Ο Jimmy Iovine λέει ότι το streaming «πάει να γίνει παρωχημένο», και το Spotify έχει λόγο να ανησυχεί

Ο Jimmy Iovine, ένας από τους πιο ισχυρούς ανθρώπους της σύγχρονης μουσικής βιομηχανίας (Interscope, Beats, Apple Music), είπε πρόσφατα στο podcast Founders μια φράση που έπιασε νεύρο: «οι υπηρεσίες μουσικού streaming είναι λίγα λεπτά πριν γίνουν παρωχημένες». Το σκεπτικό του είναι ότι όλες οι μεγάλες πλατφόρμες προσφέρουν, πρακτικά, το ίδιο βασικό προϊόν, μια τεράστια βιβλιοθήκη τραγουδιών, με αποτέλεσμα η διαφοροποίηση να μοιάζει μικρή σε σχέση με το μέγεθος του κόστους και των δικαιωμάτων.

Η υπερβολή του “λίγα λεπτά” είναι προφανής, αλλά το ερώτημα πίσω από τη φράση είναι πραγματικό: αν το streaming γίνει μια “ουδέτερη υπηρεσία” όπως το νερό ή το ρεύμα, ποιος κρατά την αξία, και ποιος την χάνει;

Η βασική του θέση είναι ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ πλατφορμών κινδυνεύει να καταλήξει σε “αγώνα ίδιας προσφοράς”. Αν όλοι διαθέτουν παρόμοιο κατάλογο και παρόμοια εμπειρία ακρόασης, η τιμή γίνεται ο πιο εύκολος μοχλός, και αυτό είναι επικίνδυνο για ένα μοντέλο που ήδη βασίζεται σε υψηλά κόστη δικαιωμάτων. Με άλλα λόγια, αν ανοίξει σοβαρός πόλεμος τιμών, κάποιος θα πληρώσει το τίμημα, είτε η πλατφόρμα, είτε οι δικαιούχοι, είτε και οι δύο.

Το Spotify ανακοίνωσε ότι το 2025 πλήρωσε πάνω από 11 δισ. δολάρια στη μουσική βιομηχανία, την υψηλότερη ετήσια πληρωμή που αποδίδει σε “λιανέμπορο μουσικής” μέχρι σήμερα. Αυτό είναι μεγάλο νούμερο, αλλά δεν απαντά μόνο του στο ερώτημα “πόσα φτάνουν στον καλλιτέχνη”. Η ίδια η Spotify τονίζει ότι οι πληρωμές γίνονται στους δικαιούχους (δισκογραφικές, εκδότες, οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης), και από εκεί καταλήγουν στους καλλιτέχνες ανάλογα με τις συμβάσεις τους.

Επίσης, δεν υπάρχει σταθερή “τιμή ανά αναπαραγωγή”. Η κατανομή λειτουργεί αναλογικά, με βάση το μερίδιο ακροάσεων (pro rata), δηλαδή τα συνολικά έσοδα μοιράζονται στους δικαιούχους ανάλογα με το πόσο ακούστηκε το ρεπερτόριό τους στο σύνολο. Αυτό τροφοδοτεί εδώ και χρόνια τη συζήτηση για μοντέλα “κατά χρήστη”, όπου η συνδρομή σου θα ακολουθεί περισσότερο τα δικά σου ακούσματα, όχι το άθροισμα της παγκόσμιας ζήτησης.

Το Spotify χτίζει τα τελευταία χρόνια μια πιο πλατιά ταυτότητα, πέρα από μουσική. Έχει επενδύσει σε podcast και ακουστικό περιεχόμενο, σε ηχητικά βιβλία, και προσπαθεί να συνδέσει την ανακάλυψη μουσικής με την “επόμενη πράξη” της καριέρας ενός καλλιτέχνη, τις ζωντανές εμφανίσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η εταιρεία ισχυρίζεται ότι έχει βοηθήσει καλλιτέχνες να δημιουργήσουν πάνω από 1 δισ. δολάρια σε πωλήσεις εισιτηρίων μέσω ενσωματωμένων λειτουργιών και συνεργασιών.

Υπάρχει και ένα ακόμη στοιχείο που συχνά χάνεται στην κουβέντα. Η Spotify έχει δημοσιεύσει ότι σχεδόν 1.500 καλλιτέχνες έβγαλαν πάνω από 1 εκατ. δολάρια σε δικαιώματα μέσα στο 2024, και ότι πάνω από το 80% αυτών δεν είχε τραγούδι στο Global Daily Top 50. Αυτό δεν αναιρεί τα προβλήματα του μοντέλου, αλλά δείχνει ότι η “μεσαία τάξη” των καλλιτεχνών, σε παγκόσμια κλίμακα, δεν είναι μόνο θεωρία.

Στην Ελλάδα, το pro rata μοντέλο γίνεται πιο ορατό, επειδή η εγχώρια σκηνή έχει πολύ έντονες συγκεντρώσεις ακροάσεων. Στο Spotify Wrapped 2025, για παράδειγμα, ως κορυφαίος καλλιτέχνης στην Ελλάδα αναφέρθηκε ο TOQUEL. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, όποιος κινείται εκτός των κυρίαρχων ειδών και λιστών, συνήθως διαπιστώνει ότι το streaming είναι περισσότερο εργαλείο προβολής και λιγότερο εργαλείο “μισθού”. Το ελληνικό οικοσύστημα ανέκαθεν βασιζόταν στις ζωντανές εμφανίσεις, και η στροφή των πλατφορμών προς συναυλίες δείχνει ότι αυτό το μοντέλο δεν ήταν απλώς συνήθεια, ήταν και αναγκαιότητα.

Η φράση του Iovine είναι “σόου”, αλλά ακουμπά σε πραγματική αδυναμία: όταν οι πλατφόρμες μοιάζουν πολύ μεταξύ τους, η αξία μετακινείται είτε προς το οικοσύστημα (συσκευές, συνδρομές, πακέτα), είτε προς τις αποκλειστικότητες, είτε προς υπηρεσίες που μετατρέπουν τη μουσική σε σχέση και όχι σε απλή πρόσβαση. Εκεί βρίσκεται και το αδύναμο σημείο του streaming, τα δεδομένα και η απευθείας σχέση με το κοινό συνήθως μένουν στην πλατφόρμα, όχι στον καλλιτέχνη.

Το πιθανότερο δεν είναι να “πεθάνει” το Spotify, αλλά να αλλάξει μορφή. Αν η μουσική συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως υποδομή, το στοίχημα θα είναι ποιος θα χτίσει το στρώμα από πάνω, ζωντανές εμφανίσεις, κοινότητες, εργαλεία για δημιουργούς, και εμπειρίες που δεν αντιγράφονται απλώς με έναν κατάλογο 100 εκατ. τραγουδιών.

• Founders, επεισόδιο με Jimmy Iovine — Spotify (σελίδα επεισοδίου)
• Jimmy Iovine: «minutes away from being obsolete» — Complex
• Spotify: πάνω από 11 δισ. δολάρια πληρωμές το 2025 — Spotify Newsroom
• Spotify Reports $11 Billion in Payouts for 2025 — The Hollywood Reporter
• Spotify: πάνω από 1 δισ. δολάρια σε εισιτήρια, συνεργασία με SeatGeek — Music Business Worldwide
• Σχεδόν 1.500 καλλιτέχνες με πάνω από 1 εκατ. δολάρια το 2024 — NBC News
• Πώς λειτουργούν τα δικαιώματα στο Spotify — Spotify Support
• Spotify Wrapped 2025: κορυφαίος καλλιτέχνης στην Ελλάδα ο TOQUEL — Neopolis