Jump to content

Search the Community

Showing results for tags 'sff cooler'.



More search options

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Categories

  • Ειδήσεις
    • Press Releases

Categories

  • Cases Reviews
  • Heatsinks, Coolers & Watercooling Reviews
  • Input Devices & Peripherals Reviews
  • Barebones, NAS, Media Players Reviews
  • SSDs, HDDs and Controllers Reviews
  • Smartphones, Tablets and Gadgets Reviews
  • VGAs, Motherboards, CPUs & RAM Reviews
  • Power Supplies Reviews
  • Software & Games Reviews
  • Από το Εργαστήρι
  • Reviews in English

Forums

  • TheLab.gr
    • Ειδήσεις
    • Reviews
    • Από το Εργαστήρι
    • Thelab.gr Νέα και σχόλια
    • Δημοσκοπήσεις
    • Παρουσιάσεις Μελών
    • Τεχνολογικοί Προβληματισμοί
  • Talk to...
    • GearBest.com
    • Geekbuying.com
    • Coolicool.com
    • TomTop.com
  • Hardware & Overclocking
    • Intel Platform
    • AMD Platform
    • Κάρτες Γραφικών
    • Μνήμες DDR/DDR2/DDR3/DDR4
    • Αποθήκευση (HDD, SSD, NAS)
    • Κουτιά
    • Ψύξη
    • Τροφοδοτικά
    • Γενικά για Η/Υ
    • Modding & DIY
    • Μετρήσεις & Αποτελέσματα Υπερχρονισμών
  • Εργαλεία και Ιδιοκατασκευές (DIY)
    • Το στέκι του μάστορα
  • Περιφερειακά
    • Οθόνες & Projectors
    • Πληκτρολόγια και ποντίκια
    • Ήχος και Multimedia
    • 3D Εκτύπωση & CNC machines
    • Εκτυπωτές
    • Λοιπά Περιφερειακά
    • VR Technology
  • Software & Δίκτυα
    • Windows
    • Linux
    • Mac OS
    • Δίκτυα & Internet
    • Antivirus & Security
  • Gaming
    • PC Gaming
    • Steam & άλλες κοινότητες
    • Console & Handheld Gaming
  • Κινητές πλατφόρμες
    • Φορητοί υπολογιστές
    • Smartphones
    • Tablets
    • Gadgets, GPS, κτλ
    • Γενική Συζήτηση
  • Φωτογραφία κι εξοπλισμός
    • Φωτογραφικές μηχανές και λοιπά αξεσουάρ
    • Φωτογραφίες, επεξεργασία και δοκιμές
  • IT Section
    • Servers & hardware
    • Server OS & Virtualisation
    • Networking
    • Databases
    • Programming & Scripting
    • Web Development & DTP
  • Προσφορές & καταστήματα
    • Προσφορές και ευκαιρίες αγορών
    • Τι-Που-Πόσο
  • Το Παζάρι
    • Πωλήσεις
    • Ζήτηση
  • Γενική Συζήτηση
    • Off topic
    • The Jungle
    • Forum Δοκιμών
    • Αρχείο

Calendars

  • Ημερολόγιο Κοινότητας
  • Ημερολόγιο Gaming

Blogs

  • in|security
  • freesoft.gr
  • Virtual[DJD]
  • Οι αυτοματισμοί του τεμπέλη...

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


Skype


Website URL


Περιοχή


Ενδιαφέροντα


Επάγγελμα


Steam


Biography

Found 5 results

  1. Πρόλογος Είναι κοινή η διαπίστωση τον τελευταίο καιρό, ότι η έλευση του νέου AM4 socket για τους Ryzen5 επεξεργαστές της AMD, έχει βάλει τις εταιρίες που ασχολούνται με την ψύξη, σε αγώνα δρόμου προκειμένου η γκάμα των μοντέλων τους να ανταποκριθεί στην επερχόμενη ζήτηση. Η Noctua -όπως έχουμε δει από τις σελίδες μας- ήδη αναβαθμίζει το φάσμα των μοντέλων της σε όλες τις επιμέρους κατηγορίες του και σήμερα σας παρουσιάζουμε το ένα από τα δύο Top Flow μοντέλα της, που στοχεύουν σε υλοποιήσεις μικρού όγκου σε αναλόγως μικρά κουτιά. Πρόκειται για την Noctua NH-L9a AM4, που όπως λέει και το όνομά της, αποτελεί την εξειδικευμένη έκδοση για το AMD - AM4 socket, της από καιρό γνωστής για τις εξαιρετικές επιδόσεις και τον μικρό όγκο, NH-L9a. Και όταν λέμε μικρό όγκο, το εννοούμε, καθώς η ψύκτρα -μαζί με τον ανεμιστήρα της μόλις και μετά βίας φτάνει σε ύψος τα 37mm, πράγμα που σε συνδυασμό με το γεγονός ότι δεν την έχουμε "δεί" πάνω στο νέο σύστημα δοκιμών του TheLab, έχει ανεβάσει τα θερμόμετρα ! Την κυκλοφορία του αέρα, αναλαμβάνει η πολύ γνωστή μας, ειδική έκδοση του Noctua NF A9x14 PWM, που το μόνο λιλιπούτειο που έχει, είναι οι διαστάσεις του (92x14mm). Ακολουθήστε μας στη συνέχεια να δούμε αν η πρόταση της Noctua, προς τους κατόχους "διακριτικών" HTPC που βασίζονται στους νέους Ryzen 5 της AMD, μπορεί να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις ενός τέτοιου συστήματος και -γιατί όχι (!) - αν μπορεί και για το . . . "κάτι παραπάνω"! Τεχνικά χαρακτηριστικά Στους πίνακες που ακολουθούν μπορούμε να δούμε με αρκετή λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά της ψύκτρας που σας παρουσιάζουμε σήμερα. Ο πρώτος πίνακας μας δίνει συνοπτικά όλη την σχετική πληροφορία, τόσο αυτήν που υπάρχει στα data της ψύκτρας, όσο και σε όσα διαπιστώθηκαν / μετρήθηκαν από εμάς στο εργαστήριο του TheLab, τα οποία σημειώνουμε με μπλε χαρακτήρες. TDP Quidelines : http://noctua.at/en/nh_l9a_am4_tdp_guidelines Instalation Manual : http://noctua.at/media/blfa_files/infosheet/noctua_nh_l9a-am4_manual_web_en.pdf Data sheet : http://noctua.at/media/blfa_files/manual/noctua_nh_l9a-am4_datasheet_web_en.pdf Specification : http://noctua.at/en/nh-l9a-am4/specification Δύο παρατηρήσεις: Η ψύκτρα είναι συμβατή μόνο με το AM4 socket της AMD. Ο ανεμιστήρας παρά το ότι έχει το ίδιο κωδικό με τον Noctua NF-A9x14, έχει βελτιωμένα χαρακτηριστικά όσον αφορά στην ταχύτητα περιστροφής του, το air flow και την στατική πίεση που μπορεί να αναπτύξει Συνέχεια έχει ο πίνακας με τα πιο "ιδιαίτερα" χαρακτηριστικά της ψύκτρας, όπου μπορούμε να δούμε συνοπτικά τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες της ψύκτρας, αλλά και τις παραμέτρους που εξαρτώνται από αυτά και καθορίζουν την θερμική συμπεριφορά της. Από το Συντελεστή Πυκνότητας (~125,4), είναι φανερό ότι έχουμε να κάνουμε με την πιο "πυκνή" δομή πτερυγίων ψύκτρας της κατασκευάστριας, η οποία για την λειτουργία της, θα απαιτήσει τα μέγιστα από τον ανεμιστήρα που την συνοδεύει και από ότι φαίνεται, η Noctua έχει λάβει τα μέτρα της! Η Noctua NH-L9a AM4 έχει από την κατασκευάστρια εταιρία προτεινόμενη τιμή 39,90€ (MSRP) του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου. Συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση και την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, την βρήκαμε στα Ελληνικά καταστήματα προς 44,26€ (συν ~3,9€ μεταφορικά) με το ΦΠΑ. Συσκευασία και παρελκόμενα Τα κλασικά χρώματα και η διακριτική αισθητική της Noctua είναι παρόντα και στη συσκευασία της NH-L9a AM4. Τα βασικά χαρακτηριστικά της ψύκτρας σημειώνονται στην πρόσοψη της συσκευασίας, έχοντας "παρέα" τον OCR code που οδηγεί στη σελίδα του προϊόντος και το σήμα περί της αποκλειστικής συμβατότητάς της, με το AMD AM4 socket. Στην πίσω πλευρά υπάρχουν οι ίδιες πληροφορίες σε αρκετές γλώσσες, της Ελληνικής -ως συνήθως- μη συμπεριλαμβανομένης! Στις άλλες δύο πλευρές υπάρχουν τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ψύκτρας και τα περιεχόμενα της συσκευασίας καθώς και μια περιεκτική αναφορά στις βασικές ιδιότητές της. Μια έκπληξη μας περιμένει ανοίγοντας τη . . . . . . "κοσμηματοθήκη" ! Σχεδόν τα πάντα "αναπαύονται" σε θήκες κομμένες σε ένα παχύ στρώμα από αφρολέξ, δηλώνοντας εμμέσως, πλην σαφώς ότι, η "μικρούλα" της Noctua, απολαμβάνει την αμέριστη φροντίδα της κατασκευάστριας, για να φτάσει ασφαλής στον ευτυχή κάτοχό της! Ας δούμε όμως τα παρελκόμενα της ψύκτρας αναλυτικά. Ξεκινώντας από αριστερά, βρίσκουμε την πολύ καλή θερμοαγώγιμη πάστα NT-H1 που συνοδεύει όλες τις ψύκτρες της Noctua και επαρκεί για περισσότερες της μιας εγκαταστάσεις. Δίπλα της έχουμε το γνωστή μεταλλική κουκουβάγια της κατασκευάστριας και από κάτω τις βίδες που θα στηρίξουν την ψύκτρα στην μητρική μας, αλλά και τέσσερις ακόμα βίδες, που -προνοητικά- προορίζονται για την στήριξη ενός ανεμιστήρα 92mm πάχους 25mm. Στο κέντρο δεσπόζει το NM-ABP4 AMD AM4 CPU backplate, που συνοδεύει την ψύκτρα για να αντικαταστήσει το υπάρχον CPU backplate της μητρικής μας, καθώς η στήριξη της ψύκτρας, αναγκαστικά γίνεται από την κάτω πλευρά της μητρικής. Επάνω από το CPU backplate βλέπουμε το Low Noise Adapter (LNA NA-RC7) που θα μας βοηθήσει να κρατήσουμε τις στροφές του ανεμιστήρα χαμηλότερα, στην σπάνια περίπτωση που δεν μπορούμε να τον συνδέσουμε στο CPU fan header της μητρικής μας. Και τα παρελκόμενα κλείνουν με το αναλυτικό φυλλάδιο των οδηγιών εγκατάστασης της ψύκτρας. Πρακτικά δεν λείπει τίποτε και η εγκατάσταση της ψύκτρας είναι ζήτημα λεπτών ! Η Noctua NH-L9a AM4 από κοντά Η κυρίαρχη εντύπωση φυσικά είναι το μέγεθός της και πιο συγκεκριμένα το πολύ μικρό μέγεθός της! Στην μία διάστασή της (αυτήν που δεν έρχεται σε "διένεξη" με κάποιο εξάρτημα της μητρικής) είναι απλά λίγο μεγαλύτερη από τα 92mm του ανεμιστήρα της, ο οποίος, ακόμα και από τη πρώτη ματιά, φαίνεται πως έχει σχεδιαστεί ειδικά για αυξημένη στατική πίεση και αθόρυβη λειτουργία. Τα δύο heat pipes είναι ουσιαστικά κρυμμένα μέσα στα πτερύγια και το μόνο που διακρίνεται ελαφρά είναι οι κορυφές των άκρων τους. Η αίσθηση του μικροσκοπικού μεγέθους διατηρείται σε όλες τις οπτικές γωνίες, αλλά "τίποτε" δεν σε προετοιμάζει για την ανφάς εικόνα της . . . . . . καθώς το σώμα της ψύκτρας είναι μόλις μερικά χιλιοστά παχύτερο από τα 14mm του ανεμιστήρα της! Ιδιαίτερα στην πλάγια όψη, φαίνεται να είναι πιο λεπτή και από αυτόν! Στο σημείο αυτό καταλαβαίνεις ότι η Noctua, δηλώνοντας ότι μια ψύκτρα αυτού του μεγέθους -σε κουτί με καλό air flow- έχει TDP ίσο με 95Watt, ανάλαβε να αποδείξει στην πράξη ότι, αυτό που μοιάζει -αναλογικά- να είναι πολύ έξω από αυτό που μας έχει συνηθίσει ακόμα και στις πολύ μεγάλες ψύκτρες της, είναι πραγματικότητα! Αλλά μέχρι να φτάσουμε στο "δια ταύτα" της απόδειξης αυτής, ας συνεχίσουμε με την κάτω της πλευρά που απ' ότι θα αποδειχθεί στη συνέχεια είναι και η επίμαχη! Το Block Είναι ένα από τα μεγαλύτερα block που έχουμε δει, καθώς εκτείνεται πέρα από την περιοχή του Cold plate, και φτάνει μέχρι και τα ακραία πτερύγια της ψύκτρας. Αυτό αποτελεί και την εξήγηση του ιδιαίτερα μεγάλου βάρους που έχει η ψύκτρα σε σχέση με το μέγεθός της. Τα δύο σύνθετα retension bars, βιδώνουν κατ' ευθείαν δίπλα στο cold plate και καλύπτονται από τα πτερύγια της ψύκτρας, τα οποία εμποδίζουν την πρόσβαση στα σημεία στήριξης της ψύκτρας στο AMD AM4 socket. Συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις, η Noctua αφαιρεί ένα τμήμα των πτερυγίων για να περνά το κατσαβίδι από την επάνω πλευρά και η ψύκτρα να στερεώνεται από την εμπρός πλευρά της μητρικής. Αλλά εδώ, με σκοπό να μην υποστεί η ψύκτρα την παραμικρή μείωση της αποτελεσματικότητάς της, επελέγη η λύση της στερέωσης από την πίσω πλευρά της μητρικής. Βγάζοντας τον ανεμιστήρα έχουμε καλύτερη θέα στην κατασκευή της ψύκτρας . . . . . . και στην διευθέτηση των "ακριβοθώρητων" heat pipes, τα οποία φαίνεται να συνδέουν το block με την ακραία περιοχή των πτερυγίων, μεταφέροντας σε αυτήν μέρος από την θερμότητα που παραλαμβάνουν από την CPU. Βέβαια η τόσο ακραία τοποθέτησή τους, μας βάζει σε σκέψεις για το κατά πόσο η κατασκευάστρια εκμεταλλεύεται πλήρως τα πτερύγια της ψύκτρας. Αλλά γι' αυτό θα μιλήσουμε αναλυτικά στο επόμενο κεφάλαιο. Για την ώρα κρατάμε την πολύ πυκνή τοποθέτηση των πτερυγίων, η οποία αφενός επιβάλλεται από τις ανάγκες αύξησης της απόδοσης της ψύκτρας και αφετέρου -λόγω του μικρού ύψους τους- επιτρέπει την αξιοποίησή τους και από έναν ανεμιστήρα μικρού πάχους, αρκεί αυτός να έχει την κατάλληλη σχεδίαση! Ο ανεμιστήρας Πραγματικά πολύ λίγοι ανεμιστήρες στην αγορά μπορούν να συγκριθούν με τον συγκεκριμένο ανεμιστήρα και αυτό όχι γιατί έχει υψηλό air flow, ή μεγάλη στατική πίεση, ή γιατί είναι αθόρυβος, αλλά γιατί τα έχει όλα αυτά και πολλά ακόμα στα οποία έχουμε αναφερθεί διεξοδικά στο παρελθόν σε προηγούμενη παρουσίαση την οποία μπορείτε να βρείτε εδώ. Έτσι σήμερα θα αρκεστούμε μόνο σε μια σύντομη ματιά στο διαμαντάκι της Noctua που ακούει στο όνομα NF-A9x14 PWM. Τα εννέα φαρδιά πτερύγια και τα μικρά διάκενα μεταξύ τους, μαρτυρούν σχεδίαση προσανατολισμένη κυρίως στην επίτευξη υψηλής στατικής πίεσης, σε αυτό συνηγορούν και οι μέγιστες στροφές του, που φτάνουν τυπικά τις 2,500 rpm. Το μεταλλικό του έδρανο και η ισχυρή μαγνητική ανάρτηση του άξονά του, καθώς και η μεγάλη γωνία συνάντησης τους χείλους εκβολής των πτερυγίων με τα στελέχη στήριξης του κινητήρα, δείχνουν ότι εκτός από τη μακροζωία, δεν έχει αμεληθεί και το θέμα του θορύβου. Ή για να το πούμε ακριβέστερα, η Noctua επιστρατεύοντας όλες τις τεχνολογίες που έχει αναπτύξει (κανάλια επιτάχυνσης της ροής του αέρα στην πλευρά υποπίεσης των πτερυγίων, μικροεσοχές αύξησης του πάχους του οριακού στρώματος στο εσωτερικό του πλαισίου, κλιμακωτή διαμόρφωση του χείλους εισροής του αέρα και άλλα ακόμα ), κατασκεύασε τον "απόλυτο" ανεμιστήρα, ο οποίος, παρά το μικρό του πάχος, πετυχαίνει επιδόσεις σε στατική πίεση, παροχή αλλά και θόρυβο, που αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση ! Φυσικά δεν λείπουν ούτε τα αντικραδασμικά "τακουνάκια" και την εικόνα κλείνει το ποιοτικό sleeve των τεσσάρων αγωγών οδήγησης του PWM κινητήρα του. Στο σημείο αυτό να σημειώσουμε ότι αυτός ο ανεμιστήρας δεν είναι ακριβώς ίδιος με τον συνώνυμό του που διατίθεται ανεξάρτητα. Η διαφορά βρίσκεται στο ότι έχει -τυπικά- 300 rpm παραπάνω από τον retail (εμείς τον μετρήσαμε από 2660- 2700 rpm !). Εναλλακτικός ανεμιστήρας Είδαμε ότι στα παρελκόμενα υπάρχει ένα σετ με τέσσερις μακριές βίδες που προορίζονται για την χρήση ανεμιστήρα 92x25mm. Φυσικά μια τέτοια αλλαγή την κάνεις μόνο αν στοχεύεις σε ακόμα λιγότερο θόρυβο, και μια από τις καλύτερες επιλογές ανεμιστήρα είναι ο "ομόσταυλος" NF-A9 PWM και μιας και έχουμε τέτοιο ανεμιστήρα, τον χρησιμοποιήσαμε για τις δοκιμές μας. Η διαφορά στο πάχος είναι μεν αισθητή, αλλά αν έχετε το απαραίτητο χώρο και δεν χρειαζόσαστε τις μέγιστες επιδόσεις της ψύκτρας, μπορείτε να έχετε επιπλέον μείωση του ήδη χαμηλού θορύβου. Η εικόνα αυτή -προσφέροντας τη σύγκριση με το γνώριμο πάχος των 25mm- δείχνει πιο καθαρά το πόσο μικρή είναι η ψύκτρα, τουλάχιστον στο μέγεθος, γιατί οι επιδόσεις, είναι ένα άλλο θέμα! Με αυτόν τον ανεμιστήρα η ηχητική υπογραφή της ψύκτρας γίνεται από μόλις ακουστή, έως ανύπαρκτη και παράλληλα, εξασφαλίζει -για τον ίδιο θόρυβο με τον stock ανεμιστήρα- καλύτερες θερμοκρασίες! Θέματα συμβατότητας και εγκατάστασης Από συμβατότητα δεν υπάρχει το παραμικρό πρόβλημα. Η ψύκτρα, καθώς το AM4 socket είναι παραλληλόγραμμο, μπορεί να τοποθετηθεί μόνο κατά τον διαμήκη άξονά του και σε αυτόν, το πλάτος της είναι μόνο 92mm. Στον άλλο άξονα -που είναι λίγο πιο φαρδιά, κατά κανόνα οι μητρικές δεν έχουν εξαρτήματα τόσο κοντά. Παρ' όλα αυτά, επειδή η Noctua δεν έχει συμπεριλάβει την ψύκτρα αυτή ακόμα στην mainboard compatibility list, καλό είναι να σιγουρευτούμε ότι δεν έχουμε καμιά "περίεργη" μητρική! Για την εγκατάσταση, δεν έχουμε να αναφέρουμε τίποτε περισσότερο από ότι είναι απλά ζήτημα μερικών λεπτών. Μια μόνη παρατήρηση για να διευκρινιστεί μια λεπτομέρεια, παραθέτουμε κατευθείαν από το παράρτημα των σχετικών με την ψύκτρα FAQs: The mounting brackets don’t touch the mainboard, is this an issue? No. The mounting brackets are not meant to touch the mainboard and the flexibility of the brackets is required to create the appropriate contact pressure. There should be up to 3mm (Intel) or 4mm (AMD) space between the mainboard and the mounting brackets when the cooler is correctly installed. Η βίδα στήριξης έχει κορμό χωρίς σπείρωμα διαμέτρου 5mm ο οποίος καταλήγει σε σπείρωμα Μ3. Έτσι η ίδια η βίδα αποτελεί και αποστάτη τερματισμού του σφιξίματος της βίδας. Από ότι λογαριάσαμε με βάση το μήκος του κορμού (6,35mm) και το πάχος του CPU backplate ( 2,30mm), σε μια λεπτή μητρική ο κορμός της βίδας θα προβάλει περίπου 2,5 - 2,8 mm. Συνεπώς, ο μόνος που συνάντησε δυσκολία στην εγκατάσταση της ψύκτρας, είμαστε εμείς στο στήσιμό της πάνω στον " Ήφαιστο" ! Αλλά τα καταφέραμε και μάλιστα, και με ρύθμιση, η οποία για τις δοκιμές ορίστηκε στα 2,8 mm. Οι λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά Η "μικρή" της Noctua, παρά το ελάχιστο μέγεθός της, μας επιφύλαξε ενδιαφέρον περιεχόμενο γι' αυτόν το τομέα της παρουσίασής της. Η επιπεδότητα του cold plate Όπως συνηθίζεται από τη κατασκευάστρια, και το cold plate της NH-L9a AM4, εμφανίζει μια ελαφρά κυρτότητα. Η οποία είναι και προς τις δύο κατευθύνσεις ίση με 60μm (6/100 mm). Δεν είναι ιδιαίτερα κυρτό, οπότε πέρα από τη συμβατότητα με τα σύγχρονα CPU heat spreaders, περιμένουμε και μια καλή συμβατότητα με την επιφάνεια του Loader που χρησιμοποιούμε για τις δοκιμές. Η συμμετρικότητα της κύρτωσης -όπως θα δούμε στη συνέχεια- είναι αποτέλεσμα του τρόπου κατεργασίας του cold plate. Η κατεργασία της επιφάνειας του Cold Plate Το cold plate δεν έχει υποστεί καμία λείανση, η μακροσκοπικά εξαιρετικά λεία επιφάνειά του είναι αποτέλεσμα κατεργασίας σε CNC εργαλειομηχανή που έδωσε αυτό το αποτέλεσμα ! Αυτές οι μικροσκοπικές αυλακώσεις "απορροφούν" την περίσσεια της θερμοαγώγιμης πάστας, επιτρέποντας την καλύτερη θερμική σύζευξη μεταξύ cold plate και CPU Heat spreader, με ευνόητα θετικό αποτέλεσμα, τόσο στην ευκολία εγκατάστασης της ψύκτρας, όσο και στις επιδόσεις της. Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας Μετά το τέλος των δοκιμών, προσπαθήσαμε -με όχι και τόση επιτυχία !- να ξεκολλήσουμε την ψύκτρα που είχε "βεντουζάρει" πάνω στον Loader. Τελικώς, μόνο χρησιμοποιώντας μοχλό καταφέραμε να την πάρουμε στο χέρι! Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας, παρά το ότι η αποκόλληση δεν έγινε με τον καλύτερο τρόπο, φαίνεται να είναι καλή. Φαίνονται περιοχές όπου δεν υπάρχει "καθόλου" πάστα στο cold plate, γιατί αυτή έμεινε κολλημένη στην πλάκα του Loader. Μια πιο προσεκτική ματιά, δείχνει ένα πολύ καλό πάτημα στην κεντρική περιοχή (η πάστα είναι τόσο λίγη, που διακρίνονται παντού οι αυλακώσεις του cold plate). Περιμετρικά, όπως είναι αναμενόμενο λόγω της κυρτότητας του cold plate, υπάρχει ελαφρά περισσότερη θερμοαγώγιμη, αλλά οι παντού ευδιάκριτες δενδροειδείς δομές της αποκόλλησης, δείχνουν ότι και εκεί, το πάτημα δεν ήταν κακό! Η στήριξη των ανεμιστήρων Η Noctua, στην NH-L9a AM4, διαλέγει για την στήριξη των ανεμιστήρων, έναν τρόπο που δεν τον συνηθίζει. Χρησιμοποιεί βίδες που πιάνουν πάνω σε "αυτάκια" που είναι διαμορφωμένα στα δύο "διακοσμητικά" καπάκια της ψύκτρας, τα οποία υπάρχουν γι' αυτόν ακριβώς το λόγο και με την ευκαιρία, φιλοξενούν και το λογότυπο της κατασκευάστριας. Εδώ σημειώνουμε ότι οι βίδες χωνεύουν τελείως σε πατούρες που έχουν προβλεφθεί για να μην προβάλουν πάνω από το "πρόσωπο" του ανεμιστήρα. Αυτό που μας κάνει εντύπωση, είναι το πόσο λίγο περισσεύουν οι βίδες στην κάτω πλευρά των ανεμιστήρων! Από ότι μπορούμε να δούμε στην επόμενη φωτογραφία, η βίδα ακόμα και σφιγμένη, ίσα που έρχεται "πρόσωπο" με την κάτω πλευρά του ελάσματος στήριξης και φυσικά μας βάζει σε σκέψεις για την στιβαρότητα της σύνδεσης! Η αφαίρεση του ανεμιστήρα βέβαια, αποκαλύπτει ότι η Noctua, εκμεταλλευόμενη την διαφορά διαστάσεων φωλιάς βίδας (Φ=~3,8mm) και οπής ανεμιστήρα (Φ=~4,3mm), έχει σχεδιάσει "κρυφή" στήριξη, που και στιβαρή είναι και εξασφαλίζει ότι ή βίδα αποκλείεται να ακουμπήσει στα πτερύγια της ψύκτρας.Με τον τρόπο αυτό έχουμε και μια επιπλέον ευκολία, καθώς ο ανεμιστήρας πάει και κεντράρει μόνος του πάνω στα σωληνάκια αυτά και οι βίδες πάνε πανεύκολα στη θέση τους! Αφήνουμε εδώ και το μήκος τους, μην τύχει και παραπέσει καμιά, οι κοντές έχουν ολικό μήκος ~15mm και οι μακριές ~28mm αντίστοιχα. Η δομή της ψύκτρας Μιας και βγάλαμε τον ανεμιστήρα από τα λαμάκια στήριξής του, επόμενο βήμα να βγάλουμε και τα λαμάκια τα ίδια ! Τα λαμάκια στηρίζονται στην προέκταση του block, το οποίο έχει ενδιαφέρουσα διαμόρφωση και κυρίως, αξιοποίηση. Το block έχει πρισματική μορφή (ισοσκελές τρίγωνο), και στο κέντρο της μεγάλης πλευράς του, βρίσκεται το cold plate. Τα δύο heat pipes έρχονται σε πολύ καλή επαφή με αυτό, καθώς φωλιάζουν σε δυο ημικυλινδρικές αυλακώσεις που έχει σε όλο το μήκος του. Αυτό το πολύ μαζικό block εξηγεί και το δυσανάλογο βάρος της ψύκτρας. Το γιατί η Noctua επιλέγει ένα τόσο μεγάλου μήκους block, σίγουρα δεν ερμηνεύεται από τις ανάγκες καλής θερμικής σύζευξης των heat pipes με αυτό, καθώς και το 1/3 της επαφής (όσο δηλαδή μήκος έχει το cold plate) είναι αρκετό και άλλωστε, αποτελεί την κατασκευαστική επιλογή σε όλες τις άλλες ψύκτρες της. Άλλος λόγος επιβάλει αυτή τη κατασκευή . . . Τα πτερύγια είναι κολλημένα επάνω στις πλευρές του block και αντλούν θερμότητα από αυτό κατευθείαν χωρίς την παρέμβαση των heat pipes! Αυτό είναι μια καινοτομία που ανεβάζει κατακόρυφα τις επιδόσεις της ψύκτρας ! Όπως βλέπουμε από τις κοντινές φωτογραφίες, τα πτερύγια είναι διπλωμένα στο άκρο τους και έτσι καλύπτουν όλη τη διαθέσιμη επιφάνεια επαφής με το block. Επιπλέον αυτού, είναι κολλημένα και πάνω στα heat pipes. Αυτή η λύση είναι η πιο αποδοτική, γιατί το τμήμα του κάθε heat pipe που ακουμπά στο block, λειτουργεί σαν ιδιότυπο κυλινδρικό heat chamber που εξασφαλίζει την "ακαριαία" και άνευ απωλειών μεταφορά της θερμότητας του block, στο τμήμα των πτερυγίων που είναι κολλημένα επάνω τους. Στην φωτογραφία που ακολουθεί φαίνεται ότι αυτές οι αναδιπλώσεις των πτερυγίων καλύπτουν πλήρως τα heat pipes και το block, χωρίς να αφήνουν το παραμικρό κενό μεταξύ τους. Συνεπώς, η κεντρική περιοχή των πτερυγίων τροφοδοτείται άμεσα με θερμότητα, με κύριο μέσο την απευθείας επαφή με το block. Αυτού του είδους η θερμική σύζευξη έχει πολλά πλεονεκτήματα, καθώς η συμπεριφορά της καθορίζεται από τους "κανόνες" λειτουργίας των απλών -άνευ heat pipes- κλασικών ψυκτρών. Φυσικά σε μια τέτοια σχεδίαση υπάρχουν και σημαντικά μειονεκτήματα, με κύριο ότι, το μικρό πάχος των πτερυγίων, δεν επιτρέπει την ικανοποιητική συμμετοχή των άκρων τους στη θερμοαπαγωγική διαδικασία, καθώς αυτά, δεν δέχονται ικανό ποσό θερμότητας. Αυτό ακριβώς το πρόβλημα έρχονται να λύσουν τα heat pipes . . . . . . τα οποία παραλαμβάνουν ένα σημαντικό μέρος από την θερμότητα του block και την μεταφέρουν άμεσα στην ακραία περιοχή των πτερυγίων, επιτρέποντάς της να δουλέψει εξίσου αποδοτικά με την κεντρική περιοχή τους! Το air flow της ψύκτρας Το ότι το 1/3 της διατομής εξόδου των πτερυγίων είναι φραγμένο από το block, δημιουργεί την εύλογη πρώτη σκέψη ότι, η ροή του αέρα θα παρεμποδίζεται από αυτό, αλλά μια δεύτερη -προσεκτικότερη- σκέψη δείχνει ότι, αυτό είναι ένας πολύ καλός συμβιβασμός που τα κέρδη του είναι πολύ περισσότερα από τις "ζημίες" του! Η κεκλιμένη περιοχή του block δημιουργεί μια "τριγωνική" περιοχή στα πτερύγια, μέσα στην οποία -λόγω του μικρότερου διαθέσιμου χώρου- η ροή του αέρα αυξάνει ταχύτητα και έτσι η ψύξη που προκαλεί το ρεύμα αέρα γίνεται ισχυρότερη, ακριβώς εκεί που τα πτερύγια -λόγω του μικρότερου ύψους τους- είναι θερμότερα! Αυτό το "λοξό" ρεύμα αέρα προκαλεί μείωση του δυναμικά διαθέσιμου χώρου για τη ροή του αέρα και στην ελεύθερη εμποδίων περιοχή των πτερυγίων. Αποτέλεσμα είναι η αύξηση της ταχύτητας ροής του αέρα με ευνοϊκά αποτελέσματα στην θερμοαπαγωγική ικανότητά του! Τη διαμόρφωση αυτού του προοδευτικά στενότερου "αυλού" ροής του αέρα, συμπληρώνει το καλά κλειστό πλαϊνό των πτερυγίων : Βεβαίως το "πλαϊνό" αυτό δημιουργείται από το "κλείδωμα" των πτερυγίων μεταξύ τους για λόγους στιβαρότητας, αλλά αξιοποιείται άριστα και για το σκοπό που προανέφερα! Αυτό βέβαια σημαίνει αυξημένες απαιτήσεις από τον ανεμιστήρα, αλλά εδώ έρχεται ο NF-A9x14 PWM να τις ικανοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο. Συνοψίζοντας την "εικόνα" που προκύπτει από τα παραπάνω: Είναι φανερό ότι η NH-L9a γενικά (και της παρούσης συμπεριλαμβανομένης), είναι μια υβριδικής κατασκευής ψύκτρα, που συνδυάζει τα καλύτερα στοιχεία των παραδοσιακών ψυκτρών, με τα πλεονεκτήματα των ψυκτρών που διαθέτουν heat pipes και το τελικό αποτέλεσμα, πραγματικά δικαιώνει στο έπακρο αυτή τη σχεδιαστική επιλογή, καθώς όπως θα δούμε στη συνέχεια, οι επιδόσεις της ψύκτρας είναι τέτοιες που ακόμα και ένα "Εύγε! " είναι πραγματικά λίγο ! Το air flow του κουτιού Αυτό είναι ουσιαστικά το μοναδικό πρόβλημα που πρέπει να σας απασχολεί! Λόγω της κατασκευής της, ακόμα και αν την στριμώξουμε σε ένα κουτί με πολύ χαμηλό air flow, δεν πρόκειται να "συγκινηθεί", ίσα -ίσα που θα δουλεύει πιο αποδοτικά! Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με τον επεξεργαστή σας! Αντίθετα, ένα κουτί με καλό air flow, θα της επιτρέψει να κρατήσει τον επεξεργαστή μας δροσερό σε κανονική χρήση και οπωσδήποτε ασφαλή, ακόμα και αν αποφασίσουμε να "ξεφύγουμε" εντελώς! Μετρήσεις Καλά τα όσα είπαμε μέχρι εδώ, αλλά τώρα ήρθε η ώρα του "ταμείου"! Η ψύκτρα έχει δύο heat pipes οπότε η λογική μέγιστη καταπόνησή της είναι της τάξης των 120Watt, επειδή όμως στο συναγωνισμό της υπάρχουν ψύκτρες με παραπλήσιο μέγεθος που δοκιμάστηκαν στα 180Watt, οι δοκιμές* προχώρησαν και μέχρι εκεί για να έχουμε μια συγκριτική εικόνα, έστω και σε exreme συνθήκες για την NH-L9a AM4. {* Οι ενδιαφερόμενοι φίλοι μπορούν να δουν τη μεθοδολογία που χρησιμοποιούμε στις δοκιμές και πως αυτή αναβαθμίστηκε.} Να σημειώσουμε ότι για πρώτη φορά μπαίνει σε δοκιμές σαν ιδιαίτερος προσανατολισμός ο προσανατολισμός των άκρων των heat pipes, καθώς η Noctua -σε αντίθεση με άλλα μοντέλα (C type)- δεν συνιστά την αποφυγή της τοποθέτησης που φέρνει τα άκρα των heat pipes χαμηλότερα από το σημείο κάμψης τους. Έτσι στην κατακόρυφη τοποθέτηση θα δείτε δύο επιμέρους στήλες με δοκιμές. Έχοντας κατά νου ότι η ψύκτρα αυτή έχει ενεργό θερμικό όγκο μόλις 162 cm3, ας δούμε πως συμπεριφέρθηκε στις διάφορες θερμικές καταπονήσεις που της επιβάλαμε, τόσο με τον stock ανεμιστήρα, όσο και με τον εναλλακτικό, NF-A9 PWM. Κατατάσσοντας τις παρατηρήσεις μας σε κατηγορίες, έχουμε: Α. Η ψύκτρα δεν δείχνει κάποια ευαισθησία στον προσανατολισμό που θα δουλέψει. Όπως και να την βάλουμε έχει περίπου τις ίδιες επιδόσεις. Μικρή παρέκκλιση αποτελεί ο οριζόντιος προσανατολισμός, αλλά αυτό δεν οφείλεται στο ότι η ψύκτρα αλλάζει συμπεριφορά, αλλά στο ότι σε αυτό το προσανατολισμό η κάτω πλευρά του block είναι στη δυσμενέστερη θέση από άποψη air flow. Β. Στην τυπική ισχύ λειτουργίας της (90W), η άνοδος της θερμοκρασίας κυμαινόμενη από 23,2 0C στο υψηλό air flow, έως 32,3 0C στο χαμηλό, μόνο σαν εξαιρετική μπορεί να χαρακτηριστεί, τόσο για την απόδοση της ψύκτρας όσο και για την "άνεση" του επεξεργαστή μας. Γ. Ο θόρυβος κυμαίνεται από τα διακριτικά -λόγω κατασκευής του ανεμιστήρα- ~41 dB(A), έως τα μη ανιχνεύσιμα 30 dB(A). Δ. Τα ενδιαφέροντα πράγματα όμως βρίσκονται στις μεγαλύτερες θερμικές καταπονήσεις: Ξεκινώντας με τα 120W φορτίο, όπου η ψύκτρα, ανάλογα το air flow παρουσιάζει Δθ που κυμαίνεται από τους 30 - 42,2 0C για να καταλήξουμε στα 180W (καταπόνηση περίπου διπλάσια του TDP της !) σε Δθ από ~44 0C έως 63 0C ! Αυτό με απλά λόγια σημαίνει ότι, το "μικρούλι" HTPC σας, μπορεί να είναι μικρό, μόνο στο . . . μάτι ! Γιατί από επιδόσεις, -αν έχει ένα καλό air flow- θα μπορεί να υποστηρίξει κάθε ανησυχία σας! Ε. Η NH-L9a AM4 τα πήγε τόσο καλά στις δοκιμές, που αποφασίσαμε να κάνουμε τη χάρη σε όσους "ζουν σε σπήλαια" ( ) και δοκιμάσαμε τι ισχύ μπορεί να αντιμετωπίσει, σε πολύ χαμηλό air flow: Με κυριολεκτικά ανύπαρκτο θόρυβο, η ψύκτρα μπορεί να αντιμετωπίσει το TDP της διατηρώντας τον επεξεργαστή μας ασφαλέστατο! ΣΤ. Φυσικά ψάξαμε και το αντίθετο ερώτημα : Πόση θερμική ισχύ μπορεί να αντιμετωπίσει στο υψηλό air flow; Η "απάντηση" μας έκανε να ψαχνόμαστε -μάταια- για το τι στραβό έχουμε κάνει! "Απλά" (!) η Noctua με την NH-L9a AM4 έσπρωξε τα όρια του τι μπορεί να πετύχει μια ψύκτρα, ακόμα πιο μακριά! Με 135 W σε κάθε μονόπλευρο ( μορφής C) heat pipe (δηλαδή 270 W στο σύνολο!) η ψύκτρα -παρά την τριπλάσια του TDP της καταπόνηση- μένει ατάραχη, δεν εμφανίζει το παραμικρό σημάδι κόπωσης και το Δθ, απλά φλερτάρει με τους 65 0C. Όταν αυτό έρχεται από μια ψύκτρα με όγκο μόλις 162cc, στενεύουν τόσο πολύ τα περιθώρια των χαρακτηρισμών, που ο reviewer μπορεί να χρησιμοποιήσει μια μόνο λέξη . . . Επίτευγμα ! Ζ. Αφήνοντας όμως τις ακραίες δοκιμές και τους "ανήσυχους" ικανοποιημένους, υπάρχει ακόμα κάτι που θέλει απάντηση: Αν έχουμε χώρο για έναν ακόμα πιο αθόρυβο ανεμιστήρα των 25mm, τι επιδόσεις έχει η ψύκτρα; Ο ανεμιστήρας επιλογής είναι ο NF-A9 PWM και οι επιδόσεις . . . χαράς ευαγγέλια σε όσους έχουν σαν κυρίαρχο κριτήριο το θόρυβο! Με θόρυβο μόλις και μετά βίας διακριτό σε ένα τυπικό δωμάτιο πόλης αργά το βράδυ (34,8 dB(A)), η επιβάρυνση στις θερμοκρασίες είναι μόλις 2,6 0C στο TDP της. Αλλά το σημαντικό είναι ότι, για παράδειγμα, στα 120W για τα ίδια επίπεδα θορύβου, το θερμικό κέρδος με τον εναλλακτικό ανεμιστήρα, κυμαίνεται από ~3 έως ~5 0C γιατί αυτός παράγει λιγότερο θόρυβο σε υψηλότερες στροφές και έτσι ενώ ο θόρυβος παύει να είναι μετρήσιμος, υπάρχει αρκετά μεγαλύτερο air flow! Όλα αυτά μπορούμε να τα δούμε στο επόμενο γράφημα, το οποίο αποκαλύπτει και επιπλέον -επίσης σημαντικά- πράγματα για την ψύκτρα. 1. Η θερμική συμπεριφορά της ψύκτρας είναι τόσο γραμμική και προβλέψιμη, που θυμίζει εργαστηριακό όργανο μέτρησης! 2. Ο χρήστης μπορεί να την χρησιμοποιήσει σε όποιον προσανατολισμό θέλει καθώς, οι θερμικές διαφορές μεταξύ τους είναι πρακτικά άνευ σημασίας (οι καμπύλες των διαφορετικών προσανατολισμών σε κάθε air flow, ουσιαστικά αλληλοκαλύπτονται). 3. Μπορούμε να πειραματιστούμε ελεύθερα στο θέμα μείωσης του θορύβου καθώς, για την ίδια θερμική ισχύ, η μείωση του air flow επιφέρει μια σχεδόν γραμμική αύξηση στην θερμοκρασία (ελαφρά αποκλίνουσες "οριζόντιες" μοβ καμπύλες) και δεν επιφυλάσσει δυσάρεστες εκπλήξεις! Μετρήσεις εις βάθος - Γραφήματα Παρά το ότι οι μετρήσεις είναι πολλές, θα παραθέσουμε δυο χαρακτηριστικές και τις άλλες μπορείτε να τις δείτε στα link που ακολουθούν: Οι πλήρεις μετρήσεις των τριών air flow υπάρχουν αντιστοίχως εδώ: Οριζόντια τοποθέτηση: Πίνακας Ho μετρήσεων, Γράφημα Ho Δθ, Γράφημα Ho Rca Πλάγια τοποθέτηση: Πίνακας La μετρήσεων, Γράφημα La Δθ, Γράφημα La Rca Κατακόρυφη τοποθέτηση: Πίνακας Ve μετρήσεων, Γράφημα Ve Δθ, Γράφημα Ve Rca Κατακόρυφη τοποθέτηση Εναλλακτικός Ανεμιστήρας : Πίνακας Ve μετρήσεων, Γράφημα Ve Δθ, Γράφημα Ve Rca Α. Μετρήσεις κάθετου προσανατολισμού με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, σε πέντε επίπεδα airflow και διάφορες θερμικές καταπονήσεις από 30 Watt έως 180 Watt. Πίνακας τιμών: VePusAll5-rev Οι ευθείες που αποτελούν το γράφημα του Δθ, είναι χαρακτηριστικές της άνεσης με την οποία αντιμετωπίζει η ψύκτρα, χωρίς να δείχνει την παραμικρή ένδειξη κόπωσης, φορτία μέχρι και διπλάσια του TDP της, ! Στο δεξιό γράφημα έχουμε την μεταβολή της θερμικής αντίστασης της ψύκτρας και την δυνατότητα να δούμε πολύ καθαρότερα την τάση εξέλιξης της θερμικής συμπεριφοράς της ψύκτρας. Οι ελαφρά κατωφερείς καμπύλες των βασικών air flow, δείχνουν ότι η NH-L9a AM4, βρίσκεται μακριά από το σημείο καμπής της μετάβασης από την προοδευτική βελτίωση στην προοδευτική επιδείνωση. Αυτή η καμπή φαίνεται στο Very Low airflow (η καμπύλη είναι οριζόντια με μια ελαφρά ανωφερή τάση. Μόνο στο Ultra Low airflow, η καμπύλη είναι καθαρά ανωφερής δείχνοντας ότι, η ψύκτρα έχει εξαρχής μπει στην περιοχή προοδευτικής επιδείνωσης της θερμικής απόδοσής της. Β. Μετρήσεις κάθετου προσανατολισμού με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, σε υψηλό airflow και διάφορες θερμικές καταπονήσεις από 30 Watt έως 270 Watt. Πίνακας τιμών: VePusHi_270W Εδώ "ξέφυγαν" τα πράγματα, αλλά μόνο όσον αφορά στην θερμική καταπόνηση, γιατί η NH-L9a AM4 απλά . . . "δε μασάει" ! ! ! Αντιμετώπισε όλο το φάσμα των φορτίων παρουσιάζοντας μια σταθερά βελτιούμενη απόδοση και παρά τα 135Watt που είχε ανά heat pipe, έδειξε καθαρά ότι έχει πολλά περιθώρια ακόμα. Αυτή η συμπεριφορά -κατά ένα μεγάλο μέρος- οφείλεται στην υβριδική κατασκευή της. Στο γράφημα του Δθ έχουνε προσθέσει μια καμπύλη ακόμα (Μερικό Δθ), που δείχνει πόση είναι η αύξηση της θερμοκρασίας που προκαλεί κάθε βήμα αύξησης του θερμικού φορτίου. Από αυτή τη καμπύλη βλέπουμε ότι κάθε βήμα των 30Watt προκαλεί μια διαρκώς ελαφρά μειούμενη αύξηση της θερμοκρασίας και εμμέσως -πλην σαφώς- έχουμε μια αδιαμφισβήτητη ένδειξη ότι η ψύκτρα έχει ακόμα περιθώρια! Στο γράφημα αυτό θα βρείτε και ένα βήμα ακόμα στο τέλος, όπου η ψύκτρα επιστρέφει στο ονομαστικό της φορτίο. Αυτός είναι ένας τυπικός έλεγχος στις περιπτώσεις που ζορίζουμε πολύ μια ψύκτρα και ανάλογα με τη σχέση της θερμοκρασίας του "καθοδικού" βήματος (22,58 οC) με την θερμοκρασία του αντίστοιχου "ανοδικού" βήματος (22,81 oC), βλέπουμε αν η ψύκτρα μπήκε σε κατάσταση έντονης καταπόνησης. Σε μια ψύκτρα που συμβαίνει αυτό, η καθοδική θερμοκρασία είναι λίγο μεγαλύτερη, αν η ψύκτρα δεν έχει πραγματικά ζοριστεί, η θερμοκρασίες δεν διαφέρουν ουσιαστικά. Εδώ η θερμοκρασία κατάληξης είναι μικρότερη, δείχνοντας ότι η ψύκτρα ούτε καν το "κατάλαβε" το τριπλάσιο του ονομαστικού της, φορτίο! ! ! Ανάλογα συμπεράσματα -αλλά με πιο ευκρινή τρόπο- έχουμε και από το διάγραμμα της Θερμικής αντίστασης. Όλα αυτά όμως είναι καλύτερα να τα δούμε σε μια πιο "αρχική" μορφή, από την αποτύπωση της καταγραφής του temperature data logger που χρησιμοποιούμε στις δοκιμές . . . Τη συμπεριφορά της ψύκτρας -πέρα από τη σταθερότητά της στις διάφορες καταπονήσεις- μπορούμε να την δούμε τόσο από το SΔθ (διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ του Δθ δύο διαδοχικών βημάτων) που βαίνει μειούμενη, όσο και από αντίστοιχο SΑΔθ που στα πέντε τελευταία βήματα αυξάνει προοδευτικά! Όπως μπορούμε να δούμε και από τα ενδιάμεσα των καμπυλών νούμερα (μπλε) που δείχνουν τη διαφορά θερμοκρασίας του cold plate από αυτήν του αέρα εξόδου, αυτή μειώνεται αναλογικά καθώς η ψύκτρα γίνεται θερμότερη. Ευκολότερα φαίνεται από την διαφορά μεταξύ τους (πορτοκαλί) που δείχνει ότι όσο η ψύκτρα γίνεται θερμότερη, κατορθώνει να μεταφέρει -αναλογικά- περισσότερη θερμότητα στον αέρα που την ψύχει! Όλα αυτά πιστεύω ότι -χωρίς κανένα ενδοιασμό- μπορούμε να τα συμπυκνώσουμε σε μια φράση: Η Noctua με την NH-L9a AM4, έχει -αναλογικά- φτιάξει μια από τις καλύτερες ψύκτρες που υπάρχουν ! ! ! Συγκριτικοί πίνακες και γραφήματα Θα πρέπει να προειδοποιήσουμε τους φίλους που θα χρησιμοποιήσουν τα γραφήματα που ακολουθούν, να πάρουν υπόψη τους ότι η κατάταξη της Noctua NH-L9a AM4 στους πίνακες αυτούς, αλλά και των άλλων ανάλογου μεγέθους ψυκτρών ( Noctua NH-L9x65, Noctua NH-L9x14 SE AM4, Silverstone ARGON series AR05) είναι "καταχρηστική", καθώς οι υπόλοιποι συμμετέχοντες έχουν πολλαπλάσιο όγκο. Βεβαίως, σιγά σιγά συγκεντρώνονται ομοειδείς ψύκτρες και σήμερα έχουμε τουλάχιστον άλλο ένα μέλος από τις SFF top flow ψύκτρες, αλλά εδώ θέλει λίγο προσοχή καθώς, οι NH-L9x65 (απλή και SE AM4) έχουν σημαντικά μεγαλύτερο όγκο από την AR05 και την σημερινή φιλοξενούμενή μας. Με αυτά κατά νου, ας δούμε τα αποτελέσματα που έφερε η ψύκτρα της σημερινής μας παρουσίασης δοκιμαζόμενη στα 180 Watt. Α. Σύνθετη κατάταξη με βάση το Δθ και τον θόρυβο, με πρωτεύον κριτήριο το Δθ. (Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m) Το ότι η Noctua κατασκευάζει πάρα πολύ καλές ψύκτρες, το ξέρουμε όλοι! Αλλά αυτή τη φορά, πραγματικά ξεπέρασε τον εαυτό της ! Η NH-L9a AM4 "πλασάρεται" μεταξύ των δύο "ομόσταυλών" της (NH-L9x65 xx) και μάλιστα περίπου στη μέση! Και, όταν εκείνες έχουν 2 heat pipes παραπάνω και σχεδόν 54% μεγαλύτερο θερμικά ενεργό όγκο, αυτό σημαίνει ότι, στα 180 Watt από κάθε κυβικό εκατοστό του ενεργού όγκου της, η NH-L9a Am4 καλείται να απάγει στο περιβάλλον ~1,11W, έναντι των ~0,72W/ cm3 με τα οποία λειτουργεί η NH-L9x65 xx! Η βασική κατασκευαστική διαφορά της ψύκτρας αυτής (η συγκόλληση όλων των πτερυγίων της πάνω στο block), αποδείχνεται το μεγάλο της πλεονέκτημα καθώς αυξάνει θεαματικά τις επιδόσεις της! Η σύγκρισή της με την παραπλήσιου όψκου SilerStone Argon AR05, μας δίνει -τηρουμένων των αναλογιών- μια ιδέα για το ποιες θα ήταν οι επιδόσεις της, αν η κατασκευή της ακολουθούσε την "πεπατημένη" ! Εκλογικεύοντας λοιπόν τη σύγκριση με ανάλογου μεγέθους -και στόχου- ψύκτρες, ουσιαστικά αποτελεί την μοναδική επιλογή για όσους θέλουν επιδόσεις αλλά και χαμηλό θόρυβο στο compact PC τους. Β. Σύνθετη κατάταξη με βάση το θόρυβο και το Δθ, με πρωτεύον κριτήριο το θόρυβο. (Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m) Η NH-L9a AM4, χωρίς να είναι η πιο αθόρυβη ψύκτρα του πίνακα, κατατάσσεται εύκολα στις λιγότερο ενοχλητικές και αυτό χάρις στην εξαιρετική σχεδίαση του ανεμιστήρα της. Σε πραγματική χρήση όμως με λογικά υψηλό φορτίο και μέσο air flow (120Watt / 2000rpm), τα πράγματα αλλάζουν άρδην! Με θόρυβο 32,9 dB(A) κατατάσσεται στην κορυφαία θέση των αθόρυβων ψυκτρών και παράλληλα διατηρώντας τον επεξεργαστή μας "χαλαρό" σε ένα Δθ ~35 0C, θα περάσει πολύς καιρός για να βρεθεί η ψύκτρα που θα την "εκθρονίσει" ! Αν δε, παραμείνουμε μέσα στο συνιστώμενο TDP (90-95W), τότε με θόρυβο 30,0 dB(A) και Δθ ~32 οC, απλά δεν υπάρχει ανταγωνισμός! Συμπεράσματα και βαθμολογία "Εύκολη η δουλειά του reviewer! Όταν το δείγμα της παρουσίασης συγκεντρώνει τόσα προτερήματα, τον κάνει να ψάχνεται να βρει και κάποιο μειονέκτημα! Ευτυχώς για τους μελλοντικούς κατόχους της, όσο και αν προσπαθήσαμε αποτύχαμε οικτρά ! Η Noctua παρουσιάζει μια εξαιρετικά compact ψύκτρα, ικανή να αναλάβει φορτία αρκετά μεγαλύτερα από αυτά που σε κάνει να πιστεύεις ότι μπορεί ! Μια πρόταση που δίνει την λύση σε όσους χρήστες έχουν ένα HTPC μικρών διαστάσεων, αλλά δεν είναι διατεθειμένοι, αυτό, να αποτελέσει εμπόδιο και στις πιο "απαιτητικές ανησυχίες" τους! " Αυτά έλεγα σε προηγούμενη παρουσίαση, πιστεύοντας ότι η Noctua το "τερμάτισε" το θέμα! Έπρεπε να ξέρω καλύτερα! Η Noctua συνδυάζοντας την τεχνολογία των απλών ψυκτρών με αυτήν των heat pipes, μας δίνει μια ψύκτρα με εντυπωσιακές επιδόσεις, ικανή να κρατήσει το επεξεργαστή μας ασφαλή ακόμα και κάτω από παράλογα υψηλά -για το μέγεθός της- θερμικά φορτία! Εκμεταλλευόμενη την "άνεση" που τις δίνει το ΑMD AM4 footprint, εξασφαλίζει πλήρη συμβατότητα με το πέριξ του socket, hardware και χάρη στο μικρό ύψος της, που είναι παραπλήσιο με αυτό των μνημών, μπορεί να τοποθετηθεί ακόμα και στα μικρότερα κουτιά HTPC. Στον σπουδαίο ανεμιστήρα που την συνοδεύει, πέρα από την εξαιρετική θερμοαπαγωγική ικανότητα, οφείλει πολλά και στο θέμα του θορύβου, του οποίου το επίπεδο, κυμαινόμενο από το τελείως αθόρυβο, έως το απαλλαγμένο από ενοχλητικές συχνότητες διακριτικό "φύσημα", καθιστά την NH-L9a AM4 πρώτη επιλογή για οποιοδήποτε σύστημα compact HTPC βασίζεται στους νέους AMD Ryzen5. Παρά την "για λόγους αρχής" συντηρητική θέση της κατασκευάστριας όσον αφορά στο TDP της, σε ένα ευάερο κουτί θα σας εκπλήξει με την ευκολία που αντιμετωπίζει αρκετά μεγαλύτερα φορτία, επιτρέποντας στο μικροσκοπικό υπολογιστή σας, να ανταπεξέλθει σε ότι του ζητηθεί, από το να είναι multimedia center, μέχρι παιχνιδομηχανή. Η ποιότητα κατασκευής της είναι κορυφαία και το δοκιμασμένο σύστημα στήριξης κάνει την εγκατάσταση της. . . "παιχνίδι" ! Το μόνο που θα θέλαμε να είναι καλύτερο, είναι το κόστος της και αυτό όχι γιατί δεν ανακλά αυτά που προσφέρει, αλλά γιατί θα θέλαμε να είναι πιο προσιτή στους χρήστες. Συνοψίζοντας όλα αυτά σε μια φράση: Αν έχετε ένα διακριτικό HTPC και ψάχνετε για την καλύτερη ψύξη του Ryzen5 επεξεργαστή σας, αλλά δεν είστε διατεθειμένοι ούτε να παραιτηθείτε από τις άλλες "ανησυχίες" σας, αλλά ούτε να χάσετε την ησυχία σας, δύσκολα θα βρείτε αυτά που προσφέρει η Noctua NH-L9a AM4 και σε τόσο μικρό μέγεθος! Υπενθυμίζουμε ότι η Η Noctua NH-L9a AM4 έχει από την κατασκευάστρια εταιρία προτεινόμενη τιμή 39,90€ (MSRP) του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου. Συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση και την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, την βρήκαμε στα Ελληνικά καταστήματα προς 44,26€ (συν ~3,9€ μεταφορικά) με το ΦΠΑ. Κλείνοντας τη σημερινή παρουσίασή μας, ας δούμε επιγραμματικά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της Noctua NH-L9a AM4. Υψηλής ποιότητας κατασκευή Κορυφαίες επιδόσεις για το μέγεθός της. Πολύ μικρό μέγεθος. Λειτουργικό και στιβαρό σύστημα στήριξης με πολύ εύκολη εγκατάσταση. Εξαιρετικά γραμμική θερμική συμπεριφορά. Οι επιδόσεις της δεν εξαρτώνται από τον προσανατολισμό της. Δεν εμποδίζει την πρόσβαση σε βύσματα και κάρτες που είναι κοντά στο socket. Πολύ αποτελεσματικός και υψηλών προδιαγραφών, PWM ανεμιστήρας. Χαμηλός θόρυβος ακόμα και σε υψηλές στροφές, ο οποίος είναι απαλλαγμένος από ενοχλητικές συχνότητες. Sleeved καλώδιο ανεμιστήρα Παρέχεται ρυθμιστικό μέσο των στροφών (LNA Adapter) Πρόβλεψη και για εγκατάσταση ανεμιστήρα πάχους 25mm. Παρέχεται θερμοαγώγιμη πάστα που επαρκεί για περισσότερες της μιας εφαρμογές. Αναλυτικό manual. Εγγύηση έξι ετών. θα θέλαμε να την δούμε με χαμηλότερο κόστος. Με βάση όλα τα παραπάνω η γενική βαθμολογία που αποσπά η Noctua NH-L9a AM4, δε μπορεί να είναι μικρότερη από:  theLAB.gr Ευχαριστούμε θερμά την Noctua για την παραχώρηση των δειγμάτων της δοκιμής. Για το TheLab.gr Seafalco 23/11/2017
  2. Πρόλογος Η ARCTIC δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις καθώς η πολύχρονη εμπλοκή της στην ψύξη των επεξεργαστών και όχι μόνον, έχει αποδώσει μια μακριά σειρά από επιτυχημένα προϊόντα τα οποία, διακρινόμενα για την άρτια σχεδίαση, την αποτελεσματικότητα αλλά και το σχετικά χαμηλό κόστος τους, αποτελούν μια άριστη επιλογή για τους χρήστες που θέλουν να αναβαθμίσουν την stock ψύκτρα του επεξεργαστή τους, αναζητώντας αισθητά χαμηλότερες θερμοκρασίες, χωρίς να πληρώσουν μια "μικρή περιουσία" γι' αυτό! Βεβαίως το "καλό και φθηνό" είναι εγχείρημα δύσκολο, που απαιτεί σοβαρό τεχνολογικό υπόβαθρο και δραστηριοποίηση σε πολλαπλά πεδία. Εγχείρημα κατάλληλο για την ARCTIC , που τα επιτυχημένα προϊόντα που έχει στο ενεργητικό της αρχίζουν από ψύκτρες και ανεμιστήρες, φτάνουν μέχρι εξαιρετικές θερμοαγώγιμες πάστες και συνεχίζουν -όπως βλέπουμε στις πρόσφατες παρουσιάσεις- και σε άλλους λιγότερο "παραδοσιακούς" τομείς! Η κατασκευάστρια, με βάση την επιτυχημένη Freezer 7 Pro, μας παρουσιάζει την ARCTIC Freezer i11, μια μικρών διαστάσεων αερόψυκτρα ενός πύργου, που ψύχει με την βοήθεια ενός ιδιόμορφου ανεμιστήρα 92mm, τρία heat pipes άμεσης επαφής, τα οποία είναι ενσωματωμένα χωρίς κενά μεταξύ τους σε μια αλουμινένια βάση που εξασφαλίζει την εύκολη και στιβαρή στήριξη της ψύκτρας. Η Freezer i11 παρά την φαινομενικά απλή κατασκευή της, ενσωματώνει αρκετές τεχνολογικές λύσεις που αφενός, βοηθούν την αύξηση των επιδόσεών της και αφετέρου, εκμεταλλευόμενες τα χαρακτηριστικά των υλικών, διατηρούν το κόστος σε χαμηλά επίπεδα! Η ARCTIC όμως, με στόχο τον χωρίς τεχνικές "θυσίες" περιορισμό του κόστους, κάνει ένα ακόμα όχι και τόσο συνηθισμένο βήμα. Διαχωρίζει τα μοντέλα της ανάλογα με την πλατφόρμα στην οποία απευθύνονται, έτσι η Freezer i11 προορίζεται μόνο για την INTEL πλατφόρμα, και η δίδυμή της, Freezer A11, για την AMD. Αλλά η πραγματική έκπληξη, μας περιμένει "στο ταμείο" καθώς, η τιμή της αποτελεί πραγματική πρόκληση! Ακολουθήστε μας στις επόμενες σελίδες, να την γνωρίσουμε από κοντά ! Τεχνικά χαρακτηριστικά Στους δύο πίνακες που ακολουθούν μπορούμε να δούμε με αρκετή λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά της ψύκτρας που σας παρουσιάζουμε σήμερα. Ο πρώτος πίνακας μας δίνει συνοπτικά όλη την σχετική πληροφορία, τόσο αυτήν που υπάρχει στα data της ψύκτρας, όσο και σε αυτά που διαπιστώθηκαν/μετρήθηκαν από εμάς στο εργαστήριο του TheLab. Αυτά τα τελευταία έχουν αναγραφεί με μπλε χαρακτήρες και μολονότι -βασιζόμενα στις μετρήσεις που έδωσε ένα και μόνο δείγμα- στερούνται της στατιστικής επαλήθευσης, πιστεύουμε ότι μπορούν να δώσουν μια πιο πλήρη εικόνα της ψύκτρας. Βασική παρατήρηση είναι ότι η ARCTIC Freezer i11 διαθέτει εξοπλισμό στερέωσης μόνο για την πλατφόρμα της INTEL. Όποιος ενδιαφέρεται για μητρικές της AMD θα πρέπει να κοιτάξει για την ARCTIC Freezer A11, η οποία διαφοροποιείται από την Freezer i11 μόνο στο mounting hardware. Συνέχεια έχει ο πίνακας με τα πιο "ιδιαίτερα" χαρακτηριστικά της ψύκτρας, όπου μπορούμε να δούμε συνοπτικά τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες της ψύκτρας, αλλά και τις παραμέτρους που εξαρτώνται από αυτά και καθορίζουν την θερμική συμπεριφορά της. Με ελευθερία air flow ~70% και συντελεστή πυκνότητας ~108, δεν είναι η πιο αραιόφυλη ψύκτρα που έχουμε δει, αλλά σαφώς απέχει αρκετά από τις πυκνές ψύκτρες, πράγμα που προϊδεάζει για την δυνατότητα χρήσης ανεμιστήρα με χαμηλό θόρυβο! Η ARCTIC Freezer i11 έχει από την κατασκευάστρια εταιρία προτεινόμενη τιμή 42,00€ (MSRP). Αλλά την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, μπορείτε να την βρείτε σε Ελληνικά καταστήματα , σε τιμή προσφοράς προς 22,26€ του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου και συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση. Συσκευασία και παρελκόμενα Η ARCTIC Freezer i11 φτάνει στον χρήστη σε ένα μικρό χάρτινο κουτί που προϊδεάζει για το μέγεθος της ψύκτρας. Παρά το μικρό του μέγεθος όμως, η πληροφορία που μας δίνει είναι επαρκέστατη. Γραφιστικά η εικόνα του κουτιού είναι ευπρόσδεκτη στο μάτι και η από κοντά εξέταση βελτιώνει κατά πολύ την πρώτη εντύπωση. Η επάνω και η εμπρός πλευρά αρκούνται στην παρουσίαση του λογότυπου της εταιρίας και μιας εικόνας της ψύκτρας. Φυσικά την προσοχή μας αποσπά η εξαετής εγγύηση (!) της ψύκτρας (βλέπε ανεμιστήρας) και δευτερευόντως, η φράση στο κάτω μέρος του κουτιού που δηλώνει ότι η ψύκτρα μας είναι συμβατή μόνο με INTEL sockets και το QR-code που παραπέμπει στη σελίδα του προϊόντος. Στην αριστερή πλευρά έχουμε ένα βασικό σκαρίφημα της ψύκτρας και ένα συγκριτικό test επιδόσεων. Διακρίνουμε προσοχή στη σχεδίαση και αρκετές ευκολίες στη στήριξη του ανεμιστήρα αλλά και της ψύκτρας της ίδιας. Καθόλου άσχημα θα λέγαμε, αν και την προσοχή μας κεντρίζει η επεξήγηση στον [ * ] του διαγράμματος των επιδόσεων, αλλά γι' αυτό ας περιμένουμε λίγο ακόμα. Η δεξιά πλευρά έχει μια πολύγλωσση περιγραφή των βασικών ιδιοτήτων της Freezer i11 (με τα Ελληνικά...απόντα "φυσικά"! ) και ένα πίνακα με τα βασικά χαρακτηριστικά της. Πρώτη γραμμή...το μέγιστο TDP της ψύκτρας είναι 150 Watt, και εδώ συναξιολογούμε την πληροφορία για του CPU temp = 95 oC max. Λίγο πιο κάτω βλέπουμε τον λόγο που η ΑRCTIC έχει την "άνεση" να δώσει έξι χρόνια εγγύηση, καθώς ο ανεμιστήρας της εξοπλίζεται με FDB έδρανο! Η πίσω πλευρά έχει πιο παραστατικές πληροφορίες για τα πλεονεκτήματα και τα χαρακτηριστικά της ψύκτρας. Η ARCTIC δίνει σε συντομία όλα τα σημαντικά σημεία της ψύκτρας, πολλά από αυτά τα έχουμε δει και σε άλλες κατασκευές, άλλα ο περιορισμός των μπράτσων του κινητήρα σε τρία, αποτελούν νέα προσέγγιση. Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι έχει γίνει προσπάθεια να συγκεντρωθούν σε μία χαμηλού κόστους ψύκτρα, πολλές τεχνικές αύξησης της απόδοσής της με τρόπο που δεν έχει επίπτωση στο κόστος κατασκευής της. Για να δούμε όμως τι έχει μέσα στο κουτί! Η ώρα του ανοίγματος της συσκευασίας ενός νέου "παιχνιδιού" -όσες και να έχεις ανοίξει- φέρνει στην επιφάνεια το "παιδί" που κρύβεται μέσα μας και αυτό, ένιωσε μια μικρή απογοήτευση από την ευνόητη -και εν τέλει αναπόφευκτη- θυσία στο βωμό του κόστους, η οποία ελπίζουμε να περιορίζεται μόνο στην σχεδόν παντελή έλλειψη προστατευτικών. Πλην του απολύτως αναγκαίου πρόσθετου χαρτονιού που προστατεύει το cold plate και μια πλευρά των πτερυγίων, η υπόλοιπη προστασία επαφίεται στο σκληρό χαρτόνι του κουτιού. Παρ' όλα αυτά, η ψύκτρα έφτασε σε εμάς άθικτη! Όλα τα απαραίτητα όμως είναι εδώ, με το σταυροειδές CPU back plate να ξεχωρίζει, συνοδευόμενο από το σακουλάκι με τα εξαρτήματα και τις εξαιρετικές οδηγίες εγκατάστασης. Από αριστερά ξεκινώντας έχουμε τα δύο brackets που θα στηρίξουν την ψύκτρα, ανάμεσά τους και τις τέσσερις βίδες που χρησιμοποιούνται για την στερέωση τους πάνω στο CPU back plate. Δεξιότερα και επάνω, οι βίδες για την άμεση στερέωση της ψύκτρας (με τα brackets) πάνω στις υποδοχές του LGA 2011x socket. Οι μικρές βίδες είναι για την στερέωση των brackets πάνω στην αλουμινένια βάση της ψύκτρας. Τέλος, δεξιά -πέρα από το manual- έχουμε μία δόση της πολύ καλής θερμοαγώγιμης πάστας της κατασκευάστριας και το ιδιότυπο πλαστικό back plate, το οποίο θα μας απασχολήσει λίγο παραπάνω. Διακρίνουμε στα δεξιά σκέλη του τις εγκοπές που "φωλιάζουν" οι δύο βίδες του INTEL socket 115x και τέσσερα λευκά αυτοκόλλητα, τα οποία καλύπτουν μια μικρή ποσότητα μαλακής κόλλας σιλικόνης, η οποία θα κρατήσει το back plate στη θέση του μέχρι να περάσουμε τις βίδες στερέωσης. Πολύ έξυπνη ιδέα που δείχνει ότι η κατασκευάστρια έχει φροντίσει ακόμα και τις πολύ μικρές λεπτομέρειες! Και εδώ τελειώνουν τα παρελκόμενα, που υπενθυμίζουμε ότι καλύπτουν μόνο την πλατφόρμα της INTEL. Γυρνάμε σελίδα λοιπόν, για την πρώτη επαφή μας με την φιλοξενούμενή μας! Η ψύκτρα από κοντά "Πόσο μπορεί να συμπιεστεί το κόστος μιας ψύκτρας, χωρίς αυτό να σημάνει ουσιαστική υποβάθμιση της απόδοσής της;" Αυτό είναι το ερώτημα στο οποίο επιχειρεί να απαντήσει η ARCTIC και μάλιστα δεν αρκείται σε αυτό, ανεβάζει το πήχη ακόμα ψηλότερα, ντύνοντας το όλο πακέτο με εξαετή εγγύηση! Λίγα πράγματα μπορούν να μας προκαλέσουν περισσότερο από το να δούμε από κοντά το τι και το πώς μιας τέτοιας πρότασης. Ας ξεκινήσουμε από την μακροσκοπική εικόνα και μετά πάμε και πιο κοντά ! Η οπτική κυριαρχία του ανεμιστήρα είναι αναπόφευκτη καθώς, η ίδια η ψύκτρα έχει συγκρίσιμες με αυτόν διαστάσεις. Και αν κατασκευαστικά η ψύκτρα είναι απλή , αυτό δεν ισχύει για τον ανεμιστήρα, ο οποίος έχει πολύ ιδιαίτερη κατασκευή, της οποίας ένα μέρος φαίνεται άμεσα στο πλαίσιό της και στην κατασκευή της φτερωτής του. Αλλά ας κάνουμε πρώτα μια περιήγηση περιμετρικά. Τρία heat pipes με διπλές απολήξεις, ψύχονται από 45 σχετικά πυκνά πτερύγια που φέρουν αναδιπλώσεις 90ο στα άκρα τους και έτσι σχηματίζουν ένα αεραγωγό, ο οποίος περιορίζοντας τη ροή του αέρα αυστηρά μόνο ανάμεσα στα πτερύγια, συμβάλει στην πλήρη εκμετάλλευση του air flow του ανεμιστήρα. Λύση επιβεβλημένη καθώς, στο όνομα της επίτευξης επιδόσεων και παράλληλα της διατήρησης του θορύβου σε χαμηλή στάθμη, δεν υπάρχει η "πολυτέλεια" να "χαθεί" εκτός της περιοχής των πτερυγίων, ούτε η παραμικρή ποσότητα αέρα! Ο ανεμιστήρας πιάνει με τα ενσωματωμένα πλαστικά άγκιστρά του στο λούκι που σχηματίζεται στα πτερύγια και παρά το ότι μπορεί να κινηθεί λίγο πάνω - κάτω, καλό είναι να τον αφήσουμε εκεί που βρίσκεται, διαφορετικά ένα μέρος από τη ροή του θα μείνει ανεκμετάλλευτη. Βέβαια, το γεγονός ότι ολόκληρη η ροή του αέρα περνάει μέσα από την ψύκτρα, σημαίνει ότι τα περιμετρικά του socket εξαρτήματα (μνήμες, VRM κ.λπ.), θα πρέπει να αρκεστούν σε πιο ασθενές ρεύμα αέρα. Ευτυχώς, που ούτως ή άλλως, τα συστήματα που αποτελούν τη στόχευση της ARCTIC Freezer i11 δεν είναι ιδιαίτερα απαιτητικά. Και ολοκληρώνουμε την περιστροφή με το cold plate σε πρώτο πλάνο, να αποκαλύπτει την CDC (Continuous Direct Contact) κατασκευή του, σαν ένα ακόμα σχόλιο στην προσπάθεια της κατασκευάστριας να αντλήσει και την "τελευταία σταγόνα" απόδοσης που μπορεί να δώσει μια τέτοια κατασκευή. Το σώμα της ψύκτρας Αφού την ξαπλώσαμε την ψύκτρα, ας την γδύσουμε κιόλας! Ένα ελαφρό ανασήκωμα στα πλαστικά clips είναι αρκετό για να βγει ο ανεμιστήρας και να έχουμε πλήρη θέα στην ομάδα των πτερυγίων που αναλαμβάνει την θερμική ανταλλαγή με τον αέρα. Όπως είναι αναμενόμενο η επιλογή της συμπίεσης του κόστους, έχει επιβάλει την κατά το δυνατόν απλούστερη κατασκευή, αλλά αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι κακό. Μπορεί -ας πούμε- να μην υπάρχει το "τριγωνικό" κενό πίσω από τον ανεμιστήρα που αντισταθμίζει την έλλειψη αέρα στην περιοχή του τυφλού σημείου, αλλά ο κινητήρας του ανεμιστήρα είναι πολύ μικρός και -ας μην το ξεχνάμε- το πλαίσιό του "αγκαλιάζει" ολόκληρη την ψύκτρα. Έτσι ο αέρας περιορισμένος μόνο ανάμεσα στα πτερύγια, καλύπτει αποτελεσματικά και την "τυφλή" περιοχή τους! Σε αυτό το πιο κοντινό πλάνο, φαίνεται και το διακοσμητικό πτερύγιο της ψύκτρας (το τεσσαρακοστό έκτο !), το οποίο -προς τιμήν της- η Arctic δεν το προσμετρά στα πτερύγια της ψύκτρας, καθώς όπως μπορείτε να δείτε και από αυτή τη φωτογραφία, η σύνδεσή του με τα heat pipes είναι κάπως "ελεύθερη" ! Επίσης σε αυτή αλλά και στην επόμενη φωτογραφία βλέπουμε την αναδίπλωση σε ορθή γωνία των πτερυγίων στα άκρα τους, η οποία ουσιαστικά "σφραγίζει" την περιοχή των πτερυγίων και τα μετατρέπει σε ένα ιδιότυπο "αεραγωγό ψύξης, αλλά και βοηθά στην στιβαρότητα της όλης κατασκευής. Το block της ψύκτρας Η στερέωση των brakets πάνω στην αλουμινένια βάση που συγκρατεί τα heat pipes γίνεται με τέσσερις βίδες και το σύνολο αποτελεί μια στιβαρή και συνάμα ελαστική κατασκευή, Η όλη κατασκευή είναι τελείως συμμετρική και το κρίσιμο σημείο από όπου περνάνε οι βίδες στερέωσης, βρίσκεται σαφώς έξω από το σώμα της ψύκτρας, βοηθώντας έτσι στο εύκολο βίδωμά τους. Η διαμόρφωση των ελασμάτων αυτών ακολουθεί την δοκιμασμένη λύση που συνδυάζει την ελαστικότητα με την στιβαρότητα και εξασφαλίζει αρκετή πίεση προς το CPU heat spreader έτσι ώστε, να επιτευχθεί η βέλτιστη θερμική σύζευξη μεταξύ τους. Οι εσωτερικές οπές στο άκρο των ελασμάτων στερέωσης, προορίζονται για το LGA 115x socket και οι εξωτερικές, για τα πιο σύγχρονα, του 2011x συμπεριλαμβανομένου. Το cold plate Και ερχόμαστε σε ένα από τα σημεία "ατού" της ARCTIC Freezer i11. Τα τρία heat pipes έρχονται σε άμεση επαφή με το καπάκι του επεξεργαστή και φυσικά έχουν λειανθεί σε επίπεδη μορφή, μαζί με την αλουμινένια βάση που τα συγκρατεί σφιχτά μεταξύ τους. Το cold plate έρχεται καλυμμένο με προστατευτική ταινία που αναφέρει το προφανές της αφαίρεσής της πριν τη χρήση. Την αφαιρούμε και έχουμε ανεμπόδιστη θέα στην πολύ καλή δουλειά που έχει γίνει κατά τη λείανση, την οποία θα έχουμε την ευκαιρία να εξετάσουμε πιο διεξοδικά στην σελίδα των λεπτομερειών. Οι προηγούμενες φωτογραφίες μας δίνουν μια πολύ καθαρή εικόνα της τεχνικής που χρησιμοποιείται από την Arctic -αλλά και άλλες κατασκευάστριες- για να επιτευχθεί η καλύτερη δυνατή θερμική αγωγιμότητα. Τα heat pipes έχουν εγκλωβιστεί σταθερά μέσα στην αλουμινένια βάση τους, αλλά παράλληλα έχουν συμπιεστεί μεταξύ τους με σκοπό μετά την ολοκλήρωση της λείανσής τους, να έχουμε μια σχεδόν συνεχή επιφάνεια υψηλής θερμικής αγωγιμότητας, χωρίς "κενά", ή περιοχές με αλουμίνιο ( όπως άλλες κατασκευές που έχουν ξεχωριστές θήκες για κάθε heat pipe), πράγμα που θα σήμαινε χαμηλότερη αποτελεσματικότητα! Ο ανεμιστήρας Εδώ η ARCTIC πραγματικά έχει κάνει εξαιρετική δουλειά, φτιάχνοντας εκ βάθρων ένα ανεμιστήρα που εξαντλεί τα περιθώρια της απόδοσης αλλά και του χαμηλού θορύβου, και αυτό δεν το λέω εγώ, το αποδεικνύουν οι μετρήσεις που θα δούμε σε επόμενη σελίδα. Αλλά ας τον δούμε πρώτα και έχουμε καιρό για τα υπόλοιπα! Τα επτά πτερύγιά του έχουν διαβαθμισμένη κλίση, έτσι ώστε στην περιφέρεια να είναι σε θέση να αναπτύξουν κάποια στατική πίεση και προς το κέντρο και να μπορούν να ωθήσουν περισσότερο αέρα στην περιοχή του τυφλού σημείου του ανεμιστήρα. Η αλληλοκάλυψη των πτερυγίων είναι σχετικά μικρή, καθώς αυτό επιβάλλεται από την ανάγκη για υψηλό air flow. Το πλαίσιό του είναι χυτευμένο σε ένα μονοκόμματο κομμάτι που έχει μορφή χοάνης, η οποία αφενός τροφοδοτεί τα πτερύγια του ανεμιστήρα με ομαλότερη ροή αέρα και αφετέρου, αυξάνοντας την απόσταση του πλαισίου από τα ταχέως κινούμενα ακροπτερύγια, μειώνει τον θόρυβο. Το κέντρο της φτερωτής του (motor hub) έχει "ημισφαιρική" διαμόρφωση, για να διευκολύνει την ομαλότερη ροή του αέρα και την καλύτερη τροφοδότηση της επίμαχης κεντρικής περιοχής της. Τα στηρίγματα του κινητήρα περιορίστηκαν σε τρία, αριθμός επαρκής, που μειώνει τα σημεία που προβάλουν αντίσταση στη ροή του αέρα και αυξάνει την απόδοση του ανεμιστήρα. Εδώ μπορούμε να δούμε και τα τέσσερα "O-ring" που εξασφαλίζουν την καλή πρόσφυση του ανεμιστήρα στα πτερύγια της ψύκτρας, περιορίζοντας παράλληλα την μετάδοση των ενδεχόμενων κραδασμών. Η αλληλοκάλυψη της βάσης των πτερυγίων είναι κοντά στο να είναι πλήρης, πράγμα που συνδυαζόμενο με την μικρή αλληλοκάλυψη των άκρων των πτερυγίων, οριοθετεί τα πλαίσια του συμβιβασμού μεταξύ του υψηλού air flow και της ανάγκης για κάποια -έστω μικρή- στατική πίεση. Ο ανεμιστήρας ελέγχεται με διαμόρφωση πλάτους παλμών (PWM) και το καλώδιό του, είναι καλυμμένο με ένα αποδεκτά πυκνό sleeve το οποίο, προς την πλευρά του ανεμιστήρα, σφηνώνει σε ειδική εγκοπή του πλαισίου, από την οποία το βγάλαμε για να φανεί καλύτερα. Βεβαίως, η δουλειά που έχει κάνει η Arctic σε αυτόν τον ανεμιστήρα δεν σταματά εδώ, αλλά τις λεπτομέρειες θα τις δούμε στην αντίστοιχη σελίδα. Θα αφήσουμε το θέμα αυτό με την "ευχή" και οι άλλοι κατασκευαστές να έβρισκαν το δρόμο για προϊόντα "αυτής" της κατασκευής και ανάλογης τιμής! Θέματα συμβατότητας Θεωρώντας σαν δεδομένο ότι η Freezer i11 έχει σαν "σύστημα στόχο", ένα σύστημα μέσων επιδόσεων που χρησιμοποιείται είτε σαν HTPC, είτε σαν υπολογιστής γενικής χρήσης και με βάση το ότι, οι σύγχρονες μνήμες πολύ λίγη ανάγκη από extra ψύξη έχουν (αν δεν τις υπερχρονίσεις εννοείται), δεν πρόκειται να συναντήσετε κάποιο πρόβλημα συμβατότητας, όποιον προσανατολισμό και να επιλέξετε. Από τις διαστάσεις που δίνει ο κατασκευαστής, αλλά και από αυτές που προσθέσαμε εμείς, και από τα σκαριφήματα τοποθέτησης, φαίνεται καθαρά ότι σε αρκετές τοποθετήσεις, η ψύκτρα καλύπτει μέρος του πρώτου memory socket, αλλά το ύψος που έχει από την μητρική είναι αρκετό ώστε να μην "βρίσκει" πάνω στην μνήμη που είναι τοποθετημένη σε αυτό. Οι λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά Το έχετε φαντάζομαι καταλάβει ότι, αυτό το κομμάτι των review, είναι που μου αρέσει περισσότερο! Δεν είναι τυχαίο, καθώς σε αυτό βλέπουμε τις τεχνολογίες που έχουν χρησιμοποιηθεί, λέμε και δυο κουβέντες παραπάνω γι' αυτές και κυρίως, αποκαλύπτονται οι λύσεις που δίνει ο κάθε κατασκευαστής στις προκλήσεις που θέτει το προϊόν που σχεδιάζει και μαθαίνουμε και εμείς, το τι και το πως της κάθε προσέγγισης. Αλλά αυτό που πραγματικά αξίζει το κόπο, είναι όταν έχουμε να κάνουμε με μια νέα τεχνολογία, ή μια νέα ματιά -και λύση- σε ένα παλιό πρόβλημα. Ας βάλουμε λοιπόν αρχή από τα "ορεκτικά" και μετά πάμε στα "κυρίως πιάτα", για να δούμε τι "μαγείρεψε" για εμάς η ARCTIC Freezer i11. Το CPU back plate Η κατασκευή του μπορεί να είναι πλαστική, αλλά πραγματικά δεν έχει αφεθεί τίποτε στην τύχη. Η ίδια η δομή του με τις βαθιές νευρώσεις, εγγυάται την απαραίτητη ακαμψία, αλλά μια πιο προσεκτική ματιά αποκαλύπτει ότι το φυτευτό "παξιμάδι", προς την πλευρά που περνά μέσα στην μητρική, έχει πολύ καλό φινίρισμα για να μην την τραυματίσει και από την άλλη πλευρά, διακρίνουμε το έντονο κανελάζ (αυτή τη περιμετρική γραναζωτή διαμόρφωση) που εξασφαλίζει ότι όσο δυνατά και να σφίξουμε τις βίδες, αποκλείεται το παξιμάδι να γυρίσει "τρελά" μέσα στο πλαστικό! Αυτού του είδους η προσοχή στη λεπτομέρεια μολονότι δεν κοστίζει, πείθει ότι η ARCTIC πραγματικά φρόντισε να μην κάνει κανένα συμβιβασμό σε αυτά που είναι κρίσιμα! Το "σώμα" της ψύκτρας Η εύκολη διερεύνηση του θέματος μας έδωσε τα ακόλουθα: Η θερμική σύζευξη των πτερυγίων με τα heat pipes Η τεχνική συναρμογής που επέλεξε η κατασκευάστρια είναι η "στεγνή" (άνευ συγκόλλησης) περιμετρική σύσφιξη του δακτυλίου εκτόνωσης των πτερυγίων, πάνω στα heat pipes. Βλέπουμε ότι η σύσφιξη είναι πολύ καλή και η ακτίνα καμπυλότητας στην περίμετρο της εκτόνωσης είναι πολύ μικρή, βελτιώνοντας έτσι τη θερμική σύζευξη του πτερυγίου με την θερμοσωλήνα. Σε αυτές τις φωτογραφίες αλλά και στην επόμενη φαίνεται με λεπτομέρεια το αυλάκι που έχει διαμορφωθεί στα πτερύγια για να αγκιστρώνεται ο ανεμιστήρας. Αλλά για να κάνουμε μια πιο κοντινή προσέγγιση! Ο σωληνίσκος εκτόνωσης του πτερυγίου καλύπτει εξ' ολοκλήρου το heat pipe, εξασφαλίζοντας την βέλτιστη θερμική σύζευξη. Όπως βλέπουμε στην επόμενη φωτογραφία... ...η κάλυψη είναι ουσιαστικά τέλεια, με ευνόητη θετική επίπτωση στην αποτελεσματικότητα της θερμικής μεταφοράς αυτού του "εναγκαλισμού" ! Το διακοσμητικό πτερύγιο. Όπως συνηθίζεται σε πολλές ψύκτρες, το "ορατό" πτερύγιο της Freezer i11 είναι λίγο πιο "καλλιτεχνικό" από τα άλλα που είναι τελείως επίπεδα. Όπως βλέπετε, ο χαρακτηρισμός "διακοσμητικό" είναι απολύτως δίκαιος, καθώς το πτερύγιο αυτό έχει κάπως χαλαρή σύνδεση με τα heat pipes. Προς τιμήν της, η Arctic δεν προσμετρά το πτερύγιο αυτό και έτσι η ψύκτρα παραμένει με 45 κανονικά πτερύγια! Η επιπεδότητα του cold plate Η διαδικασία είναι πλέον γνωστή, με τη διαφορά ότι αυτή τη φορά δεν χρειάστηκε το φίλερ, καθώς και να θέλαμε, δεν θα μπορούσαμε να το χρησιμοποιήσουμε... Κάθετα και διαγώνια στα heat pipes Παράλληλα και διαγώνια στα heat pipes Νομίζω ότι τα λόγια είναι περιττά. Η επιφάνεια του cold plate είναι πρακτικά τελείως επίπεδη! Να σημειώσω εδώ ότι -όπως οι παρατηρητικοί φίλοι κατάλαβαν- η φωτογράφιση αυτή έγινε μετά τις δοκιμές της ψύκτρας, γιατί ήδη πριν την έναρξη των δοκιμών, είχαμε διαπιστώσει την επιπεδότητα της επιφάνειας συνεπαφής ψύκτρας / "επεξεργαστή", με την δοκιμή διασποράς της θερμοαγώγιμης πάστας, που ακολουθεί στη συνέχεια. Αλλά πριν να "λερώσουμε" το cold plate, ας δούμε μια ακόμα απόπειρα για την αποτύπωση της επιφάνειας του. Η υφή της επιφάνεια του cold plate Μέχρι τώρα είδαμε αρκετές φωτογραφίες της επιφάνειας επαφής, αλλά μόνο σε μία από αυτές, οι προσεκτικοί φίλοι θα διέκριναν κάτι περισσότερο από μια άμορφη σατινέ επιφάνεια! Δυστυχώς, οι μεταλλικές επιφάνειες δεν τα πάνε καλά με το φως και τους φωτογράφους -στους οποίους δεν τολμώ να με συμπεριλάβω - έτσι για μια ακόμα φορά, μόνο μετά από αρκετή προσπάθεια, κατόρθωσα να έρθει η "αλήθεια στο φως" ! Αλλά άξιζε το κόπο καθώς η επιφάνεια του cold plate κάθε άλλο παρά άμορφο σατινέ είναι. Τα ίχνη της περιστροφικής λείανσης είναι πλέον καθαρά, όπως και το ότι -όπως προανέφερα- η λείανση έχει γίνει μετά την πάκτωση των heat pipes στο block και έχει προχωρήσει και στη λείανση του ίδιου του αλουμινένιου block, έτσι ώστε να πατάει και αυτό καλά στο καπάκι της CPU και να συμβάλει στην θερμική μεταφορά. Για μια ακόμα φορά, η προσοχή στον σχεδιασμό και στη λεπτομέρεια, οδηγεί σε μια "ανέξοδη" βελτίωση της απόδοσης! Σε αυτή τη φωτογραφία έχει αποτυπωθεί καθαρά το ότι η αλουμινένια βάση έχει συμπιέσει μεταξύ τους τα heat pipes, καθώς είναι ορατή η ελαφρά παραμόρφωση των ακραίων heat pipes από αυτήν. Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας Όπως θα γνωρίζουν οι τακτικοί αναγνώστες, είναι άλλο πράγμα να βλέπεις την εικόνα της θερμοαγώγιμης πάστας μετά την αποκόλληση της ψύκτρας από το καπάκι του επεξεργαστή, και τελείως άλλο, να την βλέπεις την στιγμή που η ψύκτρα είναι κανονικά σφιγμένη πάνω στον "επεξεργαστή"! Η διασπορά σε συνθήκες λειτουργίας Μια δοκιμαστική "στεγνή" εγκατάσταση της ψύκτρας. . . ...δείχνει ότι η επιφάνεια του cold plate είναι επίπεδη. Αλλά αυτό φυσικά δεν είναι αρκετό, οπότε μπαίνει η κοινή λευκή και σχετικά λεπτόρρευστη πάστα, που μπορεί να αποκαλύψει ακόμα και μικρές αποκλίσεις στην ομοιομορφία της διασποράς της πάστας. Η αριστερή φωτογραφία τραβήχτηκε αμέσως μετά το τελικό σφίξιμο της ψύκτρας και η δεξιά, 2 λεπτά αργότερα. Όπως βλέπουμε, η πάστα που έχει απομείνει ανάμεσα στις δύο επιφάνειες είναι ένα λεπτό και ομοιόμορφου πάχους φιλμ, πράγμα που αποτελεί σαφή απόδειξη ότι το cold plate ουσιαστικά τελείως επίπεδο. Για να συνδέσουμε αυτές, τις δύσκολο να αναπαραχθούν εικόνες, με αυτές που όλοι βλέπουμε όταν αλλάζουμε μια ψύκτρα, ας δούμε τι γίνεται την στιγμή που αρχίζουμε να ξεβιδώνουμε την ψύκτρα. Παρά τις αναπόφευκτες ανακλάσεις στις επιφάνειες του γυαλιού, είναι προφανές ότι μόλις η πίεση μειώθηκε λίγο, ο αέρας περνώντας ανάμεσα στα heat pipes, πήγε και κάλυψε το κενό που αφήνει πίσω του το φιλμ της πάστας, που πλέον, κατά την διαδικασία της αποσυμπίεσης, "ρουφήχτηκε" από το κενό και συγκεντρώθηκε σε αυτές τις δενδροειδείς δομές. Για να ολοκληρώσουμε όμως την διαδικασία, ας δούμε και δυο εικόνες πολύ πιο συνηθισμένες. . . ...μετά την αποκόλληση της ψύκτρας από τον "επεξεργαστή" μας. Όλα συνηγορούν υπέρ μιας πολύ καλής επαφής των δύο επιφανειών, πράγμα που αποτελεί καλό σημάδι για την συμπεριφορά της ψύκτρας τουλάχιστον στις CPU που έχουν επίπεδο heat spreader. Η διασπορά της θερμοαγώγιμης πάστας αναφοράς Οι φωτογραφίες αυτές τραβήχτηκαν μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών. 1. Η διασπορά στον Loader ("επεξεργαστή") Έχουμε μια κλασικά καλή διασπορά, δυστυχώς το φως δε μας κάνει τη χάρη να αναδείξει με μεγάλη ευκρίνεια το πάχος της πάστας που απομένει μετά την αποκόλληση. 2. Η διασπορά στο cold plate Εδώ έχουμε πολύ καλύτερη εικόνα, καθώς έπαιξα λίγο παραπάνω με τα φώτα! Η εφαρμογή της ψύκτρας είναι πάρα πολύ καλή και αυτό φαίνεται ακόμα καλύτερα, στις επόμενες φωτογραφίες... και με λίγο διαφορετικό φωτισμό... ...αποκαλύπτεται χωρίς καμία αμφιβολία, ότι στον τομέα της λείανσης η Arctic μας παραδίνει μια εξαίρετη επιφάνεια συνεπαφής! Η ελαστικότητα του μηχανισμού στήριξης Συχνά έχουμε αναφερθεί στην κρισιμότητα του μηχανισμού στερέωσης της ψύκτρας και όπως είδαμε, η Arctic εφοδιάζει την Freezer i11 με ένα πολύ καλό μηχανισμό. Βέβαια, εδώ έχουμε μια μικρή αντίρρηση, καθώς ανάλογα με το πάχος της μητρικής, η δύναμη σύσφιξης ποικίλει, καθόσον δεν παρέρχεται αποστάτης που να καθορίζει αυστηρά την απόσταση τερματισμού της σύσφιξης από τη μητρική, που είναι το απολύτως σωστό. Η Freezer i11 διαθέτει βίδες με περιορισμένου μήκους σπείρωμα, το οποίο τερματίζοντας πάνω στο παξιμάδι του CPU back plate, ορίζει την απόσταση μετακίνησης των ελασμάτων στήριξης με βάση το μήκος της βίδας. Έτσι, σε μια παχιά μητρική η πίεση που εξασκείται στον επεξεργαστή είναι λίγο μεγαλύτερη από την αντίστοιχη σε μια λεπτότερη μητρική! Για να δούμε όμως ποια είναι η παραμόρφωση του μηχανισμού στήριξης και κατά πόσο αυτή είναι ελαστική η όχι. Η ψύκτρα έχει στερεωθεί πάνω στον "Ήφαιστο", χρησιμοποιώντας μεταλλικούς αποστάτες μήκους 12 mm που προσομοιώνουν τις συνθήκες σύσφιξης σε μητρική πάχους 1,6 mm. Τα ελάσματα στερέωσης εμφανίζουν -όπως και πρέπει- μια κάποια κάμψη, η οποία φαίνεται καλύτερα στις φωτογραφίες που ακολουθούν. Απολύτως φυσιολογικό αυτό, αλλά για να ρίξουμε μια πιο κοντινή ματιά στη ρίγα! Η επιφόρτιση των δυνάμεων σύσφιξης μεταφέρεται όπως είναι φυσικό και στις αλουμινένιες βάσεις των ελασμάτων στερέωσης και είναι επόμενο τα 3mm πάχους τους, να επιτρέπουν κάποια μικρή παραμόρφωση (κάμψη). Το αν αυτή κάμψη είναι μόνιμη ή παροδική, θα εξαρτηθεί από την σύνθεση του κράματος του αλουμινίου της βάσης. Για να το διαπιστώσουμε αυτό τραβήχτηκαν δυο ζευγάρια φωτογραφιών από τα αντίστοιχα άκρα πρώτα με την ψύκτρα δεμένη και μετά, ελεύθερη. Τις παραθέτουμε για κάθε άκρο σε ζευγάρια, κατά την φορτισμένη κατάσταση (αριστερή) και δίπλα της (δεξιά) χωρίς φορτίο. Το αποτέλεσμα αποτελεί μάλλον μια μικρή έκπληξη, καθώς τα στελέχη της βάσης υπέστησαν κατά κύριο λόγο ελαστική παραμόρφωση, η οποία σε μεγάλο ποσοστό επαναφέρθηκε, αφήνοντας πίσω της κάποια μικρά κατάλοιπα μόνιμης (πλαστικής) παραμόρφωσης (αριστερή επόμενη φωτογραφία), τα οποία δεν πρόκειται να μας απασχολήσουν ποτέ, καθώς -όπως μπορούμε να δούμε στην δεξιά φωτογραφία που ακολουθεί-... ...την κύρια δουλειά ρύθμισης της πίεσης σύσφιξης της ψύκτρας την κάνουν τα ελάσματα στερέωσης με την ελαστικότητά τους! Απλή και δοκιμασμένη λύση! Βεβαίως δεν διαθέτουμε όργανα για να μετρήσουμε την τιμή της δύναμης που εξασκεί η ψύκτρα στον επεξεργαστή, οπότε όσον αφορά στην συζήτηση που έχει ανοίξει το τελευταίο διάστημα για το θέμα αυτό, θα αρκεστούμε στις εγγυήσεις που παρέχει η ARCTIC! Έλεγχος διαστάσεων Μια βασική διάσταση μας ενδιαφέρει εδώ, αυτή του ύψους, για να ξέρουμε τι περιθώρια υπάρχουν για τα πολύ χαμηλά κουτιά (HTPC). Και το αποτέλεσμα των 131mm είναι πολύ κοντά στο τυπικό, αλλά προσοχή εδώ, στη διάσταση αυτή προσθέστε και τα 8mm του socket, αν σκοπεύετε να μετρήσετε από την επιφάνεια της μητρική σας και όχι από αυτό! Οι ανεμιστήρες Το έχετε ήδη δει σε όλα τα πρόσφατα review, ότι αφιερώνουμε μια σελίδα για τις λεπτομέρειες κατασκευής των ανεμιστήρων που συνοδεύουν τις ψύκτρες μας, ελπίζω πλέον να σας έχω πείσει για την αναγκαιότητα αυτής της πιο κοντινής ματιάς στον καθοριστή της θερμικής απόδοσης μιας ψύκτρας. Εν προκειμένω όμως θα αναρωτηθείτε: "Μα τι άλλο μπορούμε να πούμε για ένα ανεμιστηράκι !" Ίσως σε πολλές περιπτώσεις η απορία να είναι δικαιολογημένη, αλλά όχι στην συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά επειδή "τα πολλά λόγια είναι φτώχεια"... Το χείλος των πτερυγίων Στην αριστερή φωτογραφία φαίνεται καθαρά ότι, το πλαίσιο του ανεμιστήρα είναι κατασκευασμένο σε μορφή χοάνης, η οποία διευκολύνει την τροφοδότηση του ανεμιστήρα με αέρα, αλλά υπάρχει και μια ακόμα ιδιαιτερότητα. Τα πτερύγια στέκουν αρκετά υψηλότερα από το στενότερο σημείο του πλαισίου του ανεμιστήρα, συνεπώς ο θόρυβος που παράγεται από τον αέρα που επιταχύνεται από αυτά στην περίμετρο της φτερωτής, είναι μικρότερος. Στην δεύτερη φωτογραφία όμως υπάρχει και κάτι ακόμα, το χείλος των πτερυγίων μοιάζει να είναι πολύ λεπτό, ας το δούμε όμως καλύτερα... Το πρόσθιο χείλος των πτερυγίων, από ένα σημείο και πέρα αρχίζει να γίνεται λεπτότερο για να καταλήξει κοντά στο ακροπτερύγιο (wing tip) να γίνει σαν "ξυράφι". Ο σκοπός του είναι η κατά το δυνατόν ευκολότερη και αθόρυβη διείσδυση του ταχέως κινούμενου άκρου του πτερυγίου στον "ακίνητο" αέρα και η εκτέλεση του...άψογη! Πλαίσιο και φτερωτή Στα κοντινά που ακολουθούν φαίνονται τα ελαστικά O-ring αλλά και τα άγκιστρα στερέωσης του ανεμιστήρα και δεν μπορούμε παρά να παρατηρήσουμε ότι, καλά είναι τα ελαστικά παρεμβύσματα, αλλά αν ο ανεμιστήρας έχει κραδασμούς, δεν πρόκειται να σώσουν την κατάσταση, γιατί τα άγκιστρα πατώντας κατ' ευθείαν πάνω στα πτερύγια της ψύκτρας, θα μεταφέρουν ανεμπόδιστα τους κραδασμούς σε αυτά! Αλλά προφανώς η Arctic αισθάνεται άνετα γι' αυτή τη μικρή παρασπονδία, καθώς ο ανεμιστήρας εφοδιασμένος με FDB έδρανα, δεν παράγει σχεδόν κανένα κραδασμό! Το μόνο ίσως που μπορούμε να καταλογίσουμε στα αρνητικά είναι, ότι λόγω των λεπτών τοιχωμάτων της όλης κατασκευής του πλαισίου, αυτό είναι περισσότερο ελαστικό απ' ότι μας αρέσει, αλλά "ουδέν κακόν αμιγές καλού", η ελαστικότητα αυτή βοηθάει στον περιορισμό της μετάδοσης των ενδεχόμενων κραδασμών, αλλά και στην επιβίωση από αθέλητη κακομεταχείριση! Εδώ όμως φαίνεται και κάτι άλλο σημαντικό όσον αφορά στον περιορισμό του θορύβου, αλλά και την αύξηση της απόδοσης. Το πλαίσιο της φτερωτής (εννοώ το τμήμα του που αγκαλιάζει την περίμετρό της) σταματά αρκετά πριν το τέλος του πλαισίου του ανεμιστήρα. Έτσι ο αέρας που ωθεί ο ανεμιστήρας προς την ψύκτρα μπορεί να "ξεχειλίζει" πίσω από την φτερωτή, και περνώντας πάνω από επίτηδες λοξό χείλος του πλαισίου της, -περιορισμένος καθώς είναι από το εξωτερικό πλαίσιο του ανεμιστήρα- απλώνεται καλύπτοντας ολόκληρη σχεδόν την διατομή των πτερυγίων! Τα στηρίγματα του κινητήρα Το ότι είναι τρία και γιατί, το είπαμε ήδη, αλλά για να δούμε πιο προσεκτικά! Τα μπράτσα στήριξης του κινητήρα έχουν ατρακτοειδή κατασκευή, της οποίας η τομή έχει διάσταση ~2,5mm x 4,5mm. Έφτιαξαν τα μπράτσα δηλαδή, σαν μικροσκοπικές πτέρυγες αεροπλάνου, η δε κλίση που έχουν αυτές οι "πτέρυγες" ακολουθεί την κλίση που έχει το ρεύμα αέρα του ανεμιστήρα: Αεροδυναμική διαμόρφωση σε μπράτσο κινητήρα έχουμε ξαναδεί, αλλά με αυτή την πρισματική ατρακτοειδή μορφή που έδωσαν οι μηχανικοί της Arctic το. . . τερμάτισαν! Ειλικρινά, αυτή η τόσο πολύπλευρη και σε βάθος προσοχή στην λεπτομέρεια, σε κάνει να αναρωτιέσαι. . . Πότε "Βγάζουμε το καπέλο" ! Οι διαμορφώσεις των πτερυγίων όμως δεν εξαντλούνται σε όσα είπαμε μέχρι τώρα. Το άκρο (η μύτη) των πτερυγίων είναι έντονα στρογγυλεμένη, για να μειώνεται ο θόρυβος, αλλά και το πίσω άκρο τους έχει τη μελέτη του. Αυτό το κόψιμο έχει αλλάζει την γωνία του άκρου της πίσω ακμής του πτερυγίου και διαμορφώνει το ρεύμα του αέρα σε ένα πιο ανοικτό κώνο, έτσι ώστε να καλυφθεί πιο αποτελεσματικά η περίμετρος του ανεμιστήρα με αέρα. Λύση δοκιμασμένη, που η ενσωμάτωσή της σε ένα ανεμιστήρα τόσο χαμηλού κόστους, έρχεται σε επίρρωση αυτού που είπαμε και πιο πριν: "Η τεχνολογία δεν είναι απαραίτητο να είναι ακριβή !" Αλλά εδώ υπάρχει και κάτι ακόμα που φαίνεται σαν απλή διακόσμηση, αλλά δεν είναι ! Ο λόγος για το πρισματικό παράθυρο / άνοιγμα στο σημείο που ευρίσκονται τα άγκιστρα. Το κενό αυτό σαφώς και βοηθά στην μεγαλύτερη ελαστικότητα του πλαισίου που θα επιτρέψει την ευκολότερη χρήση του αγκίστρου, αλλά οι σχεδιαστές το πήγαν ένα βήμα πιο πέρα, διαμορφώνοντας αυτό το κενό σε ένα σημείο από όπου το ρεύμα αέρα του ανεμιστήρα μπορεί να απορροφήσει (φαινόμενο Bernoulli) μια επιπλέον ποσότητα αέρα και να ψύξει αποτελεσματικότερα τα πλευρά της ψύκτρας! Εδώ. . . "Βγάζεις το καπέλο!" Η ηλεκτρική συμπεριφορά του ανεμιστήρα Ο συγκεκριμένος ανεμιστήρας -δεν σας το κρύβω- με έβαλε σε "μπελάδες" ! Θυμίζω ότι από τις προδιαγραφές του δίνει σαν όριο ρύθμισης από 500rpm - 2000rpm, με PWM Fan Controller φυσικά. Έλα μου όμως, που εγώ δεν μπορούσα με τίποτε να κατεβάσω τις στροφές του κάτω από τις 1650 και αυτό, στην ελάχιστη δυνατή ρύθμιση του controller! Ο μόνος τρόπος ήταν να μειώσω την τάση τροφοδοσίας και αυτό φυσικά δεν παίζει σαν λύση για τον απλό χρήστη ! Και αυτό, όχι γιατί δεν γίνεται να το κάνει συνδέοντας τον ανεμιστήρα σε μια Voltage Controlled έξοδο που έχει ο fan controller , αλλά γιατί δεν "λέει" να έχεις PWM ανεμιστήρα και να τον ελέγχεις με ρύθμιση τάσης. Τελικά το πρόβλημα βρέθηκε και φυσικά δεν ήταν ο ανεμιστήρας, αλλά ο fan controller, του οποίου η PWM έξοδος δεν δούλευε μέσα στα πρότυπα ελέγχου ανεμιστήρων με PWM! ! ! Fan controller άλλος δεν υπήρχε και παραγγελία δεν "έπαιζε", γιατί δεν δίνονται πληροφορίες αρκετές, για να είναι σίγουρο ότι δεν θα έχει και αυτός πρόβλημα. Το ζήτημα λύθηκε αλλιώς, άλλωστε στο TheLab είμαστε ! Χρειάστηκαν μερικές ώρες βέβαια για να πάμε από σχέδιο στην τελική πλακέτα, αλλά άξιζε το κόπο. DIY Fan Controller, πλήρως σύμφωνος με τα πρότυπα του PWM ελέγχου και με δυνατότητα ρύθμισης του Duty Cycle από 0% έως και 100% με διακριτικότητα καλύτερη από 0,1% ! "Τέλος καλό, όλα καλά !" που λένε, πάμε λοιπόν να δούμε ποια είναι η συμπεριφορά του ανεμιστήρα όταν τον συνδέσεις σε ένα σωστό Fan Controller! Η τάση τροφοδοσίας του ανεμιστήρα είναι 12,04 Vdc και ο ανεμιστήρας είναι τοποθετημένος πάνω στην ψύκτρα και εκείνη είναι τοποθετημένη σε σταθερή βάση (οι λεπτομερείς αυτές δοκιμές καταγράφηκαν μετά την ολοκλήρωση των θερμικών δοκιμών). Όπως βλέπουμε, ο ανεμιστήρας δεν έχει κανένα πρόβλημα να στρέφεται ακόμα και με πολύ χαμηλό Duty Cycle, και μάλιστα παρουσιάζει την χαρακτηριστική συμπεριφορά κάποιων ανεμιστήρων της Arctic, να αυξάνουν στο μέγιστο τις στροφές τους όταν το duty cycle πέσει από κάποιο ποσοστό και κάτω. Αλλά ας το δούμε αυτό καλύτερα στο επόμενο γράφημα, που είναι μεγέθυνση του αριστερότερου τμήματος του προηγούμενου γραφήματος, όπου τα νούμερα είχαν κολλήσει το ένα πάνω στο άλλο! Μέχρι και Duty Cycle 2%, ο ανεμιστήρας εξακολουθεί και μειώνει στροφές φτάνοντας στις 370rpm, από εκεί και κάτω, αρχίζει να αυξάνει ρυθμό περιστροφής, μέχρι το 0,5%, όπου περνάει απότομα στο μέγιστο των στροφών του και παραμένει σε αυτό ακόμα και αν μηδενιστεί το duty cycle. Αν το duty cycle αρχίσει να αυξάνει και πάλι, ο ανεμιστήρας ακολουθεί -αντίστροφα- την ίδια καμπύλη χωρίς να παρουσιάζει υστέρηση. Για το θόρυβο, δεν έχω κάτι παραπάνω να πω, το διάγραμμα το δείχνει από μόνο του, έχουμε να κάνουμε με ένα από τους πιο αθόρυβους ανεμιστήρες που έχουν περάσει από το πάγκο του TheLab! Μια επιφύλαξη μόνο έχουμε και αυτήν όχι γιατί ο ανεμιστήρας έχει κάποιο πρόβλημα, αλλά γιατί μετά την κακή εμπειρία που είχαμε με τον Fan controller, θα πρέπει να συστήσουμε την προσοχή σας, σε περίπτωση που θέλετε να χειριστείτε τον ανεμιστήρα με PWM fan controller, καλό θα είναι να βεβαιωθείτε αν αυτός είναι σύμφωνος με τις απαιτήσεις του προτύπου! Σε κάθε περίπτωση όμως, με ένα οποιονδήποτε Voltage regulation Fan controller, ο ανεμιστήρας θα σας κάνει όλα τα χατίρια! Ειλικρινά, περιπτώσεις σαν αυτή που βλέπουμε μαζί σήμερα, δικαιώνουν στο έπακρο και τους δύο λόγους που ψάχνουμε τις λεπτομέρειες, γιατί η έκπληξη μπορεί να κρύβεται σε αυτές, και δουλειά δικιά μας είναι να το δούμε για λογαριασμό σας και εν τέλει να αποδώσουμε τα εύσημα όταν και όπου αξίζουν, και εδώ αξίζουν πολλά! Το RND τμήμα της ARCTIC πραγματικά έκανε θαύματα με τον ανεμιστήρα αυτόν. Σχεδίασε ένα πλαίσιο στο οποίο ενσωματώνονται μια πληθώρα κατασκευαστικών τεχνικών που συμβάλουν στην αύξηση της απόδοσης και το δραστικό περιορισμό του θορύβου, πραγματικά ... "δεν άφησαν τίποτε να πέσει κάτω", ούτε καν το θέμα του κόστους, που κρατήθηκε σε πρωτοφανώς χαμηλό επίπεδο ! Ένα μεγάλο εύγε από εμάς και ένα από τα πιο δίκαια απονεμημένα Design award, είναι πραγματικά πολύ λίγα! Μετρήσεις Στη σελίδα αυτή μπορούμε να δούμε την συνοπτική εικόνα της ARCTIC Freezer i11, έτσι όπως καταγράφηκε στις εννέα διαφορετικές τυπικές δοκιμές που έγιναν και πάντα μιλάμε μόνο για την PUSH διάταξη του ανεμιστήρα, καθώς είναι η μόνη εφικτή. Οι δοκιμές έγιναν σε μέγιστη θερμική επιφόρτιση 240 Watt. Στον πίνακα που ακολουθεί έχουν συμπεριληφθεί οι ακόλουθες ομάδες δοκιμών: Α. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού, με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις. Β. Μετρήσεις πλάγιου προσανατολισμού, με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις. Γ. Μετρήσεις κάθετου προσανατολισμού με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις. Πριν πούμε οτιδήποτε, να θυμίσω ότι η Freezer i11 έχει συνιστώμενο TDP 130 Watt και μέγιστο 150 Watt. Εμείς για λόγους αναλογίας και συγκρισιμότητας με τις άλλες ψύκτρες, την δοκιμάσαμε μέχρι και τα 240 Watt. Ξεκινώντας από την μέγιστη ισχύ βλέπουμε ότι, σε υψηλό air flow, παρά την κατά 85% υπερφόρτισή της, κρατά σε αξιοπρεπείς θερμοκρασίες την "CPU" μας και το θόρυβο σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Αλλά ακόμα και σε μέσο air flow, οι θερμοκρασίες παραμένουν ασφαλείς, ενώ ο θόρυβος είναι πλέον, αρκετά κάτω από το επίπεδο του θορύβου περιβάλλοντος σε ένα ήσυχο δωμάτιο πόλης! Για να ζορίσουν τα πράματα θα πρέπει το air flow να χαμηλώσει ένα επίπεδο ακόμα, όπου πλέον, η CPU μας αγγίζει τους 95 οC για την πλάγια και κάθετη τοποθέτηση και μόνο στην οριζόντια τοποθέτηση οι θερμοκρασίες φτάνουν σε "BSOD" επίπεδα! Το μόνο περίεργο εδώ, θα είσαστε "εσείς" που προσπαθήσατε να δουλέψετε σε dead silent mode την ψύκτρα σας, αλλά δεν πάψατε να της ζητάτε να δουλεύει στο 185% της! Πιστεύω ότι είναι ώρα να προσγειωθούμε στον πραγματικό κόσμο, και να δούμε ποια είναι η συμπεριφορά της ψύκτρας μας σε επιφορτίσεις πλησιέστερα στις δυνατότητές της. Για λόγους ευκολίας και όχι μόνον, αυτό μπορούμε να το κάνουμε στο επόμενο γράφημα, όπου με τη γκρίζα σκιαγράφηση, ορίζεται η περιοχή μεταξύ των 120 και 160 Watt, που αποτελεί και το λογικό μέγιστο χρήσης της ψύκτρας. Τα πράγματα άλλαξαν ριζικά ! Οι θερμοκρασίες κατέβηκαν και κυμαίνονται πλέον, από ένα πολύ άνετο 53 έως 61 οC στο υψηλό air flow, για να ανέβουν στο χαμηλό air flow (όπου η ψύκτρα λειτουργεί πρακτικά χωρίς θόρυβο), στους ασφαλέστατους 65 με 73 οC ! Ειλικρινά, δεν βλέπω τι άλλο θα μπορούσε να ζητήσει κάποιος από μια ψύκτρα αυτού του μεγέθους, ή μάλλον, για να το θέσω σε πιο σωστές βάσεις, είναι πολύ λίγες οι ψύκτρες που μπορούν να "καμαρώνουν" για τέτοιες επιδόσεις, παράγοντας ουσιαστικά μη ανιχνεύσιμο θόρυβο ! Αυτό που αξίζει να παρατηρήσουμε πριν αφήσουμε τα τεχνικά του πράγματος, είναι η εξαιρετική γραμμικότητα της ψύκτρας. Αν εξαιρέσουμε την οριζόντια τοποθέτηση στο χαμηλό air flow, όπου η φυσική ανοδική ροή του θερμού αέρα δεν έχει τρόπο να βοηθήσει τον ανεμιστήρα, σε όλους τους άλλους συνδυασμούς, η ψύκτρα αδιαφορεί για τον προσανατολισμό της και δείχνει μια θερμική συμπεριφορά που θυμίζει...χάρακα! Η γραμμικότητα αυτή δε, διατηρείται ακόμα και μεταξύ των διαφορετικών διαβαθμίσεων του air flow (παρατηρήστε ότι οι "οριζόντιες" γραμμές που ορίζουν την σκιαγραφημένη περιοχή, είναι πρακτικά ευθείες!), αποδεικνύοντας με ένα νέο τρόπο, το πόσο ισορροπημένη και προβλέψιμη θερμική συμπεριφορά έχει η Freezer i11! Για να το θέσω λοιπόν λίγο πιο "καθημερινά" ( ). . . Η ARCTIC με έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό ανεμιστήρα, που -παραμένοντας "σκανδαλωδώς" διακριτικός- κατορθώνει να "απομυζήσει" και την τελευταία ικμάδα, από ένα άρτια κατασκευασμένο κλασικό radiator, μας δίνει μια πραγματικά παραδειγματική λύση, αθόρυβης και αποτελεσματικής ψύξης. Μια ψύκτρα που θα μας επιτρέψει, όχι μόνο να απολαμβάνουμε στο HTPC μας, ανενόχλητοι, ακόμα και τις πιο ήσυχες σκηνές των ταινιών μας, αλλά και να παίζουμε χωρίς κανένα περιορισμό, όποιο από τα βαριά παιχνίδια μας συνεπαίρνει! Προσωπικά δεν θέλω κάτι παραπάνω...εσείς; Μετρήσεις εις βάθος και γραφήματα Όπως το είδαμε και από την προηγούμενη σελίδα, η ARCTIC Freezer i11, δεν έχει πρόβλεψη να δεχτεί δεύτερο ανεμιστήρα. Αυτό βέβαια δεν αποτέλεσε εμπόδιο για εμάς, αλλά σίγουρα περιόρισε τις δυνατότητες επιπλέον ελέγχων, έτσι θα συμβιβαστούμε στους κλασικούς ελέγχους μόνο! Η βασική συμπεριφορά της ψύκτρας Ουσιαστικά αυτό το θέμα, είναι ο "κορμός" ενός review και πολλοί αρκούνται σε αυτόν, εμάς όμως μας αρέσουν και τα..."παρακλάδια" ! Δυστυχώς αυτή τη φορά δεν θα έχει πολλές περιπλανήσεις. Πριν όμως πάμε παρακάτω. . . 1. Πιστεύω να έχετε πλέον εξοικειωθεί με τις αναγκαστικές συντομογραφίες που χρησιμοποιώ , αλλά καλού κακού να αναφέρω ένα δυο παραδείγματα, για τους νεότερους της παρέας. HoPusPulLo = Ho Pus-Pul Lo = Horizontal / Push-Pull / Low (Προσανατολισμός radiator / Διάταξη ανεμιστήρων / Air Flow ) 2. Επίσης, μιας και είναι ολοένα και συχνότερο το φαινόμενο να μας έρχονται ψύκτρες με προεγκαταστημένη την θερμοαγώγιμη πάστα, προσθέσαμε και ένα επιπλέον διακριτικό στις δοκιμές που μας δίνει τις συνθήκες δοκιμής τόσο για την πάστα , όσο και για τους χρησιμοποιούμενους ανεμιστήρες: STSF = Stock TIM - Stock Fan RTSF = Reference TIM - Stock Fan RTRF= Reference TIM - Reference Fan Με βάση αυτά, μια συντομογραφία σαν αυτή : Ex-3_LaPusPulAll_RTRF_HUCD σημαίνει ότι έχουμε να κάνουμε με το: Extra test No3_Lateral_Push-Pull_All air flows_Reference TIM_ Reference Fan_ Rad Hot Inlet=Up_Rad Cold Outlet=Down A. Ποιος προσανατολισμός είναι καλύτερος Μιλάμε για τους τρεις διαφορετικούς προσανατολισμούς, τον οριζόντιο (κουτιά με τη μητρική παράλληλη με το πάτωμα), τον πλάγιο (κλασικοί "πύργοι") και τον κατακόρυφο (κουτιά όπου τα IO της μητρικής "κοιτάνε" το "ταβάνι", αλλά -λόγω του μικρού της μεγέθους- και σε κλασικούς πύργους με την ροή του αέρα να είναι κατακόρυφη !) Α.1. Οριζόντια τοποθέτηση (Πίνακας "οριζόντιων" μετρήσεων) Η οριζόντια τοποθέτηση είναι -αναμενόμενα- η πιο δυσμενής για την ψύκτρα, αλλά αυτό μόνο για το χαμηλό air flow, στο οποίο η οριζόντια διάταξη των πτερυγίων δεν επιτρέπει στον ζεστό αέρα να δημιουργήσει ένα φυσικό ανοδικό ρεύμα αέρα που θα βοήθαγε τη μειωμένη ροή που προκαλεί ο ανεμιστήρας. Αυτό φαίνεται καθαρά τόσο από την ασύμμετρα υψηλή κατάληξη που έχει θερμοκρασία στο χαμηλό air flow, όσο και -ακόμα πιο καθαρά- από την οριζοντίωση της αντίστοιχης Rca. Α.2. Πλάγια τοποθέτηση (Πίνακας "πλάγιων" μετρήσεων) Στην πλευρική τοποθέτηση οι θερμοκρασίες εξελίσσονται πολύ πιο αναλογικά, καθώς η ασυμμετρία που αναφέραμε πιο πριν είναι πολύ μικρή, αλλά και η Rca του χαμηλού air flow, παρά την κάποια ασυμμετρία που έχει, είναι σαφώς κατωφερής! Ο λόγος είναι ότι τα πτερύγια είναι τώρα κάθετα, οπότε παρά την ύπαρξη του πλευρικού φράγματος των αναδιπλώσεων των πτερυγίων, μπορεί να σχηματιστεί ανοδικό θερμικό ρεύμα αέρα, και να δώσει βοήθεια στον ανεμιστήρα. Α.3. Κατακόρυφη τοποθέτηση (Πίνακας "κατακόρυφων" μετρήσεων) Εδώ έχουμε την βέλτιστη τοποθέτηση της ψύκτρας. Τα πτερύγια είναι κατακόρυφα όπως και πριν , αλλά τώρα είναι και οι πλευρικές αναδιπλώσεις τους κατακόρυφες, όπως φυσικά και το ρεύμα αέρα του ανεμιστήρα. Όλα λειτουργούν σε άριστη συνεργασία, έτσι έχουμε πολύ καλή αναλογία στην εξέλιξη των θερμοκρασιών, με αψευδή μάρτυρα τις καμπύλες της Θερμικής Αντίστασης (Rca) οι οποίες είναι όλες κατωφερείς, δείχνοντας ότι η ψύκτρα δεν έχει φτάσει ακόμα στα όριά της. Αυτά όμως είναι σε "θεωρητικό" επίπεδο γιατί στην ουσία όπως είδαμε και στην προηγούμενη σελίδα -με εξαίρεση το οριζόντιο χαμηλό air flow- η ψύκτρα πρακτικά αδιαφορεί για τον προσανατολισμό της, απόδειξη της ισορροπημένης σχεδίασης της Arctic! Για να δούμε όμως με περισσότερη ροή αέρα τι μπορεί να κάνει η ψύκτρα μας. B. H θερμική αντίσταση Rca της ψύκτρας (Πίνακας μετρήσεων της Rca) Στην δοκιμή αυτή χρησιμοποιήσαμε δύο ανεμιστήρες 92x92x25mm, έναν Scythe Kama PWM (2500rpm / 55,55 cfm) σε θέση Push και ένα Arctic F9 (1800 rpm / 43 cfm). Η τοποθέτησή τους πάνω στην ψύκτρα έγινε με περαστά δεματικά που ασφαλίστηκαν με άλλα δεματικά. Το θερμικό φορτίο της ψύκτρας ήταν σταθερά 240 Watt και ο προσανατολισμός της, κατακόρυφος. Δυστυχώς δεν διαθέτουμε ακόμα, κάποιους πιο δυνατούς ανεμιστήρες, αλλά και με αυτούς βγήκαν χρήσιμα συμπεράσματα. Ας τα δούμε στα δυο γραφήματα που ακολουθούν. Η πτώση της θερμοκρασίας κατά ~4,5 οC, που έφερε η λειτουργία της σε Push-Pull, και ιδιαίτερα το γεγονός ότι αυτή ήρθε με ανεμιστήρες μέσου air flow, δείχνει ότι τα περιθώρια της ψύκτρας δεν έχουν εξαντληθεί ακόμα, αλλά εδώ είναι η ώρα να βάλουμε στην "εξίσωση" και το άλλο σημαντικό παράγοντα, το θόρυβο! Γιατί καλό είναι να θέλουμε υψηλές επιδόσεις, αλλά κακό να νομίζουμε ότι σε αυτές, δεν περιλαμβάνονται οι επιδόσεις όσον αφορά την ποιότητα "συμβίωσης" με την ψύκτρα μας! Και η Freezer i11 με τον ανεμιστήρα που διαθέτει. πραγματικά το "απαιτεί" να μην ξεχνάμε το θόρυβο, ή για να το θέσω πιο σωστά, μας επιτρέπει να ξεχνάμε το θόρυβο! Το είπα και σε προηγούμενη σελίδα, θα το πω και εδώ! Αξίζουν πράγματι συγχαρητήρια στο RND τμήμα της κατασκευάστριας για τον ανεμιστήρα αυτό, αρκεί να δούμε ότι: 1. Με διάταξη Push-Pull στις ~1980rpm αποδίδει Δθ ίσο με ~50,5 oC 2. Με τον stock ανεμιστήρα στις ~1960rpm (σε Push μόνο) το Δθ είναι 51,9 oC Με άλλα λόγια ο stock ανεμιστήρας κάνει τόσο καλή δουλειά, που στις ίδιες συνθήκες φορτίου και στροφών, υστερεί απέναντι σε διάταξη push-pull, μόνο κατά 1,4 oC ! Φυσικά αυτές οι επιδόσεις δεν είναι άσχετες και με την "κλειστή" κατασκευή των πτερυγίων (υπενθυμίζω τα αναδιπλωμένα άκρα των πτερυγίων, που μετατρέπουν την ψύκτρα σε ένα κλειστό αεραγωγό!) Αυτές οι επιδόσεις όμως, όπως και να έχει, σε βάζουν σε ... πειρασμούς! Γ. Πόσο θερμικό φορτίο μπορεί να διαχειριστεί η ψύκτρα Φυσικά δεν περιμένατε ότι δεν θα δοκιμάζαμε πόσο μπορούμε να ζορίσουμε την ψύκτρα! Πάμε λοιπόν να δούμε πως συμπεριφέρθηκε η ψύκτρα όταν βρεθεί αντιμέτωπη με το τριπλάσιο θερμικό φορτίο από αυτό που συνιστά ο κατασκευαστής της! ! ! Γ.1. Κατακόρυφη τοποθέτηση σε φορτίο 360 Watt (Πίνακας "κατακόρυφων" μετρήσεων στα 360W) Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, είναι ακριβές! Στο υψηλό air flow, η ψύκτρα με το συνιστώμενο TDP των 130 Watt, άντεξε σχεδόν 360 Watt, με την θερμοκρασία της "CPU" να είναι γύρω στους 99 oC! Το αντιλαμβάνομαι ότι αρκετοί από τους φίλους θα απορούν, ας βάλουμε λοιπόν και τον αστερίσκο στην υπόθεση! Μερικές σελίδες πριν σημείωσα τον [ * ] που είχε στα χαρακτηριστικά της η Freezer i11, ο αστερίσκος λοιπόν έλεγε ότι οι επιδόσεις της ψύκτρας μετρήθηκαν σε τερματική θερμοκρασία CPU ίση με 95 oC, για να δούμε λοιπόν από το διάγραμμά μας με πόσα Watt "έψηνε" ο "Ήφαιστος" την ψύκτρα όταν αυτή είχε ίδια θερμοκρασία ... ...ούτε λίγο. ούτε πολύ, το διάγραμμα λέει ... 337 Watt ! Οι αριθμοί εδώ μιλάνε από μόνοι τους, η Freezer i11 αντιμέτωπη με φορτίο ίσο με το 260% του ονομαστικού της, κατορθώνει να κρατά τον υπολογιστή μας σε λειτουργία και το θόρυβο, σε επίπεδο ψιθύρου ! Δικηγόρος δεν είμαι, αλλά εν προκειμένω . . . " I rest my case ! " Συγκριτική κατάταξη Θα πρέπει να προειδοποιήσουμε τους φίλους που θα χρησιμοποιήσουν τα γραφήματα που ακολουθούν, να πάρουν υπόψη τους ότι η κατάταξη τηςARCTIC Freezer i11 στους πίνακες αυτούς, είναι "καταχρηστική" καθώς, οι περισσότεροι συμμετέχοντες έχουν πολλαπλάσιο όγκο. Βέβαια δεν είναι η πιο μικρή, καθώς υπάρχουν οι Noctua NH-L9x65 και η Silverstone ARGON series AR05, οι οποίες είναι αισθητά μικρότερες! Στο θέμα της θερμικής επιφόρτισης που επελέγη για τις δοκιμές, λόγω του ότι η Freezer i11 έχει συνιστώμενο TDP τα 130 Watt και μέγιστο τα 150 Watt, την δοκιμάσαμε στα 240 Watt μέγιστο. Αλλά για να έχουμε και κάποια συγκριτική αίσθηση στον πίνακα κατάταξης παραθέτουμε και την επίδοσή της στα 180 Watt. Με αυτά κατά νου, ας δούμε τα αποτελέσματα που έφερε η ψύκτρα της σημερινής μας παρουσίασης. Α. Σύνθετη κατάταξη με βάση το Δθ και τον θόρυβο, με πρωτεύον κριτήριο το Δθ. (Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m) Όπως βλέπετε το πράγμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον! Η ARCTIC Freezer i11, μπήκε επικεφαλής των "μικρών" με ένα πολύ άνετο Δθ της τάξης των 40 οC στα 180 Watt και με ένα ασφαλές Δθ των ~52 οC στα 240 Watt ! Το αβίαστο συμπέρασμα είναι ότι, η πολύ καλή σχεδίαση του ανεμιστήρα της, βοηθάει την κλασικής κατασκευής συστοιχία των πτερυγίων ψύξης, να αναδείξει τα πλεονεκτήματα των CDC heat pipes! Βέβαια, πάντα θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι, το TDP δεν υπολογίζεται για τις θερμοκρασίες που πολλές φορές εμείς θα θέλαμε (βλέπε 20 βαθμούς Δθ! ), αλλά για τις θερμοκρασίες που είναι ασφαλείς για τις CPU, που σίγουρα αντέχουν και πολύ παραπάνω ! Συνεπώς η ψύκτρα μας είναι μια πολύ καλή πρόταση για επεξεργαστές που δεν θα τους ζορίσουμε πολύ, αλλά μπορεί να αντέξει και κάποιες παραπάνω "ανησυχίες" μας ! Και φυσικά όλα αυτά, διατηρώντας πάντα το μεγάλο ατού του πολύ χαμηλού θορύβου, που θα το δούμε στον επόμενο πίνακα καλύτερα. Β. Σύνθετη κατάταξη με βάση το θόρυβο και το Δθ, με πρωτεύον κριτήριο το θόρυβο. (Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m) Εδώ η ARCTIC Freezer i11, έβαλε -και με μεγάλες απαιτήσεις- στόχο την κορυφή ! Μόλις 1,5 dB(A) πιο θορυβώδης από την SilverStone, η κατασκευή της, της επιτρέπει να μειώσει την θερμοκρασία κατά 20 βαθμούς και εδώ βέβαια δεν επιχειρείται η σύγκριση των ανόμοιων, αλλά να τονιστεί ότι η Freezer i11, δίνει μια πολύ καλή εναλλακτική πρόταση σε όσους θέλουν πολύ χαμηλό θόρυβο και το HTPC τους, επιτρέπει την εγκατάσταση μιας λίγο μεγαλύτερης ψύκτρας! Στον τομέα αυτό, η σημερινή φιλοξενούμενη πραγματικά... "αλλάζει το τοπίο" ! Ώρα όμως είναι να ανακεφαλαιώσουμε όλα όσα είδαμε και μετρήσαμε στην ARCTIC Freezer i11 και να προσπαθήσουμε να τα "χωρέσουμε" σε μια βαθμολογία. Ακολουθήστε μας στην επόμενη σελίδα λοιπόν... Επίλογος Και τώρα ήρθε η ώρα να αποτιμήσουμε την πολυήμερη συμβίωσή μας με την ARCTIC Freezer i11, και είναι από τις λίγες φορές που προβάλει τόσο φανερά αυτό που θα μας επιτρέψετε να αποκαλέσουμε "φιλοσοφία κατασκευής". Την Arctic χαρακτηρίζει η προσήλωση στις ανάγκες του μέσου χρήστη, και οι απαλλαγμένες από άχρηστο εντυπωσιασμό προτάσεις, που στοχεύουν στην αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων της ψύξης, αξιοποιώντας τα πραγματικά περιθώρια των επεξεργαστών και η σημερινή φιλοξενούμενη του TheLab, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα! Η Arctic έχοντας ήδη δύο μοντέλα ανάλογων διαστάσεων και λογικής κατασκευής (Freezer Pro και Freezer Pro rev.2), έκανε αυτό αυτό που ξέρει πολύ καλά! Βελτίωσε όλα εκείνα τα σημεία που μπορούν να κάνουν τη διαφορά! Αφαίρεσε το χάλκινο cold plate και εγκατάστησε τα heat pipes σε CDC, μεγάλωσε λίγο τα πτερύγια και διαμοίρασε τα heat pipes σε μεγαλύτερη επιφάνεια και με την αναδίπλωση των πτερυγίων, κατασκεύασε ένα "αεραγωγό ψύξης"! Τεχνικές που μπορούν να κάνουν τη διαφορά αν συνοδεύονται και από τον κατάλληλο ανεμιστήρα και εδώ είναι που το RnD της Arctic "έκανε το θαύμα του" σχεδιάζοντας έναν εξαιρετικό ανεμιστήρα! Συνδυάζοντας τον χαμηλό θόρυβο των δοκιμασμένων ανεμιστήρων άνευ πλαισίου, με την ανάγκη επίτευξης υψηλότερης στατικής πίεσης που επιβάλει το σώμα της ψύκτρας, κατέληξε σε ένα ανεμιστήρα "ημιανοιχτού" πλαισίου που κρατάει τα καλά στοιχεία των δυο τεχνικών κατασκευής και μας έδωσε την ARCTIC Freezer i11, η οποία εκμεταλλευόμενη τις επιδόσεις του ανεμιστήρα της , όχι μόνο λειτουργεί πολύ πιο αποτελεσματικά από τους "προγόνους" της, αλλά -και εδώ είναι η μεγάλη διαφορά- παράγει ακόμα χαμηλότερο θόρυβο ! Πλεονεκτήματα: H ARCTIC Freezer i11 είναι σε θέση -μέσα στα όρια του TDP της- να διατηρήσει ένα σύστημα σε ασφαλέστατες θερμοκρασίες ακόμα και αν επιλέξουμε πρακτικά dead silent λειτουργία, αλλά παράλληλα και χωρίς να εμφανίζει καμία ένδειξη κόπωσης, μπορεί να κρατήσει το σύστημά μας σε λειτουργία ακόμα και κάτω από κάτω από παράλογα -για το μέγεθός της- "βαρύ" υπερχρονισμό, με τον θόρυβο να κινείται πάντα σε πολύ χαμηλά επίπεδα! Σε "απόλυτες επιδόσεις", πρακτικά αποτελεί -λόγω του μεγέθους της- δική της κατηγορία, μπαίνοντας φυσικά επικεφαλής αν συγκριθεί με τις "μικρές" του πίνακά μας.Εκεί όμως που διαπρέπει, είναι στο θέμα του θορύβου συγκαταλεγόμενη μεταξύ των πιο αθόρυβων ψυκτρών καθώς, απέχει μόνο 1,7dB(A) από την κορυφαία! Το μικρό της μέγεθος και η εύκολη -αλλά και στιβαρή- εγκατάστασή της, την κάνει ιδανική για οποιοδήποτε χρήστη διαθέτει μέσης ισχύος σύστημα, είτε κλασικού PC είτε HTPC, όπου και διακρίνεται με την ουσιαστικά αθόρυβη λειτουργία της! Και τελευταίο, αλλά σαφώς όχι σε σπουδαιότητα, είναι ότι όλα αυτά, είναι προσιτά σε μια τιμή που -συνυπολογίζοντας την σχετική προσφορά- πραγματικά αποτελεί "σκάνδαλο" ! Μειονεκτήματα: Πραγματικά εδώ παίρνοντας υπόψη το κόστος της...δεν έχουμε να καταλογίσουμε τίποτε! Το μόνο ίσως που θέλουμε να σημειώσουμε είναι ότι το πλαίσιο του ανεμιστήρα της είναι πολύ ελαστικό για τις προτιμήσεις μας, αλλά με δεδομένο αυξημένο το κόστος που θα είχε ένα άκαμπτο πλαίσιο, αισθανόμαστε κάτι παραπάνω από πρόθυμοι να "συμβιβαστούμε" με αυτή την τόσο οικονομικά "ευεργετική ιδιομορφία". Συνοψίζοντας όλα αυτά σε μια φράση : "Αν έχετε ένα μέσης "ισχύος" υπολογιστή και ψάχνετε για την αναβάθμιση της stock ψύκτρας του, που θα "εξαφανίσει" το θόρυβο αλλά όχι και το πορτοφόλι σας, η ARCTIC Freezer i11 έχει μια "απάντηση" που καλά θα κάνετε να την πάρετε σοβαρά υπόψιν ! Υπενθυμίζουμε ότι η ARCTIC Freezer i11 συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση και την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, την βρήκαμε στα Ελληνικά καταστήματα προς 22,26€ του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου (συν 2€ μεταφορικά). Κλείνοντας την παρουσίασή μας ας δούμε επιγραμματικά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της ARCTIC Freezer i11 . Καλή ποιότητα κατασκευής. Καλές επιδόσεις. Λειτουργικό και στιβαρό σύστημα στερέωσης με πολύ εύκολη εγκατάσταση. Σταθερή πίεση συναρμογής ψύκτρας / CPU, η οποία ορίζεται μέσω της ελαστικότητα των βραχιόνων στήριξης. Εξαιρετικά γραμμική θερμική συμπεριφορά. Πολύ αποτελεσματικός και αθόρυβος PWM ανεμιστήρας. Ανεμιστήρας εξοπλισμένος με FDB έδρανα. Μπορεί να αντιμετωπίσει με ασφάλεια, το μέγιστο θερμικό φορτίο, παράγοντας "μηδενικό" θόρυβο. Χαμηλός θόρυβος ακόμα και σε υψηλές στροφές, ο οποίος είναι απαλλαγμένος από ενοχλητικές συχνότητες. Sleeved καλώδιο ανεμιστήρα. Αναλυτικό manual. Εγγύηση έξι ετών. Εξαιρετικά χαμηλή τιμή. Παρέχει θερμοαγώγιμη πάστα μόνο για μια εγκατάσταση. Η ελαστικότητα του πλαισίου του ανεμιστήρα δεν εμπνέει αίσθηση στιβαρότητας. Η συσκευασία της καλό θα ήταν έχει και περιμετρικά προστατευτικά. Με βάση όλα τα παραπάνω, η γενική βαθμολογία που αποσπά η ARCTIC Freezer i11, δε μπορεί να είναι μικρότερη από: 00 Loading. TheLab.gr Ευχαριστούμε θερμά την Arctic για την παραχώρηση των δειγμάτων της δοκιμής. Για το TheLab.grSeafalco 21/12/2015
  3. Πρόλογος Το έχουμε καταλάβει όλοι, παρά τα παροδικά ξεσπάσματα του καιρού, το καλοκαίρι δεν είναι μακριά! Η καλύτερη εποχή για να δούμε νέα προϊόντα που θα δροσίσουν τους υπολογιστές μας και ιδιαίτερα αυτούς που πρέπει να επιβιώνουν στο σαλόνι μας, στριμωγμένοι σε όμορφα, αλλά μικρά κουτιά. Οι απαιτήσεις πολλές και κυρίως, όσον αφορά στον θόρυβο. Όταν λοιπόν στην "εξίσωση" βάζεις, περιορισμένες διαστάσεις, χαμηλό θόρυβο και αποτελεσματικότητα, αυτή δεν έχει και πολλές "λύσεις" ! Ανάμεσα στις πιο συχνές "απαντήσεις", είναι η Noctua, η οποία, μολονότι έχει στη γκάμα των προϊόντων της αρκετές μικρές ψύκτρες προσανατολισμένες σε κουτιά μικρών διαστάσεων, δεν έχει παρά μόνο μία λιλιπούτεια ψύκτρα ικανή να χωρέσει "παντού", την NH-L9i, η οποία με το μικρό footprint και το ελάχιστο ύψος της, "περνά απαρατήρητη" ακόμα και σε μητρικές πολύ μικρών διαστάσεων! Από μια εταιρία όπως η της σημερινής παρουσίασης, ήταν αναμενόμενη η προσπάθεια να κάνουν το καλό...καλύτερο. Τα "δεδομένα" που καθόρισαν την αλλαγή είναι γνωστά: Από την μια μεριά οι αυξημένες ανάγκες ψύξης που επιβάλουν στις ψύκτρες τα SFF κουτιά των HTPC συνθέσεων, ιδιαίτερα όταν αυτά δεν χρησιμοποιούνται απλά σαν media players, αλλά και σαν -έστω lite- "παιχνιδομηχανές" και η δυνατότητα να αξιοποιηθεί το διαθέσιμο ύψος που επιβάλουν στα κουτιά, οι Low Profile Half Height κάρτες γραφικών από την άλλη, έδωσαν την ευκαιρία για την αναβάθμιση της NH-L9i, χωρίς να αλλάξει το footprint της. Έτσι, το ύψος της έγινε 65mm, πράγμα που επέτρεψε να ενσωματωθούν ακόμα δύο heat pipes, δίνοντας ένα τελικό σύνολο τεσσάρων θερμοαγώγιμων σωλήνων, οι οποίες με την βοήθεια των αρκετά μεγαλύτερων πτερυγίων, ψύχονται αξιοποιώντας τις δυνατότητες του ανεμιστήρα (NF-A9x14 PWM), που αποτελεί πραγματικό "διαμαντάκι" στο "οπλοστάσιο" της Noctua! Πέρα από αυτά και με στόχο την ακόμα καλύτερη απόδοση αλλά και τον χαμηλότερο (!) θόρυβο, στην ψύκτρα υπάρχει πρόβλεψη -εφόσον το επιτρέπει το κουτί μας- να είναι δυνατή και η τοποθέτηση ανεμιστήρα μεγαλύτερου πάχους, με εξέχουσα πρόταση εδώ τον Noctua NF-A9 PWM (92x92x25)mm. Ας προχωρήσουμε λοιπόν στις επόμενες σελίδες, να γνωρίσουμε μαζί την Noctua NH-L9x65 και να δούμε τι έχει να μας δείξει αντιμέτωπη με τον "Ήφαιστο" ! Τεχνικά χαρακτηριστικά Στους δύο πίνακες που ακολουθούν μπορούμε να δούμε με αρκετή λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά της ψύκτρας που σας παρουσιάζουμε σήμερα. Ο πρώτος πίνακας μας δίνει συνοπτικά όλη την σχετική πληροφορία, τόσο αυτήν που υπάρχει στα data της ψύκτρας, όσο και σε όσα διαπιστώθηκαν / μετρήθηκαν από εμάς στο εργαστήριο του TheLab. Αυτά τα τελευταία έχουν αναγραφεί με μπλε χαρακτήρες και μολονότι -βασιζόμενα στις μετρήσεις που έδωσε ένα και μόνο δείγμα- στερούνται της στατιστικής επαλήθευσης, πιστεύουμε ότι μπορούν να δώσουν μια πιο πλήρη εικόνα της ψύκτρας. Μερικές παρατηρήσεις στα παραπάνω δεδομένα θα ήταν χρήσιμες. 1. Ο ανεμιστήρας παρά το ότι έχει το ίδιο κωδικό με τον Noctua NF-A9x14, έχει βελτιωμένα χαρακτηριστικά όσον αφορά στην ταχύτητα περιστροφής του, το air flow και την στατική πίεση που μπορεί να αναπτύξει 2. Επιπλέον αυτών συγκεντρώνει πολλές πρόσφατες τεχνολογίες που εφαρμόζει η Noctua, για τις οποίες θα μιλήσουμε αναλυτικότερα στην συνέχεια της παρουσίασης. 3. Στα συμβατά socket δεν περιλαμβάνεται τα INTEL: LGA775 και LGA1366, αλλά οι κάτοχοι αυτών των socket, ας μην απογοητεύονται, γιατί η Noctua έχει φροντίσει γι' αυτό με το NM-I3 mounting kit και μάλιστα, χωρίς χρέωση! Συνέχεια έχει ο πίνακας με τα πιο "ιδιαίτερα" χαρακτηριστικά της ψύκτρας, όπου μπορούμε να δούμε συνοπτικά τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες της ψύκτρας, αλλά και τις παραμέτρους που εξαρτώνται από αυτά και καθορίζουν την θερμική συμπεριφορά της. TDP guidelines: Installation manual: Main Board Compatibility: Από το Συντελεστή Πυκνότητας (~124), είναι φανερό ότι έχουμε να κάνουμε με μια ιδιαίτερα "πυκνή" δομή πτερυγίων, η οποία για την λειτουργία της, θα απαιτήσει τα μέγιστα από τον ανεμιστήρα που την συνοδεύει και από ότι φαίνεται η Noctua έχει λάβει τα μέτρα της ! Κάτι που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο, είναι ότι η κάτω ακμή των πτερυγίων δεν ακουμπά στην επάνω πλευρά του block της ψύκτρας (απέχουν ~ 3mm) και έτσι δίνεται διέξοδος στον αέρα που σαρώνει την κεντρική περιοχή της ψύκτρας, πράγμα που σημαίνει αύξηση της αποτελεσματικότητάς της. Η Noctua NH-L9x65 έχει από την κατασκευάστρια εταιρία προτεινόμενη τιμή 44,90€ (MSRP) και στα Ελληνικά καταστήματα την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, την βρήκαμε προς 50,43€€ του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου και συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση. Συσκευασία και παρελκόμενα Η Noctua NH-L9x65 φιλοξενείται από ένα αρκετά μεγάλο -για τις διαστάσεις της- κουτί, με τα κλασικά χρώματα της εταιρίας να δίνουν τον τόνο σε μια αρκετά κομψή γραφιστική δουλειά. Η επάνω, καθώς και η εμπρός κύρια πλευρά, αρκούνται στην παρουσίαση των χαρακτηριστικών που αποτελούν και τους σχεδιαστικούς στόχους της ψύκτρας. Μικρές διαστάσεις και πλήρης συμβατότητα τόσο με τις μνήμες που διαθέτουν υψηλά heat spreaders, όσο και με τις κάρτες γραφικών, που μπορούν απρόσκοπτα να τοποθετηθούν στην πλησιέστερη προς το CPU socket, θύρα PCI-e. Εκτός των παραπάνω και σαν φυσική συνέπεια της ευλαβικής τήρησης του footprint των 95x95 mm, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα στην πρόσβαση των διαφόρων βυσμάτων που είναι κοντά στο socket. Η ψύκτρα εφοδιάζεται με έναν μικρό, αλλά "θαυματουργό" ανεμιστήρα (Noctua NF-A9x14), διαθέτει το κλασικό και γνωστό για την στιβαρότητα και την ευκολία εγκατάστασης, σύστημα στήριξης SecuFirm2 της Noctua και στην επάνω πλευρά διακρίνεται το QR Code του προϊόντος και ένα σήμα που δηλώνει -όπως άλλωστε και το όνομά της- ότι η NH-L9x65 αποτελεί τον ενισχυμένο διάδοχο της επιτυχημένης NH-L9i. Στην πίσω πλευρά και σε αρκετές γλώσσες (από τις οποίες η Ελληνική λάμπει δια της απουσίας της!), επαναλαμβάνονται τα βασικά αυτά χαρακτηριστικά με περισσότερες λεπτομέρειες, στις οποίες τονίζεται ότι οι βασικές διαφορές ανάμεσα στην NH-L9i και την "διάδοχό" της, είναι το μεγαλύτερο ύψος των πτερυγίων και τα δύο επιπλέον heat pipes. Στις δύο μικρές πλευρές έχουμε πολύ πιο ενδιαφέροντα πράγματα να δούμε! Στην μία είναι τα χαρακτηριστικά της ψύκτρας με τις βασικές διαστάσεις της και στην άλλη, μια πιο εμπεριστατωμένη παρουσίαση των βασικών χαρακτηριστικών της. Αλλά ήρθε η ώρα να ανοίξουμε το κουτί. Πρώτο πράγμα που αντικρίζουμε είναι μια χάρτινη κασετίνα που περιέχει τα παρελκόμενα της ψύκτρας, τα οποία ομολογουμένως την χρειαζόντουσαν την κασετίνα καθώς καλύπτουν σχεδόν όλες τις περιπτώσεις εγκατάστασης. Βλέπουμε τα brackets στερέωσης της ψύκτρας σε πλατφόρμα INTEL και τα διάφορα παρελκόμενα στήριξής της (βίδες , αποστάτες και τα ειδικά εξαρτήματα με μορφή αποστάτη που έχει βίδες και από τις δύο πλευρές που προορίζονται για το socket 2011-xx) Για την πλατφόρμα της INTEL (εκτός του πρόσφατου socket 2011-xx) στην συσκευασία περιλαμβάνεται μεταλλικό CPU back plate, στο οποίο μια κοντινή ματιά δείχνει ότι η Noctua φρόντισε οι βίδες του να είναι πακτωμένες σε αυτό και έτσι βίδες και back plate αποτελούν ένα πολύ εύκολα τοποθετήσιμο εξάρτημα. Πριν αφήσουμε το σημείο αυτό, να παρατηρήσουμε ότι οι βίδες στερέωσης του back plate στο κάτω μέρος έχουν πατούρα πάνω στην οποία -αν προσέξετε- έχουμε βάλει και τις παρεχόμενες στα εξαρτήματα λευκές πλαστικές ροδέλες, έτσι το back plate, σταθεροποιείται σε απόσταση ασφαλείας από τα εξαρτήματα που υπάρχουν στην πίσω πλευρά της μητρικής και οι πλαστικές ροδέλες φροντίζουν να μην τραυματιστεί αυτή στο σφίξιμο του back plate. Στη συνέχεια έχουμε τα brackets που φροντίζουν για την στερέωση της ψύκτρας σε πλατφόρμα AMD. Εδώ να θυμίσουμε ότι για την πλατφόρμα της AMD, η Noctua NH-L9x65 δεν περιλαμβάνει κάποιο back plate, θα πρέπει να έχετε το CPU back plate που συνοδεύει την μητρική σας για να μπορέσετε να στερεώσετε την ψύκτρα! Αυτός είναι και ο λόγος που πιο πάνω είπαμε ...."σχεδόν όλες τις περιπτώσεις εγκατάστασης." Στην πλούσια σειρά παρελκόμενων περιλαμβάνεται και ένα ιδιότυπο κατσαβίδι σχήματος "Γ" καθώς και μια σύριγγα με την νέα θερμοαγώγιμη πάστα της Noctua ( ΝΤ-Η1). Και τα παρελκόμενα "κλείνουν" με ένα LNA adapter (Low Noise Adapter) το οποίο παρεμβαλλόμενο στην τροφοδοσία του ανεμιστήρα μειώνει τις στροφές του και φυσικά και το παραγόμενο θόρυβο. Φυσικά δεν λείπουν και οι οδηγίες εγκατάστασης και μάλιστα σε τρία φυλλάδια, ένα για AMD, και δύο για INTEL (LGA 115x, LGA 2011x), τα οποία μπορείτε να τα βρείτε σε pdf εδώ! Προαιρετικά παρελκόμενα για INTEL socket (LGA775, LGA1366) Πριν φύγουμε από το ζήτημα των παρελκόμενων θα πρέπει να πούμε κάτι που ενδιαφέρει τους χρήστες με INTEL socket LGA775 και LGA1366. Όπως είπαμε και στη σελίδα των χαρακτηριστικών υπάρχει δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί η Noctua NH-L9x65, σε αυτά τα socket, με την χρήση του NM-I3 SecuFirm2™ Mounting-Kit. Περισσότερα όμως για το θέμα της συμβατότητας με τα socket αυτά θα δούμε στην επόμενη σελίδα, γιατί κάτι μου λέει ότι είναι ώρα να πάμε στο "ψητό", ή για να το τοποθετήσω διαστασιολογικά καλύτερα, στη ...."λιχουδιά" ! Η Noctua NH-L9x65 από κοντά Το είχαμε πει και στην προηγούμενη σελίδα ότι, η συσκευασία της Noctua NH-L9x65 είναι σχετικά ογκώδης και η πρώτη ματιά που ρίχνουμε μέσα στο κουτί αποκαλύπτει το λόγο, που δεν είναι άλλος από το γεγονός ότι η κατασκευάστρια έχει κυριολεκτικά θωρακίσει την ψύκτρα μέσα σε αλλεπάλληλες στρώσεις από ενισχυμένο χαρτόνι. Και εδώ στο ζήτημα της προστασίας να θυμίσουμε ότι πάνω από την ψύκτρα βρίσκεται η κασετίνα με τα παρελκόμενα. Αφαιρώντας την επιμελημένη προστασία, έχουμε την Noctua NH-L9x65, στην διάθεση του φακού και της ματιάς της φίλης karmen1983, που δεν έχω λόγια για να την ευχαριστήσω για την ακούραστη υποστήριξη και φροντίδα! Η πρώτη εικόνα δείχνει ότι δεν υπάρχει τίποτε περιττό, δεν περισσεύει τίποτε έξω από την περίμετρο του ανεμιστήρα, αλλά ας αλλάξουμε οπτική γωνία. Η εντύπωση της συμμετρίας είναι καθοριστική, η Noctua με την NH-L9x65 μας παρουσιάζει μια μινιμαλιστική πρόταση και φυσικά η τόσο συμμετρική κατασκευή δεν έχει την "καταγωγή" στις "αισθητικές" ανησυχίες της κατασκευάστριας -μολονότι η λέξη "κομψότητα" περιγράφει καλά αυτό που βλέπουν τα μάτια μας- άλλοι είναι οι λόγοι που ορίζουν την επιλογή αυτή και συγκεκριμένα, η προσπάθεια να παραχθεί μια ψύκτρα που θα έχει τελείως ουδέτερη συμπεριφορά ανεξάρτητα με τον προσανατολισμό της, πράγμα που -όπως θα δούμε και στις μετρήσεις- το επιτυγχάνει και με το παραπάνω! Στις αριστερές φωτογραφίες μπορούμε να δούμε από κοντά το σύστημα στερέωσης της ψύκτρας (Secufirm 2), που φροντίζει μέσω των ελατηρίων πίεσης να υπάρχει πάντα σταθερή δύναμη σύσφιξης πάνω στο heat spreader της CPU και τα heat pipes που έχουν περιοριστεί στις διαστάσεις που ορίζει το 95 x 95 mm footprint, έστω και αν αυτό συνεπάγεται περιορισμό και του πλήθους των πτερυγίων. Στις δεξιές μπορούμε να δούμε τις δύο άλλες πλευρές, και στην μια εξ αυτών, το γνωστό λογότυπο της Noctua. Για πάμε όμως να δούμε και "κάτω από το καπό" Το block Η βάση του block της NH-L9x65 ακολουθεί στο σχήμα την γνωστή τετράγωνη φόρμα που τελειώνει σε σκαλοπάτι, έτσι ώστε οι διαστάσεις της επιφάνειας επαφής να είναι ελαφρά μεγαλύτερες από αυτές των CPU heat spreaders, αλλά η ανάκλαση του φωτός αποκαλύπτει ότι έχουμε να κάνουμε με μια διαφορετική επεξεργασία της επιφάνειας. Αν κάνετε μεγέθυνση των φωτογραφιών θα δείτε ότι αυτή η γυαλιστερή επιφάνεια δεν έχει υποστεί καμία λείανση ! Η κατεργασία έχει γίνει με κυκλική τόρνευση του block ( η επιφάνεια έχει "παρθεί πρόσωπο" όπως θα έλεγε κάποιος μηχανουργός), αλλά το βήμα κοπής και η ακρίβεια της είναι τέτοια που μακροσκοπικά να δίνει την εντύπωση ότι η επιφάνεια είναι γυαλισμένη και μάλιστα καλά! Ο τρόπος που διαθλάται το φως μας βάζει σε κάποιες υποψίες σε σχέση με τη διαμόρφωση της επιφάνειας, αλλά γι' αυτές θα μιλήσουμε στην επόμενη σελίδα. Για να κάνουμε όμως ένα κοντινό σε μια λεπτομέρεια κρίσιμης σημασίας. Αν παρατηρήσετε προσεκτικά (καλό είναι να δείτε τις φωτογραφίες σε πλήρη ανάλυση), θα διαπιστώσετε ότι, τόσο οι δύο πλάκες που αποτελούν το block όσο και τα heat pipes που περικλείουν αυτές, έχουν συγκολληθεί εν θερμώ (brazing), αψευδής μάρτυς γι' αυτό είναι τα ίχνη του υλικού της κόλλησης στις "ραφές" που διακρίνονται κάτω από την επινικέλωση που έχει υποστεί η ψύκτρα. Αυτό φυσικά σημαίνει εξαιρετική θερμική σύζευξη και ακριβώς στο σημείο που "πονάει" το πράγμα! Ας αφαιρέσουμε όμως τον ανεμιστήρα να δούμε και την υπόλοιπη κατασκευή της ψύκτρας μας. Η "κρυφή" επιφάνεια των πτερυγίων δεν έχει ιδιαίτερες διαμορφώσεις, διακρίνουμε μόνο τις αναδιπλώσεις μηχανικής σύνδεσης των πτερυγίων μεταξύ τους και δυο περιοχές όπου τα πτερύγια είναι πιο μικρά σε μήκος, για να επιτρέψουν στο κατσαβίδι να περάσει και να σφίξει τις βίδες στερέωσης της ψύκτρας Ο ανεμιστήρας Εδώ, δεν θα πούμε πολλά λόγια -τον λόγο θα τον δείτε αργότερα! Η Noctua NH-L9x65 συνοδεύεται από ένα λιλιπούτειο ανεμιστήρα που αποτελεί βελτιωμένη έκδοση του NF-A9x14 (PWM). Το ποσοστό της διατομής του ανεμιστήρα που καλύπτουν τα πτερύγιά του, φωνάζει από μακρυά ότι έχουμε να κάνουμε με ένα ανεμιστήρα υψηλής στατικής πίεσης. Τώρα θα μου πείτε τι στατική πίεση μπορεί να αναπτύξει ένας ανεμιστήρας με πάχος μόλις 14mm ! Για να είμαστε ειλικρινείς, την ίδια απορία είχαμε και εμείς, αλλά η Noctua είχε άλλη άποψη, αλλά θα επανέλθουμε σε αυτό. Ο ανεμιστήρας ελέγχεται μέσω PWM, όπως μας πληροφορεί η ετικέτα του και για τόσο μικρός ανεμιστήρας, μάλλον υψηλή ισχύ έχει! Εδώ να υπενθυμίσουμε ότι ο ανεμιστήρας αυτός φέρει τον ίδιο κωδικό με αυτόν που μπορούμε να βρούμε στο εμπόριο, παρά το γεγονός ότι έχει βελτιωμένα χαρακτηριστικά. Σε ερώτησή μας προς την κατασκευάστρια, πήραμε την απάντηση ότι δεν του έδωσαν άλλο κωδικό, γιατί δεν διατίθεται στο εμπόριο σαν ανεξάρτητος ανεμιστήρας. Η δεύτερη ματιά στρέφεται στα ελαστικά παρεμβύσματα στις τέσσερις γωνίες που φροντίζουν για να μην μεταφερθεί στην ψύκτρα ο οποιοσδήποτε ενδεχόμενος κραδασμός του ανεμιστήρα, σε κάποιες "περίεργες" διαμορφώσεις στα άκρα των εννέα πτερυγίων της φτερωτής του και στα "σκαλοπάτια" που υπάρχουν στο πλαίσιο του ανεμιστήρα. Ραβδώσεις, σκαλοπάτια, λακουβίτσες (αυτές τις είδαν οι πολύ παρατηρητικοί ), σαν πολλά μαζεύτηκαν και μάλλον θα χρειαστούμε μια πιο προσεκτική εξέταση ! Πριν προχωρήσουμε όμως θα ήταν παράλειψη να μην σημειώσουμε το πολύ καλό sleeve με το οποίο εφοδιάζει -όπως πάντα- η Noctua τον ανεμιστήρα της. Εναλλακτικός ανεμιστήρας Με άλλα λόγια, τι άλλος ανεμιστήρας μπορεί να μπει στην ψύκτρα μας; Τώρα, ακόμα και οι πιο μετριοπαθείς από εσάς, θα κατάλαβαν ότι μια περιέργεια την έχουμε και...δεν είμαστε οι μόνοι ! Ο ανεμιστήρας που έχει την πλήρη προσήλωση του εντεταλμένου "επιθεωρητή" των review του TheLab, δεν είναι άλλος από τον NF-A9, ο οποίος έχει πάχος 25 mm και είναι σχεδιασμένος για υψηλότερο airflow (φαρδύτερα πτερύγια με μεγαλύτερο βήμα ελίκωσης), κάτω από μικρότερη "στατική" πίεση ( μικρότερο ποσοστό κάλυψης της διατομής του ανεμιστήρα από την φτερωτή του και λιγότερες στροφές). Η τοποθέτησή του στην NH-L9x65, γίνεται με τον ίδιο τρόπο που έγινε και με τον stock ανεμιστήρα, με τη διαφορά ότι τα συρμάτινα ελάσματα στερέωσης του ανεμιστήρα "πιάνουν" πλέον, στο επάνω λούκι των πτερυγίων! Πρόκειται για έναν εξαιρετικά ήσυχο ανεμιστήρα PWM, το οποίον δεν αρκεστήκαμε να τον δούμε, τον δοκιμάσαμε κιόλας (σιγά μη και μας ξέφευγε! ) Βέβαια η ψύκτρα ψηλώνει σε σχέση με το τυπικό setup. Το ύψος της ψύκτρας από τα 65mm, αυξήθηκε στα 76 mm (το επιπλέον 1mm που υπάρχει στις φωτογραφίες δεν είναι λάθος καθώς οφείλεται στο πάχος του ελαστικού αντικραδασμικού παρεμβύσματος. Το αυξημένο ύψος βάζει κάποιους περιορισμούς στη χρήση του σε πραγματικά μικρά κουτιά HTPC, αλλά από την άλλη πλευρά, προσφέρει πολλά στον τομέα του θορύβου, όπως θα διαπιστώσουμε στην συνέχεια της παρουσίασής μας, όταν έρθει η ώρα των μετρήσεων! Η εγκατάσταση της ψύκτρας Η διαδικασία της εγκατάστασης της Noctua NH-L9x65 είναι απλά... παιχνιδάκι! Και φυσικά αυτό ισχύει και για τον χρήστη που κάνει για πρώτη φορά εγκατάσταση ψύκτρας, τα βήματα είναι απλά, πολύ συγκεκριμένα και η Noctua έχει κάνει ότι είναι δυνατόν για να είναι εύκολη και στιβαρή χωρίς καμία αμφιβολία. Τα απαραίτητα βήματα περιγράφονται πολύ καλά στα τρία φυλλάδια (ένα για μάθε κύριο socket), που συνοδεύουν την ψύκτρα, αλλά μπορείτε να τα βρείτε σε pdf και εδώ! Το AMD CPU back plate. Μόνο μια σημαντική παρατήρηση έχουμε να κάνουμε για τους φίλους που θα την χρησιμοποιήσουν σε μητρική με επεξεργαστή της AMD: Θα πρέπει να έχετε το back plate της μητρικής σας! Αυτό το τονίζει και η Noctua στην σχετική με το back plate των AMD CPU προειδοποίησή της! Τα bracket του block και η στήριξη της ψύκτρας. Έχουμε -κατά περιπτώσεις- από το σημείο αυτό διατυπώσει την κριτική μας, για bracket που θα θέλαμε στιβαρότερα, ή για άκαμπτα bracket που καταπονούσαν την μητρική! Η Noctua δεν πάσχει από κανένα πρόβλημα, έχει δοκιμάσει και εξελίξει το σύστημα Secufirm με τρόπο που τελικά με τη νέα του έκδοση Secufirm 2, δίνει στον χρήστη μια από τις καλύτερες λύσεις εγκατάστασης ψύκτρας που υπάρχουν. Αλλά περισσότερες λεπτομέρειες θα δούμε στην επόμενη σελίδα. Θέματα συμβατότητας Εδώ πραγματικά δεν έχουμε να πούμε τίποτε άλλο πέρα από το ότι πρέπει να είσαστε πολύ άτυχοι για να αντιμετωπίσετε πρόβλημα συμβατότητας. Η NH-L9x65, τηρώντας "ευλαβικά" τις περί αποστάσεων προδιαγραφές της INTEL κρατά τις διαστάσεις του footprint της στα 95 x 95 mm και δεν εμποδίζει ούτε τις υπάρχουσες RAM (όσο υψηλά heat spreaders και αν έχουν), ούτε έρχεται σε "αντιπαράθεση" με την κάρτα που θέλουμε να βάλουμε στην πλησιέστερη PCI-e θύρα, ούτε και με οποιοδήποτε κοντινό στην ψύκτρα βύσμα! Επειδή όμως καλό είναι να μην αφήνουμε τίποτε στην τύχη, μπορείτε να συμβουλευτήτε και τον οδηγό συμβατότητας Noctua MH-L9x65 Main Board Compatibility που έχει η Noctua στο site της. Πριν φύγουμε από το ζήτημα αυτό θα πρέπει να πούμε κάτι που ενδιαφέρει τους χρήστες με INTEL socket LGA775 και LGA1366, καθώς αυτοί, τοποθετώντας το παλιό τους hardware σε ένα HTPC κουτί, έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για αθόρυβες λύσεις ψύξης για να μπορέσουν να ευχαριστηθούν και τις ταινίες τους αλλά και την παράταση ζωής που έδωσαν σε αυτό! Όπως είπαμε και στη σελίδα των χαρακτηριστικών αλλά και των παρελκόμενων, υπάρχει δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί η Noctua NH-L9x65, σε αυτά τα socket, με την χρήση του NM-I3 SecuFirm2™ Mounting-Kit. Προσοχή εδώ σε μια λεπτομέρεια, στη σελίδα τουkit αυτού αναφέρει :Προσοχή εδώ σε μια λεπτομέρεια, στη σελίδα τουkit αυτού αναφέρει : "Also note that this kit is not compatible with the NH-L9 series low profile coolers and DO series AMD Opteron coolers", αλλά στην -προφανώς μεταγενέστερη- σελίδα της ψύκτρας αναφέρει ότι: "Compatibility with past and future sockets Complying with the open SecuFirm™ standard, the NH-L9x65 can be made compatible with the older LGA1366 and LGA775 sockets using the optional NM-I3 mounting kit, which is provided by Noctua free of charge. If technically possible, Noctua will also provide upgrade kits for future sockets." Το TheLab, επικοινώνησε με την Noctua για να ελέγξει την ακρίβεια των παραπάνω και έλαβε σαν απάντηση ότι: The NM-I3 is mechanically incompatible with NH-L9a/i but compatible with NH-L9x65 and will also be supplied free of charge for the latter. Εδώ να συμπληρώσουμε ότι για την δωρεάν αποστολή του κιτ, θα χρειαστείτε την απόδειξη αγοράς της ψύκτρας σας. Οι λεπτομέρειες που κάνουν την διαφορά Το έχετε φαντάζομαι καταλάβει ότι, αυτό το κομμάτι των review, είναι που μου αρέσει περισσότερο! Δεν είναι τυχαίο, καθώς σε αυτό βλέπουμε τις τεχνολογίες που έχουν χρησιμοποιηθεί, λέμε και δυο κουβέντες παραπάνω γι' αυτές και κυρίως, αποκαλύπτονται οι λύσεις που δίνει ο κάθε κατασκευαστής στις προκλήσεις που θέτει το προϊόν που σχεδιάζει και μαθαίνουμε και εμείς, το τι και το πως της κάθε προσέγγισης. Αλλά αυτό που πραγματικά αξίζει το κόπο, είναι όταν έχουμε να κάνουμε με μια νέα τεχνολογία, ή μια νέα ματιά -και λύση- σε ένα παλιό πρόβλημα. Αλλά ας αφήσουμε τις "φιλοσοφίες" ( ) και ας δούμε τι παρατηρήσεις συγκεντρώσαμε για την Noctua NH-L9x65 : Το block και η επιφάνειά του Αυτό είναι ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία οποιασδήποτε ψύκτρας, η δομή του block της και η επεξεργασία που έχει υποστεί η επιφάνεια επαφής του με το heat spreader της CPU. Η Noctua όπως μας έχει συνηθίσει και από τις άλλες ψύκτρες της, επιλέγει για άλλη μια φορά την αποδεδειγμένα αξιόπιστη συμπαγή κατασκευή του εγκλωβισμού των heat pipes ανάμεσα σε δύο παχιές πλάκες χαλκού, που έχουν ημικυλινδρικές αυλακώσεις υποδοχής των heat pipes και την συγκόλλησή τους σε αυτές. Έτσι έχουμε ένα στιβαρό σύνολο που εξασφαλίζει πολύ καλή θερμική σύζευξη μεταξύ heat pipes και χάλκινων πλακών. Η επιφάνεια του block δεν είναι "καθρέφτης", έχει "σατινέ" υφή, και αυτό οφείλεται στην επεξεργασία διαμόρφωσης που έχει υποστεί για να αποκτήσει μια ελαφρά κυρτή επιφάνεια! Ο λόγος για την επιλογή της κυρτής και όχι επίπεδης επιφάνειας, όπως μας ενημέρωσε η εταιρία σε σχετικό ερώτημα που της απευθύναμε, είναι ότι τα heat spreaders αρκετών σύγχρονων CPU παρουσιάζουν μια ελαφρά κοιλότητα, έτσι με την αντίστοιχη κυρτότητα του block επιδιώκεται η καλύτερη δυνατή θερμική σύζευξη των δύο επιφανειών με σκοπό -φυσικά- τις δροσερότερες CPU! Ας δούμε όμως από κοντά τι σημαίνει αυτό: Η ρίγα τοποθετημένη στους δύο βασικούς άξονες αποκαλύπτει ότι, στην κάθετη προς τα heat pipes κατεύθυνση (αριστερά) έχουμε μικρότερη καμπυλότητα από αυτήν που παρατηρείται στην παράλληλη προς τα heat pipes διεύθυνση (δεξιά). Όμως, μιας και είναι το πρώτο δείγμα της Noctua, που -επισήμως- έπεσε στα χέρια του γράφοντος, είπα να το δω με λίγο μεγαλύτερη ακρίβεια, γιατί καλό είναι το φως, αλλά η περίθλασή του μέσα από τις λεπτές σχισμές που σχηματίζονται μεταξύ ρίγας και block, τείνει να δημιουργεί υπερβολική εντύπωση για τα πραγματικά μεγέθη. Ας πάμε λοιπόν με πιο παραδοσιακούς τρόπους, επιστρατεύοντας ένα "φίλερ" από τα εργαλεία του εργαστηρίου. "Κάθετα" προς τα heat pipes η συνολική απόκλιση από το επίπεδο είναι της τάξης των 80μm πράγμα που ποσοστιαία αντιστοιχεί στο 0,228%. Για να δούμε όμως τι γίνεται και προς την άλλη κατεύθυνση. Προς την παράλληλη με τα heat pipes κατεύθυνση υπάρχει μεγαλύτερη καμπυλότητα καθώς είναι περίπου 150μm (0,428%), όπως βλέπουμε στην δεξιά φωτογραφία. Πρακτικά, η απόκλιση είναι ελάχιστη, και φυσικά έχουμε δει και αρκετά μεγαλύτερες, δεν παύει όμως να παίζει κάποιο ρόλο και μένει να αποδειχθεί αν η Noctua πέτυχε την "χρυσή" τομή που θα είναι επαρκής για τα επίπεδα -ή και κυρτά- heat spreaders και πολύ καλή για τα κοίλα. Το σύστημα στερέωσης Secufirm 2. Το σύστημα στερέωσης μια ψύκτρας είναι αυτό που πολλές φορές κάνει την διαφορά ανάμεσα σε μια ήρεμη και εύκολη αντικατάσταση και σε αυτές που κάνουν τα νεύρα μας...κρόσσια! Με την Noctua ποτέ δεν θα αντιμετωπίσετε το παραμικρό πρόβλημα, όλα πάνε "αυτόματα" στη θέση τους. Τι θέλω όμως και το συζητάω -θα μου πείτε- ο λόγος είναι ότι το σύστημα στερέωσης ευθύνεται και για ένα άλλο σημαντικότερο θέμα, που δεν είναι άλλο από την δύναμη σύσφιξης της ψύκτρας πάνω στο heat spreader της CPU. Στο σημείο ακριβώς αυτό, είναι που η Noctua έχει μια εξαιρετική λύση και επειδή προσωπικά δεν σας έχω παρουσιάσει άλλη ψύκτρα της εταιρίας καλό είναι να δούμε λίγα πράγματα γι' αυτό. Η κατασκευή των bracket της ψύκτρας είναι το συνώνυμο της στιβαρότητας, αλλά εκεί που δίνουμε προσοχή είναι δεξιά που μια ασφάλεια αξόνων συγκρατεί ένα "σωληνάκι" στην θέση του, αυτό το σωληνάκι είναι που μας ενδιαφέρει. Το "σωληνάκι" αυτό έχει εσωτερικά σπείρωμα, είναι ουσιαστικά ένα κυλινδρικό παξιμάδι ("μούφα") και εξωτερικά αποτελεί την βάση στήριξης και κεντραρίσματος ενός ελατηρίου. Το ελατήριο αυτό, είναι εκείνο που θα ορίσει με ακρίβεια και σταθερότητα την πίεση που θα εξασκηθεί από την ψύκτρα προς το heat spreader. Για να το κάνει όμως αυτό, θα πρέπει το ελατήριο να συμπιεστεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, εδώ έρχεται η δεύτερη λειτουργία που έχει αυτό το "σωληνάκι". Όπως βλέπετε αρκεί πάνω στην βίδα που είναι ενσωματωμένη στο κέντρο του ημικυκλικού bracket που έχουμε στερεώσει πάνω στην μητρική, να σφιχτεί η βίδα ("μούφα") μέχρι να τερματίσει πάνω στο bracket! Αυτό ήταν, τελειώσαμε το ελατήριο συσπειρώθηκε τόσο όσο ίσα-ίσα να μην ακουμπάνε οι σπείρες μεταξύ τους, έτσι με δεδομένο ότι ελατήριο και βίδα έχουν σταθερά σπείρες και μήκος, η δύναμη που εξασκεί το ελατήριο είναι πάντα η ίδια! Βέβαια στην σταθερότητα της σύσφιξης συμμετέχει και το ημικυκλικό bracket της μητρικής, αλλά αυτό, με το πάχος που έχει και τις περιμετρικές αναδιπλώσεις του, έχει ακαμψία που ξεπερνά κατά πολύ τις δυνάμεις που εξασκεί το ελατήριο, οπότε μπορεί να αντιμετωπίσει με "απάθεια" την προσπάθεια των ελατηρίου! Το τελικό αποτέλεσμα είναι μια στιβαρή στερέωση της ψύκτρας και πάντα με την ίδια πίεση και συνεπώς με την βέλτιστη θερμική σύζευξη, όσον αφορά τουλάχιστον σε ότι εξαρτάται από την πίεση συναρμογής. Έτσι, η τοποθέτηση της Noctua NH-L9x65, είναι κάπως σαν την παλιά διαφήμιση: "Ψεκάστε, σκουπίστε, τελειώσατε!" Οι θερμικές προδιαγραφές της ψύκτρας. Στον πίνακα των χαρακτηριστικών είπαμε ότι θα πρέπει να συμβουλευτήτε το link που παραθέσαμε σχετικά με το TDP , καθώς η ψύκτρα της σημερινής παρουσίασης, ανάλογα με την οικογένεια της CPU και το air flow του κουτιού μας, μπορεί να κυμανθεί από τα 65 Watt έως και τα 140 Watt, διαφορά που ομολογουμένως είναι μεγάλη! Για λόγους ευκολίας παραθέτουμε και εδώ αυτούσιο το σχετικό κείμενο: Ο παράγοντας που ορίζει τις παραπάνω διαφορές είναι βασικά το κατά πόσον η επιφάνεια του αντίστοιχου heat spreader είναι κυρτή ή όχι. Έτσι, καθώς -όπως γνωρίζετε- η επιφάνεια του loader του "Ηφαίστου" είναι τελείως επίπεδη, η επιλογή των 84 Watt σαν βάση αναφοράς της κλιμάκωσης των βημάτων θερμικής καταπόνησης της ψύκτρας ήταν "μονόδρομος". Στης επόμενη σελίδα θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε πως τα κατάφερε η Noctua NH-L9x65, σε σύζευξη με ένα τελείως επίπεδο "heat spreader" και να βγάλουμε τα συμπεράσματά μας -κατά παρέκταση- και για τα μη επίπεδα heat spreaders. Πόσα πτερύγια έχει η Noctua NH-L9x65. Ερώτημα απαντημένο, ή μήπως όχι ! Το θέμα ξεκινάει από την τήρηση του περιορισμού του footprint της ψύκτρας αυστηρά στα 95mm x 95mm και φυσικά, τα heat pipes δεν θα μπορούσαν να αποτελούν εξαίρεση από τον περιορισμό αυτό, έτσι έπρεπε να γίνει ένας "θερμικός συμβιβασμός"! Αλλά για να δούμε καλύτερα μια λεπτομέρεια: Οι καμπυλώσεις των heat pipes γίνονται μέσα στο "σώμα" της ψύκτρας, έτσι μοιραία, η Noctua αν ήθελε το κόστος της ψύκτρας να είναι του κόσμου τούτου, έπρεπε να κάνει ένα συμβιβασμό! Από κάθε πλευρά της ψύκτρας υπάρχουν 8 πτερύγια που έρχονται σε επαφή με δύο heat pipes μόνο, καθώς το καμπύλο τμήμα των δύο άλλων heat pipes δεν έρχεται σε καμία επαφή με τα πτερύγια. Αν παρατηρήσετε θα δείτε ότι μόνο από το ένατο πτερύγιο και μετά, αρχίζει να φαίνεται ο δακτύλιος εκτόνωσης των πτερυγίων, πιο πριν (μέχρι και το όγδοο) τα πτερύγια δεν διαθέτουν αυτή την εκτόνωση που εξασφαλίζει την θερμική επαφή τους με τα heat pipes. Έτσι κάνοντας τον τελικό λογαριασμό, έχουμε την κεντρική ζώνη της ψύκτρας που αριθμεί 36 πτερύγια τα οποία βρίσκονται σε πλήρη θερμική επιφόρτιση και τις δύο ακραίες ζώνες που έχουν συνολικά 16 πτερύγια τα οποία βρίσκονται κάτω από μερική επιφόρτιση. Με την ευκαιρία μπορούμε να δούμε στις τελευταίες φωτογραφίες ότι, παρά την αναγκαστικά μικρή ακτίνα καμπυλότητας που έχουν τα heat pipes, δεν διακρίνονται ιδιαίτερες ρικνώσεις (ζαρώματα) στην εσωτερική πλευρά της καμπυλότητας, αυτό μαρτυρά το πόσο προσεκτική δουλειά έχει γίνει από την κατασκευάστρια. Κάτω από αυτό το πρίσμα ιδωμένες, οι επιδόσεις της Noctua NH-L9x65, γίνονται ακόμα πιο ενδιαφέρουσες. Η θερμική σύζευξη των πτερυγίων με τα heat pipes Στο σημείο αυτό να σημειώσουμε ότι τα δύο ζεύγη heat pipes εισέρχονται αντίθετα στα πτερύγια, έτσι έχουμε στην μία πλευρά ορατό το χείλος της εκτόνωσης συναρμογής των πτερυγίων και στην άλλη βλέπουμε την "βάση" αυτής της κυλινδρικής εκτόνωσης που είναι και η πλευρά εισόδου του heat pipe σε αυτήν. Μπορεί να φαίνεται ότι η συναρμογή δεν είναι τόσο σφιχτή όσο άλλες που έχουμε δει εδώ, αλλά αυτό είναι απατηλό, καθώς η Noctua μετά την σφιχτή συναρμογή των πτερυγίων με τα heat pipes προχωρά και σε εν θερμώ συγκόλληση μεταξύ τους (brazing), οπότε η θερμική σύζευξη είναι εξασφαλισμένη τόσο μέσω της ενσφήνωσης όσο και κυρίως μέσω της κόλλησης. Και πριν φύγουμε από αυτό το ζήτημα ας δούμε δυο φωτογραφίες ακόμα: Όπως διαπιστώνουμε οι αποστάσεις των πτερυγίων ουσιαστικά καθορίζονται από τον κύλινδρο εκτόνωσης των πτερυγίων (αυτό το σωληνάκι που είδαμε παραπάνω) και ουσιαστικά τα heat pipes είναι "ντυμένα" από τους κυλίνδρους εκτόνωσης των πτερυγίων, πράγμα που σημαίνει την βέλτιστη δυνατή θερμική σύζευξη μεταξύ τους. Η στήριξη του ανεμιστήρα και ένα tip. Τον ανεμιστήρα και τον τρόπο που τοποθετείται πάνω στην ψύκτρα τον είδαμε πριν, όμως επειδή κατά τις δοκιμές διαπιστώθηκε ότι το συρμάτινο bracket έβγαινε σχετικά εύκολα και επειδή προσωπικά που αρέσουν οι στιβαρές λύσεις, είπα να το ψάξω λίγο. Ας δούμε που βρίσκεται το πρόβλημα, το οποίο να πω εδώ ότι είναι πολύ πιθανόν να συνέβαινε μόνο στο δείγμα που δοκιμάστηκε, αλλά επειδή η διόρθωσή του, όπως θα το διαπιστώσετε και εσείς, είναι πανεύκολη σας την παραθέτω στη συνέχεια. Το συρμάτινο έλασμα που στηρίζει τον ανεμιστήρα στερεώνεται πάνω στην ψύκτρα, μέσα σε μια εσοχή (λούκι) που έχει διαμορφωθεί στα πτερύγια της ψύκτρας, αυτό βέβαια δεν είναι τίποτα καινούριο. Αν όμως δείτε την δεξιά φωτογραφία, θα διαπιστώσετε , ότι το ανασήκωμα που έχει το λούκι για να "παγιδεύσει" το σύρμα και να μην το αφήνει να βγει, είναι μάλλον λίγο. Αποτέλεσμα είναι με την παραμικρή "αδέξια" κίνηση, το σύρμα να τείνει να "ξεκλειδώσει" από το λούκι και να βγει από αυτό. Η λύση έρχεται παρέα με ένα μυτοτσήμπιδο, με το οποίο σφίγγουμε το άγκιστρο του ελάσματος μέχρι να ακουμπήσουν οι εσωτερικές πλευρές του σύρματος (δες τε τα βέλη στην αριστερή φωτογραφία που ακολουθεί). Το σύρμα έχει αρκετή ελαστικότητα και δεν κινδυνεύει να πάθει κάτι. Μετά την συμπίεση, η απόσταση των πλευρών του αγκίστρου θα είναι λίγο πιο μικρή και το σύρμα θα πιέζεται με μεγαλύτερη δύναμη πλέον μέσα στο λούκι των πτερυγίων όπως μπορείτε να δείτε την δεξιά φωτογραφία, όπου η νέα θέση του σύρματος ακολουθεί την διακεκομμένη κίτρινη γραμμή με αποτέλεσμα να μην βγαίνει από το λούκι στερέωσής του. Ο ανεμιστήρας NF-A9x14 Είναι η πρώτη φορά που σε review ψύκτρας αφιερώνουμε ειδική σελίδα στην παρουσίαση του ανεμιστήρα της. Πιστεύουμε ότι η συνέχεια θα σας πείσει ότι άξιζε το κόπο! Ήρθε λοιπόν η ώρα να δούμε από κοντά τον "συνεργάτη" της ψύκτρας μας και μάλιστα να ασχοληθούμε λίγο παραπάνω με μια σειρά τεχνολογικές λύσεις που έχει εφαρμόσει σε αυτόν η Noctua. Αλλά πριν να φτάσουμε εκεί να απολογηθώ για την ποιότητα της φωτογραφίας και την σκόνη, αλλά το ξέρετε ότι πέρα από τις καλές φωτογραφίες που χρωστάμε στην φίλη karmen1983, τραβάω κι εγώ κάποιες από το "πεδίο δοκιμών", ε αυτές επιτρέψτε μου να έχουν μια δόση "σκληρής πραγματικότητας" ! Μια εικόνα χίλιες λέξεις λένε, ευτυχώς εμείς θα τα καταφέρουμε με λιγότερες! Σε αυτήν φαίνονται επτά τεχνικές λύσεις που στοχεύουν τόσο στην απόδοση του ανεμιστήρα, όσο και στον χαμηλό θόρυβό του, ιδιαίτερα όσο αφορά στην αίσθηση που προκαλεί αυτός. Επειδή δεν συναντάμε κάθε μέρα δείγματα που συγκεντρώνουν τέτοια πληθώρα τεχνολογικών εφαρμογών, είναι καλή ιδέα να πούμε μια ιστορία! Εν αρχή ήν η ανάγκη για αρκετό αέρα και μάλιστα με αρκετή πίεση και όλα αυτά να έρθουν από ένα πάχος ανεμιστήρα από τα πιο μικρά, μόλις 14 mm! Αυτό έχει μια δυσκολία, αλλά η "συνταγή" υπάρχει, βάζεις αρκετά πτερύγια, προσθέτεις μεγάλο εσωτερικό βήμα και μια πρέζα από καμπυλότητα σε αυτά, ανακατεύεις και λίγο από πεπλατυσμένα άκρα, σιγοψήνεις μέχρι να δέσει, και σβήνεις με μια δόση από πολλές στροφές και είσαι έτοιμος! Έχεις μια φτερωτή με εννιά καμπύλα πτερύγια που στρέφεται με 2500 rpm και κάνει διαβολεμένο θόρυβο!............ Και τώρα, ήρθαν τα δύσκολα και παρέα τους, η ώρα για να σοβαρευτούμε! Και μιας και η κουβέντα για την σοβαρότητα να ξεκαθαρίσουμε εξ αρχής ότι, για πολλά από αυτά που θα πούμε στην συνέχεια, το TheLab.gr, δυστυχώς δεν έχει τα μέσα -τουλάχιστον όχι ακόμα - να τα ελέγξει, ούτε ανηχωικούς θαλάμους διαθέτει, ούτε πανάκριβο εξοπλισμό μέτρησης ήχου έχει, απλά έχοντας έναν αρκετά ήσυχο χώρο μετρήσεων, εξοπλισμό σχετικά αξιοπρεπούς επίπεδου, και μπόλικη όρεξη, προσπαθεί να αναλύσει το πως και το γιατί του κάθε δείγματος και της τεχνολογίας που αυτό ενσωματώνει. Έτσι λοιπόν από τα ενημερωτικά δελτία της Noctua, αντλούμε και προσπαθούμε να αναλύσουμε κατά το δυνατόν την υπάρχουσα πληροφορία, οπότε ακολουθήστε μας να δούμε παρέα τι βρήκαμε. 1. Η βαθμιδωτή κατασκευή του πλαισίου στην πλευρά της εισόδου του αέρα. (Stepped Inlet Design) Η βαθμιδωτή αυτή κατασκευή λειτουργώντας με ένα τρόπο ανάλογο με τις λακουβίτσες που έχουν τα μπαλάκια του γκολφ, δημιουργεί στην είσοδο του ανεμιστήρα μια ελαφρά τυρβώδη ροή η οποία "προσφυόμενη" σε αυτά τα σκαλοπάτια, λειτουργεί σαν ένα μαλακό μαξιλάρι που "απορροφά" και εξομαλύνει τους στροβίλους που τείνουν να αναπτυχθούν στα ανώτερα στρώματα του αέρα που ρέει προς την είσοδο του ανεμιστήρα και τελικά οδηγεί σε μια ομαλότερη και πιο αυξημένη ροή αέρα προς τον ανεμιστήρα. Αυτό όμως το "μαξιλαράκι" της τυρβώδους ροής, προκαλεί και μια ομαλότερη μετάβαση, μεταξύ της περιοχής εισόδου του αέρα που επικρατεί στρωτή ροή και της περιοχής που σαρώνεται από τα κινούμενα άκρα των πτερυγίων. Έτσι η κίνηση των ακροπτερυγίων παράγει ένα ευρύτερου φάσματος συχνοτήτων θόρυβο, χωρίς "συγκεντρώσεις" σε συγκεκριμένες συχνότητες, ο οποίος συγχέεται πιο εύκολα με το υπόβαθρο θορύβου που υπάρχει στο περιβάλλον και πρακτικά σαν αποτέλεσμα έχουμε έναν θόρυβο του οποίου η χροιά είναι πολύ καλύτερα αποδεκτή από το ανθρώπινο αυτί ! 2. Οι μικροδιαμορφώσεις της εσωτερικής επιφάνειας του πλαισίου. (Inner Surface Microstructures) Είναι γνωστό ότι στο άκρο ενός ταχέως κινούμενου πτερυγίου, παρατηρείται αποκόλληση της στρωτής ροής του αέρα που κινείται στην άνω επιφάνειά του (suction side), πράγμα που οδηγεί σε δημιουργία στροβίλων, μειωμένη απόδοση του πτερυγίου και αποτελεί μια από τις βασικές πηγές του θορύβου που παράγει αυτό! Έχουμε ξαναπεί εδώ ότι μια από τις λύσεις αντιμετώπισης είναι τα winglets,, αλλά εδώ η Noctua ανέπτυξε μια άλλη λύση. Στο εσωτερικό της επιφάνειας του πλαισίου υπάρχουν μικροσκοπικές εσοχές (mini-dends), οι οποίες υπό την επίδραση του κινούμενου άκρου του πτερυγίου που περνά πολύ κοντά τους, συμβάλουν στην ανάπτυξη μιας μικρής περιοχής όπου επικρατεί τυρβώδης ροή, η οποία φυσικά "ακολουθεί" το άκρο του πτερυγίου που την προκαλεί! Το ακροπτερύγιο (wing tip) έτσι, κινείται "βυθισμένο" συνεχώς μέσα σε ένα μαξιλαράκι τυρβώδους ροής που "καλύπτει" την πλευρά υποπίεσης (suction side) του πτερυγίου, το οποίο λειτουργεί πολυσύνθετα: Ι. Παρεμποδίζει την αποκόλληση της στρωτής ροής από την πλευρά υποπίεσης του πτερυγίου, και έτσι ελαχιστοποιεί τους στροβίλους που μειώνουν την ικανότητα του ανεμιστήρα να απορροφήσει αέρα καθώς, παρεμποδίζουν την ομαλή ροή που τροφοδοτεί το επόμενο πτερύγιο που ακολουθεί. ΙΙ. Εξασφαλίζοντας την ομαλή ροή του αέρα γύρω από την φτερωτή του ανεμιστήρα δεν συμβάλουν μόνο στην αύξηση της παροχής του, αλλά και στην αύξηση της δυναμικής πίεσης που μπορεί αυτός να αναπτύξει! ΙΙΙ. Αυτή η μείωση των ανεπιθύμητων στροβιλισμών, έχει άμεση επίδραση και στον θόρυβο που παράγει ο ανεμιστήρας, ο οποίος και μικρότερος γίνεται και πιο ανεκτή -από το ανθρώπινο αυτί - χροιά έχει. 3. Τα κανάλια επιτάχυνσης της ροής στην πλευρά υποπίεσης του πτερυγίου. (Suction side Flow Acceleration Channels) Τόση ώρα καλά τα λέμε και ασχολούμαστε με το άκρο του πτερυγίου που κινείται γρήγορα και προκαλεί προβλήματα, όμως προβλήματα με την αποκόλληση της στρωτής ροής του αέρα υπάρχουν όχι μόνο στο άκρο, αλλά και στην περιοχή του πτερυγίου που είναι κοντά σε αυτό. Εδώ όμως η φύση τους είναι λίγο διαφορετική. Η μείωση της ταχύτητας του αέρα στην πίσω πλευρά του πτερυγίου (suction side) , οδηγεί σε διαχωρισμό της ομαλής ροής του αέρα σε στροβίλους, οι οποίοι παράγουν θόρυβο και μειώνουν την αποδοτικότητα του ανεμιστήρα. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα όταν η ταχύτητα της ροής του αέρα είναι χαμηλότερη από την ταχύτητα του πτερυγίου, πράγμα που σημαίνει ότι στην εξωτερική περιοχή του πτερυγίου όπου αυτό έχει υψηλότερη γραμμική ταχύτητα, το φαινόμενο είναι πιο έντονο. Εδώ λοιπόν έρχεται η ιδέα των καναλιών επιτάχυνσης της ροής του αέρα, με την μορφή των σφηνοειδών εξογκωμάτων. Αυτά περιορίζουν τον διαθέσιμο χώρο που έχει ο αέρας που βρίσκεται κοντά στο πτερύγιο να κινηθεί, με αποτέλεσμα η ροή να γίνεται δια μέσου των προοδευτικά στενότερων καναλιών που δημιουργούν αυτά τα εξογκώματα, με άμεσο αποτέλεσμα η ταχύτητα του αέρα μέσα σε αυτά να αυξάνει και να μειώνει την διαφορά της ταχύτητας του αέρα σε σχέση με το πτερύγιο. Άμεσο αποτέλεσμα αυτού είναι η μείωση της τάσης του αποχωρισμού της ροής του αέρα από το πτερύγιο και η μείωση των στροβιλισμών που ελαττώνουν την απόδοσή του! Τελικό αποτέλεσμα είναι η μείωση του θορύβου, η αύξηση της ροής που προκαλεί ο ανεμιστήρας και -αν δούμε την γωνία που έχουν αυτά τα κανάλια επιτάχυνσης της ροής- η αντιστάθμιση της τάσης του αέρα να κινηθεί προς το άκρο του πτερυγίου, πράγμα που ευνοεί την συγκέντρωση του αέρα εξόδου από τον ανεμιστήρα σε ένα στενότερο κώνο που ψύχει πιο αποτελεσματικά την ψύκτρα! 4. Το στρογγυλεμένο εμπρός άκρο του ακροπτερύγιου. Αν παρατηρήσουμε στην δεξιά πλευρά της φωτογραφίας του ανεμιστήρα που παρέθεσα πιο πριν θα δούμε ότι η εμπρός άκρη του πτερυγίου είναι στρογγυλεμένη και όχι μυτερή. Αυτό γίνεται για να υπάρχει βαθμιαία είσοδος του ακροπτερύγιου -που είναι το ταχύτερα κινούμενο τμήμα του πτερυγίου- στο ρεύμα αέρα που εισρέει προς την περίμετρο του πλαισίου του ανεμιστήρα. Έτσι η μεταβολή της ροής από στρωτή σε τυρβώδη γίνεται βαθμιαία και παράγει λιγότερο θόρυβο καθώς αυτός δεν παρουσιάζει έντονες εξάρσεις σε συγκεκριμένες συχνότητες. 5. Περιορισμός της μετάδοσης των κραδασμών του ανεμιστήρα. Φυσικά ο λόγος για τα ελαστικά παρεμβύσματα που υπάρχουν στις γωνίες του πλαισίου του ανεμιστήρα, που αποτελούν ένα καλό μέσο διακοπής της μετάδοσης των κραδασμών που ενδεχομένως παράγει ο ανεμιστήρας, προς την ψύκτρα, πράγμα που κάνει την ηχητική υπογραφή του ανεμιστήρα ακόμα πιο "διακριτική " ! 6. Προοδευτική μεταγωγή στην κατάσταση ΟΝ των τρανζίστορ ισχύος του ανεμιστήρα. (Smooth Commutation Drive (SCD) technology) Όπως είπαμε και πριν ο ανεμιστήρας Noctua NF-A9x14, ελέγχεται με παλμούς διαμορφωμένους κατά το πλάτος τους (PWM). Αυτό σημαίνει ότι ο ανεμιστήρας δέχεται από τον controller της μητρικής τετραγωνικούς παλμούς συγκεκριμένης συχνότητας αλλά μεταβαλλόμενου πλάτους και ανάλογα με το λόγο που έχει ο χρόνος που οι παλμοί αυτοί είναι σε υψηλό δυναμικό (ΟΝ) , ως προς τον χρόνο της περιόδου των παλμών αυτών (Duty Cycle), ρυθμίζεται και η ταχύτητα περιστροφής του ανεμιστήρα. Αυτό όμως που μας ενδιαφέρει εδώ , είναι ότι την στιγμή που τα τρανζίστορ ισχύος του ανεμιστήρα λαμβάνουν την εντολή να μεταβούν στην κατάσταση ΟΝ, αυτά, αλλάζουν "ακαριαία" κατάσταση, με αποτέλεσμα τα πηνία του κινητήρα να δέχονται έναν απότομο παλμό ρεύματος, πράγμα που μεταφράζεται σε ένα παλμό ροπής προς τα πτερύγια του ανεμιστήρα, ο οποίος με την σειρά του σημαίνει μια αντίστοιχη ταλάντωση των πτερυγίων. Αυτά συμβαίνουν σε όλους τους ανεμιστήρες και σημαίνουν ακόμα μία πηγή θορύβου! Στην περίπτωση μας, η Noctua εφαρμόζει μια τεχνική που γενικά ονομάζεται soft commutation κατά την οποία η μεταγωγή των τρανζίστορ ισχύος, από την κατάσταση ΟFF στην κατάσταση ΟΝ δεν γίνεται απότομα, αλλά με έναν ελεγχόμενα πιο αργό ρυθμό. Αποτέλεσμα αυτού είναι οι παλμοί ρεύματος προς τα πηνία του κινητήρα και αντιστοίχως η ροπή που αναπτύσσεται να είναι αναλόγως πιο προοδευτική και να αποφεύγεται ο θόρυβος που προαναφέραμε, τον οποίο μπορούμε να τον παρατηρήσουμε σε πολλούς ανεμιστήρες, αν βάλουμε το αυτί μας κοντά τους όταν στρέφονται αργά. 7. Αυτοσταθεροποιούμενο υδροδυναμικό έδρανο ελαίου. (Self-stabilising oil-pressure bearing (SSO-Bearing) system) Έχουμε την κλασική λύση του υδροδυναμικού εδράνου, όπου η ίδια η περιστροφή του άξονα του ανεμιστήρα προκαλεί την κυκλοφορία του λιπαντικού που εξασφαλίζει την άνευ τριβών κίνησή του, καθώς ο άξονας κινείται πάνω σε ένα συνεχώς ανανεούμενο φιλμ λιπαντικού και δεν έρχεται σε επαφή με τα τοιχώματα του εδράνου. Πολύ καλή λύση, αλλά έχει μια αδυναμία που μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη στην μακροημέρευση του ανεμιστήρα. Συγκεκριμένα, η τροφοδοσία του λιπαντικού κατά την εκκίνηση του ανεμιστήρα δεν είναι πλήρης και έτσι η τάση του ανεμιστήρα να ταλαντεύεται ελαφρά (λόγω γυροσκοπικού φαινομένου) μέχρι να αναπτύξει ταχύτητα, μοιραία φέρνει τον άξονά του σε επαφή με τα τοιχώματα του εδράνου και αυτή σημαίνει φθορά. Η βελτίωση που έκανε η Noctua έγκειται στην προσθήκη ενός μαγνήτη που εξασφαλίζει μεγαλύτερη σταθερότητα του άξονα (SSO-V1), ταχύτερη επίτευξη της ιδανικής θέσης περιστροφής και ακριβέστερο κεντράρισμα του άξονα, αυτό μειώνει τόσο τις τριβές εκκίνησης , όσο και της λειτουργίας και μάλιστα σε σημείο που η Noctua αισθάνεται άνετα να δίνει εξαετή εγγύηση στα προϊόντα της ! Στον NF-A9x14 υπάρχει η εξέλιξη της τεχνικής αυτής, με νέες τεχνικές που επιτρέπουν την χρήση μεταλλικού περιβλήματος στο έδρανο και την ενσωμάτωση του μαγνήτη πλησιέστερα στον άξονα. Αυτό σημαίνει ισχυρότερο μαγνητικό πεδίο, μεγαλύτερη ακρίβεια κίνησης και σαφώς μεγαλύτερη αντοχή, πράγμα που για εμάς μεταφράζεται σε μεγάλη διάρκεια ζωής και μάλιστα εγγυημένης! Και φυσικά το θέμα του θορύβου, δεν έμεινε ανεπηρέαστο: Ο θόρυβος που παράγεται από το έδρανο του ανεμιστήρα, είναι και παραμένει σε όλη την διάρκεια της μακράς ζωής του, χαμηλότερος από τον θόρυβο των εδράνων άλλου τύπου. Παρατήρηση. Οι προσεκτικοί και φιλοπερίεργοι φίλοι θα πρόσεξαν ενδεχομένως ότι, τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στον ανεμιστήρα που συνοδεύει την ψύκτρα, δεν συμφωνούν με αυτά του διαθέσιμου στο εμπόριο Noctua NF-A9x14. Σε επικοινωνία μας με την εταιρία, μας πληροφόρησαν ότι ο ανεμιστήρας που μπαίνει στην ψύκτρα μπορεί να έχει τον ίδιο κωδικό, αλλά έχει βελτιωμένα χαρακτηριστικά σε σχέση με αυτόν που διατίθεται στην αγορά και ο λόγος που δεν του έχουν δώσει ξέχωρο κωδικό είναι ότι δεν διατίθεται ανεξάρτητα στο εμπόριο. Στους πίνακες των χαρακτηριστικών μπορείτε να διαπιστώσετε τις ονομαστικές διαφορές σε σχέση με τον retail NF-A9x14, αλλά και να δείτε τι μετρήθηκε στον πάγκο του TheLab.gr. Μετρήσεις Στη σελίδα αυτή μπορούμε να δούμε την συνοπτική εικόνα της Noctua NH-L9x65, έτσι όπως καταγράφηκε στις εννέα διαφορετικές τυπικές δοκιμές που έγιναν και πάντα μιλάμε μόνο για την PUSH διάταξη του ανεμιστήρα, καθώς από τις δύο δυνατές διατάξεις (Push, Pull) είναι η μόνη αποτελεσματική. Βεβαίως από περιέργεια δοκιμάστηκε πρόχειρα και σε Pull διάταξη, αλλά η δοκιμή τελείωσε γρήγορα καθώς έδειξε ότι οι θερμοκρασίες -όπως ήταν φυσικό πήραν τον ανήφορο! Στον πίνακα που ακολουθεί έχουν συμπεριληφθεί οι ακόλουθες ομάδες δοκιμών: Α. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού, με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH, σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις. Β. Μετρήσεις πλάγιου προσανατολισμού, με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH, σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις. Γ. Μετρήσεις κάθετου προσανατολισμού με τους ανεμιστήρες σε διάταξη PUSH, σε διάφορα airflow και θερμικές καταπονήσεις. Το βασικό συμπέρασμα είναι ένα. Η Noctua NH-L9x65 μας επιτρέπει με την βοήθεια της διαχείρισης του ανεμιστήρα της από την μητρική (ή και από ένα fan controller) να έχουμε ένα σύστημα HTPC που στο ονομαστικό TDP της, με τα 31,8 dB(A) της, μπορεί να είναι "dead silent" διατηρώντας ένα εύκολα ανεκτό Δθ (32,3 C), αλλά παράλληλα είναι ικανή να ακολουθήσει με ασφάλεια σε πιο δύσκολα μονοπάτια ακόμα και στα 180 Watt, διατηρώντας το Δθ στους 45,5 C με μοναδική επιβάρυνση την αύξηση του θορύβου στα -λόγω απόστασης- εύκολα ανεκτά 42,6 dB(A)! μας επιτρέπει με την βοήθεια της διαχείρισης του ανεμιστήρα της από την μητρική (ή και από ένα fan controller) να έχουμε ένα σύστημα HTPC που στο ονομαστικό TDP της, με τα 31,8 dB(A) της, μπορεί να είναι "dead silent" διατηρώντας ένα εύκολα ανεκτό Δθ (32,3 C), αλλά παράλληλα είναι ικανή να ακολουθήσει με ασφάλεια σε πιο δύσκολα μονοπάτια ακόμα και στα 180 Watt, διατηρώντας το Δθ στους 45,5 C με μοναδική επιβάρυνση την αύξηση του θορύβου στα -λόγω απόστασης- εύκολα ανεκτά 42,6 dB(A)! μας επιτρέπει με την βοήθεια της διαχείρισης του ανεμιστήρα της από την μητρική (ή και από ένα fan controller) να έχουμε ένα σύστημα HTPC που στο ονομαστικό TDP της, με τα 31,8 dB(A) της, μπορεί να είναι "dead silent" διατηρώντας ένα εύκολα ανεκτό Δθ (32,3 C), αλλά παράλληλα είναι ικανή να ακολουθήσει με ασφάλεια σε πιο δύσκολα μονοπάτια ακόμα και στα 180 Watt, διατηρώντας το Δθ στους 45,5 C με μοναδική επιβάρυνση την αύξηση του θορύβου στα -λόγω απόστασης- εύκολα ανεκτά 42,6 dB(A)! Για το υπόλοιπο "ψαχούλεμα" των δεδομένων, έχετε ανοιχτή και διαρκή πρόσκληση, τόσο σε αυτή τη σελίδα, όσο και -για τους πιο "θαρραλέους" - και στην επόμενη! Από αυτές τις μετρήσεις προέκυψαν γραφικά, τα ακόλουθα όσον αφορά στο Δθ της "CPU": (Ho_Pus_Me) = (Cooler orientation>Horizontal _ Fan setup> Push _ Air flow>Medium) Όπως βλέπουμε η ψύκτρα έχει μια εξαιρετικά γραμμική συμπεριφορά (τα Δθ αποδίδουν σαν γράφημα, ευθείες!) και πέρα από αυτό, οι καμπύλες -ανάλογα με το air flow- σχηματίζουν τρεις αντίστοιχες ευδιάκριτες ομάδες ευθειών. Αυτό που αξίζει να παρατηρήσουμε είναι ότι, ο συμμετρικός σχεδιασμός της ψύκτρας όσο αφορά στην διάταξη των heat pipes, είναι πράγματι πολύ επιτυχημένος καθώς, οι μέγιστες αποκλίσεις του Δθ μεταξύ του χειρότερου και του καλύτερου προσανατολισμού και στην μέγιστη θερμική καταπόνηση, μετά βίας φτάνουν τον 1,5 C!Αυτό που αξίζει να παρατηρήσουμε είναι ότι, ο συμμετρικός σχεδιασμός της ψύκτρας όσο αφορά στην διάταξη των heat pipes, είναι πράγματι πολύ επιτυχημένος καθώς, οι μέγιστες αποκλίσεις του Δθ μεταξύ του χειρότερου και του καλύτερου προσανατολισμού και στην μέγιστη θερμική καταπόνηση, μετά βίας φτάνουν τον 1,5 C! Επίσης και στα τρία air flow υπερτερεί ελαφρά ο κάθετος προσανατολισμός, με τον οριζόντιο να τον ακολουθεί από πολύ κοντά. Αλλά για πιο πολλές λεπτομέρειες και κάποιες extra δοκιμές (σιγά μη σας άφηνα χωρίς το εξτραδάκι σας ! ), ακολουθήστε μας στην επόμενη σελίδα. Μετρήσεις εις βάθος- Γραφήματα Όπως θα διαπιστώσετε στην συνέχεια, η εικόνα της σελίδας των μετρήσεων εις βάθος έχει αλλάξει κάπως ( ), υπάρχουν πλέον μόνο τα γραφήματα και όχι οι πίνακες. Αυτό το κάναμε στα πλαίσια της διαρκούς προσπάθειας για αναβάθμιση των review, και με στόχο για να "ελαφρώσει" η σελίδα, γιατί πριν υπήρχε πάρα πολύ πληροφορία, την οποία ο αναγνώστης προσπερνούσε για να δει το γράφημα και μόνο όταν και εάν είχε κάποια απορία, ή ήθελε να δει κάποια λεπτομέρεια χρησιμοποιούσε και τους πίνακες. Φυσικά για την καλύτερη αποτύπωση της συμπεριφοράς της ψύκτρας, έχουν ενσωματωθεί στα γραφήματα και οι τιμές της κάθε καμπύλης, έτσι είναι πολύ πιο εύκολο να δεις ότι χρειάζεσαι! Βεβαίως οι πίνακες εξακολουθούν να βρίσκονται εδώ , σε "απόσταση" μόλις ένα κλικ στο αντίστοιχο link και ακόμα περισσότερη πληροφορία -με μορφή πιο εξειδικευμένων γραφημάτων και πιο λεπτομερών πινάκων- είναι διαθέσιμη ανά πάσα στιγμή που το ζητήσει κάποιος από τους φίλους, ούτως ή άλλως, όλα αυτά παράγονται αυτόματα από το πρόγραμμα επεξεργασίας των μετρήσεων! Ελπίζουμε η νέα μορφή της σελίδας αυτής, να είναι περισσότερο φιλική προς εσάς και πάντα τείνουμε ευήκοον ους, για προτάσεις και νέες ιδέες! A. Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού, με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, στα τρία βασικά airflow και διάφορες θερμικές καταπονήσεις έως τα 180 Watt. Πίνακας τιμών: HoPusAll_LTDP/St3=90W Η Noctua NH-L9x65, παρουσιάζει εξαιρετικά γραμμική συμπεριφορά, ανεξάρτητα από την θερμοκρασία, ακόμα και στην περίπτωση του χαμηλού air flow -όπου ανεβαίνει ψηλά σε θερμοκρασία- δεν χάνει την γραμμικότητά της. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, γιατί επιτρέπει την εξάντληση των διαθέσιμων ορίων της, χωρίς να επιφυλάσσει δυσάρεστες εκπλήξεις στον χρήστη με κάποια "ξαφνική" άνοδο θερμοκρασίας, όλα είναι προβλέψιμα και ευθέως ανάλογα με το πόσο την "ζορίζουμε" εμείς ! Από τις καμπύλες της θερμικής αντίστασης (Rca), φαίνεται ότι η ψύκτρα έχει και άλλα περιθώρια στο μέσο και ιδιαίτερα στο υψηλό air flow. Επίσης, στο χαμηλό air flow μπορούμε να δούμε πως επηρεάζεται η συμπεριφορά της από τον προσανατολισμό τοποθέτησης της ψύκτρας, εδώ συγκεκριμένα βλέπουμε τον χειρότερο προσανατολισμό σε ελεύθερο περιβάλλον χωρίς πρόσθετη κυκλοφορία αέρα από άλλο μέσο (ανεμιστήρα) ! Ευνόητο είναι ότι σε τοποθέτηση μέσα σε κουτί όπου επικρατεί καλό air flow από τους ανεμιστήρες του κουτιού, η επίδραση αυτή θα ελαχιστοποιηθεί (αν δεν απαλειφθεί ολοκληρωτικά). Β. Μετρήσεις πλάγιου προσανατολισμού, με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, στα τρία βασικά airflow και διάφορες θερμικές καταπονήσεις έως τα 180 Watt. Πίνακας τιμών: LAPusAll_LTDP/St3=90 W Για να μην "γράφουμε για να γράφουμε" και εδώ ισχύουν οι παρατηρήσεις που προαναφέρθηκαν στο [Α], με την διαφορά ότι ο προσανατολισμός είναι λίγο πιο ευνοϊκός. Γ. Μετρήσεις κάθετου προσανατολισμού με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, στα τρία βασικά airflow και διάφορες θερμικές καταπονήσεις έως τα 180 Watt. Πίνακας τιμών: VePusAll_LTDP/St3=90 W Εδώ μπορούμε να δούμε τον καλύτερο προσανατολισμό, πράγμα που φαίνεται από το ότι όλες οι καμπύλες της Rca έχουν ομοιόμορφα φθίνουσα κατωφερή πορεία. Φυσικά αυτό ανακλάται και στις θερμοκρασίες, έστω και με μικρές διαφορές! Δ. Μετρήσεις προσδιορισμού της θερμικής αντίστασης με σταθερή θερμική καταπόνηση στα 150 Wattκαι σε διάφορα air flow. (Τοποθέτηση = οριζόντια, ανεμιστήρας =Push) Πίνακας τιμών: HoPusVar_Rca_LTDP=150 W Στις δοκιμές αυτές χρησιμοποιήθηκε ένας ισχυρότερος ανεμιστήρας, ο Scythe Kama (92x92x25mm) Οι καμπύλες μιλάνε από μόνες τους! Η Noctua NH-L9x65 στα 150 Watt και με ένα "αξιοπρεπές" air flow, "αισθάνεται σαν στο σπίτι της" και δεν δείχνει αισθητή μείωση της απόδοσής της, έχει και άλλα περιθώρια αν της εξασφαλίσουμε πιο ισχυρό air flow! Εδώ όμως είναι μια ευκαιρία να δούμε κάτι που μαρτυρά τη χρησιμότητα των καμπυλών αυτών. Αν παρατηρήσουμε στα διαγράμματα της παραγράφου Γ, έχουμε για τα 150 Watt : Δθ=38,30 C και Rca=0,2543 C/W Αντίστοιχα από την παράγραφο Δ, όπου η ισχύς είναι σταθερά στα 150 Watt , παρατηρούμε ότι υπάρχει κάποια θερμοκρασία που είναι πολύ κοντά (Δθ=38,25 C), αυτή αντιστοιχεί στις 2400 rpm του Scythe Kama (στο έκτο βήμα του air flow), αν τώρα πάμε να κοιτάξουμε στο γράφημα της Rca τι τιμή δίνει για το βήμα αυτό έχουμε, Rca=0,2538 C/W. Το άμεσο συμπέρασμα είναι ότι ο ανεμιστήρας Noctua NF-A9x14 στις 2640 rpm κάνει την ίδια δουλειά (αποδίδει το ίδιο air flow) με ένα ισχυρότερο ανεμιστήρα των 25 mm που στρέφεται μόλις 260 rpm λιγότερο. Το έμμεσο -αλλά πολύ πιο χρήσιμο- συμπέρασμα είναι ότι: Οι ψύκτρες όταν δουλεύουν στην γραμμική τους περιοχή, είναι απόλυτα προβλέψιμες και απλά, αρκεί να ξέρουμε τις συνθήκες στις οποίες χρειάζεται να δουλέψουν και το διαθέσιμο air flow, για να αποφασίσουμε με ασφάλεια αν μας κάνει η ψύκτρα αυτή, ή όχι! E. Extra test 1: Δοκιμές της ψύκτρας με τον ανεμιστήρα Noctua NF-A9 στα τρία βασικά airflow και διάφορες θερμικές καταπονήσεις έως τα 180 Watt. Εναλλακτικός ανεμιστήρας : Noctua NF-A9 : 92x92x25 mm Πίνακας τιμών: Extra1_HoPusAll_LTDP/St3=90W Όπως ήδη σας προϊδεάσαμε, έγιναν και κάποιες extra δοκιμές, μια από αυτές -επιβεβλημένη λόγω συνάφειας των προϊόντων- ήταν με το μεγάλο αδερφάκι του Noctua NF-A9x14, τον Noctua NF-A9 (x25). Τα αποτελέσματα επιφύλασσαν εκπλήξεις! Όπως βλέπετε, δεν προχωρήσαμε στις δοκιμές χαμηλού air flow γιατί ήδη η δοκιμή έδειξε την τάση που υπάρχει για υψηλότερες θερμοκρασίες, γιατί απλά, ο NF-A9 δεν "το έχει" με την υψηλή "στατική" πίεση και συνεπώς δεν μπορεί να υποστηρίξει σε όλο το φάσμα των air flow τις απαιτήσεις της ψύκτρας. Για να φανεί όμως καθαρά το ζήτημα, αντιπαραθέτουμε για ευκολία το αντίστοιχο γράφημα Δθ από την ανάλογη δοκιμή με τον Noctua NF-A9x14. Εδώ όμως κρύβεται το "ζουμί" της υπόθεσης και ο λόγος της extra δοκιμής! Αλλά για να βγάλουμε συμπέρασμα πρέπει να θυμηθούμε τον θόρυβο που παράγουν οι δύο ανεμιστήρες: Noctua NF-A9x14: Hi noise=42,6dB(A) (stock fan) Noctua NF-A9(x25): Hi noise=36,8dB(A) (alternative fan) Αν τώρα δούμε τις αντίστοιχες θερμοκρασίες στα 90Watt, (Stock=24,40 C, Alternative= 26,20 C) το συμπέρασμα για τους φίλους που δεν σκοπεύουν να "στραγγίξουν" την CPU τους, αλλά απλά θέλουν μια ήσυχη ψύκτρα για το HTPC τους, -με την προϋπόθεση πάντα ότι, έχουν το διαθέσιμο χώρο τοποθέτησης του NF-A9- είναι πολύ ενδιαφέρον:Αν τώρα δούμε τις αντίστοιχες θερμοκρασίες στα 90Watt, (Stock=24,40 C, Alternative= 26,20 C) το συμπέρασμα για τους φίλους που δεν σκοπεύουν να "στραγγίξουν" την CPU τους, αλλά απλά θέλουν μια ήσυχη ψύκτρα για το HTPC τους, -με την προϋπόθεση πάντα ότι, έχουν το διαθέσιμο χώρο τοποθέτησης του NF-A9- είναι πολύ ενδιαφέρον:Αν τώρα δούμε τις αντίστοιχες θερμοκρασίες στα 90Watt, (Stock=24,40 C, Alternative= 26,20 C) το συμπέρασμα για τους φίλους που δεν σκοπεύουν να "στραγγίξουν" την CPU τους, αλλά απλά θέλουν μια ήσυχη ψύκτρα για το HTPC τους, -με την προϋπόθεση πάντα ότι, έχουν το διαθέσιμο χώρο τοποθέτησης του NF-A9- είναι πολύ ενδιαφέρον: Με μόλις 1,8C επιβάρυνση στην θερμοκρασία της CPU, μπορούμε να έχουμε τεράστιο κέρδος στον θόρυβο καθώς αυτός θα γίνει σχεδόν τέσσερις φορές ασθενέστερος! Από ότι φαίνεται η Noctua με τον NF-A9 έχει μια εξαιρετική εναλλακτική πρόταση για όσους -έχοντας τον απαραίτητο χώρο- θέτουν το κριτήριο του θορύβου σε πρώτη θέση! Εδώ θα θέλαμε να δούμε και μια special έκδοση αυτού του ανεμιστήρα (NF-A9), με πιο μεγάλη ταχύτητα περιστροφής, αλλά αυτό που θα θέλαμε να δούμε κυρίως, είναι μια εναλλακτική έκδοση της ψύκτρας με τον 25-ρι ανεμιστήρα (π.χ. την "Noctua NH-L9x76" !), καθώς το κόστος απόκτησης του συγκεκριμένου ανεμιστήρα δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητο! ΣΤ. Extra test 2: Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού, με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, στα τρία βασικά airflow και διάφορες θερμικές καταπονήσεις έως τα 120 Watt. Πίνακας τιμών: Extra2_HoPusAll_LTDP/St3=60W Από περιέργεια (διαθέτουμε άλλωστε μπόλικη από αυτήν! ), κάναμε και ένα set δοκιμών ισότιμο με αυτό που είχαμε κάνει στην προηγούμενη SFF Top flow ψύκτρα που σας είχαμε παρουσιάσει. Είναι φανερό ότι η Noctua NH-L9x65 βρίσκεται ακόμα πολύ μακρυά από τα όριά της, οι καμπύλες της Rca έχουν κατωφερή κλίση σε όλα τα air flow. Για λόγους εύκολης σύγκρισης παραθέτουμε τις αντίστοιχες καμπύλες από το review της Silverstone ARGON Series AR05. Είναι φανερό ότι η AR05 ήδη από τα 80 Watt βρίσκεται στο όριό της καθώς οι καμπύλες της Rca αρχίζουν και παίρνουν τον ανήφορο. Αυτές όμως οι μεγάλες διαφορές δεν σημαίνουν κάτι μειωτικό για την λιλιπούτεια ψύκτρα της Silverstone, πρακτικά δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς, καθώς η AR05 είναι είναι η μισή σε όγκο σε σχέση με την NH-L9x14, αλλά έχει πολύ ενδιαφέρον να βλέπουμε πως αυτό εκφράζεται στα διαγράμματα Z. Extra test 3 : Μετρήσεις οριζόντιου προσανατολισμού, με τον ανεμιστήρα σε διάταξη PUSH, στο μέγιστο airflow και διάφορες θερμικές καταπονήσεις έως τα 300 Watt. Πίνακας τιμών: Extra3_HoPusAll_LTDP/St3=180W Φυσικά δεν παραλείψαμε να κάνουμε και μια δοκιμή ισότιμη με τις standard δοκιμές που γίνονται για όλες τις ψύκτρες και ακόμα φυσικότερα "κρατάγαμε μικρό καλάθι" ! Και όμως η Noctua μας επιφύλασσε έκπληξη, καθώς ακόμα και όταν οι θερμοκρασίες έτειναν να είναι απαγορευτικές για οποιαδήποτε CPU, η NH-L9x65 δεν κατάθεσε τα όπλα, η συμπεριφορά της παρέμεινε γραμμική και η Rca της, έδειξε καθαρά ότι τα περιθώριά της δεν είναι ακόμα στο όριο! Με άλλα λόγια είχαμε αφενός, ένα χειροπιαστό παράδειγμα αυτού που έχουμε στο παρελθόν πει: "Όταν μια ψύκτρα ανεβάζει θερμοκρασίες, δεν σημαίνει κατ' ανάγκην ότι σταμάτησε να λειτουργεί σωστά, απλά λειτουργεί υψηλότερα από ότι μια CPU αντέχει!" και αφετέρου, είχαμε μια αδιαμφισβήτητη απόδειξη ότι η Noctua, έχει κάνει εξαιρετική δουλειά στην NH-L9x14! Συγκριτικοί πίνακες και γραφήματα Θα πρέπει να προειδοποιήσουμε τους φίλους που θα χρησιμοποιήσουν τα γραφήματα που ακολουθούν, να πάρουν υπόψη τους ότι η κατάταξη της Noctua NH-L9x65 στους πίνακες αυτούς -όπως και της Silverstone ARGON series AR05- είναι "καταχρηστική" καθώς, οι υπόλοιποι συμμετέχοντες έχουν πολλαπλάσιο όγκο. Βεβαίως, σιγά σιγά συγκεντρώνονται ομοειδείς ψύκτρες και σήμερα έχουμε τουλάχιστον άλλο ένα μέλος από τις SFF top flow ψύκτρες από την Silverstone, αλλά και εδώ θέλει λίγο προσοχή καθώς, η NH-L9x65 έχει περίπου διπλάσιο όγκο από την AR05. Με αυτά κατά νου, ας δούμε τα αποτελέσματα που έφερε η ψύκτρα της σημερινής μας παρουσίασης δοκιμαζόμενη στα 180 Watt. Α. Σύνθετη κατάταξη με βάση το Δθ και τον θόρυβο, με πρωτεύον κριτήριο το Δθ. (Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m) Το "καθόλου άσχημα", θα αποτελούσε σαφή υποτίμηση των επιδόσεων της Noctua NH-L9x65, καθώς δοκιμάστηκε σε υπερδιπλάσια θερμική ισχύ από το ονομαστικό TDP της, το οποίο θυμίζουμε ότι για επίπεδο heat spreader είναι 84 Watt (υπερφόρτιση 114% !) και παρ' όλα αυτά, απέδωσε ένα ασφαλές Δθ των ~45 C.Το "καθόλου άσχημα", θα αποτελούσε σαφή υποτίμηση των επιδόσεων της Noctua NH-L9x65, καθώς δοκιμάστηκε σε υπερδιπλάσια θερμική ισχύ από το ονομαστικό TDP της, το οποίο θυμίζουμε ότι για επίπεδο heat spreader είναι 84 Watt (υπερφόρτιση 114% !) και παρ' όλα αυτά, απέδωσε ένα ασφαλές Δθ των ~45 C. Β. Σύνθετη κατάταξη με βάση το θόρυβο και το Δθ, με πρωτεύον κριτήριο το θόρυβο. (Pthermal = Max, Air flow = Max, Noise measurement distance = 0,5m) Οι επιδόσεις όμως έρχονται με κάποιο κόστος, αλλά σε αυτό το σημείο μολονότι τα 42,6 dB(A), δεν είναι αυτό που θα χαρακτηρίζαμε αθόρυβο, έχουμε να κάνουμε κάποιες κρίσιμες παρατηρήσεις. Αν συνυπολογίσουμε ότι ο ανεμιστήρας στρέφεται με 2640 rpm, είναι πραγματικά εντυπωσιακό ότι ο θόρυβος είναι μόνο τόσος! Εδώ πραγματικά φαίνεται ότι αξίζουν συγχαρητήρια στο τμήμα RnD της Noctua για τις τεχνολογίες που ανέπτυξε και ενσωμάτωσε στον συγκεκριμένο ανεμιστήρα και όχι μόνο για το συγκριτικά χαμηλό επίπεδο θορύβου, αλλά και κυρίως, για το γεγονός ότι, από τον θόρυβο που παράγει ο ανεμιστήρας, λείπουν παντελώς οι ενοχλητικές ηχητικές συνιστώσες. Πρακτικά αυτό που αντιλαμβάνεται ο χρήστης είναι -ας μου επιτραπεί η έκφραση- το διακριτικό "φύσημα" του ανεμιστήρα και τίποτε άλλο! Στο σημείο αυτό θα ήταν παράλειψη να μην σημειώσουμε ότι, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων χρήσης μιας ψύκτρας προορισμένης για HTPC, ο χρήστης δεν βρίσκεται σε απόσταση μισού μέτρου, αλλά πολύ περισσότερο και το βέβαιο είναι ότι θα αντιλαμβάνεται πολύ λιγότερο θόρυβο. Ώρα όμως είναι να ανακεφαλαιώσουμε όλα όσα είδαμε και μετρήσαμε στην Noctua NH-L9x65 και να προσπαθήσουμε να τα "χωρέσουμε" σε μια βαθμολογία. Ακολουθήστε μας στην επόμενη σελίδα λοιπόν... Συμπεράσματα και βαθμολογία Και τώρα, μετά από αρκετές ημέρες που περάσαμε "βασανίζοντας" την Noctua NH-L9x65 και εννέα σελίδες παρουσίασης, ήρθε η ώρα να συμπυκνώσουμε όλα αυτά σε μερικές προτάσεις. Ειλικρινά, τελειώνοντας το review, μπήκα στο πειρασμό και χωρίς καμία διάθεση αστεϊσμού, να γράψω μόνο....OYAOY ! ! ! Αλλά...αντιστάθηκα, τόσο προς χάρη της εταιρίας που παρείχε το δείγμα, όσο και -κυρίως- για εσάς! Η Noctua με την NH-L9x65 έχει μια εξαιρετική πρόταση για όσους χρήστες θέλουν μια ψύκτρα για το "δυνατό" HTPC τους. Ενσωματώνει σε ένα λιλιπούτειο σύνολο σχεδόν όλη της την τεχνολογία, δείχνοντας πόσο σοβαρά αντιμετωπίζει τον συγκεκριμένο τομέα του HTPC. Η κατασκευή της έχει τη γνωστή "Next to none" ποιότητα που χαρακτηρίζει όλα τα προϊόντα της κατασκευάστριας. Το σύστημα στερέωσής της, εξασφαλίζει με τον καλύτερο τρόπο την σταθερή και ομοιόμορφη στήριξή της σε οποιοδήποτε socket και μητρική, παρέχοντας παράλληλα μια παραδειγματική ευκολία εγκατάστασης. Ο ανεμιστήρας που την ψύχει, εκπλήσσει με τις τεχνολογίες που ενσωματώνει και ενώ η απόδοσή του "ανήκει" σε υψηλότερη κατηγορία μεγέθους, ο θόρυβος που παράγει, διατηρείται μεταξύ του απολύτως ανεκτού και του "dead silent"! Η συμμετρία του σχεδιασμού της είναι τέτοια, που πρακτικά της επιτρέπει να "αδιαφορεί" για τον προσανατολισμό της τοποθέτησής της. Η θερμική συμπεριφορά της είναι τόσο γραμμική και προβλέψιμη, που θυμίζει όργανο μέτρησης καθώς, παραμένει τέτοια, ακόμα σε θερμοκρασίες απαγορευτικές για CPU (103,5C).Η θερμική συμπεριφορά της είναι τόσο γραμμική και προβλέψιμη, που θυμίζει όργανο μέτρησης καθώς, παραμένει τέτοια, ακόμα σε θερμοκρασίες απαγορευτικές για CPU (103,5C). Η συνολική εντύπωση που είχαμε ήταν ότι, φαινόταν τελικά πολύ μικρή γι αυτό που απέδειξε ότι μπορεί να πετύχει! Απλή, "Δωρική" θα έλεγα κατασκευή, που την κλάση της, "προτιμά" να την δείξει εκεί που έχει ουσία...μετά το Power ON, στα ζόρια! Μοναδικό "μειονέκτημα", η τιμή της, η οποία μολονότι δεν είναι υψηλή γι' αυτό που προσφέρει, θα προτιμούσαμε να την δούμε σε πιο χαμηλά επίπεδα, έτσι ώστε να είναι προσιτή σε περισσότερους χρήστες. Υπενθυμίζουμε ότι η Noctua NH-L9x65 έχει από την κατασκευάστρια εταιρία προτεινόμενη τιμή 44,90€ (MSRP) και στα Ελληνικά καταστήματα την ώρα που ολοκληρώνεται το review της, την βρήκαμε προς 50,43€ του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένου και συνοδεύεται από εξαετή εγγύηση. Πριν όμως κλείσουμε αυτή τη σύντομη σύνοψη, ας αναφερθούμε και σε αυτά που θα θέλαμε να δούμε σε επόμενη έκδοση, όπως είναι να υπάρχει η επιλογή αγοράς της είτε με τον NF-A9x14 ανεμιστήρα, είτε με μια πιο ενισχυμένη έκδοση του NF-A9 των 25mm, ή και γιατί όχι, -αν και δεν είναι η θέση του reviewer να τοποθετηθεί επί της αισθητικής- με ένα ανεμιστήρα στα redux χρώματα της Noctua. Προσβλέποντας λοιπόν στην "NH-L9x76-redux" ( ), ας δούμε επιγραμματικά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της Noctua NH-L9x65. Υψηλής ποιότητας κατασκευή Πολύ καλές επιδόσεις για το μέγεθός της. Συμβατότητα με όλες τις πλατφόρμες. Δωρεάν χορήγηση εδικού mounting Kit για τα socket LGA775, LGA1366. Λειτουργικό και στιβαρό σύστημα στερέωσης με πολύ εύκολη εγκατάσταση. Σταθερή πίεση συναρμογής ψύκτρας/ CPU, η οποία ορίζεται μέσω ελατηρίων. Εξαιρετικά γραμμική θερμική συμπεριφορά. Δεν εμποδίζει την πρόσβαση σε βύσματα και κάρτες που είναι κοντά στο socket. Πολύ αποτελεσματικός και υψηλών προδιαγραφών PWM ανεμιστήρας. Χαμηλός θόρυβος ακόμα και σε υψηλές στροφές, ο οποίος είναι απαλλαγμένος από ενοχλητικές συχνότητες. Sleeved καλώδιο ανεμιστήρα Παρέχεται ρυθμιστικό μέσο των στροφών (LNA Adapter) Πρόβλεψη και για εγκατάσταση ανεμιστήρα πάχους 25mm. Παρέχεται θερμοαγώγιμη πάστα που επαρκεί για περισσότερες της μιας εφαρμογές. Αναλυτικό manual. Εγγύηση έξι ετών. Για μητρικές που έχουν AMD socket δεν παρέχει το απαραίτητο back plate. Σχετικά υψηλό κόστος. Με βάση όλα τα παραπάνω η γενική βαθμολογία που αποσπά η Noctua NH-L9x65, δε μπορεί να είναι μικρότερη από: 00 Loading. TheLab.gr Ευχαριστούμε θερμά την Noctua για την παραχώρηση του δείγματος της δοκιμής. Για το TheLab.grSeafalco25/05/2015
×
×
  • Create New...

Important Information

By using this site, you agree to our Terms of Use.