Το Dasharo v0.9.0 είναι το πρώτο ανοιχτού κώδικα firmware για AM5, με Coreboot και openSIL

Το πρώτο ανοιχτό firmware για AM5

Η εταιρεία ανάπτυξης firmware 3mdeb ανακοίνωσε, σύμφωνα με ανάρτηση στο blog της που αναφέρει το Tom's Hardware, την κυκλοφορία του Dasharo v0.9.0. Πρόκειται για το πρώτο ανοιχτού κώδικα firmware, δηλαδή το λογισμικό χαμηλού επιπέδου που ελέγχει την εκκίνηση και τη λειτουργία του υλικού, για την πλατφόρμα AM5 της AMD. Η έκδοση προσφέρει αρχική υποστήριξη για επεξεργαστές Zen 4 Phoenix, δηλαδή τα APU (επεξεργαστές με ενσωματωμένη γραφική μονάδα) της σειράς Ryzen, σε συνδυασμό με τη μητρική MSI Pro B850-P WiFi.

Το firmware είναι χτισμένο πάνω στο Coreboot και στο openSIL, το νέο ανοιχτού κώδικα πλαίσιο (framework) firmware της AMD που αντικαθιστά σταδιακά το κλειστό AGESA. Σύμφωνα με τη 3mdeb, πρόκειται για την πρώτη ομάδα ανάπτυξης που παράγει λειτουργικό ανοιχτό firmware για τη μαζική αγορά καταναλωτικών πλατφορμών AM5, σε αντίθεση με προγενέστερες υλοποιήσεις που αφορούσαν αποκλειστικά server πλατφόρμες.

Τι περιλαμβάνει η έκδοση v0.9.0

Οι σημειώσεις έκδοσης αναφέρουν 19 χαρακτηριστικά που υλοποιήθηκαν ειδικά για να λειτουργήσει ο ανοιχτός κώδικας στη μητρική B850. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η συμβατή με UEFI διεπαφή εκκίνησης, η υποστήριξη UEFI Secure Boot, η υποστήριξη fTPM (firmware-based Trusted Platform Module, δηλαδή η υλοποίηση ασφαλείας TPM μέσω firmware αντί για ξεχωριστό τσιπ), γρήγορη εκκίνηση (fast boot), σάρωση της κατάτμησης EFI system partition, λειτουργία σιωπηλής εκκίνησης, αναφορά θερμοκρασίας του επεξεργαστή AMD και ενσωματωμένο SBOM (Software Bill of Materials, δηλαδή κατάλογος καταγραφής όλων των συστατικών λογισμικού που περιέχονται στο firmware, χρήσιμος για έλεγχο ασφαλείας).

Πρόκειται για βασική λειτουργικότητα που καλύπτει τις ανάγκες καθημερινής χρήσης σε μια μητρική με προδιαγραφές B850, χωρίς ωστόσο να αναφέρονται στο διαθέσιμο υλικό της 3mdeb προηγμένα χαρακτηριστικά overclocking ή πλήρης ισοτιμία με το κλειστό firmware της MSI σε επίπεδο ρυθμίσεων BIOS.

Από τους servers στο AM5

Η ανάπτυξη του ανοιχτού firmware για τη μητρική MSI Pro B850-P βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετούς μήνες. Σύμφωνα με το Tom's Hardware, η πρώτη σχετική ανακοίνωση της 3mdeb είχε γίνει τον Φεβρουάριο, μετά την ολοκλήρωση αντίστοιχου έργου για τη server μητρική Gigabyte MZ33-AR1, συμβατή με επεξεργαστές AMD EPYC 9005. Η υλοποίηση για το B850 βασίστηκε στη δουλειά που είχε ήδη γίνει για το MZ33-AR1, γεγονός που εξηγεί εν μέρει γιατί η μετάβαση από server πλατφόρμες σε καταναλωτικό υλικό προχώρησε σχετικά γρήγορα.

Η AMD σχεδιάζει να μεταβεί πλήρως από το κλειστό AGESA στο openSIL ξεκινώντας από τη γενιά Zen 6, σύμφωνα με τη ίδια την εταιρεία. Η 3mdeb όμως επέλεξε να προχωρήσει νωρίτερα, μεταφέροντας το openSIL σε παλαιότερους επεξεργαστές Ryzen της γενιάς Zen 4, χωρίς να περιμένει την επίσημη υιοθέτησή του από την AMD σε νεότερο υλικό.

Γιατί έχει σημασία το openSIL

Το ανοιχτού κώδικα firmware θεωρείται βελτίωση σε σχέση με τις υπάρχουσες κλειστές λύσεις, ιδίως σε σύγκριση με το AGESA. Η AMD παρουσιάζει το openSIL ως πιο ασφαλές πλαίσιο, με καλύτερη παρακολούθηση ευπαθειών χάρη στην ανοιχτή φύση του κώδικα. Ο ανοιχτός κώδικας επιτρέπει σε ερευνητές ασφαλείας και προγραμματιστές εκτός της ίδιας της AMD να ελέγχουν τον κώδικα του firmware για τυχόν κενά ασφαλείας, κάτι που δεν είναι εφικτό με κλειστές υλοποιήσεις όπως το AGESA.

Ένα επιπλέον πλεονέκτημα του openSIL είναι η συμβατότητά του με εναλλακτικά firmware πέραν του παραδοσιακού UEFI, όπως το Coreboot, το oreboot, το FortiBIOS και το Project µ. Έργα όπως το Coreboot προσφέρουν, σύμφωνα με τους υποστηρικτές τους, πιο βελτιστοποιημένο κώδικα σε σχέση με κλειστά firmware, κάτι που μπορεί να μειώσει τον χρόνο εκκίνησης του συστήματος.

Διαθεσιμότητα και τι σημαίνει για τους χρήστες

Το Dasharo v0.9.0 είναι διαθέσιμο μέσω του καταστήματος της 3mdeb, στην κατηγορία υλικού-firmware για τη μητρική MSI Pro B850-P. Το πηγαίο υλικό δεν διευκρινίζει ακριβή τιμή ή διαδικασία εγκατάστασης, ούτε αν απαιτείται εξειδικευμένος εξοπλισμός flashing για την τοποθέτηση του νέου firmware στη μητρική.

Για τους αναγνώστες του thelab.gr που ασχολούνται με hardware εγκατάστασης χαμηλού επιπέδου ή διαχείριση συστημάτων, η κίνηση αυτή σηματοδοτεί ότι το AM5 αποκτά, έστω σε πολύ περιορισμένη κλίμακα υλικού, μια πρώτη εναλλακτική στο κλειστό firmware της MSI. Η υποστήριξη προς το παρόν περιορίζεται σε μία συγκεκριμένη μητρική και μία γενιά επεξεργαστών (Zen 4 Phoenix), χωρίς να είναι ξεκάθαρο από το διαθέσιμο υλικό πότε ή αν θα επεκταθεί σε άλλες μητρικές ή σε νεότερους επεξεργαστές Ryzen.

Πηγές

• tomshardware.com