Road Trains: Τα τεράστια «τρένα του δρόμου» που διασχίζουν την Αυστραλία

Οι σιδηρόδρομοι αποτελούν ιστορικά τη ραχοκοκαλιά της εμπορευματικής μεταφοράς: ο συνδυασμός ατσάλινων τροχών σε ατσάλινες ράγες επιτρέπει την κίνηση τεράστιων φορτίων με σχετικά χαμηλό ενεργειακό κόστος. Ωστόσο, η κατασκευή και η συντήρησή τους απαιτούν μεγάλη αρχική επένδυση — ένα εμπόδιο που γίνεται αδυσώπητο όταν μιλάμε για απομακρυσμένες περιοχές με χαμηλούς όγκους εμπορευμάτων. Στην Αυστραλία, όπου οικισμοί, ορυχεία και αγροκτήματα διασκορπίζονται σε ένα ξηρό εσωτερικό εκτάσεων χιλιάδων χιλιομέτρων, αυτή η εξίσωση οδήγησε σε μια πρακτική λύση: μεγαλύτερα φορτηγά με περισσότερα ρυμουλκούμενα.

Τι είναι ένα road train

Σύμφωνα με το Heavy Vehicle National Law, ο όρος road train αναφέρεται σε έναν συρμό που αποτελείται από ένα prime mover (τράκτορας) και τουλάχιστον δύο ρυμουλκούμενα. Η κοινή διάταξη B-Double, που κυκλοφορεί ευρέως σε ολόκληρη τη χώρα, εξαιρείται ρητά από τον ορισμό. Αντίθετα, ως road trains κατατάσσονται διατάξεις όπως:

• A-Double: δύο ρυμουλκούμενα συνδεδεμένα με drawbar (A-type σύνδεση).
• B-Triple: τρία ρυμουλκούμενα με fifth-wheel/turntable συνδέσεις (B-type).
• BAB-Quad: τέσσερα ρυμουλκούμενα με εναλλασσόμενες B και A συνδέσεις.

Το γράμμα «A» ή «B» στη σύντμηση κάθε διάταξης αντιστοιχεί στον τύπο της ζεύξης μεταξύ τράκτορα και κάθε ρυμουλκούμενου. Έτσι, ένας συρμός περιγράφεται ακριβώς από την αλληλουχία των συνδέσεων που τον απαρτίζουν.

Διαστάσεις και ισχύς

Οι μεγαλύτερες τυποποιημένες διατάξεις τριών ή τεσσάρων ρυμουλκούμενων φτάνουν έως 53,5 μέτρα μήκος και υπερβαίνουν τους 135 τόνους, βάσει των κανονισμών της National Heavy Vehicle Regulator. Σε εξειδικευμένες εφαρμογές — ορυχεία ή γεωργικές εκμεταλλεύσεις — χρησιμοποιούνται ακόμα μεγαλύτερες διατάξεις με ειδικές άδειες ή εκτός δημόσιου οδικού δικτύου.

Τα prime movers που σέρνουν αυτούς τους συρμούς διαθέτουν συνήθως 500 έως 700 ίππους και ροπή από 1.500 έως 2.000 pound-feet. Όπως σημειώνεται, για να ξεκινήσει να κινείται ένα πολύ βαρύ φορτίο δεν χρειάζεται τεράστια ισχύς — είναι η ροπή που κάνει τη διαφορά. Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, είναι η πέδηση: η απόσταση που χρειάζεται ένας τέτοιος συρμός για να σταματήσει καθιστά την κυκλοφορία του σε κατοικημένες περιοχές αδύνατη.

Κανονισμοί και περιορισμοί κυκλοφορίας

Τα road trains φέρουν υποχρεωτικά σήμανση εμπρός και πίσω — συνήθως μαύρα γράμματα σε κίτρινο φόντο με το κείμενο «ROAD TRAIN» ή «LONG VEHICLE» ανάλογα με την πολιτεία. Κατατάσσονται εθνικά ως βαρέα οχήματα και περιορίζονται στα 100 km/h, με εξαίρεση τη Νέα Νότια Ουαλία και το Queensland όπου το όριο πέφτει στα 90 km/h (με εξαίρεση τα B-Triples στο Queensland).

Όσον αφορά τις επιτρεπόμενες διαδρομές, στη Νότια Αυστραλία τα B-Triples μήκους έως 35 μέτρων κινούνται μόνο σε συγκεκριμένες διαδρομές προς βιομηχανικές ζώνες και λιμάνια εισαγωγών-εξαγωγών. Αντίστοιχοι κανονισμοί ισχύουν σε άλλες πολιτείες και επικράτειες. Εξαίρεση αποτελεί το Ντάργουιν, πρωτεύουσα του Βόρειου Εδάφους, όπου οι διατάξεις τριών και τεσσάρων ρυμουλκούμενων επιτρέπεται να κινούνται εντός ενός χιλιομέτρου από το κέντρο — κάτι εφικτό λόγω του μικρού πληθυσμού της πόλης (140.000 κάτοικοι) και της χαμηλής πυκνότητάς της.

Φορτία και χρήσεις

Τα road trains μεταφέρουν ζώα (κτηνοτροφία), μεταλλεύματα, γενικά εμπορεύματα και αλυσίδες βυτιοφόρων για καύσιμα. Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το πρωτότυπο άρθρο δείχνουν χαρακτηριστικά μια MGM Kenworth C509 να σέρνει διάταξη A-Quad 60 μέτρων στη Δυτική Αυστραλία, έναν BAB-Quad με 12 εμπορευματοκιβώτια στη Marla της Νότιας Αυστραλίας, και ένα τετράκλινο road train με καύσιμα κοντά στο Broome.

Σύγκριση με άλλες χώρες

Ο όρος «road train» χρησιμοποιείται και αλλού στον κόσμο, αλλά συνήθως αναφέρεται σε πολύ μικρότερες διατάξεις. Στην Ισπανία, τη Σουηδία και τη Γερμανία, τα μέγιστα επιτρεπόμενα μήκη φτάνουν τα 25 μέτρα. Στις ΗΠΑ, τα φορτηγά περιορίζονται κατά κανόνα σε δύο ρυμουλκούμενα και μέγιστο μήκος 19 μέτρων. Σε αυτές τις χώρες, η πυκνότητα κυκλοφορίας και το κόστος υποδομών δεν δημιουργούν το ίδιο οικονομικό κίνητρο για υπερμακριές διατάξεις που υπάρχει στην αυστραλιανή ενδοχώρα.

Όσο η Αυστραλία διατηρεί τη χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητά της και την ανάγκη μεταφοράς εμπορευμάτων σε απομακρυσμένες αγροτικές και περιφερειακές περιοχές, τα road trains δεν πρόκειται να εξαφανιστούν από τους δρόμους της.

Πηγές

• Road Trains Roam The Backroads Of Australia — Hackaday