Η Microsoft διορθώνει τις υποβαθμίσεις οδηγών GPU από το Windows Update

Η Microsoft επιβεβαίωσε επίσημα ένα από τα μακροβιότερα παράπονα χρηστών Windows: το Windows Update υποβαθμίζει χειροκίνητα εγκατεστημένους οδηγούς γραφικών, επαναφέροντας το σύστημα σε παλαιότερη έκδοση που μπορεί να είναι μήνες πίσω από αυτήν που εγκατέστησε ο χρήστης. Η ανακοίνωση έγινε μέσω επίσημου post στο Microsoft Tech Community, απευθυνόμενο στους κατασκευαστές υλικού (IHV) και OEM που χρησιμοποιούν το Hardware Dev Center.

Πώς συμβαίνει η υποβάθμιση

Το Windows Update χρησιμοποιεί τέσσερα-μερή Hardware IDs (HWID) για να αντιστοιχίσει συσκευές με οδηγούς. Αυτή η κατηγοριοποίηση ορίζει τον «υψηλότερης κατάταξης» οδηγό στη βάση δεδομένων του Windows Update, ο οποίος μπορεί να αντικαταστήσει τον οδηγό που εγκατέστησε ο χρήστης — ανεξαρτήτως ημερομηνίας κυκλοφορίας. Το σύστημα δεν εξετάζει την ημερομηνία του οδηγού, παρόλο που τα Windows API έχουν τη δυνατότητα να εντοπίζουν νεότερους οδηγούς από παλαιότερους.

Ειδικότερα, αφού ο χρήστης κατεβάσει και εγκαταστήσει απευθείας από τον κατασκευαστή GPU έναν νεότερο οδηγό, το Windows Update μπορεί αργότερα να τον αντικαταστήσει με έκδοση που δημοσίευσε ο OEM (π.χ. Dell, HP ή Lenovo) μήνες ή και έναν χρόνο νωρίτερα. Η αναγκαστική υποβάθμιση συχνά συμβαίνει χωρίς προειδοποίηση, κατά τη διάρκεια τακτικών ενημερώσεων.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο με OEM μηχανήματα, όταν ο OEM έχει ανεβάσει δικό του οδηγό GPU στον κατάλογο του Windows Update. Σε ανάρτηση στο Feedback Hub με άνω των 20.000 ψήφων upvote, χρήστες αναφέρουν πολλαπλές περιπτώσεις όπου η ενημέρωση οδηγών από το Windows Update ήταν είτε περιττή είτε επιζήμια.

Η νέα πολιτική: 2-μερές HWID σε συνδυασμό με CHID

Η Microsoft ανακοίνωσε αλλαγή πολιτικής στον τρόπο δημοσίευσης οδηγών οθόνης μέσω Windows Update, επιτρέποντας στόχευση με 2-μερές HWID σε συνδυασμό με Computer Hardware ID (CHID) για νέες συσκευές. Η αλλαγή αυτή δίνει στους χρήστες περισσότερο έλεγχο επί του οδηγού που έχουν επιλέξει, διατηρώντας παράλληλα τον έλεγχο του OEM για τις συσκευές που κυκλοφορεί.

Το CHID (Computer Hardware ID) είναι ένα πιο λεπτομερές αναγνωριστικό που περιλαμβάνει τον κατασκευαστή και το μοντέλο του συστήματος. Με την αλλαγή αυτή, οι οδηγοί οθόνης για νέες συσκευές θα μπορούν να δημοσιεύονται με 2-μερή HWID σε συνδυασμό με CHID όπου αρμόζει. Αυτό το στενότερο μοντέλο στόχευσης διασφαλίζει ότι οι ενημερώσεις οδηγών περιορίζονται στα συγκεκριμένα συστήματα για τα οποία προορίζονται, μειώνοντας τις ακούσιες αντικαταστάσεις.

Το απλοποιημένο σύστημα HWID και CHID μειώνει επίσης το διαχειριστικό βάρος για τους κατασκευαστές υλικού (IHV), οι οποίοι έπρεπε μέχρι τώρα να διαχειρίζονται πολλαπλά IDs υποβολής για να αποφύγουν συγκρούσεις.

Χρονοδιάγραμμα και σημαντικές επιφυλάξεις

Η αλλαγή πολιτικής αναμένεται να ενταχθεί στην τυπική εμπειρία Windows Update το Q4 2026 ή το Q1 2027, και θα ισχύει μόνο για νεότερους οδηγούς που υποβάλλονται για νέες συσκευές. Η δοκιμαστική περίοδος (pilot) εκτείνεται από τον Απρίλιο 2026 έως τον Σεπτέμβριο 2026, με ευρύτερη εφαρμογή να προγραμματίζεται για τα τέλη 2026.

Το σημαντικότερο caveat: μόνο οδηγοί οθόνης που στοχεύουν νέες συσκευές μπορούν να λάβουν την ενημέρωση. Υπάρχοντες οδηγοί στον κατάλογο του Windows Update ενδέχεται να συνεχίσουν να εφαρμόζονται αναγκαστικά σε παλαιότερα συστήματα. Υπάρχουσες συσκευές με παλαιότερα ιστορικά στόχευσης μπορεί να συνεχίσουν να συμπεριφέρονται όπως σήμερα.

Επίσης, η αλλαγή καλύπτει προς το παρόν μόνο οδηγούς GPU — άλλο υλικό όπως ασύρματες κάρτες δικτύου δεν περιλαμβάνεται ακόμη.

Η συγκεκριμένη διόρθωση είναι διαφορετική από το Cloud-Initiated Driver Recovery, το χαρακτηριστικό που κυκλοφόρησε πρόσφατα η Microsoft.

Ποιους αφορά στην πράξη

Χρήστες που διαχειρίζονται τους οδηγούς τους μέσω AMD Radeon Software Adrenalin Edition ή Nvidia GeForce Experience θα επωφεληθούν σημαντικά. Δεν θα χρειάζεται πλέον να χρησιμοποιούν εργαλεία απόκρυψης ενημερώσεων ή να απενεργοποιούν εντελώς τις ενημερώσεις οδηγών για να προστατεύσουν τη ρύθμισή τους.

Σε εταιρικά περιβάλλοντα, η αλλαγή οδηγών αποτελεί πρόβλημα διαχείρισης: οι οδηγοί γραφικών επηρεάζουν την αξιοπιστία βιντεοκλήσεων, πολυοθονικές διαμορφώσεις, επιτάχυνση υλικού σε προγράμματα περιήγησης, εργαλεία CAD, δημιουργικές σουίτες και πρωτόκολλα απομακρυσμένης εικόνας. Μια υποβάθμιση οδηγού μπορεί να παράγει συμπτώματα που μοιάζουν με σφάλματα εφαρμογής — και μέχρι να εντοπίσει το help desk τον οδηγό ως την αιτία, η ενημέρωση έχει ήδη εξαπλωθεί σε ολόκληρη ομάδα συσκευών.

Έως ότου η νέα πολιτική εφαρμοστεί πλήρως, χρήστες που διαχειρίζονται χειροκίνητα τους οδηγούς γραφικών θα πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι το Windows Update μπορεί ακόμη να επέμβει — ιδίως σε υπάρχουσες συσκευές. Η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι να γνωρίζουν ποια έκδοση οδηγού τρέχουν πριν και μετά από κάθε ενημέρωση.

Πηγές

• Tom's Hardware — Microsoft is working on a fix to downgraded GPU drivers in Windows Update
• Microsoft Tech Community — Updated Graphics Driver Publishing Policy (επίσημη ανακοίνωση)
• Windows Latest — Microsoft admits Windows 11 has been downgrading graphics drivers
• TechSpot — Microsoft finally tackles Windows Update's annoying GPU driver downgrade problem