Πέρασε με επιτυχία όλα τα Advanced Transient Tests
• Χαμηλό ripple σε full load και στο CL2 test (full load στα +12V και minor load στα 5/3.3V)
• Σφιχτό voltage regulation στα +12V
• Μεγάλο πλήθος παρεχόμενων καλωδιώσεων/connectors
• Τίμιος λόγος επιδόσεων/τιμής

Μειονεκτήματα
 

• Η διακύμανση (deviation) που καταγράψαμε στα 3.3V ξεπερνάει το 5%

Δεδομένου όλων των παραπάνω, η βαθμολογία που αποσπά το LEPA G700-MA είναι:
 

Εδώ τέλειωσε άλλο ένα PSU review. Ευχαριστούμε θερμά την LEPA/Enermax για τη διάθεση του δείγματος.

Στην προηγούμενη παρουσίαση δοκιμάσαμε το μοναδικό μέλος (μέχρι στιγμής τουλάχιστον) της κορυφαίας σειράς της Thortech, Thunderbolt Plus 800W και μείναμε ιδιαίτερα εντυπωσιασμένοι από τις επιδόσεις αλλά και την ποιότητα κατασκευής του. Σήμερα σειρά έχει να αναμετρηθεί με τον Φαγάνα το μικρότερο μέλος της απλής σειράς Thunderbolt (TTB650G), το οποίο με μόλις 650W μέγιστη ισχύς αναμένεται να περάσει ιδιαίτερες τρυφερές στιγμές μαζί του.

Τα μέλη της σειράς Thunderbolt, αντίθετα με τα Thunderbolt Plus, προς μεγάλη απογοήτευση του γραφών δεν εξοπλίζονται με το iPower Meter. Τουλάχιστον διαθέτουν semi-modular σχεδίαση, Gold efficiency και το κυριότερο χαμηλότερη (σε σχέση με τα Plus) τιμή. Τώρα το ποιες διαφορές υπάρχουν στο εσωτερικό τους, σε σχέση με τα ακριβότερα μοντέλα, είναι κάτι που θα το ανακαλύψουμε στη συνέχεια της παρουσίασης. Αρκετά όμως με την πολυλογία, ας προχωρήσουμε στην επόμενη σελίδα για τη συνέχεια της παρουσίασης.
 

Τα κύρια χαρακτηριστικά του TTB650G παραθέτονται στον παρακάτω πίνακα.
 

Η εγγύησή του είναι 5 χρόνια αλλά η τιμή του καίει λίγο (ως πολύ). Επίσης η Thortech ισχυρίζεται ότι το TTB650G, όπως και τα υπόλοιπα PSU της, μπορεί να δώσει τη μέγιστη ισχύ του στους 50°C. Θα δείξει, μιας και με μια μικρή μετατροπή που κάναμε στο hot box μας μπορούμε πια να το μετατρέψουμε και σε φούρνο αν χρειαστεί.

Ο επόμενος πίνακας παρουσιάζει όλες τις καλωδιώσεις του TTB650G.
 

Το μικρό Thunderbolt διαθέτει, εκτός των υπόλοιπων, 4 PCIe καλωδιώσεις, 2 EPS και 12 SATA connectors. Δηλαδή έχει 1 EPS και 4 SATA connectors παραπάνω από το TTB800G που δοκιμάσαμε πρόσφατα! Σίγουρα είναι μόνο 650W ή κάτι μας κρύβει η Thortech; Επίσης, το μήκος των καλωδιώσεων είναι επαρκές και η απόσταση μεταξύ των connectors αρκετά μεγάλη (το σύνηθες είναι 150mm και στο TTB650G είναι 30mm παραπάνω, αγγίζοντας τα 180mm).

Ο τελευταίος πίνακας παρουσιάζει τις δυνατότητες των επιμέρους rails του TTB650G.
 

Στα 5VSB μπορεί να δώσει 4 ολόκληρα Amps. Ούτε 1000αρι να ήταν! Επίσης η combined μέγιστη ισχύς των +12V, η οποία πλησιάζει την συνολική μέγιστη των 650W, μαρτυρά την παρουσία DC-DC converters για την παραγωγή των minor rails. Κάτι φυσικό μιας και μόνο με τη χρήση DC-DC converters μπορεί να επιτευχθεί Gold efficiency.

Σε σύγκριση με το Thunderbolt 800 Plus, η συσκευασία του TTB650G είναι φυσικά πολύ πιο απλή.
 

Ανοίγοντας την διακρίνουμε τα παρακάτω.

Το PSU προφυλάσσεστε από μία συνθετική θήκη, ενώ τα ακριβότερα Thunderbolt Plus διαθέτουν υφασμάτινη.
 

Τα παρελκόμενα αποτελούνται από μία θήκη που περιέχει τις modular καλωδιώσεις, το καλώδιο τροφοδοσίας, μερικές δέστρες καλωδίων, βίδες για την τοποθέτηση του PSU στο κουτί και το εγχειρίδιο χρήσης.
 

Ας δούμε τώρα και μερικές φωτογραφίες από το TTB650G.
 

To TTB650G ακολουθεί μια εντελώς διαφορετική τοπολογία από το TTB800G που σας παρουσιάσαμε πρόσφατα. Επίσης, κρύβει και αυτό καλά τον OEM του αλλά με λίγο ψάξιμο στο Plug Load Solutions βρήκαμε την άκρη. Το TTB650G λοιπόν κατασκευάζεται από την High Power, της οποίας το αντίστοιχο PSU είναι το HP-650-G14S(C)-GOLD. Αν ακολουθήσετε τα παραπάνω links θα διαπιστώσετε ότι τα αποτελέσματα του efficiency είναι ακριβώς τα ίδια. Αυτό συμβαίνει, διότι όταν στείλει μια εταιρία ένα PSU (το οποίο προέρχεται από OEM) για πιστοποίηση 80 Plus, αυτό δεν ξανά-μετριέται αν έχει ήδη μετρηθεί το αντίστοιχο του OEM, παρά χρησιμοποιούνται τα ίδια αποτελέσματα.
 

Το πρώτο μέρος του transient φίλτρου, ακριβώς πίσω από την AC υποδοχή, αποτελείται από 2Υ και 1Χ πυκνωτές. Το δεύτερο μέρος του ίδιου φίλτρου βρίσκεται πάνω στην κύρια πλακέτα και αποτελείται από 1 MOV, 2 πηνία, 1X και 2Υ πυκνωτές. Επίσης, κάπου στο μέσον του PSU υπάρχει ένας ρελές και ακριβώς δίπλα σε αυτόν υπάρχει το θερμίστορ, που προστατεύει το PSU από τα υψηλά ρεύματα εκκίνησης (inrush current). Ο ρελές παρακάμπτει το θερμίστορ με το που ολοκληρωθεί η εκκίνηση του PSU, έτσι ώστε να μπορέσει το θερμίστορ να ρίξει γρήγορα τη θερμοκρασία του αλλά και για να μην καταναλώνεται πάνω του πολύτιμη ενέργεια.
 

Οι γέφυρες ανόρθωσης είναι δύο και μάλιστα των 25Α (GBU2506)! Θα μπορούσε κάλλιστα να τοποθετηθεί μία μικρότερη πάνω σε ψύκτρα, κάτι που σίγουρα θα μείωνε τις ενεργειακές καταναλώσεις και θα ωφελούσε το efficiency
 

Στο δευτερεύον, για την παραγωγή των +12V χρησιμοποιείται "synchronous design", δηλαδή αντί για τις κλασσικές Schottky διόδους χρησιμοποιούνται mosfets (2 x BV0G16 και 4 x BVOG1H). Στη συνέχεια, μέσω δύο DC-DC converters, από τα +12V παράγονται και τα 5V και 3.3V. Στους DC-DC converters υπάρχουν από ένας PWM ελεγκτής APW7073A και δύο ζευγάρια mosfets (το ένα αποτελείται από IPD060N03LG, τα mosfets του άλλου ζευγαριού κρύβονταν πολύ καλά και θέλανε κολλητήρι για να βγουν σε κοινή θέα, αλλά ο γραφών δεν είχε διάθεση/χρόνο να ξεκολλάει/κολλάει). Επίσης, στο δευτερεύον βρίσκουμε πολλούς ηλεκτρολυτικούς πυκνωτές της Chemi-Con, χαρακτηρισμένους ως 105°C, αλλά και αρκετούς πολυμερικούς.
 

Το ολοκληρωμένο που αναλαμβάνει της προστασίες του PSU είναι ένα PS224 και φιλοξενείται σε μια κάθετη πλακέτα. Υπό-βοηθείται από ένα LM399.
 

Στην modular πλακέτα δεν υπάρχουν πυκνωτές (παρόλο που έχουν προβλεφτεί θέσεις γι αυτούς). Κρίμα γιατί θα περιόριζαν ακόμη περισσότερο το ripple. H ποιότητα των κολλήσεων τόσο στην modular όσο και στην κύρια βρίσκεται κάπου στο μέσον, ούτε πολύ καλή αλλά ούτε και άσχημη.
 

Ο ανεμιστήρας είναι της Globe Fan (RL4Z B1352512M, 12V, 0.28A).
 

Όλες οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν με τη βοήθεια του Fagana ATE, του παλμογράφου DS1M12 (Stingray) της USB-Instruments, ενός θερμομέτρου που μπορεί να παρακολουθήσει 2 θερμοκρασίες ταυτόχρονα και έχει τη δυνατότητα καταγραφής των μέγιστων-μικρότερων τιμών, ενός Fluke 175, ενός επαγγελματικού power meter (Instek GPM-8212) και ενός ξύλινου κουτιού που παίζει το ρόλο του Hot Box. Στην άκρη περιμένουν ανυπόμονα τρία Array 3711 electronic loads (300W έκαστο), τα οποία αναμένουν άλλα έξι για να συμπληρωθεί η ομάδα, ένας παλμογράφος Rigol 1052E και ένα fixture που παρέχει όλους τους απαραίτητους connectors για τη διασύνδεση του, προς δοκιμή, PSU με όλα τα παραπάνω.

Οι πρώτες δοκιμές θα μας δείξουν το πόσο σταθερές είναι οι τάσεις του TTB650G (voltage regulation) και σε τι επίπεδα κυμαίνεται η αποδοτικότητά του (efficiency). Το φορτίο που θα δοκιμάσουμε αντιστοιχεί σε 20%, 40%, 50%, 60%, 80% και 100%, του συνολικού μέγιστου φορτίου που μπορεί να διαχειριστεί το PSU. Επίσης, θα γίνουν και δύο επιπλέον δοκιμές όπου πρώτα θα ζορίσουμε έντονα τα 3.3V και 5V rails και στα 12V το φορτίο θα είναι μόλις 2Α και μετέπειτα θα κάνουμε ακριβώς το αντίθετο, με το φορτίο στα 12V να αγγίζει το μέγιστο που μπορεί να διαχειριστεί το συγκεκριμένο rail.
 

Μείνατε έκπληκτοι από το efficiency, το ίδιο και εμείς! Πραγματικό στον τομέα του efficiency το μικρό Thortech διέπρεψε. Σε έξι tests το efficiency είναι άνω του 91% και και σε τέσσερα βρίσκεται άνω του 91.5%! To voltage regulation τώρα στα +12V είναι αρκετά σφιχτό, το αντίστοιχο των 5V έχει διακύμανση κάτω από 3% και αυτό των 3.3V παρουσιάζει μεγαλύτερη διακύμανση, αλλά παραμένει πάντα εντός ορίων.

Μιας και μιλήσαμε για τις διακυμάνσεις των τάσεων (ή voltage regulation) είναι ευκαιρία να ξεκαθαρίσουμε μερικά πράγματα για τον τρόπο που μετράμε εμείς, ως TheLab, τις διακυμάνσεις (deviations) των τάσεων, γιατί το πρότυπο ATX παραδόξως δεν ξεκαθαρίζει 100% τα πράγματα, με αποτέλεσμα μερικές φορές οι εταιρίες να λένε τα δικά τους.

Σύμφωνα με το ATX λοιπόν, οι διακυμάνσεις υπολογίζονται βάση των κανονικών (nominal) τάσεων, οι οποίες είναι +12V, 5V και 3.3V ακριβώς (δηλαδή για τα 12V βάση του ±5% επιτρεπτού deviation που προβλέπει το ATX, οι τάσεις είναι 11.4V η μικρότερη και 12.6 η μεγαλύτερη). Φυσικά τις παραπάνω τάσεις, ως απόλυτες τιμές Volts, τις υπολογίζουμε και όταν ένα PSU ρίξει για παράδειγμα τα +12V κάτω από τα 11.4V, τότε αυτό σημαίνει για εμάς (και όχι μόνο) ότι βγήκε εκτός των ATX προδιαγραφών. Εδώ να τονίσουμε πάντως ότι αποκλειστικά και μόνο για την περίπτωση πλήρες φορτίου, το ATX προβλέπει ότι ένα PSU στα +12V μπορεί να παρουσιάσει διακύμανση μέχρι και ±10%! Πολύ μεγάλη διακύμανση κατά την ταπεινή μας γνώμη και πολύ επικίνδυνη για τα επιμέρους εξαρτήματα που τροφοδοτεί το PSU. Εμείς πάντως, αν σε πλήρες φορτίο δούμε τα +12V να πέφτουν κάτω από τα 11.4V θα σημειώσουμε ότι το προς δοκιμή PSU απέτυχε στο συγκεκριμένο test.

Όσον αφορά τις απόλυτες τιμές των τάσεων λοιπόν, πάμε κατά γράμμα με τα λεγόμενα του ATX. Όσον αφορά τώρα όμως των % υπολογισμό του deviation, τα πράγματα γίνονται αρκετά πιο περίπλοκα. Βλέπεται το ATX αναφέρει το 5% deviation των τάσεων, ως προς τις κανονικές τάσεις (12V, 5V και 3.3V ακριβώς). Το θέμα είναι όμως ότι κανένα PSU δεν ξεκινά από μηδενικό φορτίο με τις παραπάνω τάσεις ακριβώς, παρά συνήθως οι τάσεις είναι αρκετά ωψηλότερες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, αν ακολουθήσουμε τη λογική του ATX περί μέτρησης του deviation, αν το PSU ξεκινήσει με 12.4V και σε πλήρες φορτίο η τάση πέσει κατά 400 ολόκληρα mV και πάει στα 12V, τότε η διακύμανση είναι 0% αφού είναι ακριβώς ταυτόσημη με τη normal τάση. Αυτό φυσικά και δε στέκει και ο κάθε ορθά σκεπτόμενος άνθρωπος καταλαβαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά εδώ. Γι' αυτό το λόγο εμείς παίρνουμε τις τιμές των τάσεων από ένα πολύ μικρό φορτίο της τάξης των 60W περίπου (δεν παίρνουμε τις τιμές των τάσεων σε idle, γιατί πολλά PSUs διαθέτουν no load protections και έτσι σε idle δε λειτουργούν σωστά) και τις συγκρίνουμε με τις αντίστοιχες τιμές που παρουσιάζει το PSU σε πλήρες φορτίο. Έτσι, βάση των παραπάνω συγκρίσεων υπολογίζουμε το συνολικό deviation και αν αυτό υπερβαίνει το 5%, τότε το PSU για τα πρότυπα μας βρίσκεται εκτός προδιαγραφών. Εδώ να σημειώσουμε ότι στα μεμονωμένα γραφήματα που αναπαριστούμε το voltage regulation για κάθε επιμέρους rail, το 0% βρίσκεται ακριβώς στο μέσο του γραφήματος και συμπίπτει με την nominal τάση (π.χ. στα 12V για το 12V rail) και πάνω και κάτω από αυτό αρχίζει η μέτρηση του deviation. Έτσι κάποιος μπορεί να δει καθαρά την απόκλιση και σε σχέση με την κανονική (σύμφωνα με το ATX) τάση λειτουργίας του κάθε rail, αλλά και συνολικά.

Στις επόμενες δοκιμές θα δούμε σε τι επίπεδα κυμαίνεται το efficiency του TTB650G σε πολύ μικρά φορτία τα οποία είναι αρκετά μικρότερα από το 20% της συνολικής του ισχύς, το μικρότερο ποσοστό φορτίου δηλαδή που ορίζει το πρότυπο 80 Plus. Τα φορτία που θα δοκιμάσουμε είναι (περίπου) 40, 65 και 90W.
 

Το efficiency με μόλις 42W (test#1) κυμαίνεται στο 77.1%, μια αρκετά καλή επίδοση. Με μόνο 25 περισσότερα Watts σκαρφαλώνει στο 82.78% για να φτάσει στο πολύ καλό 86.57% στο test#3. Οπότε το συγκεκριμένο PSU είναι ιδανικό για χρήστες που διαθέτουν μικρό/μεσαίο σύστημα και το αφήνουν σε idle για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Στον πιο κάτω πίνακα παραθέτονται η κατανάλωση και οι τάσεις των rails όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση idle (σε λειτουργία αλλά χωρίς φορτίο), καθώς και η κατανάλωση όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση standby (χωρίς φορτίο στα 5VSB).
 

Η κατανάλωση σε idle βρίσκεται σε κανονικά επίπεδα (σύμφωνα με την εμπειρία μας και από άλλες μετρήσεις) ενώ αυτή σε Standby βρίσκεται μια ανάσα κάτω από το όριο της πρόσφατης Ευρωπαϊκής οδηγίας (EuP, European Guideline on Energy using Products), που ισχύει από τις αρχές του 2010. To 2013 όμως, η καινούρια οδηγία ρίχνει στο μισό (0.5W) την κατανάλωση σε standby.

Ακολουθούν μερικά γραφήματα. Στο πρώτο διακρίνεται το efficiency του TTB650G σε μικρά φορτία και σε φορτία αντίστοιχα του 20-100% (tests#1-6) της μέγιστης ισχύς του. Στα επόμενα 3 γραφήματα φαίνονται οι τάσεις των κύριων rails, που καταγράφηκαν στα tests#1-6 και στο τελευταίο γράφημα διαγράφεται η παρέκκλιση αυτών (σε ποσοστό %) σε σχέση με τις τιμές των τάσεων με φορτίο 60W (περίπου).
 

Efficiency & Voltage Regulation Charts
Thortech TTB650G
EFFICIENCY
12V Rail Chart	5V Rail Chart
3.3V Rail Chart	Voltage Variations Chart

Στις παρακάτω δοκιμές θα δούμε την ανταπόκριση του PSU σε δύο διαφορετικά σενάρια. Στο πρώτο το PSU, ενώ λειτουργεί με 20% φορτίου, θα δεχτεί ένα απότομο load (10Α στα +12V, 5Α στα 5V και 6A/4A (20%/50% load) στα 3.3V) για 50ms. Στο δεύτερο σενάριο το PSU, ενώ θα λειτουργεί με 50% φορτίου, θα δεχτεί το ίδιο ακριβώς load για το ίδιο χρονικό διάστημα. Και στις δύο περιπτώσεις θα παρατηρήσουμε τις στιγμιαίες πτώσεις τάσης που θα παρατηρηθούν σε όλα τα rails του PSU (εκτός των -12V), με τη βοήθεια του Labjack και του παλμογράφου Stingray. Σε καμιά περίπτωση οι πτώσεις τάσης δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 5%, σύμφωνα πάντα με το πρότυπο ATX. Εδώ να τονίσουμε ότι οι παραπάνω δοκιμές είναι πολύ σημαντικές, μιας και εξομοιώνουν τα απότομα φορτία που μπορεί να δεχτεί εν λειτουργία ένα PSU (π.χ. την απότομη λειτουργία σε 100% της VGA ή του επεξεργαστή ή και των δύο μαζί, την εκκίνηση μιας συστοιχίας raid κτλ.). Τις εν λόγω δοκιμές τις ονομάσαμε “Advanced Transient Tests” και τις θεωρούμε εξαιρετικά δύσκολες, ιδιαίτερα για τα PSUs με ισχύ μικρότερη των 500W.
 

Advanced Transient Response Charts
Thortech TTB650G
20% load
Variation (Volts)	Rail Volts Before / After
50% load
Variation (Volts)	Rail Volts Before / After

To μικρό Thortech παρά τα λιγοστά κυβικά του καταφέρνει και βάζει τα γυαλιά σε πολλά, ακριβότερα και μεγαλύτερα, PSUs μιας και τα πήγε πολύ καλά στις Advanced Transient δοκιμές. Οι πτώσεις τάσεις ήταν μικρές και οι τάσεις δεν βγήκαν εκτός ορίων, τουλάχιστον προς τα κάτω. Βλέπετε στο δεύτερο μέρος των Advanced Transient Tests ένας προσεκτικός αναγνώστης στα παρακάτω screenshots, που τραβήξαμε από τον παλμογράφο, θα διακρίνει ότι η τάση των 3.3V παρουσιάζει μια πολύ μεγάλη αιχμή κατά την εφαρμογή του transient φορτίου η οποία την ανεβάζει στα 3.5V περίπου, όπου και ξεπερνάει φυσικά το άνω όριο που θέτει το ATX πρότυπο (3.47V). Είπαμε δε μας ξεφεύγει τίποτα...

Ακολουθούν τα αντίστοιχα screenshots τα οποία πήραμε κατά τη διάρκεια των παραπάνω δοκιμών.
 

Advanced Transient Response Oscilloscope Screenshots
Thortech TTB650G
20% Load
+12V	5V	3.3V
50% Load
+12V	5V	3.3V

Στις δοκιμές που ακολουθούν θα δούμε την ανταπόκριση (transient response) του PSU σε πιο απλά σενάρια μεταβολής του φορτίου, κατά την εκκίνηση (turn on) του PSU. Στην πρώτη δοκιμή θέτουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε φορτίο 2Α στα 5VSB και του δίνουμε ρεύμα. Στη δεύτερη έχουμε το PSU σε standby, επιλέγουμε μέγιστο φορτίο για τα 12V και εκκινούμε το PSU. Στην τρίτη και τελευταία δοκιμή έχουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε το μέγιστο φορτίο για τα 12V, ανοίγουμε το ρελέ εκκίνησης του PSU (στο Fagana) και δίνουμε ρεύμα στο PSU. Όπως επαναλαμβάνουμε σε κάθε παρουσίαση, το πρότυπο ATX προβλέπει ότι αιχμές (spikes) των rails κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής δεν πρέπει να ξεπερνούν το 10% της αρχικής τους τιμής (δηλ. για τα 12V είναι 13.2V και για τα 5V είναι 5.5V).
 

Transient Response Tests
Thortech TTB650G
PSU OFF TO FULL 5VSB	STANDBY TO FULL 12V	PSU OFF TO FULL 12V

Η αιχμή στα 5VSB είναι μεγάλη, αλλά κάτω από το όριο που θεσπίζει το ATX. Στα +12V τώρα και πιο συγκεκριμένα στο "STANDBY TO FULL 12V" τεστ η αιχμή είναι μικρή και το rise time κανονικό. Στο τελευταίο τεστ, "PSU OFF TO FULL 12V", η αιχμή πάλι είναι μικρή, αλλά η τάση θέλει αρκετά ms για να σταθεροποιηθεί.

Στις επόμενες μετρήσεις θα δούμε τα επίπεδα ripple που υπάρχουν στις DC τάσεις του TTB650G. Τα όρια είναι 120mV για τα +12V και 50mV για τα 5V και 3.3V.
 

Το ripple στα +12V ξεκινά λίγο ανεβασμένο στο test#1, αλλά ευτυχώς στα επόμενα tests καταφέρνει και διατηρείται στα ίδια περίπου επίπεδα και δεν εκτοξεύεται. Το μέγιστο που μετρήσαμε στα +12V αντιστοιχεί περίπου στο 1/3 του ορίου, μια πολύ καλή επίδοση. Και στα minor rails τώρα, το ripple είναι ιδιαίτερα χαμηλό σε όλες τις δοκιμές που πραγματοποιήσαμε.

Ακολουθούν μερικά screenshots από τις μετρήσεις ripple.
 

Ripple Oscilloscope Screenshots
Thortech TTB650G
Full Load
+12V	5V	3.3V
CL2 test
+12V	5V	3.3V

Αυτό είναι το δεύτερο Thortech PSU που δοκιμάζουμε μέσα σε μια βδομάδα και μπορούμε να πούμε ότι μείναμε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι και από αυτό. Η Geil/Thortech έκανε πολύ δυνατή είσοδο στην αγορά των PSUs και αν καταφέρει και κρατήσει την ποιότητα/απόδοση των προϊόντων της σε τόσο υψηλά επίπεδα και παράλληλα μπορέσει και μειώσει τις τιμές τους, τότε προβλέπουμε ότι θα διεκδικήσει ένα μεγάλο μερίδιο της αγοράς PSUs. Το μικρό Thortech μας άφησε απόλυτα ικανοποιημένους με τις επιδόσεις του και το efficiency που καταγράψαμε κατά τη διάρκεια των δοκιμών μας εντυπωσίασε. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλούν επίσης οι πολλές καλωδιώσεις/connectors που διαθέτει το TTB650G, περισσότερες ακόμη και από το μεγάλο αδερφάκι του TTB800G!

Συνοπτικά τα πλεονεκτήματα / μειονεκτήματα του TTB650G της Thortech είναι τα παρακάτω:

Πλεονεκτήματα
 

• Ιδιαίτερα υψηλό efficiency
• Σφιχτό voltage regulation στα +12V
• Χαμηλό ripple σε όλα τα rails
• Πολύ καλή απόδοση στα Advanced Transient Tests
• Ποιότητα επιμέρους εξαρτημάτων

Μειονεκτήματα
 

• Τιμή
• Στο δεύτερο μέρος των Advanced Transient Tests, η τάση στα 3.3V άγγιξε στιγμιαία τα 3.5V, βγαίνοντας έτσι εκτός ορίων

Δεδομένου όλων των παραπάνω, η βαθμολογία που αποσπά το TTB650G είναι:
 

Εδώ τέλειωσε άλλο ένα PSU review. Ευχαριστούμε θερμά την Caseking.de για τη διάθεση του κεραυνού (thunderbolt).

Την εταιρία Geil μέχρι πρότινος τη γνωρίζαμε όλοι ως κατασκευαστή μνημών. Πρόσφατα όμως, αποφάσισε και αυτή να ακολουθήσει την καινούρια μόδα, σύμφωνα με την οποία όλες οι εταιρίες πρέπει να έχουν μερικά τροφοδοτικά (PSUs) στη γκάμα των προϊόντων τους και έτσι δημιούργησε την εταιρία Thortech, μέσω της οποίας λανσάρει τα τροφοδοτικά της. Το να ασχολούνται τώρα όλο και περισσότερες εταιρίες με το λανσάρισμα τροφοδοτικών θεωρούμε είναι κάτι καλό, μιας και ο ανταγωνισμός πάντα αποβαίνει εις όφελος του καταναλωτή.

Στη σημερινή παρουσίαση θα δοκιμάσουμε ένα PSU (TTB800G) από την κορυφαία σειρά Thunderbolt Plus της Thortech, με 800W ισχύ και πιστοποίηση 80 Plus Gold. Αν καταφέρει και αποσπάσει και την πιστοποίηση του Φαγάνα (Faganas Approved!) τότε η Geil/Thortech θα έχει κάνει πραγματικά πολύ καλή δουλειά.
 

Τα κύρια χαρακτηριστικά του TTB800G παραθέτονται στον παρακάτω πίνακα.
 

Η τιμή του είναι ιδιαίτερα αλμυρή. Σίγουρα σε αυτό συμβάλει και το ψηφιακό iPower Meter με το οποίο εξοπλίζεται το PSU, στο οποίο εμφανίζονται διάφορες ενδείξεις (efficiency, Watts, Volts, Amps, RPMs κτλ.)

Ο επόμενος πίνακας παρουσιάζει όλες τις καλωδιώσεις του TTB800G.
 

Οι καλωδιώσεις του είναι ιδιαίτερα μακριές και αρκετές σε αριθμό. Το μόνο που δε μας άρεσε είναι ότι παρέχεται μόνο ένας EPS connector και όχι δύο. Οπότε όσοι το προορίζεται για χρήση σε server, αναγκαστικά θα χρησιμοποιήσετε ένα μετατροπέα για το δεύτερο EPS connector.

Ο τελευταίος πίνακας παρουσιάζει τις δυνατότητες των επιμέρους rails του TTB800G.
 

To TTB800G έρχεται μέσα σε μια πολυτελής συσκευασία, η οποία διαθέτει δύο υφασμάτινα λουράκια στο πάνω μέρος της, για τη μεταφορά της.
 

Ανοίγοντας τη συσκευασία παρατηρούμε ότι το PSU προστατεύεται από μία κομψή υφασμάτινη θήκη. Επίσης, στην παρακάτω φωτογραφία φαίνεται και το panel που συνοδεύει το PSU. Περισσότερα γιαυτό θα πούμε στη συνέχεια.
 

Τα συνοδευτικά του PSU αποτελούνται από μερικές δέστρες καλωδίων, τις απαραίτητες modular καλωδιώσεις που στεγάζονται μέσα σε μια θήκη, καλώδιο τροφοδοσίας, δύο σετ από βίδες και φυσικά το εγχειρίδιο χρήσης.
 

Το TTB800G διαθέτει πολύ καλό φινίρισμα και σε γενικές γραμμές η ποιότητα κατασκευής του είναι υψηλή.
 

Ας δούμε τώρα από κοντά και το panel που συνοδεύει το TTB800G, το οποίο στην ουσία είναι ένα ψηφιακό power meter, το οποίο τοποθετείται σε μια θέση 5.25” του κουτιού (case). Με το PSU συνδέεται μέσω ενός 6pin καλωδίου (το οποίο βρίσκεται στις σταθερές καλωδιώσεις του PSU) και εμφανίζει αρκετές πληροφορίες, όπως τα συνολικά Watts που "δίνει" τη συγκεκριμένη στιγμή το PSU, το efficiency, τα Volts/Amps των rails (όλων εκτός των 5VSB και -12V) καθώς και την εσωτερική θερμοκρασία του PSU. Επίσης, μέσω αυτού του panel έχετε τη δυνατότητα να ρυθμίσετε την ταχύτητα περιστροφής του ανεμιστήρα του PSU σε δύο θέσεις (quiet όπου ο ανεμιστήρας δουλεύει αυτόματα ανάλογα με τη θερμοκρασία του PSU και turbo όπου δουλεύει συνεχώς στο 100%). Η κύρια διαφορά μεταξύ των σειρών Thunderbolt και Thunderbolt Plus είναι ότι τα δεύτερα εξοπλίζονται με το συγκεκριμένο panel. Θα θέλαμε πάντως να υπήρχε η δυνατότητα να μπορούσαμε να τοποθετήσουμε το panel και εκτός case, έτσι ώστε να έχει άμεση οπτική επαφή με αυτό ο χρήστης και να μη χρειάζεται να σκύβει προς το case, για να διαβάσει τις ενδείξεις.
 

Ας αφαιρέσουμε τώρα τα περιττά για να δούμε τα επιμέρους εξαρτήματα του TTB800G. Με μια πρώτη ματιά η κεντρική πλακέτα ακολουθεί μια αρκετά διαφοροποιημένη διάταξη από αυτές που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε. Επικρατεί πάντως απόλυτη τάξη και είναι σχετικά αραιοκατοικημένη, κάτι που βοηθά σημαντικά το airflow και τη διατήρηση χαμηλών θερμοκρασιών.
 

Στο πρώτο μέρος του transient φίλτρου, πίσω ακριβώς από την υποδοχή AC, υπάρχουν 2Y και 1Χ πυκνωτές. Στο δεύτερο μέρος υπάρχουν 2 πηνία, 1 MOV, 1X και 2Y πυκνωτές, καθώς και ένα θερμίστορ που προστατεύει το PSU από το υψηλό ρεύμα εκκίνησης (inrush current) και ένας ρελές που το παρακάμπτει αφού ολοκληρωθεί η εκκίνηση του PSU. Η γέφυρα ανόρθωσης είναι μια GSIB2580, η οποία βρίσκεται πάνω σε μια ψύκτρα.
 

Διακρίνεται το θερμίστορ και ο ρελές που το παρακάμπτει

Το TTB800G διαθέτει interleaved APFC, δηλαδή υπάρχουν δύο CCM τοπολογίες οι οποίες λειτουργούν με μια διαφορά φάσης μεταξύ τους. Αυτό μειώνει το ripple και αυξάνει λίγο το efficiency. Στο APFC παρατηρούμε ότι αντί για πηνία υπάρχουν δύο μετασχηματιστές. H κάθε CCM τοπολογία διαθέτει από ένα IXFH44N50P mosfet και μία boost δίοδο. Οι πυκνωτές εξομάλυνσης είναι δύο Nippon Chemi-Con (270 & 220μF, 450V, 105C). Ο ελεγκτής PFC είναι ένα ολοκληρωμένο UCC28061.
 

Η πλακέτα που φιλοξενεί το UCC28061 και τον L6599 resonant controller

Η τοπολογία που ακολουθεί το TTB800G στο main switching κομμάτι είναι η half-bridge resonant. Έτσι υπάρχουν δύο IXFH44N50P mosfets τα οποία ελέγχονται από ένα ολοκληρωμένο L6599. Το τελευταία επικοινωνεί με τον APFC controller και έχει τη δυνατότητα να κλείσει το APFC σε περίπτωση που δεχθεί κάποιο μήνυμα λάθους (π.χ. ενεργοποιηθεί το OCP ή το OTP) αλλά και σε μικρά φορτία για να βελτιωθεί το efficiency (το APFC επιβαρύνει το efficiency, κυρίως λόγω των ενεργειακών απωλειών στις boost διόδους αλλά και στα mosfets).
 

Στο δευτερεύον τώρα, τα +12V παράγονται από τέσσερα mosfets (IXTH260N055T2) και στη συνέχεια τροφοδοτούν τους DC-DC converters για την παραγωγή των 5V και 3.3V. Όλοι οι πυκνωτές του δευτερεύοντος είναι Ιαπωνικής κατασκευής (Chemi-Con) και εκτός από μερικούς μεγάλους ηλεκτρολυτικούς υπάρχουν πολλοί πολυμερικοί.
 

Οι DC-DC converters βρίσκονται πάνω στην modular πλακέτα και όχι πάνω στην κύρια, κάτι που πρώτη η Seasonic εφάρμοσε, για την ελαχιστοποίηση των ενεργειακών απωλειών. Σε κάθε converter υπάρχει ένας ελεγκτής PWM APW7073 και από ένα ζευγάρι APM3109 και APM3116.
 

Στην παρακάτω πλακέτα φιλοξενείται ένας microcontroller ATmega88, ο οποίος ελέγχει τις λειτουργίες του iPower Meter. Επίσης στην πίσω πλευρά της πλακέτας υπάρχει ένα PS232S, το οποίο αναλαμβάνει όλες τις προστασίες του PSU.
 

Η ποιότητα των κολλήσεων τόσο της modular πλακέτας, όσο και της κύριας είναι πολύ καλή.
 

Ο ανεμιστήρας (MGT13512XB-025) είναι της κινέζικης Protechnicfan και παρόλο που μπορεί να δουλέψει μέχρι τις 1800RPM, ο controller του PSU τον ανεβάζει μέχρι τις 1600RPM max, για να κρατηθεί ο θόρυβος σε χαμηλά επίπεδα.
 

Όλες οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν με τη βοήθεια του Fagana ATE, του παλμογράφου DS1M12 (Stingray) της USB-Instruments, ενός θερμομέτρου που μπορεί να παρακολουθήσει 2 θερμοκρασίες ταυτόχρονα και έχει τη δυνατότητα καταγραφής των μέγιστων-μικρότερων τιμών, ενός Fluke 175, ενός επαγγελματικού power meter (Instek GPM-8212) και ενός ξύλινου κουτιού που παίζει το ρόλο του Hot Box. Στην άκρη περιμένουν ανυπόμονα τρία Array 3711 electronic loads (300W έκαστο), τα οποία αναμένουν άλλα έξι για να συμπληρωθεί η ομάδα, ένας παλμογράφος Rigol 1052E και ένα fixture που παρέχει όλους τους απαραίτητους connectors για τη διασύνδεση του, προς δοκιμή, PSU με όλα τα παραπάνω.

Οι πρώτες δοκιμές θα μας δείξουν το πόσο σταθερές είναι οι τάσεις του TTB800G (voltage regulation) και σε τι επίπεδα κυμαίνεται η αποδοτικότητά του (efficiency). Το φορτίο που θα δοκιμάσουμε αντιστοιχεί σε 20%, 40%, 50%, 60%, 80% και 100%, του συνολικού μέγιστου φορτίου που μπορεί να διαχειριστεί το PSU. Επίσης, θα γίνουν και δύο επιπλέον δοκιμές όπου πρώτα θα ζορίσουμε έντονα τα 3.3V και 5V rails και στα 12V το φορτίο θα είναι μόλις 2Α και μετέπειτα θα κάνουμε ακριβώς το αντίθετο, με το φορτίο στα 12V να αγγίζει το μέγιστο που μπορεί να διαχειριστεί το συγκεκριμένο rail.
 

Πέραν του TTB800G, ελέγξαμε και το iPower Meter που το συνοδεύει για την ακρίβεια των ενδείξεων του efficiency. Όπως βλέπετε άλλες φορές πέφτει σχετικά κοντά, άλλες έχει αρκετή απόκλιση και στο τεστ CL1 οι ενδείξεις του είναι πέρα για πέρα λάθος! Όσον αφορά τώρα τις ενδείξεις των τάσεων των rails και αυτές παρουσίασαν μεγάλες αποκλίσεις, δυστυχώς. Χάρις στο iPower Meter πάντως είχαμε πληροφορίες και για τις στροφές του ανεμιστήρα σε κάθε τεστ, τις οποίες και παραθέσαμε στον παραπάνω πίνακα. Ο ανεμιστήρας αρχικά ξεκινά με τις ελάχιστες στροφές και στα test#5, #6 αλλά και CL2 φτάνει στις μέγιστες. Το voltage regulation όλων των rails είναι πολύ καλό, με αυτό των +12V να ξεχωρίζει. Από το HCP-1200 είχαμε να δούμε τόσο σφιχτό voltage regulation. Επίσης το efficiency κυμαίνεται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, κάτι λογικό μιας και μιλάμε για ένα Gold PSU. Στο test#6 μόνο, το efficiency έπεσε λίγο απότομα και είμαστε σίγουροι ότι με 115V δε θα περνούσε τα όρια του 80 Plus Gold (87% και άνω για 100% φορτίο), μιας και με 230V το efficiency είναι σε γενικές γραμμές 0.5-1.5% υψηλότερο από ότι με 115V. Τέλος, εντύπωση μας προκάλεσε το ιδιαίτερα υψηλό efficiency στο CL1 τεστ.

Στις επόμενες δοκιμές θα δούμε σε τι επίπεδα κυμαίνεται το efficiency του TTB800G σε πολύ μικρά φορτία τα οποία είναι αρκετά μικρότερα από το 20% της συνολικής του ισχύς, το μικρότερο ποσοστό φορτίου δηλαδή που ορίζει το πρότυπο 80 Plus. Τα φορτία που θα δοκιμάσουμε είναι (περίπου) 40, 65 και 90W.
 

Όπως βλέπετε, στις παραπάνω δοκιμές η απόκλιση του efficiency που δείχνει το iPower Meter δεν είναι μεγάλη. Επίσης, σε γενικές γραμμές βλέπουμε ότι το efficiency σε μικρά φορτία είναι αρκετά καλό και στις 2 από τις 3 δοκιμές που πραγματοποιήσαμε βρίσκεται αρκετά πάνω από το 80%.

Στον πιο κάτω πίνακα παραθέτονται η κατανάλωση και οι τάσεις των rails όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση idle (σε λειτουργία αλλά χωρίς φορτίο), καθώς και η κατανάλωση όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση standby (χωρίς φορτίο στα 5VSB).
 

Σε idle η κατανάλωση είναι αρκετά υψηλή, αλλά σε standby βρίσκεται αρκετά κάτω από το όριο του 1W που θέσπισε η πρόσφατη Ευρωπαϊκή οδηγία.

Ακολουθούν μερικά γραφήματα. Στο πρώτο διακρίνεται το efficiency του TTB800G σε μικρά φορτία και σε φορτία αντίστοιχα του 20-100% (tests#1-6) της μέγιστης ισχύς του. Στα επόμενα 3 γραφήματα φαίνονται οι τάσεις των κύριων rails, που καταγράφηκαν στα tests#1-6 και στο τελευταίο γράφημα διαγράφεται η παρέκκλιση αυτών (σε ποσοστό %) σε σχέση με τις τιμές των τάσεων με φορτίο 60W (περίπου).
 

Efficiency & Voltage Regulation Charts
Thortech TTB800G
EFFICIENCY
12V Rail Chart	5V Rail Chart
3.3V Rail Chart	Voltage Variations Chart

] Στις παρακάτω δοκιμές θα δούμε την ανταπόκριση του PSU σε δύο διαφορετικά σενάρια. Στο πρώτο το PSU, ενώ λειτουργεί με 20% φορτίου, θα δεχτεί ένα απότομο load (10Α στα +12V, 5Α στα 5V και 6A/4A (20%/50% load) στα 3.3V) για 50ms. Στο δεύτερο σενάριο το PSU, ενώ θα λειτουργεί με 50% φορτίου, θα δεχτεί το ίδιο ακριβώς load για το ίδιο χρονικό διάστημα. Και στις δύο περιπτώσεις θα παρατηρήσουμε τις στιγμιαίες πτώσεις τάσης που θα παρατηρηθούν σε όλα τα rails του PSU (εκτός των -12V), με τη βοήθεια του Labjack και του παλμογράφου Stingray. Σε καμιά περίπτωση οι πτώσεις τάσης δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 5%, σύμφωνα πάντα με το πρότυπο ATX. Εδώ να τονίσουμε ότι οι παραπάνω δοκιμές είναι πολύ σημαντικές, μιας και εξομοιώνουν τα απότομα φορτία που μπορεί να δεχτεί εν λειτουργία ένα PSU (π.χ. την απότομη λειτουργία σε 100% της VGA ή του επεξεργαστή ή και των δύο μαζί, την εκκίνηση μιας συστοιχίας raid κτλ.). Τις εν λόγω δοκιμές τις ονομάσαμε “Advanced Transient Tests” και τις θεωρούμε εξαιρετικά δύσκολες, ιδιαίτερα για τα PSUs με ισχύ μικρότερη των 500W.
 

Advanced Transient Response Charts
Thortech TTB800G
20% load
Variation (Volts)	Rail Volts Before / After
50% load
Variation (Volts)	Rail Volts Before / After

Στις παραπάνω δοκιμές, το TTB800G τα πήγε ιδιαίτερα καλά μιας και κατάφερε και κράτησε όλα τα rails του εντός των ορίων που προβλέπει το ATX, σε όλες τις περιπτώσεις. Αυτό το γεγονός τοποθετεί το TTB800G ανάμεσα στα πολύ λίγα PSUs που κατάφεραν και πέρασαν με απόλυτη επιτυχία τις εν λόγω δοκιμές (το τελευταίο που θυμάται ο γραφών ήταν το Antec HCP-1200). Αν με την πρώτη της προσπάθεια η Geil/Thortech έβγαλε ένα τόσο καλό PSU, τότε ο ανταγωνισμός θα έχει πολύ μεγάλο πρόβλημα στη συνέχεια.

Ακολουθούν τα αντίστοιχα screenshots τα οποία πήραμε κατά τη διάρκεια των παραπάνω δοκιμών.
 

Advanced Transient Response Oscilloscope Screenshots
Thortech TTB800G
20% Load
+12V	5V	3.3V
50% Load
+12V	5V	3.3V

Στις δοκιμές που ακολουθούν θα δούμε την ανταπόκριση (transient response) του PSU σε πιο απλά σενάρια μεταβολής του φορτίου, κατά την εκκίνηση (turn on) του PSU. Στην πρώτη δοκιμή θέτουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε φορτίο 2Α στα 5VSB και του δίνουμε ρεύμα. Στη δεύτερη έχουμε το PSU σε standby, επιλέγουμε μέγιστο φορτίο για τα 12V και εκκινούμε το PSU. Στην τρίτη και τελευταία δοκιμή έχουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε το μέγιστο φορτίο για τα 12V, ανοίγουμε το ρελέ εκκίνησης του PSU (στο Fagana) και δίνουμε ρεύμα στο PSU. Όπως επαναλαμβάνουμε σε κάθε παρουσίαση, το πρότυπο ATX προβλέπει ότι αιχμές (spikes) των rails κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής δεν πρέπει να ξεπερνούν το 10% της αρχικής τους τιμής (δηλ. για τα 12V είναι 13.2V και για τα 5V είναι 5.5V).
 

Transient Response Tests
Thortech TTB800G
PSU OFF TO FULL 5VSB	STANDBY TO FULL 12V	PSU OFF TO FULL 12V

Στα 5VSB η αιχμή είναι ανεπαίσθητη. Στα +12V τώρα, αγγίζει τα 12.4V αλλά και πάλι βρίσκεται πολύ κάτω από το όριο. Το TTB800G περνάει φυσικά με επιτυχία και αυτές τις δοκιμές.

Στις επόμενες μετρήσεις θα δούμε τα επίπεδα ripple που υπάρχουν στις DC τάσεις του TTB800G. Τα όρια είναι 120mV για τα +12V και 50mV για τα 5V και 3.3V.
 

To ripple στα +12V είναι ιδιαίτερα χαμηλό. Ακόμη και με πλήρες φορτίο (test#6) δεν ξεπέρασε τα 30mV. Στα 5V και 3.3V τώρα, το ripple είναι λίγο πιο πάνω από το μισό του ορίου. Αρκετά καλή επίδοση δηλαδή, αλλά έχουμε δει και καλύτερες (επίσης, δεδομένου ότι το ripple στα +12V είναι τόσο χαμηλό, μόλις 1/4 του ορίου, θα θέλαμε και το αντίστοιχο των minor rails να ακολουθούσε την ίδια αναλογία).

Ακολουθούν μερικά screenshots από τις μετρήσεις ripple.
 

Ripple Oscilloscope Screenshots
Thortech TTB800G
Full Load
+12V	5V	3.3V
CL2 test
+12V	5V	3.3V

H Geil, μέσω της Thortech, έκανε ένα μεγάλο βήμα στην αγορά των PSUs. Η εμφάνιση και γενικά το όλο πακέτο των Thortech PSUs αποπνέει έναν αέρα πολυτέλειας. Αυτό βέβαια φαίνεται, δυστυχώς, και στην (υψηλή) τιμή τους, αλλά κακά τα ψέματα εκτός ελάχιστων περιπτώσεων πάντα παίρνεις αυτό που πληρώνεις. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το TTB800G κοστίζει πολλά αλλά προσφέρει πολύ καλές επιδόσεις, gold efficiency, υψηλή ποιότητα και συνοδεύεται από ένα ψηφιακό panel (iPower Meter) το οποίο θα προσεγγίσει πολλούς χρήστες που τους αρέσουν τα gadgets (ένας από αυτούς είναι και ο γραφών!). Αν η τιμή πώλησης του ήταν λίγο χαμηλότερη, τότε οι πωλήσεις του θα εκτοξεύονταν μιας και πρόκειται για ένα πολύ καλό PSU.

Συνοπτικά τα πλεονεκτήματα / μειονεκτήματα του TTB800G της Thortech είναι τα παρακάτω:

Πλεονεκτήματα
 

• Υψηλό efficiency
• Ψηφιακό πάνελ που δίνει τη δυνατότητα παρακολούθησης ζωτικών πληροφοριών του PSU και συνάμα επιτρέπει και τον έλεγχο του ανεμιστήρα του
• Πολύ καλό voltage regulation στα +12V. Επίσης, στο ίδιο rail το ripple σε όλες τις περιτώσεις είναι ιδιαίτερα χαμηλό
• Ένα από τα λίγα PSUs που έχουμε δοκιμάσει μέχρι στιγμής, που κατάφερε και πέρασε με απόλυτη επιτυχία τα advanced transient tests

Μειονεκτήματα
 

• Υψηλή τιμή
• Σε πολλές περιπτώσεις το efficiency αλλά και οι τιμές των DC τάσεων που δίνει το iPower Meter είναι ανακριβείς
• Σε πλήρες φορτίο (και με μεγάλη ambient) το efficiency πέφτει αρκετά και κατά πάσα πιθανότητα δεν ικανοποιεί τα κριτήρια του 80Plus Gold

Δεδομένου όλων των παραπάνω, η βαθμολογία που αποσπά το TTB800G είναι:
 

Εδώ τέλειωσε άλλο ένα PSU review. Ευχαριστούμε θερμά την Caseking.de για τη διάθεση του δείγματος.

Μέχρι πρότινος, η Huntkey θεωρούνταν μια εταιρία που κατασκευάζει φτηνά και πολλές φορές μετρίου ποιότητας PSUs. Τελευταία όμως, κατάφερε και παρουσίασε μερικά προϊόντα τα οποία αν και φτηνά είχαν καλές επιδόσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Jumper 550, το οποίο δοκιμάσαμε πριν από λίγο καιρό και μας άφησε απόλυτα ικανοποιημένους. Η Huntkey όμως δεν είχε σκοπό να μείνει μόνο στη μικρή κατηγορία, επιδίωξη της ήταν να ταρακουνήσει λίγο (ως πολύ) τα μεγάλα ονόματα του χώρου, που μέχρι πρότινος περηφανευόντουσαν για τα πανάκριβα κορυφαία μοντέλα τους.
Το Χ7 1200 λοιπόν αποτελεί την απάντηση της Huntkey στα Corsair AX1200 και Antec HCP-1200. Πριν από λίγο καιρό αν μας έλεγε κάποιος ότι η εν λόγω εταιρία θα έβγαζε ένα PSU που θα έπαιζε στην κορυφαία κατηγορία, τότε το λιγότερο που θα κάναμε θα ήταν να γελάσουμε. Να όμως που το κλίμα αντιστράφηκε, προς το καλό βέβαια του αγοραστικού κοινού, μιας και αναμφίβολα ο ανταγωνισμός ρίχνει τις τιμές (αν και το X7 1200 μόνο φτηνό δεν μπορεί να το πει κανείς, αφού πληροφορηθήκαμε ότι η τιμή του θα αγγίζει και ίσως να ξεπερνάει τα 300$!) και βελτιώνει συνάμα τα προϊόντα. Ελπίζουμε μόνο τα προϊόντα της Huntkey να βρουν τελικά το δρόμο τους προς την Ελλάδα, αν και με την κρίση που μας μαστίζει το βλέπουμε πολύ δύσκολο.
 

Τα κύρια χαρακτηριστικά του Χ7 1200 παραθέτονται στον παρακάτω πίνακα.
 

Η τιμή του είναι ιδιαίτερα υψηλή, μιας και σύμφωνα με την PR της Huntkey θα φτάνει τα 300$. Αυτή η τιμή τοποθετεί αυτόματα το X7 1200 στην hi-end κατηγορία. Μήπως η Huntkey με το συγκεκριμένο PSU προσπαθεί να απαλλαγεί από τη φήμη του φτηνού κατασκευαστή, με ότι αρνητικό επιφέρει αυτή; Ή απλά ήθελε να δείξει τα δόντια της στον ανταγωνισμό, για το τι μπορεί να κατασκευάσει και δεν την ενδιαφέρει το αν θα καταφέρει το X7 1200 να προσελκύσει το αγοραστικό κοινό που γλυκό-κοιτάει τα AX1200 και HCP-1200, που κοστίζουν πάνω κάτω τα ίδια.

Ο επόμενος πίνακας παρουσιάζει όλες τις καλωδιώσεις του Χ7 1200.
 

Ο τελευταίος πίνακας παρουσιάζει τις δυνατότητες των επιμέρους rails του Χ7 1200.
 

Όπως βλέπετε το X7 1200 διαθέτει έξι 12V rails (με 99Α combined ισχύ!), οπότε θα μπορέσει να "σηκώσει" ακόμη και τέσσερις hi-end VGAs. Θα προτιμούσαμε πάντως να ήταν στα 25Α το κάθε 12V rail, έτσι για να είμαστε 100% σίγουροι ότι δε θα επέμβει το OCP (Over Current Protection), ακόμη και σε ακραίες καταστάσεις.

Η συσκευασία του X7 1200 είναι ιδιαίτερα σοβαρή και μόνο τα λογότυπα της Huntkey και της σειράς (X7) του PSU ξεχωρίζουν στο μαύρο φόντο. Οφείλουμε να ομολογήσουμε πάντως ότι είναι πολύ προσεγμένη και αποπνέει έναν αέρα πολυτέλειας.
 

Ανοίγοντας την διακρίνουμε αρκετές πληροφορίες για το PSU. Θα θέλαμε πάντως το ίδιο να βρισκόταν μέσα σε μια υφασμάτινη θήκη, αντί για μια φτηνή πλαστική διάφανη. Είπαμε Huntkey, παίζεις στη μεγάλη κατηγορία τώρα!
 

Τα συνοδευτικά του αποτελούνται από τις απαραίτητες modular καλωδιώσεις, ένα ενισχυμένο καλώδιο ρεύματος, τρεις δέστρες καλωδίων και ένα εγχειρίδιο χρήσης.
 

Ακολουθούν μερικές φωτογραφίες από το PSU. Σε άλλους μπορεί να αρέσει, σε άλλους πάλι όχι, μιας και η εμφάνιση του είναι λίγο ιδιαίτερη. Αυτό που εντυπωσιάζει είναι το μεγάλο μάκρος του, το οποίο αναμένεται να δημιουργήσει ασυμβατότητες με πολλά κουτιά (cases). Η βαφή του X7 1200 είναι ανθεκτική στης γρατσουνιές (και τις δαχτυλιές).
 

Όπως σε κάθε παρουσίαση έτσι και σε αυτή, θα απαλλάξουμε το Χ7 1200 από τα περιττά και θα δούμε τι κρύβει στα ενδότερα του. Φυσικά ο κατασκευαστής του Χ7 1200 είναι η ίδια η Huntkey.
 

Το πρώτο μέρος του transient (ή EMI) φίλτρου αρχίζει, κλασικά, ακριβώς μετά την AC υποδοχή. Περιλαμβάνει 1Χ και 2Y πυκνωτές. Το δεύτερο μέρος του φίλτρου, πάνω στην κύρια πλακέτα, αποτελείται από 2 πηνία, 1 MOV και από 2Χ&2Υ πυκνωτές. Ο διακόπτης On/Off του X7 1200 δε συνδέεται στην AC υποδοχή, όπως συνήθως, αλλά στην κύρια πλακέτα. Έτσι, όπως φαίνεται, το transient φίλτρο δεν αποκόπτεται από την παροχή AC ρεύματος ακόμη και όταν ο διακόπτης βρίσκεται στη θέση Off. Μετά το transient φίλτρο βρίσκουμε ένα μεγάλο θερμίστορ και έναν ηλεκτρομαγνητικό ρελέ. Όταν ο διακόπτης On/Off τεθεί σε θέση On, το θερμίστορ προστατεύει από το μεγάλο ρεύμα εκκίνησης το PSU και στη συνέχεια ο ρελές το παρακάμπτει, δίνοντας του έτσι την ευκαιρία να κρυώσει γρήγορα ώστε να είναι σε θέση να λειτουργήσει κανονικά μετά από πολύ μικρό χρονικό διάστημα, αν χρειαστεί. Επίσης, με την παράκαμψη του θερμίστορ μετά την εκκίνηση του PSU βελτιώνεται, ελάχιστα, το efficiency.
 

Οι γέφυρες ανόρθωσης (LL25XB60) του AC ρεύματος είναι δύο και ψύχονται από μία ψύκτρα. Η κάθε μία μπορεί να διαχειριστεί μέχρι και 25Amps (2*25A*230V=11500 Watts!) και η ποιότητα τους είναι ιδιαίτερα υψηλή, μιας και κατασκευάζονται στην Ιαπωνία.
 

To Χ7 1200 διαθέτει interleaved ΑPFC, δηλαδή αντί για μία single-phase CCM (Continuous Conduction Mode) τοπολογία υπάρχουν δύο, οι οποίες δουλεύουν με κάποια διαφορά φάσης μεταξύ τους. Γιαυτό και υπάρχουν δύο πηνία (chokes). Με τη χρήση interleaved APFC μειώνεται το ripple και βελτιώνεται λίγο το efficiency. Ο PFC controller είναι ένας UCC2870 της Texas Instruments (TI) και τον βρίσκουμε σε μια κάθετη πλακέτα στην αρχή του APFC. Η κάθε CCM τοπολογία χρησιμοποιεί ένα IPW60R045CP mosfet το οποίο παρουσιάζει πολύ μικρό RDS(on), μόλις 0,045 Ohm και μια boost δίοδο. Οι δύο πυκνωτές εξομάλυνσης του APFC είναι της Nippon Chemi-Con (450V, 560μF, 85°C, SMQ).
 

Μια γενική άποψη του APFC

Σε αυτή την πλακέτα φιλοξενείται ο PFC controller, UCC2870

Στο κυρίως switching κομμάτι τώρα, το X7 1200 χρησιμοποιεί μια τοπολογία η οποία ονομάζεται "phase-shifted Zero Voltage Switching full bridge". Το ατού αυτής της τοπολογίας, πολύ περιληπτικά, είναι ότι επιτρέπει τα mosfets να ανοίγουν και να κλείνουν χωρίς την παρουσία τάσης (Volts) ή ρεύματος (Amps) ανάμεσα στο drain και στο source. Αυτό επιφέρει τρία πολύ σημαντικά πλεονεκτήματα: α) την κατακόρυφη μείωση των θερμικών απωλειών (και κατά συνέπεια των ενεργειακών, άρα αυξάνεται το efficiency), β) την αύξηση της συχνότητας switching, η οποία με τη σειρά της επιτρέπει μεγάλη μείωση στο μέγεθος του μετασχηματιστή και γ) τη μικρότερη καταπόνηση των mosfets. Για την ZVS τοπολογία απαιτούνται φυσικά τέσσερα mosfets. O PWM controller των τεσσάρων αυτών mosfets είναι ένας UCC3895DW και φιλοξενείται σε μια κάθετη πλακέτα, η οποία βρίσκεται μπροστά από την ψύκτρα που φιλοξενεί τα switching mosfets (4 x FCA47N60). Επίσης στην ίδια πλακέτα φιλοξενούνται και δύο IR2110, τα οποία οδηγούν τα mosfets τόσο του πρωτεύοντος όσο και του δευτερεύοντος.
 

Σε αυτή την πλακέτα φιλοξενείται ο PWM controller, UCC3895DW, καθώς και δύο IR2110. Πίσω από την πλακέτα, στα δεξιά, διακρίνεται ένα mosfet του APFC (IPW60R045CP) και στα αριστερά ένα από τα τέσσερα main switching mosfets (FCA47N60)



Λόγω της phase-shifted ZVS full bridge τοπολογίας, ο μετασχηματιστής είναι ιδιαίτερα μικρός. Το μικρό πηνίο κάτω και αριστερά από το μετασχηματιστή, παίζει το ρόλο του resonant πηνίου

Στο δευτερεύον τώρα, το voltage regulation των +12V το αναλαμβάνουν 6 mosfets (FDP047N10). Η παραγωγή των 5 και 3.3V γίνεται από τα +12V με τη χρήση DC-DC converters. Για το φιλτράρισμα των DC τάσεων υπάρχουν μερικοί μεγάλοι ηλεκτρολυτικοί πυκνωτές της Chemi-Con (105°C) καθώς και μια πληθώρα πολυμερικών.
 

Η παρακάτω πλακέτα ελέγχει τις στροφές του ανεμιστήρα, αλλά και τις προστασίες του PSU μέσω ενός ολοκληρωμένου WT751002 της Weltrend.
 

Η modular πλακέτα διαθέτει αρκετούς πολυμερικούς πυκνωτές, για περαιτέρω περιορισμό του ripple.
 

Η ποιότητα των κολλήσεων της κύριας πλακέτας, αλλά και της modular είναι πολύ καλή. Μπορούμε να πούμε ότι φτάνει άνετα τα επίπεδα της Delta.
 

Τελευταίο αφήσαμε τον ανεμιστήρα, ο οποίος κατασκευάζεται από την Yate Loon (D12BH-12). Προφανώς η Huntkey έκρινε ότι δε χρειάζονταν να βάλει 140mm ανεμιστήρα, παρόλο που χώρος για την τοποθέτησή του υπήρχε. Μεγάλη έκπληξη μας προκάλεσε επίσης, το γεγονός ότι η Huntkey πρόσθεσε στον ανεμιστήρα 4 leds!
 

Όλες οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν με τη βοήθεια του Fagana ATE, του παλμογράφου DS1M12 (Stingray) της USB-Instruments, ενός θερμομέτρου που μπορεί να παρακολουθήσει 2 θερμοκρασίες ταυτόχρονα και έχει τη δυνατότητα καταγραφής των μέγιστων-μικρότερων τιμών, ενός Fluke 175, ενός επαγγελματικού power meter (Instek GPM-8212) και ενός ξύλινου κουτιού που παίζει το ρόλο του Hot Box. Στην άκρη περιμένουν ανυπόμονα τρία Array 3711 electronic loads (300W έκαστο), τα οποία αναμένουν άλλα έξι για να συμπληρωθεί η ομάδα, ένας παλμογράφος Rigol 1052E και ένα fixture που παρέχει όλους τους απαραίτητους connectors για τη διασύνδεση του, προς δοκιμή, PSU με όλα τα παραπάνω.

Οι πρώτες δοκιμές θα μας δείξουν το πόσο σταθερές είναι οι τάσεις του Χ7 1200 (voltage regulation) και σε τι επίπεδα κυμαίνεται η αποδοτικότητά του (efficiency). Το φορτίο που θα δοκιμάσουμε αντιστοιχεί σε 20%, 40%, 50%, 60%, 80%, 100% και 110%, του συνολικού μέγιστου φορτίου που μπορεί να διαχειριστεί το PSU. Επίσης, θα γίνουν και δύο επιπλέον δοκιμές όπου πρώτα θα ζορίσουμε έντονα τα 3.3V και 5V rails και στα 12V το φορτίο θα είναι μόλις 2Α και μετέπειτα θα κάνουμε ακριβώς το αντίθετο, με το φορτίο στα 12V να αγγίζει το μέγιστο που μπορεί να διαχειριστεί το συγκεκριμένο rail.
 

Το πρώτο που παρατηρούμε είναι ότι το efficiency είναι υψηλό μεν, αλλά κατά τι χαμηλότερο από το αντίστοιχο των άλλων gold 1200αριων που έχουμε δοκιμάσει στο παρελθόν. Το voltage regulation στα +12V είναι αρκετά καλό και όπως βλέπεται στο test#7, το X7 1200 δε "μάσησε" όταν του ζητήσαμε 1310 ολόκληρα Watts με ambient 51.8°C. Εδώ να σημειώσουμε ότι είναι από τις λίγες φορές που το hotbox μας αγγίζει τέτοιες θερμοκρασίες στο εσωτερικό του και αυτό φανερώνει ότι το X7 1200 είναι θερμόαιμο PSU, οπότε τα κουτιά που θα το στεγάσουν καλό θα είναι να έχουν καλή κυκλοφορία αέρα, στο τμήμα τουλάχιστον που φιλοξενείτε το PSU.

Στις επόμενες δοκιμές θα δούμε σε τι επίπεδα κυμαίνεται το efficiency του Χ7 1200 σε πολύ μικρά φορτία τα οποία είναι αρκετά μικρότερα από το 20% της συνολικής του ισχύς, το μικρότερο ποσοστό φορτίου δηλαδή που ορίζει το πρότυπο 80 Plus. Τα φορτία που θα δοκιμάσουμε είναι (περίπου) 40, 65 και 90W.
 

To efficiency σε μικρά φορτία είναι απογοητευτικό. Λόγο της κτηνώδους μέγιστης ισχύς του X7 1200 περιμέναμε μικρό efficiency στα συγκεκριμένα tests, αλλά παρόλα αυτά εκπλαγήκαμε με το 52.28% που είδαμε στο test#1! Όπως φαίνεται μόλις ανακαλύψαμε την Αχίλλειο πτέρνα του X7 1200. Βέβαια αυτοί που θα αγοράσουν 1200αρι PSU δεν πρόκειται να το έχουν να δουλεύει σε τόσο χαμηλά φορτία (
Στον πιο κάτω πίνακα παραθέτονται η κατανάλωση και οι τάσεις των rails όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση idle (σε λειτουργία αλλά χωρίς φορτίο), καθώς και η κατανάλωση όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση standby (χωρίς φορτίο στα 5VSB).
 

Σε idle (PSU on αλλά χωρίς φορτίο στα rails του) η κατανάλωση δεν είναι μικρή, κάτι που το περιμέναμε όταν είδαμε τα αποτελέσματα του efficiency σε μικρά φορτία. Βέβαια το καλό εδώ είναι ότι σε πραγματικές συνθήκες κανένα PSU δεν πρόκειται να δουλέψει σε idle, μιας και πάντα θα υπάρχει ακόμη και ένα ελάχιστο φορτία στα rails του (από το PC), όταν αυτό θα είναι σε λειτουργία. Θα μου πείτε γιατί μετράτε και την κατανάλωση σε idle τότε. Τη μετράμε απλά γιατί μπορούμε να το κάνουμε και επίσης γιατί θέλουμε να παραθέτουμε ακόμη και τις πιο ασήμαντες λεπτομέρειες των μετρήσεων μας, οι οποίες όμως ίσως να ενδιαφέρουν κάποιους. Όσον αφορά τώρα την κατανάλωση σε standby mode, παραδόξως είναι πολύ μικρή και συμβαδίζει με την πρόσφατη Ευρωπαϊκή οδηγία (EuP, European Guideline on Energy using Products). Για την ακρίβεια δε συμβαδίζει μόνο με την τρέχουσα, αλλά και με αυτή που θα εκδοθεί το 2013 και αναφέρει ότι η κατανάλωση σε standby πρέπει να είναι μικρότερη από 0.5W.

Ακολουθούν μερικά γραφήματα. Στο πρώτο διακρίνεται το efficiency του Χ7 1200 σε μικρά φορτία και σε φορτία αντίστοιχα του 20-100% (tests#1-6) της μέγιστης ισχύς του. Στα επόμενα 3 γραφήματα φαίνονται οι τάσεις των κύριων rails, που καταγράφηκαν στα tests#1-6 και στο τελευταίο γράφημα διαγράφεται η παρέκκλιση αυτών (σε ποσοστό %) σε σχέση με τις τιμές των τάσεων με φορτίο 60W (περίπου).
 

Efficiency & Voltage Regulation Charts
X7 1200
EFFICIENCY
12V Rail Chart	5V Rail Chart
3.3V Rail Chart	Voltage Variations Chart

Στις παρακάτω δοκιμές θα δούμε την ανταπόκριση του PSU σε δύο διαφορετικά σενάρια. Στο πρώτο το PSU, ενώ λειτουργεί με 20% φορτίου, θα δεχτεί ένα απότομο load (10Α στα +12V, 5Α στα 5V και 6A/4A (20%/50% load) στα 3.3V) για 50ms. Στο δεύτερο σενάριο το PSU, ενώ θα λειτουργεί με 50% φορτίου, θα δεχτεί το ίδιο ακριβώς load για το ίδιο χρονικό διάστημα. Και στις δύο περιπτώσεις θα παρατηρήσουμε τις στιγμιαίες πτώσεις τάσης που θα παρατηρηθούν σε όλα τα rails του PSU (εκτός των -12V), με τη βοήθεια του Labjack και του παλμογράφου Stingray. Σε καμιά περίπτωση οι πτώσεις τάσης δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 5%, σύμφωνα πάντα με το πρότυπο ATX. Εδώ να τονίσουμε ότι οι παραπάνω δοκιμές είναι πολύ σημαντικές, μιας και εξομοιώνουν τα απότομα φορτία που μπορεί να δεχτεί εν λειτουργία ένα PSU (π.χ. την απότομη λειτουργία σε 100% της VGA ή του επεξεργαστή ή και των δύο μαζί, την εκκίνηση μιας συστοιχίας raid κτλ.). Τις εν λόγω δοκιμές τις ονομάσαμε “Advanced Transient Tests” και τις θεωρούμε εξαιρετικά δύσκολες, ιδιαίτερα για τα PSUs με ισχύ μικρότερη των 500W.
 

Advanced Transient Response Charts
X7 1200
20% load
Variation (Volts)	Rail Volts Before / After
50% load
Variation (Volts)	Rail Volts Before / After

Όπως βλέπετε, το μεγάλο Huntkey τα πήγε πολύ καλά στα ιδιαίτερα δύσκολα advanced transient tests. Αν δε μας τα χάλαγε (λίγο) το 3.3V rail στο δεύτερο μέρος των δοκιμών, τότε το X7 1200 θα ήταν ένα από τα λίγα PSU που θα κατάφερνε να περάσει αλώβητο από τις εν λόγω δοκιμές. Πάντως σε γενικές γραμμές οι πτώσεις τάσεις ήταν ιδιαίτερα μικρές και η συμπεριφορά των +12V (που αποτελούν και το πιο σημαντικό rail) ήταν άψογη.

Ακολουθούν τα αντίστοιχα screenshots, τα οποία πήραμε κατά τη διάρκεια των παραπάνω δοκιμών.
 

Advanced Transient Response Oscilloscope Screenshots
X7 1200
20% Load
+12V	5V	3.3V
50% Load
+12V	5V	3.3V

Στις δοκιμές που ακολουθούν θα δούμε την ανταπόκριση (transient response) του PSU σε πιο απλά σενάρια μεταβολής του φορτίου, κατά την εκκίνηση (turn on) του PSU. Στην πρώτη δοκιμή θέτουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε φορτίο 2Α στα 5VSB και του δίνουμε ρεύμα. Στη δεύτερη έχουμε το PSU σε standby, επιλέγουμε μέγιστο φορτίο για τα 12V και εκκινούμε το PSU. Στην τρίτη και τελευταία δοκιμή έχουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε το μέγιστο φορτίο για τα 12V, ανοίγουμε το ρελέ εκκίνησης του PSU (στο Fagana) και δίνουμε ρεύμα στο PSU. Όπως επαναλαμβάνουμε σε κάθε παρουσίαση, το πρότυπο ATX προβλέπει ότι αιχμές (spikes) των rails κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής δεν πρέπει να ξεπερνούν το 10% της αρχικής τους τιμής (δηλ. για τα 12V είναι 13.2V και για τα 5V είναι 5.5V).
 

Transient Response Tests
X7 1200
PSU OFF TO FULL 5VSB	STANDBY TO FULL 12V	PSU OFF TO FULL 12V

Στα 5VSB έχουμε μια πολύ μικρή αιχμή και στα +12V οι αιχμές που παρατηρήθηκαν ήταν ανεπαίσθητες και στις δύο δοκιμές. Οπότε το X7 1200 πέρασε με απόλυτη επιτυχία τις turn on transient δοκιμές.

Στις επόμενες μετρήσεις θα δούμε τα επίπεδα ripple που υπάρχουν στις DC τάσεις του Χ7 1200. Τα όρια είναι 120mV για τα +12V και 50mV για τα 5V και 3.3V.
 

Το ripple είναι πολύ χαμηλό σε όλα τα tests και rails. Υπόψιν, στο test#7 το φορτίο είναι 1310 DC Watts, 110W πάνω από τη μέγιστη ισχύ του PSU και πάρα ταύτα το ripple στα rails αυξήθηκε ελάχιστα σε σχέση με το test#6. Επίσης, στο CL1 test τα 5V&3.3V, παρόλο που δέχονται το μέγιστο φορτίο που μπορεί να δώσει ο Φαγάνας, δείχνουν να το διασκεδάζουν παρουσιάζοντας ripple που δεν ξεπερνάει καν τα 6mV. Μετά και από τις πολύ σημαντικές μετρήσεις ripple, ωφείλουμε να ομολογήσουμε ότι η Huntkey έκανε πολύ καλή δουλειά στο X7 1200 και έδειξε ότι κατέχει την τεχνογνωσία για την κατασκευή hi-end PSUs. Κάποιοι OEMs θα χάσουν τον ύπνο τους από ότι φαίνεται, μιας και βρήκαν ανταγωνισμό από εκεί που δεν το περίμεναν.

Ακολουθούν μερικά screenshots από τις μετρήσεις ripple.
 

Ripple Oscilloscope Screenshots
X7 1200
Full Load
+12V	5V	3.3V
Over Load (1310W)
+12V	5V	3.3V
CL2 test
+12V	5V	3.3V

Η Huntkey, με το Χ7 1200, μπορούμε να πούμε ότι μας εντυπωσίασε! Το εν λόγω τροφοδοτικό μπορεί άνετα να τροφοδοτήσει ακόμη και 4 hi-end VGAs, με τους 8 PCIe connectors που διαθέτει (4 x 6+2pin και 4 x 6pin) και να κρατήσει υψηλό efficiency, καλό voltage regulation στα +12V και πολύ χαμηλό ripple. Ακόμη και μέχρι τα 1310W που το πήγαμε, με ambient 51.8C, δεν αντιμετώπισε κανένα απολύτως πρόβλημα και η λειτουργία του ήταν υποδειγματική. Πιστεύουμε ότι πρόκειται για ένα κορυφαίο PSU, το οποίο μπορεί να κοιτάξει στα μάτια τα εξίσου κορυφαία Corsair AX1200 και Antec HCP-1200, μιας και η τεχνολογία αλλά και η ποιότητα κατασκευής του είναι ισάξια με τα δύο τελευταία (και η τιμή του δυστυχώς). Μάλιστα θα μπορούσαμε, βάση της συνολικής απόδοσής του, να το κατατάξουμε κάπου στο μέσον, δηλαδή κάτω από το HCP-1200 αλλά πάνω από το AX1200 (το οποίο μπορεί να είχε καλύτερο efficiency αλλά στις ιδιαίτερα σημαντικές advanced transient δοκιμές, δεν τα πήγε τόσο καλά όσο το X7 1200)!

Συνοπτικά τα πλεονεκτήματα / μειονεκτήματα του Χ7 1200 της Huntkey είναι τα παρακάτω:

Πλεονεκτήματα
 

• Άπλετη ισχύς. Ακόμη και στα 1310W, με πολύ μεγάλη ambient, λειτουργούσε υποδειγματικά
• Πολύ καλή ποιότητα κατασκευής (μόνο στις σταθερές καλωδιώσεις έχουμε ένα παράπονο, όπου τα θερμοσυστελλόμενα που κρατάν το sleeving στη θέση του είναι λίγο μεγαλύτερα από όσο θα έπρεπε -ή δε θερμάνθηκαν αρκετά- με αποτέλεσμα να μας βγει αυτό της ATX καλωδίωσης. Βέβαια με λίγο προσεχτικό ζέσταμα ίσως να σφίξουν). Επιπλέον το X7 1200 χρησιμοποιεί ποιοτικά εξαρτήματα και υιοθετεί τις πιο πρόσφατες τεχνολογικές καινοτομίες, για να επιτύχει όσο το δυνατόν καλύτερες επιδόσεις
• Μικρό ripple σε όλα τα rails, ανεξαρτήτως φορτίου και θερμοκρασίας λειτουργίας
• Καλό voltage regulation στα +12V
• Πολύ καλή απόδοση των +12V και 5V στα advanced transient tests

Μειονεκτήματα
 

• Υψηλή τιμή (ότι πληρώσεις παίρνεις δυστυχώς)
• Το efficiency του είναι ένα σκαλί κάτω από τον ανταγωνισμό (HCP-1200, AX1200)
• Ιδιαίτερα χαμηλό efficiency σε φορτία κάτω των 90W
• Το 3.3V rail, αν και τα πήγε πολύ καλά στο πρώτο μέρος των advanced transient tests, στο δεύτερο μέρος τους βγήκε εκτός ορίων. Επίσης, το ίδιο rail παρουσίασε μέτριο voltage regulation
• Θα θέλαμε έναν πιο εμφανίσιμο και κατά τι ποιοτικότερο διακόπτη On/Off

Δεδομένου όλων των παραπάνω, η βαθμολογία που αποσπά το Χ7 1200 είναι:
 

Εδώ τέλειωσε άλλο ένα PSU review. Ευχαριστούμε θερμά την Huntkey για τη διάθεση ενός από τα οχτώ μόλις δείγματα που διέθεσε σε όλο τον κόσμο, τη στιγμή που τα προϊόντα της δε διατίθενται στην Ελληνική αγορά.
 

Στη σημερινή παρουσίαση θα δοκιμάσουμε ένα οικονομικό PSU από την Chieftec, μια εταιρία που φημίζεται για τα φτηνά και καλά προϊόντα της. Στις δύσκολες μέρες που περνάμε πολλοί είναι οι χρήστες που δε θέλουν/μπορούν να επενδύσουν πολλά χρήματα για την αγορά ενός PSU (γιατί η αγορά ενός PSU είναι επένδυση). Έτσι πολλές φορές καταφεύγουν σε φτηνές λύσεις, οι οποίες πολλές φορές τους βγαίνουν ιδιαίτερα ακριβές (π.χ. καίγεται το PSU και παίρνει μαζί του μητρικές, επεξεργαστές κτλ.). Οπότε καλό είναι να περνάνε από τον Φαγάνα PSUs, όπως το CTB-500S, τα οποία υπόσχονται αξιοπιστία και ποιότητα με μικρό κόστος αγοράς, για να διαπιστώνουμε αν τα λεγόμενά τους στέκουν.

Το CTB-500S είναι ένα PSU το οποίο δε διαθέτει modular καλωδιώσεις και αυτές που έχει δεν είναι καν sleeved (μόνο η ATX καλωδίωση είναι sleeved). Με μια πρώτη ματιά δείχνει ότι πρόκειται για ένα φτηνό PSU. Στη συνέχεια της παρουσίασης θα δούμε αν αυτή η "φτηνή" εικόνα αντικατοπτρίζεται και στις επιδόσεις του.
 

Τα κύρια χαρακτηριστικά του CTB-500S παραθέτονται στον παρακάτω πίνακα.
 

Ο επόμενος πίνακας παρουσιάζει όλες τις καλωδιώσεις του CTB-500S.
 

Ο τελευταίος πίνακας παρουσιάζει τις δυνατότητες των επιμέρους rails του CTB-500S.
 

To CTB-500S έρχεται μέσα σε μια μικρή, πράσινη, συσκευασία.
 

Ανοίγοντας τη συσκευασία..
 

Τα λιγοστά συνοδευτικά του CTB-500S αποτελούν το καλώδιο τροφοδοσίας, μερικές βίδες και το εγχειρίδιο χρήσης.
 

Ας δούμε τώρα και μερικές φωτογραφίες του PSU.
 

Ανοίγοντας το CTB-500S διακρίνουμε ότι η κεντρική πλακέτα διαθέτει τρεις, μικρές σε όγκο, ψύκτρες και είναι σχετικά αραιοκατοικημένη, κάτι λογικό αφού η μέγιστη ισχύς είναι μικρή.
 

Στο πρώτο μέρος του transient φίλτρου, πίσω από την υποδοχή AC βρίσκουμε 1Χ και 2Υ πυκνωτές και στο δεύτερο μέρος του, πάνω στην κύρια πλακέτα, υπάρχουν 2 πηνία, 1 MOV, 2Χ και 2Υ πυκνωτές.
 

Η γέφυρα ανόρθωσης βρίσκεται πάνω σε μια ψύκτρα, κάτι που έχει θετική επίδραση στην απόδοση αλλά και στην μακροζωία της. Στη συνέχεια, στο APFC, συναντούμε μία δίοδο και ένα μόνο mosfet (2SK4106). Ο πυκνωτής εξομάλυνσης είναι της Teapo (LH, 85C, 400V, 220μF). O combo ελεγκτής PFC/PWM είναι ένα CM6805AG της Champion και βρίσκεται στο πίσω μέρος της κεντρικής πλακέτας.
 

Ως main switchers βρίσκουμε δύο 2SK4106 mosfets και ακριβώς δίπλα τους υπάρχει ακόμη ένα mosfet (2N60L), το οποίο αναλαμβάνει το regulation των 5VSB.
 

Στο δευτερεύον μέρος τώρα, τα δύο μόνο πηνία μαρτυρούν ότι έχουμε να κάνουμε με group regulation των κυρίων rails. Το ένα πηνίο είναι για τα 12V/5V και το άλλο, το μικρότερο, για τα 3.3V. Εδώ να σημειώσουμε ότι όλοι οι πυκνωτές του δευτερεύοντος είναι της Teapo και φυσικά υψηλής θερμοκρασίας (105C).
 

Για το rectification των +12V βρίσκουμε δύο KCQ60A06 SBDs (Schottky Barrier Diodes). Για τα 5V και 3.3V υπάρχουν από ένα S30D45C.
 

Οι ποιότητα των κολλήσεων της κεντρικής πλακέτας, εκτός από μερικά σημεία, είναι αρκετά καλή.
 

Ο ανεμιστήρας που ψύχει το CTB-500S είναι της Globe Fan (S1202512L) και είναι αρκετά ήσυχος.
 

Όλες οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν με τη βοήθεια του Fagana ATE, του παλμογράφου DS1M12 (Stingray) της USB-Instruments, ενός θερμομέτρου που μπορεί να παρακολουθήσει 2 θερμοκρασίες ταυτόχρονα και έχει τη δυνατότητα καταγραφής των μέγιστων-μικρότερων τιμών, ενός Fluke 175, ενός επαγγελματικού power meter (Instek GPM-8212) και ενός ξύλινου κουτιού που παίζει το ρόλο του Hot Box.

Οι πρώτες δοκιμές θα μας δείξουν το πόσο σταθερές είναι οι τάσεις του CTB-500S (voltage regulation) και σε τι επίπεδα κυμαίνεται η αποδοτικότητά του (efficiency). Το φορτίο που θα δοκιμάσουμε αντιστοιχεί σε 20%, 40%, 50%, 60%, 80% και 100%, του συνολικού μέγιστου φορτίου που μπορεί να διαχειριστεί το PSU. Επίσης, θα γίνουν και δύο επιπλέον δοκιμές όπου πρώτα θα ζορίσουμε έντονα τα 3.3V και 5V rails και στα 12V το φορτίο θα είναι μόλις 2Α και μετέπειτα θα κάνουμε ακριβώς το αντίθετο, με το φορτίο στα 12V να αγγίζει το μέγιστο που μπορεί να διαχειριστεί το συγκεκριμένο rail.
 

Καταρχήν, όσον αφορά το efficiency διαπιστώσαμε ότι τα λεγόμενα της Chieftec περί 85% αληθεύουν, μιας και σε τρία τεστ μετρήσαμε άνω του 85% αποδοτικότητα. Επίσης το voltage regulation και στα τρία rails κυμαίνεται σε σχετικά καλά επίπεδα, με τα +12V να βρίσκονται κάτω από το 2.5% και τα 5 και 3.3V να σημειώνουν γύρω στο 3.5% απόκλιση (σε σχέση με τις τάσεις των rails με περίπου 60W φορτίο). Πολύ καλές τιμές, δεδομένου ότι το συγκεκριμένο PSU ανήκει στην οικονομική κατηγορία και όχι στην hi-end.

Όσον αφορά τώρα τα αποτελέσματα του CL1 test, εδώ ομολογούμε ότι το παρά-ζορίσαμε το μικρό Chieftec. Το μέγιστο στα 5/3.3V rail είναι 120W και εμείς του "ρίξαμε" 142W. Επίσης στο συγκεκριμένο test φαίνεται και η αδυναμία των group regulated PSUs. Με ένα πολύ μεγάλο φορτίο στα 5V η τάση στα +12V ανέβηκε υπερβολικά και φυσικά αυτή των 5V έπεσε αισθητά. Αυτό οφείλεται διότι σε ένα group regulated PSU (όπως το CTB-500S) τα +12V και 5V ενημερώνουν ταυτόχρονα τον PWM ελεγκτή (ο οποίος καθορίζει την switching συχνότητα των main switcher mosfets) για παρεκκλίσεις της τάσης και χρησιμοποιούν το ίδιο κύκλωμα voltage regulation. Άρα όταν ξαφνικά υπάρχει πολύ μεγάλο φορτίο στο ένα rail και αντίστοιχα πολύ μικρό στο άλλο τότε o PWM ελεγκτής πρέπει να κρατήσει την μία τάση χαμηλά ώστε να μην ξεπεράσει το όριο και την άλλη, που δέχεται μεγάλο φορτίο, ψηλά πράγμα που περιπλέκει την κατάσταση. Από την άλλη τα 3.3V σε group regulated PSUs (και όχι μόνο βέβαια) συνήθως σταθεροποιούνται από έναν mag-amp post-regulator ή από τα 5V με τη χρήση ενός γραμμικού σταθεροποιητή (linear regulator) και εκτός ελάχιστων περιπτώσεων διαθέτουν δικό τους αποκλειστικό πηνίο. Γιαυτό και στη συγκεκριμένη περίπτωση βλέπουμε ότι καταφέρνουν και κρατιούνται εντός ορίων στο CL1 test.

Στις επόμενες δοκιμές θα δούμε σε τι επίπεδα κυμαίνεται το efficiency του CTB-500S σε πολύ μικρά φορτία τα οποία είναι αρκετά μικρότερα από το 20% της συνολικής του ισχύς, το μικρότερο ποσοστό φορτίου δηλαδή που ορίζει το πρότυπο 80 Plus. Τα φορτία που θα δοκιμάσουμε είναι (περίπου) 40, 65 και 90W.
 

Το efficiency σε πολύ μικρά φορτία είναι ιδιαίτερα υψηλό, δεδομένου ότι μιλάμε για ένα PSU το οποίο δεν είναι καν 80Plus Bronze (στα χαρτιά τουλάχιστον). Βέβαια η μικρή μέγιστη ισχύς του CTB-500S βοηθάει ιδιαίτερα στην διατήρηση της υψηλής αποδοτικότητας, σε τόσο μικρά φορτία.

Στον πιο κάτω πίνακα παραθέτονται η κατανάλωση και οι τάσεις των rails όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση idle (σε λειτουργία αλλά χωρίς φορτίο) καθώς και η κατανάλωση όταν το PSU βρίσκεται σε κατάσταση standby (χωρίς φορτίο στα 5VSB).
 

Η κατανάλωση τόσο σε idle όσο και σε standby (vampire power) είναι ιδιαίτερα χαμηλή, πράγμα που δείχνει ότι η Chieftec δε σκέφτεται μόνο το πορτοφόλι των πελατών της αλλά διαθέτει και οικολογικές ανησυχίες.

Ακολουθούν μερικά γραφήματα. Στο πρώτο διακρίνεται το efficiency του CTB-500S σε μικρά φορτία και σε φορτία αντίστοιχα του 20-100% (tests#1-6) της μέγιστης ισχύς του. Στα επόμενα 3 γραφήματα φαίνονται οι τάσεις των κύριων rails, που καταγράφηκαν στα tests#1-6 και στο τελευταίο γράφημα διαγράφεται η παρέκκλιση αυτών (σε ποσοστό %) σε σχέση με τις τιμές των τάσεων με φορτίο 60W (περίπου).
 

Efficiency & Voltage Regulation Charts
CTB-500S
EFFICIENCY
12V Rail Chart	5V Rail Chart
3.3V Rail Chart	Voltage Variations Chart

] Στις παρακάτω δοκιμές θα δούμε την ανταπόκριση του PSU σε δύο διαφορετικά σενάρια. Στο πρώτο το PSU, ενώ λειτουργεί με 20% φορτίου, θα δεχτεί ένα απότομο load (10Α στα +12V, 5Α στα 5V και 6A/4A (20%/50% load) στα 3.3V) για 50ms. Στο δεύτερο σενάριο το PSU, ενώ θα λειτουργεί με 50% φορτίου, θα δεχτεί το ίδιο ακριβώς load για το ίδιο χρονικό διάστημα. Και στις δύο περιπτώσεις θα παρατηρήσουμε τις στιγμιαίες πτώσεις τάσης που θα παρατηρηθούν σε όλα τα rails του PSU (εκτός των -12V), με τη βοήθεια του Labjack και του παλμογράφου Stingray. Σε καμιά περίπτωση οι πτώσεις τάσης δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 5%, σύμφωνα πάντα με το πρότυπο ATX. Εδώ να τονίσουμε ότι οι παραπάνω δοκιμές είναι πολύ σημαντικές, μιας και εξομοιώνουν τα απότομα φορτία που μπορεί να δεχτεί εν λειτουργία ένα PSU (π.χ. την απότομη λειτουργία σε 100% της VGA ή του επεξεργαστή ή και των δύο μαζί, την εκκίνηση μιας συστοιχίας raid κτλ.). Τις εν λόγω δοκιμές τις ονομάσαμε “Advanced Transient Tests” και τις θεωρούμε εξαιρετικά δύσκολες, ιδιαίτερα για τα PSUs με ισχύ μικρότερη των 500W.
 

Advanced Transient Response Charts
CTB-500S
20% load
Variation (Volts)	Rail Volts Before / After
50% load
Variation (Volts)	Rail Volts Before / After

Αν και οι πτώσεις τάσεις δεν είναι μικρές (πράγμα λογικό αφού η μέγιστη ισχύς του PSU είναι μικρή και ζορίζεται ιδιαίτερα στα παραπάνω τεστ), εντούτοις το μικρό Chieftec καταφέρνει και κρατάει εντός ορίων τις τάσεις του, με μόνη εξαίρεση το 3.3V rail στο δεύτερο και απαιτητικότερο μέρος των Advanced Transient Tests. Πραγματικά μας προκάλεσε εντύπωση που ένα τόσο μικρό και φτηνό PSU κατάφερε και πέρασε με επιτυχία τα 5 από τα 6 τεστ!

Ακολουθούν τα αντίστοιχα screenshots τα οποία πήραμε κατά τη διάρκεια των παραπάνω δοκιμών.
 

Advanced Transient Response Oscilloscope Screenshots
CTB-500S
20% Load
+12V	5V	3.3V
50% Load
+12V	5V	3.3V

Στις δοκιμές που ακολουθούν θα δούμε την ανταπόκριση (transient response) του PSU σε πιο απλά σενάρια μεταβολής του φορτίου, κατά την εκκίνηση (turn on) του PSU. Στην πρώτη δοκιμή θέτουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε φορτίο 2Α στα 5VSB και του δίνουμε ρεύμα. Στη δεύτερη έχουμε το PSU σε standby, επιλέγουμε μέγιστο φορτίο για τα 12V και εκκινούμε το PSU. Στην τρίτη και τελευταία δοκιμή έχουμε εκτός ρεύματος το PSU (OFF), επιλέγουμε το μέγιστο φορτίο για τα 12V, ανοίγουμε το ρελέ εκκίνησης του PSU (στο Fagana) και δίνουμε ρεύμα στο PSU. Όπως επαναλαμβάνουμε σε κάθε παρουσίαση, το πρότυπο ATX προβλέπει ότι αιχμές (spikes) των rails κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής δεν πρέπει να ξεπερνούν το 10% της αρχικής τους τιμής (δηλ. για τα 12V είναι 13.2V και για τα 5V είναι 5.5V).
 

Transient Response Tests
CTB-500S
PSU OFF TO FULL 5VSB	STANDBY TO FULL 12V	PSU OFF TO FULL 12V

Το αποτελέσματα των παραπάνω δοκιμών είναι σίγουρα καλά αλλά όχι άριστα. Σε αυτό δεν ευθύνεται η μικρή αιχμή των 5VSB αλλά κάποια μικρά σκαμπανεβάσματα του 12V rail στην "STANDBY TO FULL 12V" δοκιμή. Παραδόξως στην "PSU OFF TO FULL 12V" δοκιμή, η οποία είναι και πιο δύσκολη, δεν υπάρχει κανένα απολύτως κανένα σκαμπανέβασμα της τάσης, μετά την άνοδό της στην κανονική της τιμή.

Στις επόμενες μετρήσεις θα δούμε τα επίπεδα ripple που υπάρχουν στις DC τάσεις του CTB-500S. Τα όρια είναι 120mV για τα +12V και 50mV για τα 5V και 3.3V.