Το κλείσιμο του Ορμούζ χτυπά τη μνήμη RAM: γιατί Samsung και SK Hynix θα πληρώσουν έως 40% παραπάνω για βασικό χημικό

Ο πόλεμος στο Ιράν και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ έχουν ήδη στείλει κύματα διαταραχής σε ενέργεια, ήλιο και βρώμιο. Τώρα έρχεται ένα νέο, λιγότερο ορατό χτύπημα: το ανυδρό υδροφθόριο (AHF), το χημικό που χρησιμοποιείται σε κάθε βήμα χάραξης και καθαρισμού κατά την κατασκευή ημιαγωγών, ανατιμάται απότομα — και οι κατασκευαστές μνήμης δεν πρόκειται να απορροφήσουν αυτό το κόστος μόνοι τους.

Τι είναι το AHF και γιατί είναι κρίσιμο για τη μνήμη

Το ανυδρό υδροφθόριο χρησιμοποιείται στα βήματα χάραξης και καθαρισμού κατά την κατασκευή ημιαγωγών, προκειμένου να αφαιρεθούν οξειδωτικά στρώματα και μεταλλικές προσμείξεις από τους δίσκους πυριτίου (wafers). Παράγεται από φθορίτη και θειικό οξύ, το οποίο με τη σειρά του προέρχεται κυρίως από θείο — υποπροϊόν διύλισης αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το υδροφθόριο ηλεκτρονικής ποιότητας αφαιρεί επιφανειακά στρώματα οξειδίων και μεταλλικές προσμείξεις, ενώ ο βαθμός καθαρότητάς του επηρεάζει άμεσα το ποσοστό αποδόσεων (yield) στην παραγωγή τσιπ. Μετά την προμήθεια από την Κίνα, οι νοτιοκορεατικοί προμηθευτές αναμειγνύουν το AHF με υπερκάθαρο νερό (απιονισμένο) και το υποβάλλουν σε πολλαπλά βήματα καθαρισμού για να παράγουν υδροφθόριο ηλεκτρονικής ποιότητας για ημιαγωγούς.

Η αλυσίδα: από το Ορμούζ στη γραμμή παραγωγής της Samsung

Τα εμπόδια αποστολής στο Στενό εκτιμάται ότι έχουν διαταράξει πάνω από το 30% της παγκόσμιας προσφοράς θείου, οδηγώντας τις τιμές θειικού οξέος απότομα προς τα πάνω. Σύμφωνα με κλαδικά στοιχεία, το θειικό οξύ αντιπροσώπευε ιστορικά περίπου το 30% του κόστους παραγωγής AHF — αλλά αυτό το ποσοστό μπορεί πλέον να υπερβαίνει το 50%, αυξάνοντας σημαντικά τις συνολικές δαπάνες παραγωγής.

Σύμφωνα με τον κινεζικό πάροχο δεδομένων πρώτων υλών SunSirs, στα μέσα Απριλίου η εγχώρια τιμή θειικού οξέος στην Κίνα ήταν περίπου 2.100 γουάν ανά τόνο — πάνω από διπλάσια σε σχέση με την αρχή του έτους, σύμφωνα με δεδομένα της South China Morning Post και του The Elec.

Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ανυδρού υδροφθορίου στον κόσμο, αλλά καθώς το θειικό οξύ αποτελεί επίσης βασικό υλικό σε λιπάσματα, χαλυβουργία και υλικά καθόδων μπαταριών, περιορίζει πλέον τις εξαγωγές του — και οι τιμές έχουν ανεβεί αναλόγως.

Σύμφωνα με το The Elec, οι νοτιοκορεατικές εταιρείες παραγωγής υδροφθορίου για ημιαγωγούς — Soulbrain, ENF Technology και Foosung — αγοράζουν ήδη ανυδρό υδροφθόριο εισαγόμενο από την Κίνα, με τιμές που έχουν ανέβει κοντά στο 40% σε σχέση με την αρχή του έτους. Οι παραγγελίες αυτές με αυξημένες τιμές ξεκίνησαν να εισέρχονται από τα μέσα Μαΐου. Πριν τα στείλουν στη Samsung και την SK Hynix, τα αναμειγνύουν με υπερκάθαρο νερό και φθοριούχο αμμώνιο για να παράγουν υλικό χάραξης υψηλής ποιότητας. Δεν πρόκειται να απορροφήσουν αυτές οι εταιρείες το επιπλέον κόστος, και εκτιμούν ότι θα το μεταφέρουν στις κορεατικές εταιρείες τσιπ το αργότερο έως τις αρχές Ιουλίου.

2026 ≠ 2019: δεν υπάρχει αποθεματικό

Δεν είναι η πρώτη φορά που έλλειψη ανυδρού υδροφθορίου απειλεί την αγορά μνήμης. Το 2019, μια εμπορική διαφορά μεταξύ Ιαπωνίας και Νότιας Κορέας οδήγησε σε περιορισμό των πωλήσεων υδροφθορίου στη Νότια Κορέα. Τότε η Ιαπωνία κάλυπτε πάνω από το 40% του κορεατικού υδροφθορίου, αλλά οι έλεγχοι εξαγωγών έκοψαν το 87,9% της προσφοράς, σύμφωνα με έκθεση του CEPR του 2023. Ωστόσο, έως το τέλος του τρίτου τριμήνου του 2019, οι τιμές αποθήκευσης και μνήμης είχαν πέσει για αρκετούς συνεχείς μήνες, χωρίς μακροπρόθεσμη επίπτωση.

Το 2026 όμως δεν μοιάζει καθόλου με το 2019. Δεν υπάρχει υπερπαραγωγή τσιπ μνήμης που να χρησιμεύει ως απόθεμα-μαξιλάρι. Υπάρχει παγκόσμια έλλειψη. Και ό,τι λίγο παράγεται για τους καταναλωτές πρόκειται να είναι αισθητά ακριβότερο στην παραγωγή του.

Κλαδικές πηγές επισημαίνουν ότι με τις τιμές πρώτων υλών να ανεβαίνουν δομικά, οι κορεατικές εταιρείες τσιπ, συμπεριλαμβανομένης της Samsung Electronics, έχουν ελάχιστο περιθώριο να αποφύγουν αυξήσεις τιμών downstream. Οι προμηθευτές υλικών στη Νότια Κορέα διαπραγματεύονται αναθεωρημένα πλαίσια τιμολόγησης με τους κατασκευαστές ημιαγωγών για παραδόσεις Ιουνίου-Ιουλίου.

Ευρύτερο πλαίσιο: το Ορμούζ χτυπά ολόκληρη την αλυσίδα ημιαγωγών

Το υδροφθόριο δεν είναι το μοναδικό χημικό υπό πίεση. Σχεδόν το 40% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) της Ταϊβάν το 2025 προερχόταν από τη Μέση Ανατολή, ενώ περίπου το 70% των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Νότιας Κορέας και το ένα πέμπτο των εισαγωγών LNG της χώρας διέρχονται επίσης από το Στενό. Το κλείσιμο του Στενού συμπιέζει επίσης τις προμήθειες υψηλής καθαρότητας θειικού οξέος, που χρησιμοποιείται για τον καθαρισμό των wafers και την αφαίρεση φωτοαντιστάσεων, καθώς και αέριου βρωμιούχου υδρογόνου υψηλής καθαρότητας που είναι κρίσιμο για τη χάραξη.

Η QatarEnergy ανέστειλε τις λειτουργίες στις εγκαταστάσεις LNG Ras Laffan και Mesaieed στις αρχές Μαρτίου, κόβοντας περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας προσφοράς ηλίου. Η πλήρης ανάκαμψη μπορεί να χρειαστεί έως πέντε χρόνια. Ο οικονομικός διευθυντής της TSMC Wendell Huang δήλωσε στις αρχές Απριλίου ότι οι τιμές ορισμένων χημικών και αερίων θα μπορούσαν να αυξηθούν λόγω των τάσεων στη Μέση Ανατολή, αν και οι επιπτώσεις παραμένουν δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν.

Στελέχη της TSMC, της SMIC, της Samsung, της SK Hynix και της Micron δηλώνουν ότι βλέπουν περιορισμένο βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο. Τα μεγαλύτερα εργοστάσια έχουν χτίσει τα τελευταία χρόνια αποθέματα-μαξιλάρια, κερδίζοντας χρόνο για διαφοροποίηση προμηθευτών. Ωστόσο, έως ότου αυτές οι εναλλακτικές ικανότητες τεθούν σε λειτουργία, οι κορεατικοί κατασκευαστές θα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για το AHF τους. Η Daikin Industries και η Stella Chemifa από την Ιαπωνία βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με την BGF για να εξασφαλίσουν εναλλακτικές προμήθειες.

Δεν υπάρχουν πολλά που μπορούν να γίνουν για να αποτραπεί η επικείμενη ανατίμηση του κόστους υλικών για τους κατασκευαστές μνήμης — και παρόλο που εκείνοι πετυχαίνουν άνευ προηγουμένου κέρδη, είναι απίθανο να απορροφήσουν μόνοι τους την αύξηση κόστους. Ευτυχώς, ενώ ο πόλεμος στο Ιράν θα έχει πολλές μακροπρόθεσμες συνέπειες, η έλλειψη υδροφθορίου για τις κορεατικές εταιρείες μνήμης μπορεί να αποδειχθεί σχετικά βραχύβια.

Πηγές

• Tom's Hardware — Memory makers brace for hydrogen fluoride pricing shock as Hormuz blockade impacts supply chain
• TrendForce — Anhydrous Hydrogen Fluoride Supply Tightens, Raising Concerns Across Semiconductor Materials Chain
• Bloomberg — How the Strait of Hormuz Blockade Is Disrupting Global Chip Supply Chains