Η RTX 3060 χωρίς βύσμα τροφοδοσίας τρέχει μόνο στα 75W, αλλά με περίπου τη μισή απόδοση

Η Nvidia κυκλοφόρησε την GeForce RTX 3060 12GB στις αρχές του 2021 με TDP στα 170W, και την επανακυκλοφόρησε πρόσφατα ως προσιτή λύση εν μέσω της συνεχιζόμενης κρίσης εξαρτημάτων. Ένας δημιουργός στην Κίνα, μέσω του καναλιού WestmereX στο BiliBili, αποφάσισε να πάει την κατανάλωση της κάρτας στο απόλυτο όριο: μια εκδοχή χωρίς κανένα βύσμα τροφοδοσίας, που τρέχει αποκλειστικά από την ισχύ που παρέχει η θύρα PCIe x16 της μητρικής.

Πώς λειτουργεί η τροποποίηση

Μια θύρα PCIe x16 μπορεί να παρέχει έως 75W ισχύος. Η RTX 3060 ανέχεται undervolting (μείωση τάσης λειτουργίας για χαμηλότερη κατανάλωση) μέχρι τα 100W χωρίς μεγάλη απώλεια επιδόσεων, αλλά για να κατέβει στα 75W απαιτήθηκε αυτό που ονομάζεται shunt mod: παρέμβαση στο κύκλωμα μέτρησης ισχύος της κάρτας, ώστε να «πείσει» το σύστημα ότι καταναλώνει λιγότερο από όσο πραγματικά χρειάζεται, επιτρέποντας έτσι λειτουργία εκτός των τυπικών ορίων ισχύος που επιτρέπει η Nvidia. Πρόκειται για τεχνική που συνήθως χρησιμοποιείται αντίστροφα, για ξεκλείδωμα υψηλότερων ορίων ισχύος στο overclocking.

Το αποτέλεσμα είναι μια κάρτα single-slot, low-profile, με ψύκτρα τύπου blower στο μέγεθος περίπου ενός σύγχρονου smartphone. Η συνδεσιμότητα περιορίζεται σε 1× HDMI και 1× DisplayPort. Δεν υπάρχει fin stack, ούτε backplate στο PCB, ενώ όλη η διαχείριση της θερμότητας βασίζεται σε ένα λεπτό μεταλλικό κέλυφος με μια στοιχειώδη ψύκτρα στο κέντρο.

Τι αποκάλυψε η αποσυναρμολόγηση

Αποσυναρμολόγηση της κάρτας στο BiliBili έδειξε ότι τα chip μνήμης δεν διαθέτουν καθόλου θερμικά pads ή πάστα. Αντ' αυτού, το μεταλλικό κέλυφος ακουμπά απευθείας πάνω στον πυρήνα για να διαχειριστεί τη θερμότητα. Υπάρχει μόνο ένας ανεμιστήρας στο ένα άκρο, χωρίς σωστή ροή αέρα εισαγωγής ή θετική πίεση μέσα στο περίβλημα.

Οι επιδόσεις στις δοκιμές

Στο Time Spy η τροποποιημένη κάρτα σημείωσε 4.821 πόντους, ποσοστό περίπου στο μισό σε σχέση με τους πάνω από 9.000 πόντους που πετυχαίνει η κανονική RTX 3060 στα 170W, σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρει το Tom's Hardware. Η συχνότητα πυρήνα υπό φορτίο δεν ξεπέρασε τα περίπου 900MHz, ενώ η κάρτα διαθέτει επίσημη συχνότητα boost στα 1.770MHz. Το γερμανικό PCGamesHardware επιβεβαιώνει το ίδιο σκορ Time Spy και την ίδια συχνότητα πυρήνα υπό φορτίο, ενώ το vgtimes σημειώνει ότι οι επιδόσεις της κάρτας πέφτουν στο επίπεδο μιας GTX 1060 ή μιας RX 580, δηλαδή κάτω από κάρτες γενεών παλαιότερων της ίδιας της RTX 3060.

Παράλληλα με την πτώση επιδόσεων, η θερμοκρασία στο hotspot της κάρτας ξεπέρασε τους 90°C στις δοκιμές, κάτι που και οι τρεις πηγές (Tom's Hardware, vgtimes, PCGamesHardware) επιβεβαιώνουν ανεξάρτητα. Ο συνδυασμός ανεπαρκούς ψύξης, απουσίας θερμικών pads στη μνήμη και μονού ανεμιστήρα χωρίς σωστή ροή αέρα εξηγεί γιατί η κάρτα δεν καταφέρνει να διατηρήσει καν τη μειωμένη συχνότητά της σταθερή.

Τι σημαίνει αυτό

Πρόκειται για δημιούργημα μεμονωμένου δημιουργού στην Κίνα και όχι για επίσημο προϊόν ή παραλλαγή της Nvidia. Η πτώση επιδόσεων δεν οφείλεται σε κάποιο ελάττωμα κατασκευής, αλλά είναι άμεση συνέπεια του εγγενούς περιορισμού ισχύος στα 75W, μέσω παρέμβασης στο κύκλωμα μέτρησης ισχύος της κάρτας. Το πείραμα δείχνει πρακτικά πόσο χαμηλά μπορεί να πέσει η κατανάλωση μιας RTX 3060 πριν οι επιδόσεις γίνουν μη πρακτικές για πραγματική χρήση, κάτι χρήσιμο για όσους αναγνώστες ενδιαφέρονται για compact builds ή λύσεις χωρίς εξωτερική τροφοδοσία GPU, αλλά χωρίς να αποτελεί ρεαλιστική εναλλακτική στην κανονική κάρτα.

Πηγές

• Single-slot low-profile 75W RTX 3060 with no power connectors disappoints in tests — GPU runs entirely off the PCIe slot, but offers severely crippled performance and frightening thermals
• Single-slot RTX 3060 Without Power Connector Falls Behind GTX 1060 in Tests
• Diese RTX 3060 läuft ohne Stromstecker, aber mit halber Leistung