Οδηγός Adrenalin 26.5.1 σπάει το Zero RPM σε κάρτες Radeon

Χρήστες καρτών Radeon αναφέρουν ένα σφάλμα ελέγχου ανεμιστήρων μετά την εγκατάσταση του οδηγού Adrenalin 26.5.1. Ο οδηγός, που κυκλοφόρησε στις 6 Μαΐου, εγείρει ανησυχίες σε ιδιοκτήτες καρτών Radeon επειδή φαίνεται να σπάει τη λειτουργία Zero RPM. Το πρόβλημα εντοπίστηκε αρχικά στο Reddit από τον χρήστη Evelyne-Tourneciel και αναδημοσιεύτηκε από την Tom's Hardware.

Τι είναι το Zero RPM και γιατί έχει σημασία

Το Zero RPM είναι μια λειτουργία που σταματά αυτόματα τους ανεμιστήρες ψύξης όταν η κάρτα γραφικών βρίσκεται σε αδράνεια ή υπό ελαφρύ φορτίο εργασίας, όπως πλοήγηση στο web ή αναπαραγωγή βίντεο. Τα οφέλη της περιλαμβάνουν μείωση του θορύβου, λιγότερη συσσώρευση σκόνης μέσα στην κάρτα και παράταση της ζωής των ανεμιστήρων μέσω ελαχιστοποίησης της άσκοπης λειτουργίας τους.

Με το Zero RPM ενεργό, η κάρτα γραφικών βασίζεται αποκλειστικά στην παθητική ψύξη του ψυγείου της, εφόσον οι θερμοκρασίες παραμένουν σε ασφαλή επίπεδα. Μόλις η θερμοκρασία ξεπεράσει ένα ορισμένο όριο — για παράδειγμα κατά τη διάρκεια gaming — οι ανεμιστήρες ανάβουν αυτόματα για να τη διατηρήσουν υπό έλεγχο.

Πού ακριβώς εμφανίζεται το σφάλμα

Πρόκειται για δυσλειτουργία του Zero RPM σε ένα πολύ συγκεκριμένο αλλά συνηθισμένο σενάριο: το Zero RPM ενεργοποιείται κανονικά όταν η οθόνη μπαίνει σε αδράνεια ή απενεργοποιείται, αλλά κατά την επαναφορά της ή όταν η οθόνη ξανανάψει, το Zero RPM παραμένει ενεργό και οι ανεμιστήρες της κάρτας γραφικών μένουν σβηστοί.

Το πρόβλημα εγκυμονεί σοβαρό κίνδυνο, καθώς ο χρήστης μπορεί να ξεκινήσει gaming ή άλλες απαιτητικές εργασίες εν αγνοία του, ενώ οι ανεμιστήρες παραμένουν ανενεργοί και δεν υπάρχει επαρκής απαγωγή θερμότητας. Το αποτέλεσμα είναι ανεξέλεγκτη άνοδος θερμοκρασίας που μπορεί να οδηγήσει σε throttling (περιορισμό επιδόσεων λόγω θερμοκρασίας) ή αστάθεια του συστήματος.

Εκτός από τον Evelyne-Tourneciel, τουλάχιστον τέσσερις ακόμα ιδιοκτήτες καρτών Radeon έχουν αναφέρει το ίδιο σφάλμα Zero RPM με τον οδηγό Adrenalin 26.5.1. Το πρόβλημα δεν επιβεβαιώνεται σε όλες τις διαμορφώσεις Radeon· βοηθητικά προγράμματα κατασκευαστών (board-partner utilities) ή προσαρμοσμένες καμπύλες ανεμιστήρων ενδέχεται να επηρεάζουν τη συμπεριφορά.

Προσωρινές λύσεις

Η πρώτη και πιο άμεση αντιμετώπιση είναι η επανεκκίνηση του συστήματος. Δεν είναι ιδανική, καθώς απαιτεί επανεκκίνηση κάθε φορά που η οθόνη επιστρέφει από αδράνεια.

Μια πιο τεχνική λύση που έχει αποδειχθεί αποτελεσματική για ορισμένους χρήστες είναι η καθαρή εγκατάσταση των οδηγών γραφικών της AMD εκτός σύνδεσης, χρησιμοποιώντας το βοηθητικό πρόγραμμα Display Driver Uninstaller (DDU). Για πιο ανέμελη αντιμετώπιση, ο χρήστης μπορεί να υποβαθμίσει τον οδηγό σε προηγούμενη έκδοση, όπως ο Adrenalin 26.3.1 μέσω DDU, καθώς εκείνη η έκδοση δεν εμφανίζει το σφάλμα Zero RPM. Η υποβάθμιση όμως σημαίνει απώλεια νέων λειτουργιών, βελτιστοποιήσεων ή ενημερώσεων ασφαλείας που έχουν εισαχθεί στις νεότερες εκδόσεις.

Η AMD δεν έχει ανταποκριθεί — ο 26.5.2 δεν διορθώνει το πρόβλημα

Ο Evelyne-Tourneciel φαίνεται να έχει αναφέρει το ζήτημα στην AMD, ωστόσο η εταιρεία δεν έχει αναγνωρίσει δημόσια το σφάλμα ούτε έχει παράσχει λύση. Ο πιο πρόσφατος οδηγός Adrenalin 26.5.2 δεν κάνει καμία αναφορά στο σφάλμα Zero RPM.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι επίσημες σημειώσεις έκδοσης του Adrenalin 26.5.1 καταγράφουν άλλα γνωστά προβλήματα — όπως καταστροφή εικόνας στο God of War σε κάρτες Radeon RX 9000 series, και περιστασιακές διακοπές εφαρμογής ή timeout οδηγού στο Battlefield 6 σε συστήματα με AMD Ryzen AI 9 HX 370 — αλλά δεν αναφέρεται πουθενά το ζήτημα με το Zero RPM.

Όσοι χρησιμοποιούν Adrenalin 26.5.1 με ενεργό το Zero RPM συνιστάται να ελέγξουν την ταχύτητα των ανεμιστήρων και τη θερμοκρασία της κάρτας γραφικών μετά από κάθε επαναφορά της οθόνης από αδράνεια. Αν αντιμετωπίζετε το ίδιο πρόβλημα, συνιστάται η υποβολή αναφοράς σφάλματος στην AMD.

Πηγές

• Guru3D — AMD Adrenalin 26.5.1 Reportedly Triggers Radeon Zero RPM Fan Issue
• Tom's Hardware — AMD GPU owners take to Reddit to report fan problem with driver update
• Reddit r/radeon — Zero RPM mode bug 26.5.1 (Evelyne-Tourneciel)
• AMD — Adrenalin Edition 26.5.1 Release Notes (επίσημες σημειώσεις έκδοσης)