Το ZLUDA v6 προσθέτει PhysX σε AMD GPU, αλλά χάνει χρηματοδότηση

Το ZLUDA είναι ένα ανοιχτού κώδικα project, μια μακροχρόνια προσπάθεια δημιουργίας εξομοιωτή CUDA για AMD GPU. Η έκδοση 6 κυκλοφόρησε με μερικά νέα χαρακτηριστικά, αλλά και με την άσχημη είδηση ότι η εμπορική χρηματοδότηση του project έχει διακοπεί. Το project επιστρέφει έτσι σε καθεστώς χόμπι για τον developer Andrzej Janik, ενώ η υποστήριξη 32-bit PhysX παραμένει σε pre-alpha στάδιο — αν και τα αποτελέσματα είναι ελπιδοφόρα.

PhysX σε AMD GPU: τριπλάσια απόδοση στο Mafia II

Η πιο σημαντική προσθήκη είναι η υποστήριξη του NVIDIA PhysX (32-bit CUDA) σε GPU χωρίς ενσωματωμένη λειτουργικότητα PhysX. Η αντίστοιχη λειτουργία (PR #651) δεν έχει ολοκληρωθεί πλήρως, αλλά η τελευταία έκδοση ZLUDA v6 προσθέτει ήδη υποστήριξη 32-bit PhysX. Στο Mafia II με ZLUDA PhysX, το παιχνίδι έφτασε τα 80,2 FPS έναντι 26,2 FPS χωρίς ZLUDA στην ίδια πλατφόρμα Radeon — τριπλάσια απόδοση, που κάνει τους παλαιότερους PhysX τίτλους παίξιμους, όχι απλώς εκτελέσιμους, σε GPU χωρίς PhysX.

Οι τίτλοι με PhysX προσθέτουν πλέον πιο σύνθετα οπτικά εφέ, όπως συντρίμμια και φλόγες, τα οποία εμφανίζονται και με την ενσωμάτωση ZLUDA σε GPU χωρίς PhysX. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ίδια η NVIDIA είχε αφαιρέσει υποστήριξη 32-bit CUDA από τις νεότερες GPU Blackwell, αλλά αργότερα την επανέφερε για επιλεγμένους τίτλους.

Η προηγούμενη εναλλακτική για να τρέξει κανείς ομαλά παιχνίδια PhysX σε GPU χωρίς υποστήριξη PhysX ήταν η χρήση δευτερεύουσας GPU με PhysX / 32-bit CUDA — λύση αποτελεσματική, αλλά δαπανηρή. Λόγω του pre-alpha χαρακτήρα της, ο Janik επισημαίνει ότι «οι προσομοιώσεις υγρών μπορεί να εμφανίζουν σφάλματα, και η τρέχουσα μέθοδος φόρτωσης του ZLUDA σε παιχνίδια Steam είναι αδύναμη».

Τι άλλο φέρνει το v6

Εκτός από το PhysX, το blog post για την έκδοση 6 παρουσιάζει βελτιωμένη υποστήριξη Windows και έναν αριθμό διορθώσεων που σχετίζονται με το PyTorch. Συγκεκριμένα, το ZLUDA v6 περιλαμβάνει σειρά βελτιώσεων βασισμένων στο PyTorch, που αποτελούνται από διορθώσεις compiler και βελτιώσεις στις βιβλιοθήκες επιδόσεων. Η υποστήριξη textures έχει επίσης προστεθεί, η οποία ταιριάζει με τις νέες λειτουργίες PhysX και τα φορτία εργασίας Blender.

Το ZLUDA εστιαζόταν πρωτίστως στο Linux, αλλά ο developer στοχεύει τώρα να βελτιώσει και την υποστήριξη Windows, με σκοπό να γίνει πιο φιλικό προς τον χρήστη και να ενημερώνει σαφώς ποια βιβλιοθήκη λείπει κατά την εγκατάσταση του ROCm.

Ιστορικό: ένα project που αλλάζει συνεχώς χέρια

Το project ξεκίνησε το 2020 με στόχο να τρέξει CUDA σε hardware της Intel, αλλά στη συνέχεια στράφηκε σε AMD GPU. Αφού εγκαταλείφθηκε το 2021, επανήλθε στη ζωή γύρω στο 2022 χάρη στη χρηματοδότηση της AMD — εκτιμητέα απόφαση, δεδομένου ότι το βασικό εμπόδιο είναι ότι το οικοσύστημα λογισμικού AI στηρίζεται κατά κύριο λόγο στις GPU της NVIDIA.

Δυστυχώς, η AMD διέκοψε τη χρηματοδότηση του ZLUDA το 2024, και τον Αύγουστο μάλιστα ανάγκασε τον Janik να ξαναχτίσει τον κώδικα που είχε πληρώσει η εταιρεία. Ένας από τους πιθανούς λόγους είναι ότι η AMD ήθελε απλώς να απομακρυνθεί από τυχόν νομική έκθεση για υποστήριξη ενός project που μπορεί να παραβιάζει τους όρους χρήσης της NVIDIA για το CUDA — τους οποίους η NVIDIA έχει ρητώς περιορίσει ώστε να αποτρέπει τη χρήση μεταφραστικών επιπέδων για εκτέλεση CUDA κώδικα σε άλλο hardware από τα μέσα του 2021.

Ο Janik βρήκε έναν αδιευκρίνιστο χορηγό στα τέλη του 2024 — πιθανότατα μια εταιρεία AI στην οποία το μεταφραστικό επίπεδο θα ήταν πολύτιμο, επιτρέποντάς της να εκτελεί CUDA φορτία εργασίας AI σε κάρτες Instinct. Η εν λόγω χρηματοδότηση έχει και πάλι εκλείψει, και ο Janik δηλώνει ότι το ZLUDA επιστρέφει στο καθεστώς «weekend project».

Προοπτικές και εναλλακτικές

Ως ένα είδος παρηγοριάς, ο Janik σημειώνει ότι χωρίς χρηματοδότηση πλέον, οι προτεραιότητες του project έχουν μετατοπιστεί σε αυτά που «βρίσκει πιο διασκεδαστικά», δικαιολογώντας έτσι την προσθήκη PhysX και του ανανεωμένου φορτωτή Windows. Κοιτώντας μπροστά, ο developer αναφέρει ότι η εργασία στο ZLUDA θα επιβραδυνθεί, αλλά θα συνεχίσει να προοδεύει με πιο αργό ρυθμό. Θα υπάρξουν νέες εκδόσεις, αλλά θα κυκλοφορούν πολύ λιγότερο συχνά από ό,τι πριν.

Για μεγάλης κλίμακας χρήση σε AI, υπάρχουν διάφορα εναλλακτικά projects που επιδιώκουν τα ίδια αποτελέσματα με διαφορετικά μέσα: η μεταφορά πηγαίου κώδικα με HIP της AMD, το Scale της Spectral Compute και το εργαλείο Musify της MooreThreads, μεταξύ άλλων. Για τους απλούς χρήστες, πάντως, το ZLUDA παραμένει το μοναδικό ανοιχτού κώδικα drop-in replacement για CUDA binaries — με τα φιλόδοξα νέα χαρακτηριστικά v6 να αποδεικνύουν ότι ο Janik δεν έχει καμία πρόθεση να το αφήσει να πεθάνει ήσυχα.

Πηγές

• Tom's Hardware — CUDA emulator for AMD GPUs Zluda loses funding with v6 release
• Phoronix — ZLUDA v6 Gets PhysX Running Well On AMD GPUs But Loses Commercial Funding
• WCCFTech — AMD Radeon GPUs Can Now Run NVIDIA PhysX Games With 3× Boost Thanks To ZLUDA
• HPCwire — AMD Funds Then Quashes CUDA Emulator Project ZLUDA
• The Register — AMD lawyers claw back CUDA compatibility layer ZLUDA