Εμπορικός πόλεμος: Πώς οι αλλαγές στις ΗΠΑ έστρεψαν το κινεζικό ηλεκτρονικό εμπόριο προς την Ευρώπη

Η παγκόσμια εφοδιαστική “ξαναγράφεται” με την Ευρώπη να απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος από τον όγκο φθηνών κινεζικών μικροδεμάτων που μέχρι πρόσφατα κατέληγαν στις ΗΠΑ. Καταλύτης ήταν η αυστηροποίηση του αμερικανικού πλαισίου για τις χαμηλής αξίας εισαγωγές, με στοχευμένο περιορισμό της απαλλαγής de minimis για αποστολές από Κίνα και Χονγκ Κονγκ από τις 2 Μαΐου 2025. Για πλατφόρμες και εμπόρους που στηρίζονται σε μαζικές, φθηνές, απευθείας αποστολές προς τον καταναλωτή, η μετατόπιση κόστους και τριβών στις ΗΠΑ έκανε την Ευρώπη πιο ελκυστική εναλλακτική.

Η μετατόπιση αποτελεί αλλαγή αρχιτεκτονικής. Ένα κομμάτι της νέας πραγματικότητας περιγράφεται ως δίκτυο “family warehouses” και αυτοσχέδιων κέντρων διαλογής, όπου μικροί ενδιάμεσοι και κοινότητες μεταναστών οργανώνουν αποθήκευση, διαλογή και προώθηση, συχνά έξω από τα κλασικά, ακριβότερα κανάλια. Για τις αρχές, αυτό δυσκολεύει την επιβολή κανόνων και ελέγχων συμμόρφωσης, ειδικά όταν ο όγκος είναι δισεκατομμύρια μικροδέματα ετησίως.

Η πίεση αποτυπώνεται καθαρά και στις αερομεταφορές. Η Shein και η Temu έχουν “τραβήξει” σημαντικό κομμάτι της διαθέσιμης χωρητικότητας αεροπορικού φορτίου για να κρατούν σύντομους χρόνους παράδοσης, κάτι που επηρεάζει ναύλους και διαθεσιμότητα για πιο παραδοσιακές ροές. Μετά τον περιορισμό του de minimis στις ΗΠΑ, μέρος της ζήτησης για air cargo μετατοπίστηκε, με αναλυτές να καταγράφουν πτώση όγκου προς Βόρεια Αμερική και στροφή προς Ευρώπη και Ασία, μαζί με προσαρμογές δρομολογίων από αεροπορικές και forwarders.

Στο ρυθμιστικό σκέλος, το σημείο που θέλει ακρίβεια είναι η διάκριση “δασμών” και “ΦΠΑ”. Το όριο των 150 ευρώ στην ΕΕ αφορούσε απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς, όχι γενική “ατέλεια”. Τα δέματα κάτω από 150 ευρώ υποβάλλονται σε τελωνειακές δηλώσεις και υπόκεινται σε ΦΠΑ, αλλά το duty threshold λειτουργούσε ως ευνοϊκό καθεστώς για το μοντέλο των μαζικών μικροδεμάτων. Η ΕΕ έχει περάσει πλέον σε συγκεκριμένα μέτρα, με κατεύθυνση για αλλαγή του καθεστώτος και με προσωρινό πάγιο τελωνειακό τέλος 3 ευρώ ανά μικροδέμα (κάτω των 150 ευρώ) από 1 Ιουλίου 2026, μέχρι να “πατήσει” το πλήρες σχήμα τελωνειακού εκσυγχρονισμού που συνδέεται με το νέο πλαίσιο προς το 2028.

Παράλληλα, ανεβαίνει η ένταση γύρω από την ασφάλεια προϊόντων και τη λογοδοσία των πλατφορμών. Η συζήτηση δεν περιορίζεται στον αθέμιτο ανταγωνισμό, αλλά ανοίγει και σε ζητήματα συμμόρφωσης, επικίνδυνων προϊόντων, και του πόσο “intermediary” μπορεί να θεωρείται μια πλατφόρμα όταν οι ροές είναι μαζικές και οι πωλήσεις γίνονται απευθείας σε ευρωπαϊκά νοικοκυριά. Σε εθνικό επίπεδο, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η υπόθεση στη Γαλλία, όπου δικαστήριο έθεσε υποχρέωση για ουσιαστικότερη επαλήθευση ηλικίας για πωλήσεις προϊόντων ενηλίκων, με απειλή προστίμων.

Το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι όσο η διαφορά τιμής παραμένει μεγάλη, ο όγκος θα συνεχίσει να ψάχνει το πιο “φθηνό” ρυθμιστικό μονοπάτι. Από το 2026 όμως μπαίνει ρητά κόστος ανά μικροδέμα στην ΕΕ και αλλάζει η εξίσωση, όχι μόνο στο πόσο φθηνά μπαίνουν τα προϊόντα, αλλά στο ποιος πληρώνει τη διαχείριση, και πόσο ελέγξιμες είναι αυτές οι ροές.

Πηγές

All That Cheap Chinese Stuff Is Now Europe’s Problem, The Wall Street Journal

E-commerce: 150 EUR customs duty exemption threshold to be removed as of 2026, European Commission

Customs: Council agrees to levy customs duty on small parcels as of 1 July 2026, Council of the European Union

EU to impose 3 euro duty on e-commerce parcels from July 2026, Reuters

Retailer Temu’s daily US users nearly halve following end of “de minimis” loophole, Reuters

End of tax-free loophole for low-value goods disrupts air shipments to US from China, Reuters

Rise of fast-fashion Shein, Temu roils global air cargo industry, Reuters

Fact Sheet: President Donald J. Trump Closes De Minimis Exemptions to Combat China’s Role in America’s Synthetic Opioid Crisis, The White House

French court orders Shein to verify age for adult product sales or risk fines, Reuters

EU plans crackdown on “very dangerous” Chinese parcels, Financial Times